|

احساس در تقابل با افراط

سعید ظهوری فیلمساز

با نظری به فیلم پیروزی ساخته مارکو بلوکیو
فیلم پیروزی اثری از مارکو بلوکیو ( متولد 9 نوامبر 1939 ) یکی از برجسته‌ترین کارگردانان و فیلم‌نامه نویسان معتبر و قدیمی سینمای ایتالیا است. او تاکنون 6 بار نامزد نخل طلائی کن بوده و در سال 2007 جایزه افتخاری یک امر دست آورد هنری را از جشنواره فیلم ونیز در کارنامه دارد، بلوکیو به‌صورت جدی از سال 1962 میلادی مشغول فعالیت در عرصه سینماست و در سال 1965 با ساخت اولین فیلم بلند سینمایی خود ((مشت‌ها در جیب))، خود را به‌عنوان یکی از فیلم‌سازان شاخص سینمای ایتالیا معرفی کرد. ازآن‌پس او به ساخت بیش از 20 فیلم سینمایی پرداخت که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به؛ شیطان در صبح، به نام پدر، شاهزاده هامبورگ و صبح بخیر شب اشاره کرد.
ویژگی مهم آثار بلوکیو، نگاه او به وقایع یا شخصیت‌هایی است که تاکنون بارها با ویژگی های متفاوت به آنها پرداخته است. کاری که با فیلم صبح بخیر شب (2003) درباره یک واقعه سیاسی پیچیده انجام داد و کمی بعد توسط او در فیلم پیروزی در مورد یک شخصیت تاریخی صورت گرفت، نگاهی که بلوکیو را از دیگران متفاوت کرده و فیلم¬هایش را دائما مورد توجه رسانه‌ها و جشنواره¬های سینمایی قرار می دهد.

"پیروزی" که برای اولین بار در سال ٢٠٠٩ میلادی در جشنواره فیلم کَن نمایش داده‌شد، با نگاهی متفاوت به قصه‌ای عاشقانه در زندگی نفرت‌انگیز موسولینی می‌پردازد، البته به‌سرعت شکلش در فیلم عوض می‌شود. بلوکیو در این فیلم نشان می‌دهد که موسولینی کسی نبوده که بتوان روی رفتار انسانیش حساب کرد!
در فصل افتتاحیه این فیلم می‌بینیم که موسولینی در جلسه حزبی سوسیالیست‌ها از جا بلند شده و رو به جمعیت با گستاخی تمام اعلام می‌دارد که «من پنج دقیقه به خدا فرصت می‌دهم تا نابودم کند» و آنگاه پس از گذاردن ساعتش روی میز و برداشتن دوباره آن می‌گوید که «دیدید هیچ اتفاقی نیفتاد». این فصل با هجوم مردم، برای پاسخ به حرکت کفر‌آمیزش و لبخند ایدا (همسر اول مخفی او در شهر میلان) در میان حاضران ادامه پیدا می‌کند. بی‌انصافی، جسارت، حماقت و عوام‌فریبی موسولینی به عینه در یکان یکان صحنه‌ها نمود دارد. بی‌اعتنایی دیکتاتور به ایدا پس‌ازآنکه او تمام دارایی خود را به جهت دل‌بستگی‌هایش به موسولینی از دست می‌دهد و همچنین انکار فرزندش بنیتو که در نمونه‌های انکار هویت در سیستم جوامع توتالیتری رخ‌داده است باعث می‌شود تا بلوکیو با دست‌مایه قرار دادن سیستم ایتالیایِ پیش از جنگ، به فیلم، بار دراماتیک زیادی را القا کند. در ادامه داستان، ایدا به آسایشگاه روانی برده می‌شود و سعی می‌شود تا واقعاً به یک بیمار تبدیل شود. تلاش‌های ایدا باعث می‌شود فرزندشان بنیتو در کمال احترام به تحصیل بپردازد. به‌این‌ترتیب، ایدا به‌عنوان مادری فداکار، در تقابل با بی¬مسئولیتی¬های افراطیِ موسولینی قرار می‌گیرد. ازاین‌جهت می‌توان این فیلم را مبارزه دائمی یک زن با یک سیستم تمامیت‌خواه قلمداد کرد.
اما نکته جالب اینجاست که بنیتو به‌عنوان پسر موسولینی و ایدا زمان که بزرگ می‌شود در دانشگاه تنها کسی است که به بهترین شکل ادای پدرش را درمی‌آورد. زمانی که مادرش در 1942 در آسایشگاهی جان‌باخته است. این فیلم که برخلاف آثار جمع‌وجور بلوکیو یک بیگ پروداکشن به‌حساب می‌آید، فیلمی شلوغ با صحنه‌هایی باشکوه و تماشایی است که اتفاقا فیلم‌ساز از به‌کارگیری تصاویر مستند سیاه‌وسفید مربوط به موسولینی در آن غافل نشده است.
درست کمی بعد از فدریکو فلینی که در فصل پایانی فیلم رم (1972) با حضور ناگهانی موتورسواران سیاه‌پوش در سطح شهر رم با استادی اقتدار کور اما فزاینده طرفدارن موسولینی را به نمایش گذاشته بود.
بلوکیو در فیلم پیروزی با شکستن حریم خانواده و نادیده انگاشتن ارتباط‌ها افقی جدید را در پرداخت به زندگی این دیکتاتور ایجاد کرد.
مارکو بلوکیو در 79 سالگی علی¬رغم کهولت سن همچنان عاشق سینماست و گرایش‌های تجربی¬اش را حفظ کرده و فیلم¬هایی می¬سازد که اگرچه به قدرت کارهای اولیه‌اش نیست اما هنوز هم می¬تواند تماشاگر را مجذوب ساختار روایی بازیگوشانه و فضاسازی‌های سینماییِ خیره‌کننده‌اش کند.

