|

«شبدیز» در خط پايان

سحر رنجبر

فرش قرمز روی سن انداخته شده است، موسیقی‌ها آماده‌اند، فیلم‌سازان، عکاسان و نویسندگان مهمان، پراسترس ساک‌های خود را از قبل بسته‌اند و روی صندلی‌های تالار انتظار، به انتظار نشسته‌اند. مسئولین کت و شلوارهای خود را پوشیده‌اند و همه چیز برای پایان دادن به چهار روز فعالیت فرهنگی مهیاست. چهار روزی که قطعا ساعت‌ها و روزهای زیادی برای هماهنگی برنامه‌های گنجانده شده در آن، وقت و انرژی برده است. جشنواره سینمای جوان شبدیز به کار خود پایان داد. در مراسم اختتامیه، در کنار تقدیر و تشکرهای مرسوم در تمام اختتامیه‌ها؛ که به حق با حذف آن شکاف و فقدانی در جشنواره‌ها ایجاد می‌شود، برگزیدگان هر بخش معرفی شدند.
برگزیدگان کرمانشاهی
از کرمانشاه «صادق وثوقی‌نظر» به عنوان بهترین استعداد جوان برای عکس«سردرگمی»، «محمدرضا رجائی‌مقدم» در بخش تک عکس برای عکس «قدیم و جدید»، «عبدالرضا کاکائی» برای مجموعه عکس «زندگی مجازی»، «اصغر لایی» برای تصویربرداری فیلم «تروفه»، «جلال نعیمی» برای پویانمایی «هراس»، در بخش فیلم تجربی«سامان آریان‌پور» برای فیلم «بازی روی ماه» و «اشکان چاوشی» به عنوان الویت حمایت از تولید اثر به عنوان بهترین فیلم‌نامه اقتباسی برای فیلم‌نامه «سلامون» برگزیده شدند. کرمانشاه بعد از بیست و دو سال، در شهریور ماه امسال بستر مناسبی را برای برگزاری پنجاه و هفتمین جشنواره شبدیز فراهم کرد. جشنواره منطقه‌ای سینمای جوان (شبدیز) با ارسال دو هزار و سیصد چهل و نه اثر، در سه بخش فیلم کوتاه، فیلمنامه و عکس با حضور استان‌های کرمانشاه، البرز، قزوین، گیلان، زنجان، همدان، کردستان، ایلام، اردبیل، آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی از بیست و دوم تا بیست و پنجم شهریور ماه در کرمانشاه برگزار شد.
میزبانی کرمانشاه بعد از بیست و دو سال
«کامران رضایی» رئیس انجمن سینمای جوان کرمانشاه در خصوص برگزاری جشنواره بعد از بیست و دو سال در کرمانشاه گفت: «جشنواره به دلایل مختلف خیلی دیر به دیر در این شهر اتفاق می‌افتد. من تمام تلاشم را معطوف این قضیه کردم، اما تهران برای سپردن جشنواره به کرمانشاه چند مسأله داشت. اول اینکه آیا زیرساخت‌ها برای برگزاری چنین جشنواره‌ای در این سطح مهیاست؟ دیگر اینکه مدیریت کلان شهر و دستگاه‌های مرتبط چقدر این قضیه برایشان اهمیت دارد و اصلا حاضر به همکاری هستند؟ این مشکلات وجود داشت و ما تصمیم گرفتیم برای اثبات توانایی انجمن کرمانشاه توان و تمرکز را روی دو مقوله آموزش و تولید قرار دهیم. در این راستا، اساتید مختلفی از تهران دعوت کردیم و از مدرسان انجمن خواستیم توان مضاعفی برای هنرجویان صرف کنند. این پروسه آموزشی تاثیراتش را در تولید نشان داد و امروزه کمتر جشنواره‌ای در سطح ملی برگزار می‌شود که اسمی از بچه‌های کرمانشاه در آن برده، یا حائز رتبه و مقامی نشوند. پارسال در جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران که با حضور صد و هفده کشور برگزار شد؛ کرمانشاه سه نماینده در بخش نهایی داشت. پنج عنوان فیلم مستند با موضوع گردشگری و به سفارش شبکه مستند در انجمن کرمانشاه تولید و پخش شد و ... . همه اینها تهران را مجاب کرد که با وجود نیروی انسانی مستعد و پتانسیل فیلم‌سازی، جشنواره را بعد از بیست و دو سال به کرمانشاه واگذار کند».
