قصه پرغصه ما
حامد اسماعیلیون.نویسنده
نمیدانم چه لطفی دارد از کسی بخوانید که هزاران کیلومتر آنطرفتر در کنج عافیت نشسته و فقط تصاویر و ویدیوها را میبیند؟ بغضِ مدام و برانگیختنِ هر ثانیه چون منی روبروی تصاویر مادر و فرزند از دستدادگان و خانهخرابها لحظاتی شخصیست که ممکن است تمام روز ادامه یابد. اما اگر از من بپرسید ترجیح میدهم گزارش روزنامهنگارانی را بخوانم که همان لحظات اولیه به بالینِ آسیبدیدگان شتافتهاند. بعضی چنین کردند و بعضی نکردند. جدا از روزنامهنگاران گزارشهایی از دوستان همکار و همکلاسیهای قدیمی ساکن در کرمانشاه در شبکههای اجتماعی میخواندم که مرا در میدانِ امداد به قربانیان زلزله قرار میداد. دیدم که چگونه در تلاشند و چه شبهای متمادی نخوابیدهاند. از سربازان ارتشی خواندهام که جیره خود را به مردم دادند، از پسرانی شنیدم که قلک خود را شکستند، قهرمانانِ کشتیگیری که در راه کرمانشاه هستند یا رانندگان آفرود که با اتومبیلهای حاضریراق به مناطق صعبالعبور خواهند رفت.
با وجود همه نکات مثبت و شنیدنی نکاتی هست که گفتنش را بد نمیدانم. اول اینکه متاسفم که گاهی به شان و آبروی آن مردم با مدیریت ضعیف و توزیع نامناسب اقلام کمکی خدشه وارد میشود. اصلا نمیخواهم ببینم پدری برای گرفتن نان فرزندانش سیلی بخورد. نمیخواهم ببینم دست مردها و زنها به ناچاری برای یک بطری آبمعدنی به سویی دراز شده است.دوم اینکه متاسفم که میبینم سودجویانی در هر لباس ظاهر میشوند تا از این نمد کلاهی بسازند چه آنکه با خانه ویران مردم سلفی میگیرد چه آنکه از کامیون ارسالی به مناطق بالا میکشد تا چیزی به کف آورد.
سوم اینکه از فرو ریختن اعتماد مردم به نهادهایی چون هلالاحمر متاسفم. باعث تاسف است که اعتماد به نهادهای دیرپا زایل شده است و مردم وانت و کامیون اجاره میکنند تا از دوردستها چیزی را که خودشان لازم و درست تشخیص میدهند به دست زلزلهزدهها برسانند. وجود نهادهای مردمی از سر اتفاق یاریگر اصلیست اما در حوادثی چنین در هر جای دنیا صلیب سرخ یا هلالاحمر بر پایه تخصصی که دارد باید در خط مقدم قرار گیرد. باری آب رفته را نمیشود به جوی برگرداند و این تشتت در کمکرسانی حاصل همین است.
چهارم از نبودن نهادهای یکپارچه مدنی به خصوص در خارج از ایران متاسفم که نمیتواند اینهمه شور و هیجان و کمکهای داوطلبانه را به مسیر درست هدایت کند و از هدر رفتن آن بکاهد. شاهد بودم ظرف روزهای گذشته هزاران دلار یا هزاران تومان در شبکههای مجازی به حساب افراد حقیقی ریخته شد و فقط امیدوارم این کمکها به سامان و صحیح هزینه شود.
مهمتر از این هم البته وجود دارد. مهربانیهای این چند روزه ممکن است زلزله را شکست بدهد، ممکن است عروسکی به کودکی مادر از دست داده برساند، ممکن است بطریِ آبی به پیرمردی بدهد که تنگ غروب رو به احشام تلفشدهاش سیگاری میگیراند و ممکن است پتویی بر تن نحیف دخترکی بپیچاند، اما این مهربانیها هرچه بزرگ، هرچه وسیع، هرچه دنبالهدار، از شکست فقر و بیکاری و اعتیاد ناتوان است، از شکست تبعیض ناتوان است و از از پا درآوردن فساد ناتوان است.زلزله دوباره اتفاق خواهد افتاد و دوباره ما کاسه چهکنم در دست خواهیم گرفت. دوباره شب تا صبح نخواهیم خفت و هر چند دقیقه بغضمان خواهد شکست. تا فقر و تبعیض نفس بکشد قصه پرغصه ما همین است.