با نظری به فیلم پیروزی ساخته مارکو بلوکیو
فیلم پیروزی اثری از مارکو بلوکیو ( متولد 9 نوامبر 1939 ) یکی از برجسته‌ترین کارگردانان و فیلم‌نامه نویسان معتبر و قدیمی سینمای ایتالیا است. او تاکنون 6 بار نامزد نخل طلائی کن بوده و در سال 2007 جایزه افتخاری یک امر دست آورد هنری را از جشنواره فیلم ونیز در کارنامه دارد، بلوکیو به‌صورت جدی از سال 1962 میلادی مشغول فعالیت در عرصه سینماست و در سال 1965 با ساخت اولین فیلم بلند سینمایی خود ((مشت‌ها در جیب))، خود را به‌عنوان یکی از فیلم‌سازان شاخص سینمای ایتالیا معرفی کرد. ازآن‌پس او به ساخت بیش از 20 فیلم سینمایی پرداخت که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به؛ شیطان در صبح، به نام پدر، شاهزاده هامبورگ و صبح بخیر شب اشاره کرد.
ویژگی مهم آثار بلوکیو، نگاه او به وقایع یا شخصیت‌هایی است که تاکنون بارها با ویژگی های متفاوت به آنها پرداخته است. کاری که با فیلم صبح بخیر شب (2003) درباره یک واقعه سیاسی پیچیده انجام داد و کمی بعد توسط او در فیلم پیروزی در مورد یک شخصیت تاریخی صورت گرفت، نگاهی که بلوکیو را از دیگران متفاوت کرده و فیلم¬هایش را دائما مورد توجه رسانه‌ها و جشنواره¬های سینمایی قرار می دهد.