حواشی جشنواره
مهمانان جشنواره از سطح قابل قبول برگزاری بخش‌های مختلف و همینطور سرتایم بودن برنامه‌ها صحبت کردند. جشنواره در این چهار روز، برگزاری نمایشگاه عکس، نمایش فیلم‌های کوتاه، نقد و بررسی فیلم‌های بخش مسابقه، کارگاه زیبایی‌شناسی تدوین، کارگاه فیلم‌نامه، کارگاه عکاسی، تور عکاسی و ... را در برنامه خود گنجانده بود. در واقع انجمن سینمای جوان توانسته بود تالار انتظار را به مکانی برای گفتگو و تبادل افکار هنرمندان تبدیل کند تا به نحوی بتوانند راه و روش تبدیل ایده‌هایشان به کار اجرایی را به اشتراک بگذارند.
تریبون نقد
در میان فیلم‌سازانی که کیفیت جشنواره و شرایط میزبانی را خوب و مناسب ارزیابی کردند؛ کسانی بودند که حمایت انجمن را برای فیلم‌سازی؛ تنها ارائه تجهیزاتی مانند یک دوربین و یک پروژکتور عنوان کردند و گفتند گاهی در روند ساخت فیلمشان به دلیل خرابی همین تجهیزات کم هم، مجبور شده‌اند این قسم نیازهای اولیه خود را از جاهای دیگر و به سختی تامین کنند و تنها برای داشتن پشتیبان، فیلم خود را نه به صورت مستقل بلکه با نام انجمن سینمای جوان نمایش داده‌اند. معتقد بودند کسانی که کوشاترند اما رفت و آمد و رابطه‌ای در انجمن ندارند؛ حمایت مالی و معنوی از آن‌ها نمی‌شود درحالیکه آن‌ها مجبورند برای دیده شدن در این جشنواره‌ها زیر نام انجمن سینمای جوان فیلم بسازند. در کنار فیلم‌سازانی که فیلم‌ها را از لحاظ ساختاری خوش‌ساخت و قوی دیدند؛ فیلم‌سازانی دیگر، سطح فیلم‌ها را در این جشنواره پایین‌تر از جشنواره‌های منطقه‌ای دیگر عنوان کردند و گفتند با همین ایده‌ها می‌شد فیلم‌های بهتری ساخت. در نهایت می‌توان به دلخوری از دور بودن محل اسکان مهمانان و محل برگزاری جشنواره نیز اشاره کرد.
پاتوق های فرهنگی
«آرش رصافی» معاون انجمن سینمای جوان کشور و فیلم‌ساز کرمانشاهی که در مراسم بزرگ‌داشتی در اختتامیه، از او و فعالیت‌هایش تقدیر کردند؛ در خصوص هدف و کیفیت جشنواره گفت: «کرمانشاه تقریبا بیست و دو سالی بود که در آن جشنواره منطقه‌ای برگزار نشده بود. خوشبختانه بعد از بیست و دو سال داوطلب شدند و شرایط لازم را هم داشتند، بنابراین کرمانشاه انتخاب شد. واقعیت این است که ما استعدهای زیادی در شهرستان‌ها داریم، به دلیل رقابت سختی که بین شرکت‌کنندگان در جشنواره تهران وجود دارد که؛ امکان دیده شدن پیدا نمی‌کنند. ما در جشنواره‌های منطقه‌ای زمینه‌ای را فراهم می‌کنیم که این فیلم‌ها نمایش داده شوند. در بین همین فیلم‌ها، فیلم‌های بسیاری خوبی وجود دارد که حتی شانس این را پیدا می‌کنند به جشنواره فیلم کوتاه تهران بیایند. خیلی از این فیلم‌ها فیلم‌هایی هستند که موفقیت‌های بین‌المللی داشتند. سطح کیفی جشنواره در مجموع سطح بالایست. برای ما اهمیت این ماجرا ایجاد پاتوق‌های فرهنگی است و عرضه فیلم کوتاه به شکل جدی‌تر به مخاطبان خاص و عام است تا سطح بیشتری از مخاطبان را به سمت فیلم کوتاه جذب کنیم».
