نقش طلایی استقامت در ورزش
فرزاد عباسي:* استقامت یعنی مقاومت در برابر خستگی ناشی از فعالیتهای سخت و برگشت به حالت اولیه سریع پس از خستگی». استقامت با فاکتورهای دیگر آمادگی جسمانی رابطه نزدیک و تنگاتنگی دارد. هنگامی که فرد از اجرای کاری خسته میشود و یا بهتر بگوییم استقامت خود را از دست میدهد، عناصر دیگر آمادگی جسمانی نظیر قدرت، هماهنگی، زمان عکسالعمل و ... نیز کاهش مییابد در نتیجه عملکرد فرد نیز ضعیف میگردد. بنابراین کاملترین تعریف برای استقامت عضلانی عبارت است از: «قابلیت گروهی عضلات برای نگهداشتن انقباض و یا تکرار انقباض در برابر یک مقاومت نه چندان سنگین در مدت طولانی». استقامت عضلانی از طریق تمرینهای ورزشی بهویژه تمرینات هوازی بهطور فزایندهای افزایش مییابد. اعتقاد بر این است که از نظر فیزیولوژیکی استقامت عمومی بدن نقش مهمی در سطح آمادگی جسمانی دارد. زیرا استقامت گردش خون و تنفس ارتباط مستقیمی با آمادگی جسمانی دارد و هر رشته ورزشی به مقدار متناسبی از این فاکتور نیازمند است.
استقامت عمومی یا دستگاه گردش خون و تنفس (قلبی، عروقی)
استقامت عمومی با اعمال فشار مستمر بر روی عضلات بزرگ در طی زمان طولانی و از طریق فعالیتهایی مثل دویدن، شناکردن و دوچرخه سواری افزایش مییابد و باعث تقویت قلب و عروق و ششها میشود و در تمام سنین باید برای کسب سلامتی کار شود، برای بهبود دستگاه گردش خون و تنفس، این دو دستگاه تا اندازهای تحت فشار قرار میگیرند که مجبور به تأمین مقدار اکسیژن بیشتری برای عضلات باشند و امکان ادامه فعالیت را برای این عضلات فراهم آورند. افزایش فشار کاری مورد نیاز بر این دو سیستم به افزایش استقامت دستگاه گردش خون و تنفس منجر میشود.
استقامت عضلانی
استقامت عضلانی ترکیبات مختلفی دارد که هر ورزش به تناسب مدت اجرا به یکی از ترکیبات آن بیشتر نیاز دارد. به تکرار یک حرکت با زمان بیشتر و ادامهدار استقامت عضلانی میگویند که روی یک عضله خاص انجام میشود. مثلاً دراز و نشست، شنا روی زمین، آزمونهایی برای سنجش و همچنین تمرین برای استقامت عضلانی است. همانطور که گفته شد در ورزشهای مختلف، بستگی به عضله مورد نظر تمرینات برای استقامت عضلانی میتواند متفاوت باشد.
رابطه بین قدرت با استقامت عضلانی
قدرت عضلانی رابطه نزدیکی با استقامت عضلانی دارد. استقامت عضلانی توانایی عضله یا گروه برای اجرای مجموعهای از انقباضهای تکراری یا تولید نیروی ثابت در یک دوره زمانی گفته میشود. با افزایش قدرت عضلانی، استقامت عضلانی نیز افزایش مییابد. برای افراد معمولی، افزایش استقامت عضلانی، مهمتر از افزایش قدرت عضلانی است زیرا استقامت عضلانی برای انجام فعالیتهای روزانه زندگی حیاتیتر است. به هر حال مقدار قابل ملاحظهای از قدرت، برای هر فردی که در انواع مشخصی از فعالیتهای جسمانی شرکت میکند لازم است.
بهترین راه افزایش استقامت
دویدن یا شنا کردن روزانه به مدت ۳۰ دقیقه با ضربان قلب، چربی سوز است مشروط بر آنکه مداوم و با حوصله انجام گیرد. ورزش با دوچرخه ثابت یا نوار گردان به دلیل آن که به راحتی میتوان ضربان نبض را کنترل نمود مطمئنتر است ولی بدیهی است که شادابی و لطافت دویدن در طبیعت آزاد را ندارد. بالا رفتن آرام از کوه، پیاده روی نسبتاً سریع و درازمدت و بخصوص چنانچه وزنه حدود یک کیلویی در دستان باشد از روشهای مفید افزایش استقامت است. اما گاهی اوقات زیادهروی در ورزشهای استقامتی عمومی خصوصاً در افرادی که به دنبال کاهش وزن هستند دیده میشود، لطفاً نکته زیر را بهدقت بخوانید:ورزشکاران مبتدی و کسانی که در جهت کاهش وزن و تناسب اندام تلاش میکنید در ورزشهای هوازی زیادهروی نکنید. رژیم غذایی شما باید اولین حامی شما در چربی سوزی باشد. در واقع، نیازی به افزایش ورزشهای هوازی ندارید. در هفته حدود ۳ جلسه هوازی 30 تا 40 دقیقه انجام دهید. این بهترین روش برای بهبود سلامت کلی بدنتان و افزایش استقامت هوازی میباشد. تا زمانی که بدنتان به رژیم غذایی واکنش نشان میدهد و چربی میسوزاند نیازی به اضافه کردن جلسات هوازی ندارید. پس دقت کنید تا زمانی
که به طور پیوسته چربی میسوزانید به ورزش هوازی بیشتر نیاز ندارید، چیزی که هم اکنون اتفاق می افتد را مختل نکنید.