"پیروزی" که برای اولین بار در سال ٢٠٠٩ میلادی در جشنواره فیلم کَن نمایش داده‌شد، با نگاهی متفاوت به قصه‌ای عاشقانه در زندگی نفرت‌انگیز موسولینی می‌پردازد، البته به‌سرعت شکلش در فیلم عوض می‌شود. بلوکیو در این فیلم نشان می‌دهد که موسولینی کسی نبوده که بتوان روی رفتار انسانیش حساب کرد!
در فصل افتتاحیه این فیلم می‌بینیم که موسولینی در جلسه حزبی سوسیالیست‌ها از جا بلند شده و رو به جمعیت با گستاخی تمام اعلام می‌دارد که «من پنج دقیقه به خدا فرصت می‌دهم تا نابودم کند» و آنگاه پس از گذاردن ساعتش روی میز و برداشتن دوباره آن می‌گوید که «دیدید هیچ اتفاقی نیفتاد». این فصل با هجوم مردم، برای پاسخ به حرکت کفر‌آمیزش و لبخند ایدا (همسر اول مخفی او در شهر میلان) در میان حاضران ادامه پیدا می‌کند. بی‌انصافی، جسارت، حماقت و عوام‌فریبی موسولینی به عینه در یکان یکان صحنه‌ها نمود دارد. بی‌اعتنایی دیکتاتور به ایدا پس‌ازآنکه او تمام دارایی خود را به جهت دل‌بستگی‌هایش به موسولینی از دست می‌دهد و همچنین انکار فرزندش بنیتو که در نمونه‌های انکار هویت در سیستم جوامع توتالیتری رخ‌داده است باعث می‌شود تا بلوکیو با دست‌مایه قرار دادن سیستم ایتالیایِ پیش از جنگ، به فیلم، بار دراماتیک زیادی را القا کند. در ادامه داستان، ایدا به آسایشگاه روانی برده می‌شود و سعی می‌شود تا واقعاً به یک بیمار تبدیل شود. تلاش‌های ایدا باعث می‌شود فرزندشان بنیتو در کمال احترام به تحصیل بپردازد. به‌این‌ترتیب، ایدا به‌عنوان مادری فداکار، در تقابل با بی¬مسئولیتی¬های افراطیِ موسولینی قرار می‌گیرد. ازاین‌جهت می‌توان این فیلم را مبارزه دائمی یک زن با یک سیستم تمامیت‌خواه قلمداد کرد.
اما نکته جالب اینجاست که بنیتو به‌عنوان پسر موسولینی و ایدا زمان که بزرگ می‌شود در دانشگاه تنها کسی است که به بهترین شکل ادای پدرش را درمی‌آورد. زمانی که مادرش در 1942 در آسایشگاهی جان‌باخته است. این فیلم که برخلاف آثار جمع‌وجور بلوکیو یک بیگ پروداکشن به‌حساب می‌آید، فیلمی شلوغ با صحنه‌هایی باشکوه و تماشایی است که اتفاقا فیلم‌ساز از به‌کارگیری تصاویر مستند سیاه‌وسفید مربوط به موسولینی در آن غافل نشده است.
درست کمی بعد از فدریکو فلینی که در فصل پایانی فیلم رم (1972) با حضور ناگهانی موتورسواران سیاه‌پوش در سطح شهر رم با استادی اقتدار کور اما فزاینده طرفدارن موسولینی را به نمایش گذاشته بود.
بلوکیو در فیلم پیروزی با شکستن حریم خانواده و نادیده انگاشتن ارتباط‌ها افقی جدید را در پرداخت به زندگی این دیکتاتور ایجاد کرد.
مارکو بلوکیو در 79 سالگی علی¬رغم کهولت سن همچنان عاشق سینماست و گرایش‌های تجربی¬اش را حفظ کرده و فیلم¬هایی می¬سازد که اگرچه به قدرت کارهای اولیه‌اش نیست اما هنوز هم می¬تواند تماشاگر را مجذوب ساختار روایی بازیگوشانه و فضاسازی‌های سینماییِ خیره‌کننده‌اش کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.