توصیه‌ناپذیری داوران جشنواره
«آرش رصافی» اسم انجمن را دلیل بر موفقیت کارها ندانست و گفت: «در سه سال گذشته که بنده به عنوان معاون تولید انجمن مشغول به کار هستم تلاشم این بوده به بچه‌های شهرستان‌ها توجه بیشتری شود. سعی کردم شوراهای تولید را در دفاترمان فعال کنم تا آن شوراها بتوانند استعدادهای شهرشان را پیدا کنند و آن‌ها را پروش دهند. واقعیتی که وجود دارد این است که اعتبار انجمن به حدی نیست که همه استعدادها و همه متقاضیان را بتوانیم پوشش دهیم. تلاش می‌کنیم حداقل آن‌هایی که به تشخیص شوراها استعدادش را دارند حمایت مالی و حمایت تجهیزاتی شوند. هیات‌های انتخاب تفاوتی بین فیلم‌هایی که در انجمن تولید شدند و یا خارج آن قائل نیستند. خود داوران فیلم‌سازان مستقل فیلم کوتاه هستند. پس قطعا این‌ها توصیه‌پذیر نیستند که فقط فیلم‌های انجمن را حمایت کنند. واقعا کیفیت فیلم برای ما مهم است. اگر از دوستان کسی تصور دارد که چنانچه فیلمی به نام انجمن نمایش داده شود حتما موفق می‌شود؛ تصور درستی نیست. فکر نمی‌کنم اسم انجمن بتواند در موفقیت یک فیلم تاثیر داشته باشد».بی‌شک برگزاری چنین جشنواره‌ای با برنامه‌های گنجانده شده در آن، آن هم بعد از بیست و دو سال کاری کمی نیست و جای تقدیر دارد. در روند برگزاری چنین جشنواره‌ها و ایجاد چنین محافل گردهم‌آیی است که فیلم‌سازان، نویسندگان و فعالین این حوزه با جدیت بیشتر و مصمم‌تر از همیشه به دنبال تولید اثرات درخور و پرمخاطب می‌روند و انتظار دارند به خاطر درست و اصولی بودن ساخت آن، در چنین جشنواره‌هایی دیده شوند.

فرش قرمز روی سن انداخته شده است، موسیقی‌ها آماده‌اند، فیلم‌سازان، عکاسان و نویسندگان مهمان، پراسترس ساک‌های خود را از قبل بسته‌اند و روی صندلی‌های تالار انتظار، به انتظار نشسته‌اند. مسئولین کت و شلوارهای خود را پوشیده‌اند و همه چیز برای پایان دادن به چهار روز فعالیت فرهنگی مهیاست. چهار روزی که قطعا ساعت‌ها و روزهای زیادی برای هماهنگی برنامه‌های گنجانده شده در آن، وقت و انرژی برده است. جشنواره سینمای جوان شبدیز به کار خود پایان داد. در مراسم اختتامیه، در کنار تقدیر و تشکرهای مرسوم در تمام اختتامیه‌ها؛ که به حق با حذف آن شکاف و فقدانی در جشنواره‌ها ایجاد می‌شود، برگزیدگان هر بخش معرفی شدند.
برگزیدگان کرمانشاهی
از کرمانشاه «صادق وثوقی‌نظر» به عنوان بهترین استعداد جوان برای عکس«سردرگمی»، «محمدرضا رجائی‌مقدم» در بخش تک عکس برای عکس «قدیم و جدید»، «عبدالرضا کاکائی» برای مجموعه عکس «زندگی مجازی»، «اصغر لایی» برای تصویربرداری فیلم «تروفه»، «جلال نعیمی» برای پویانمایی «هراس»، در بخش فیلم تجربی«سامان آریان‌پور» برای فیلم «بازی روی ماه» و «اشکان چاوشی» به عنوان الویت حمایت از تولید اثر به عنوان بهترین فیلم‌نامه اقتباسی برای فیلم‌نامه «سلامون» برگزیده شدند. کرمانشاه بعد از بیست و دو سال، در شهریور ماه امسال بستر مناسبی را برای برگزاری پنجاه و هفتمین جشنواره شبدیز فراهم کرد. جشنواره منطقه‌ای سینمای جوان (شبدیز) با ارسال دو هزار و سیصد چهل و نه اثر، در سه بخش فیلم کوتاه، فیلمنامه و عکس با حضور استان‌های کرمانشاه، البرز، قزوین، گیلان، زنجان، همدان، کردستان، ایلام، اردبیل، آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی از بیست و دوم تا بیست و پنجم شهریور ماه در کرمانشاه برگزار شد.