نمیدانم چه لطفی دارد از کسی بخوانید که هزاران کیلومتر آنطرفتر در کنج عافیت نشسته و فقط تصاویر و ویدیوها را میبیند؟ بغضِ مدام و برانگیختنِ هر ثانیه چون منی روبروی تصاویر مادر و فرزند از دستدادگان و خانهخرابها لحظاتی شخصیست که ممکن است تمام روز ادامه یابد. اما اگر از من بپرسید ترجیح میدهم گزارش روزنامهنگارانی را بخوانم که همان لحظات اولیه به بالینِ آسیبدیدگان شتافتهاند. بعضی چنین کردند و بعضی نکردند. جدا از روزنامهنگاران گزارشهایی از دوستان همکار و همکلاسیهای قدیمی ساکن در کرمانشاه در شبکههای اجتماعی میخواندم که مرا در میدانِ امداد به قربانیان زلزله قرار میداد. دیدم که چگونه در تلاشند و چه شبهای متمادی نخوابیدهاند. از سربازان ارتشی خواندهام که جیره خود را به مردم دادند، از پسرانی شنیدم که قلک خود را شکستند، قهرمانانِ کشتیگیری که در راه کرمانشاه هستند یا رانندگان آفرود که با اتومبیلهای حاضریراق به مناطق صعبالعبور خواهند رفت.
با وجود همه نکات مثبت و شنیدنی نکاتی هست که گفتنش را بد نمیدانم. اول اینکه متاسفم که گاهی به شان و آبروی آن مردم با مدیریت ضعیف و توزیع نامناسب اقلام کمکی خدشه وارد میشود. اصلا نمیخواهم ببینم پدری برای گرفتن نان فرزندانش سیلی بخورد. نمیخواهم ببینم دست مردها و زنها به ناچاری برای یک بطری آبمعدنی به سویی دراز شده است.دوم اینکه متاسفم که میبینم سودجویانی در هر لباس ظاهر میشوند تا از این نمد کلاهی بسازند چه آنکه با خانه ویران مردم سلفی میگیرد چه آنکه از کامیون ارسالی به مناطق بالا میکشد تا چیزی به کف آورد.
سوم اینکه از فرو ریختن اعتماد مردم به نهادهایی چون هلالاحمر متاسفم. باعث تاسف است که اعتماد به نهادهای دیرپا زایل شده است و مردم وانت و کامیون اجاره میکنند تا از دوردستها چیزی را که خودشان لازم و درست تشخیص میدهند به دست زلزلهزدهها برسانند. وجود نهادهای مردمی از سر اتفاق یاریگر اصلیست اما در حوادثی چنین در هر جای دنیا صلیب سرخ یا هلالاحمر بر پایه تخصصی که دارد باید در خط مقدم قرار گیرد. باری آب رفته را نمیشود به جوی برگرداند و این تشتت در کمکرسانی حاصل همین است.
چهارم از نبودن نهادهای یکپارچه مدنی به خصوص در خارج از ایران متاسفم که نمیتواند اینهمه شور و هیجان و کمکهای داوطلبانه را به مسیر درست هدایت کند و از هدر رفتن آن بکاهد. شاهد بودم ظرف روزهای گذشته هزاران دلار یا هزاران تومان در شبکههای مجازی به حساب افراد حقیقی ریخته شد و فقط امیدوارم این کمکها به سامان و صحیح هزینه شود.
مهمتر از این هم البته وجود دارد. مهربانیهای این چند روزه ممکن است زلزله را شکست بدهد، ممکن است عروسکی به کودکی مادر از دست داده برساند، ممکن است بطریِ آبی به پیرمردی بدهد که تنگ غروب رو به احشام تلفشدهاش سیگاری میگیراند و ممکن است پتویی بر تن نحیف دخترکی بپیچاند، اما این مهربانیها هرچه بزرگ، هرچه وسیع، هرچه دنبالهدار، از شکست فقر و بیکاری و اعتیاد ناتوان است، از شکست تبعیض ناتوان است و از از پا درآوردن فساد ناتوان است.زلزله دوباره اتفاق خواهد افتاد و دوباره ما کاسه چهکنم در دست خواهیم گرفت. دوباره شب تا صبح نخواهیم خفت و هر چند دقیقه بغضمان خواهد شکست. تا فقر و تبعیض نفس بکشد قصه پرغصه ما همین است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.