*کارشناس ارشد تربیت بدنی دانشگاه تهران
فرزاد عباسي:* استقامت یعنی مقاومت در برابر خستگی ناشی از فعالیتهای سخت و برگشت به حالت اولیه سریع پس از خستگی». استقامت با فاکتورهای دیگر آمادگی جسمانی رابطه نزدیک و تنگاتنگی دارد. هنگامی که فرد از اجرای کاری خسته میشود و یا بهتر بگوییم استقامت خود را از دست میدهد، عناصر دیگر آمادگی جسمانی نظیر قدرت، هماهنگی، زمان عکسالعمل و ... نیز کاهش مییابد در نتیجه عملکرد فرد نیز ضعیف میگردد. بنابراین کاملترین تعریف برای استقامت عضلانی عبارت است از: «قابلیت گروهی عضلات برای نگهداشتن انقباض و یا تکرار انقباض در برابر یک مقاومت نه چندان سنگین در مدت طولانی». استقامت عضلانی از طریق تمرینهای ورزشی بهویژه تمرینات هوازی بهطور فزایندهای افزایش مییابد. اعتقاد بر این است که از نظر فیزیولوژیکی استقامت عمومی بدن نقش مهمی در سطح آمادگی جسمانی دارد. زیرا استقامت گردش خون و تنفس ارتباط مستقیمی با آمادگی جسمانی دارد و هر رشته ورزشی به مقدار متناسبی از این فاکتور نیازمند است.
استقامت عمومی یا دستگاه گردش خون و تنفس (قلبی، عروقی)
استقامت عمومی با اعمال فشار مستمر بر روی عضلات بزرگ در طی زمان طولانی و از طریق فعالیتهایی مثل دویدن، شناکردن و دوچرخه سواری افزایش مییابد و باعث تقویت قلب و عروق و ششها میشود و در تمام سنین باید برای کسب سلامتی کار شود، برای بهبود دستگاه گردش خون و تنفس، این دو دستگاه تا اندازهای تحت فشار قرار میگیرند که مجبور به تأمین مقدار اکسیژن بیشتری برای عضلات باشند و امکان ادامه فعالیت را برای این عضلات فراهم آورند. افزایش فشار کاری مورد نیاز بر این دو سیستم به افزایش استقامت دستگاه گردش خون و تنفس منجر میشود.
استقامت عضلانی
استقامت عضلانی ترکیبات مختلفی دارد که هر ورزش به تناسب مدت اجرا به یکی از ترکیبات آن بیشتر نیاز دارد. به تکرار یک حرکت با زمان بیشتر و ادامهدار استقامت عضلانی میگویند که روی یک عضله خاص انجام میشود. مثلاً دراز و نشست، شنا روی زمین، آزمونهایی برای سنجش و همچنین تمرین برای استقامت عضلانی است. همانطور که گفته شد در ورزشهای مختلف، بستگی به عضله مورد نظر تمرینات برای استقامت عضلانی میتواند متفاوت باشد.
رابطه بین قدرت با استقامت عضلانی
قدرت عضلانی رابطه نزدیکی با استقامت عضلانی دارد. استقامت عضلانی توانایی عضله یا گروه برای اجرای مجموعهای از انقباضهای تکراری یا تولید نیروی ثابت در یک دوره زمانی گفته میشود. با افزایش قدرت عضلانی، استقامت عضلانی نیز افزایش مییابد. برای افراد معمولی، افزایش استقامت عضلانی، مهمتر از افزایش قدرت عضلانی است زیرا استقامت عضلانی برای انجام فعالیتهای روزانه زندگی حیاتیتر است. به هر حال مقدار قابل ملاحظهای از قدرت، برای هر فردی که در انواع مشخصی از فعالیتهای جسمانی شرکت میکند لازم است.
بهترین راه افزایش استقامت
دویدن یا شنا کردن روزانه به مدت ۳۰ دقیقه با ضربان قلب، چربی سوز است مشروط بر آنکه مداوم و با حوصله انجام گیرد. ورزش با دوچرخه ثابت یا نوار گردان به دلیل آن که به راحتی میتوان ضربان نبض را کنترل نمود مطمئنتر است ولی بدیهی است که شادابی و لطافت دویدن در طبیعت آزاد را ندارد. بالا رفتن آرام از کوه، پیاده روی نسبتاً سریع و درازمدت و بخصوص چنانچه وزنه حدود یک کیلویی در دستان باشد از روشهای مفید افزایش استقامت است. اما گاهی اوقات زیادهروی در ورزشهای استقامتی عمومی خصوصاً در افرادی که به دنبال کاهش وزن هستند دیده میشود، لطفاً نکته زیر را بهدقت بخوانید:ورزشکاران مبتدی و کسانی که در جهت کاهش وزن و تناسب اندام تلاش میکنید در ورزشهای هوازی زیادهروی نکنید. رژیم غذایی شما باید اولین حامی شما در چربی سوزی باشد. در واقع، نیازی به افزایش ورزشهای هوازی ندارید. در هفته حدود ۳ جلسه هوازی 30 تا 40 دقیقه انجام دهید. این بهترین روش برای بهبود سلامت کلی بدنتان و افزایش استقامت هوازی میباشد. تا زمانی که بدنتان به رژیم غذایی واکنش نشان میدهد و چربی میسوزاند نیازی به اضافه کردن جلسات هوازی ندارید. پس دقت کنید تا زمانی
که به طور پیوسته چربی میسوزانید به ورزش هوازی بیشتر نیاز ندارید، چیزی که هم اکنون اتفاق می افتد را مختل نکنید.
*کارشناس ارشد تربیت بدنی دانشگاه تهران
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.