میزبانی کرمانشاه بعد از بیست و دو سال
«کامران رضایی» رئیس انجمن سینمای جوان کرمانشاه در خصوص برگزاری جشنواره بعد از بیست و دو سال در کرمانشاه گفت: «جشنواره به دلایل مختلف خیلی دیر به دیر در این شهر اتفاق می‌افتد. من تمام تلاشم را معطوف این قضیه کردم، اما تهران برای سپردن جشنواره به کرمانشاه چند مسأله داشت. اول اینکه آیا زیرساخت‌ها برای برگزاری چنین جشنواره‌ای در این سطح مهیاست؟ دیگر اینکه مدیریت کلان شهر و دستگاه‌های مرتبط چقدر این قضیه برایشان اهمیت دارد و اصلا حاضر به همکاری هستند؟ این مشکلات وجود داشت و ما تصمیم گرفتیم برای اثبات توانایی انجمن کرمانشاه توان و تمرکز را روی دو مقوله آموزش و تولید قرار دهیم. در این راستا، اساتید مختلفی از تهران دعوت کردیم و از مدرسان انجمن خواستیم توان مضاعفی برای هنرجویان صرف کنند. این پروسه آموزشی تاثیراتش را در تولید نشان داد و امروزه کمتر جشنواره‌ای در سطح ملی برگزار می‌شود که اسمی از بچه‌های کرمانشاه در آن برده، یا حائز رتبه و مقامی نشوند. پارسال در جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران که با حضور صد و هفده کشور برگزار شد؛ کرمانشاه سه نماینده در بخش نهایی داشت. پنج عنوان فیلم مستند با موضوع گردشگری و به سفارش شبکه مستند در انجمن کرمانشاه تولید و پخش شد و ... . همه اینها تهران را مجاب کرد که با وجود نیروی انسانی مستعد و پتانسیل فیلم‌سازی، جشنواره را بعد از بیست و دو سال به کرمانشاه واگذار کند».
حواشی جشنواره
مهمانان جشنواره از سطح قابل قبول برگزاری بخش‌های مختلف و همینطور سرتایم بودن برنامه‌ها صحبت کردند. جشنواره در این چهار روز، برگزاری نمایشگاه عکس، نمایش فیلم‌های کوتاه، نقد و بررسی فیلم‌های بخش مسابقه، کارگاه زیبایی‌شناسی تدوین، کارگاه فیلم‌نامه، کارگاه عکاسی، تور عکاسی و ... را در برنامه خود گنجانده بود. در واقع انجمن سینمای جوان توانسته بود تالار انتظار را به مکانی برای گفتگو و تبادل افکار هنرمندان تبدیل کند تا به نحوی بتوانند راه و روش تبدیل ایده‌هایشان به کار اجرایی را به اشتراک بگذارند.
تریبون نقد
در میان فیلم‌سازانی که کیفیت جشنواره و شرایط میزبانی را خوب و مناسب ارزیابی کردند؛ کسانی بودند که حمایت انجمن را برای فیلم‌سازی؛ تنها ارائه تجهیزاتی مانند یک دوربین و یک پروژکتور عنوان کردند و گفتند گاهی در روند ساخت فیلمشان به دلیل خرابی همین تجهیزات کم هم، مجبور شده‌اند این قسم نیازهای اولیه خود را از جاهای دیگر و به سختی تامین کنند و تنها برای داشتن پشتیبان، فیلم خود را نه به صورت مستقل بلکه با نام انجمن سینمای جوان نمایش داده‌اند. معتقد بودند کسانی که کوشاترند اما رفت و آمد و رابطه‌ای در انجمن ندارند؛ حمایت مالی و معنوی از آن‌ها نمی‌شود درحالیکه آن‌ها مجبورند برای دیده شدن در این جشنواره‌ها زیر نام انجمن سینمای جوان فیلم بسازند. در کنار فیلم‌سازانی که فیلم‌ها را از لحاظ ساختاری خوش‌ساخت و قوی دیدند؛ فیلم‌سازانی دیگر، سطح فیلم‌ها را در این جشنواره پایین‌تر از جشنواره‌های منطقه‌ای دیگر عنوان کردند و گفتند با همین ایده‌ها می‌شد فیلم‌های بهتری ساخت. در نهایت می‌توان به دلخوری از دور بودن محل اسکان مهمانان و محل برگزاری جشنواره نیز اشاره کرد.
پاتوق های فرهنگی
«آرش رصافی» معاون انجمن سینمای جوان کشور و فیلم‌ساز کرمانشاهی که در مراسم بزرگ‌داشتی در اختتامیه، از او و فعالیت‌هایش تقدیر کردند؛ در خصوص هدف و کیفیت جشنواره گفت: «کرمانشاه تقریبا بیست و دو سالی بود که در آن جشنواره منطقه‌ای برگزار نشده بود. خوشبختانه بعد از بیست و دو سال داوطلب شدند و شرایط لازم را هم داشتند، بنابراین کرمانشاه انتخاب شد. واقعیت این است که ما استعدهای زیادی در شهرستان‌ها داریم، به دلیل رقابت سختی که بین شرکت‌کنندگان در جشنواره تهران وجود دارد که؛ امکان دیده شدن پیدا نمی‌کنند. ما در جشنواره‌های منطقه‌ای زمینه‌ای را فراهم می‌کنیم که این فیلم‌ها نمایش داده شوند. در بین همین فیلم‌ها، فیلم‌های بسیاری خوبی وجود دارد که حتی شانس این را پیدا می‌کنند به جشنواره فیلم کوتاه تهران بیایند. خیلی از این فیلم‌ها فیلم‌هایی هستند که موفقیت‌های بین‌المللی داشتند. سطح کیفی جشنواره در مجموع سطح بالایست. برای ما اهمیت این ماجرا ایجاد پاتوق‌های فرهنگی است و عرضه فیلم کوتاه به شکل جدی‌تر به مخاطبان خاص و عام است تا سطح بیشتری از مخاطبان را به سمت فیلم کوتاه جذب کنیم».
توصیه‌ناپذیری داوران جشنواره
«آرش رصافی» اسم انجمن را دلیل بر موفقیت کارها ندانست و گفت: «در سه سال گذشته که بنده به عنوان معاون تولید انجمن مشغول به کار هستم تلاشم این بوده به بچه‌های شهرستان‌ها توجه بیشتری شود. سعی کردم شوراهای تولید را در دفاترمان فعال کنم تا آن شوراها بتوانند استعدادهای شهرشان را پیدا کنند و آن‌ها را پروش دهند. واقعیتی که وجود دارد این است که اعتبار انجمن به حدی نیست که همه استعدادها و همه متقاضیان را بتوانیم پوشش دهیم. تلاش می‌کنیم حداقل آن‌هایی که به تشخیص شوراها استعدادش را دارند حمایت مالی و حمایت تجهیزاتی شوند. هیات‌های انتخاب تفاوتی بین فیلم‌هایی که در انجمن تولید شدند و یا خارج آن قائل نیستند. خود داوران فیلم‌سازان مستقل فیلم کوتاه هستند. پس قطعا این‌ها توصیه‌پذیر نیستند که فقط فیلم‌های انجمن را حمایت کنند. واقعا کیفیت فیلم برای ما مهم است. اگر از دوستان کسی تصور دارد که چنانچه فیلمی به نام انجمن نمایش داده شود حتما موفق می‌شود؛ تصور درستی نیست. فکر نمی‌کنم اسم انجمن بتواند در موفقیت یک فیلم تاثیر داشته باشد».بی‌شک برگزاری چنین جشنواره‌ای با برنامه‌های گنجانده شده در آن، آن هم بعد از بیست و دو سال کاری کمی نیست و جای تقدیر دارد. در روند برگزاری چنین جشنواره‌ها و ایجاد چنین محافل گردهم‌آیی است که فیلم‌سازان، نویسندگان و فعالین این حوزه با جدیت بیشتر و مصمم‌تر از همیشه به دنبال تولید اثرات درخور و پرمخاطب می‌روند و انتظار دارند به خاطر درست و اصولی بودن ساخت آن، در چنین جشنواره‌هایی دیده شوند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.