كرمانشاهيها چه ميخرند؟
ويدا يارويسي
استفاده از الگوی صحیح مصرف و تغذیه سالم در سال های اخیر در کرمانشاه رابطه مثبتی با سطح درآمد خانوارها داشته است. به طوری که باکاهش درآمد خانوارها میزان استفاده از مواد لبنی، گوشت و میوه وسبزیجات کاهش پیدا می کند. در فاصله سالهای 85-93 هزینه غیرخوراکی و دخانی در کرمانشاه افزایش داشته است.
با توجه به تورم و تغییرات زیاد در شاخصهای قیمتی در طی سالها در کشور، بررسی روند مصرف خانوار ایرانی در گروههای مختلف کالایی و سنجش اثرات تغییرهای احتمالی در الگوی مصرف امری ضروری است. بررسی الگوی مصرف و درآمد خانوارها و تحلیل چگونگی تخصیص درآمد محدود خانوار به کالاها و خدمات مختلف، یکی از مباحث مهم سیاستگذاریها است. از آنجا که همه ی خانوارها برای خرید کالاها و خدمات مورد نیاز خود با محدودیت درآمد و قیمت کالاها روبرو هستند لذا هرگز قادر نخواهند بود که کلیه نیازهای خود را تأمین کنند. از این رو همواره با این مسأله مواجه هست که چگونه درآمد محدود خود را بین کالاها و خدمات مختلف تخصیص دهند تا حداکثر مطلوبیت را بدست آورند. نتایج جابجایی در هزینه خانوارها بر ساختارهای تقاضا و ساختارهای اشتغال اثر می کند. رفاه اقتصادی خانوارها و در نتیجه رفاه اقتصادی هر جامعه بستگی به سطح توزیع مصرف انواع کالا در آن جامعه دارد. بنابراین با تجزیه و تحلیل بودجه خانوارها می توان وضعیت رفاه اقتصادی آنها را ارزیابی نمود.در این بخش ضمن بررسی روند میزان درآمد خانوارهای شهری و همچنین هزینه های آنها در طول سالهای 1393-1385، به بررسی توزیع
هزینه های خانوارها در در بخشهای مختلف خوراکی و غیر خوراکی پرداخته شده است.
مصرف(هزينه)خانوار شهري
بر اساس اطلاعات جدول زیر متوسط هزینه سالانه يك خانوار شهري در استان از 55420 هزار ريال در سال 1385 به 205450 هزار ريال در سال 93 افزايش يافته است. نسبت هزينههاي غير خوراكي به كل هزينههاي خانوار شهري يكي از شاخصهاي نشان دهنده سطح رفاه است. هرچه این نسبت بزرگتر باشد نشان دهنده سطح رفاه بیشتری است. با محاسبه اين شاخص ميتوان گفت كه به طور متوسط سطح رفاه خانوارهاي شهري استان در طول اين سالها در حال کاهش بوده است. خانوارهاي شهري استان به طور متوسط 72 درصد از هزينههاي خود را به هزينههاي غير خوراكي اختصاص دادهاند.
هزینه های متوسط خوراکی و دخانی هر خانوار شهری به طور میانگین 28 درصد کل هزینه های خانوار را دربر میگیرد. هزینه متوسط خوراکی و دخانی هر خانوار شهری در سال 1385 به میزان 14408 هزار ریال بوده است که در سال 1393 به 56803 هزار ریال افزایش یافته است. از ميان انواع هزينههاي خوراكي و دخاني يك خانوار شهري استان طي دوره فوق، هزينه گوشت با متوسط 21.5 درصد بيشترين و هزينه میوه ها و سبزیهای آماده با متوسط سهم 0.01 درصد كمترين سهم را به خود اختصاص دادهاند.از جمله نکات حائز اهمیت در این خصوص، بحث امنیت غذایی و بخصوص بحث استفاده از درشتمغذيها (کربوهيدرات، پروتئين و چربي) و ميزان استفاده از آنها در افراد جامعه ميباشد که در اين بين، پروتئينها به لحاظ نقش مهمي که در فيزيولوژي بدن دارند از جايگاه قابل توجهي در مباحث مربوط به امنيت غذايي برخوردارند. از آنجایی که پروتئینهای حیوانی نقش بسزایی در تأمین نیازهای تغذیهای انسان دارد و داراي ارزش تغذيهاي بالاتري نسبت به پروتئينهاي گياهي است لذا نحوه تأمين پروتئين آن که بستگی زیادی با الگوهای تغذیه ای و نحوه هزینه کرد خانوارهای در این خصوص دارد از جمله مباحث مهم مربوط
به امنيت غذايي محسوب ميشود. ميزان مصرف پروتئين حيواني در خانوارهاي ايراني حدود 21 گرم روزانه است که با حد استاندارد آن، یعنی 29 گرم در روز فاصله دارد. لذا در این خصوص بايد سياستهايي اتخاذ شود که نحوه مصرف خانوارها و در واقع الگوي تغذيه آنها به سمت مصرف محصولات حيواني پيش برود که اين مساله خود مستلزم سياستگذاري در زمينه قيمت مواد غذايي و يارانهها، سياستگذاري در زمينه الگوهاي تغذيه و ... ميباشد.نتایج نشان میدهد که جایگاه هزینه های دو گروه گوشت و شیر و فرآورده های آن و تخم پرندگان در طول سالهای مورد بررسی یا ثابت بوده و یا کاهش یافته که این امر با توجه به دسترسی خانوارها به میزان پروتئین حیوانی حائز اهمیت است. لذا بالا رفتن جایگاه این گروه از مواد غذایی تاثیر بسزایی بر امنیت غذایی خانوارهای شهری دارد. کاهش نسبی جایگاه این گروه از مواد غذایی که بافراز و نشیب نیز همراه بوده ارتباط بالایی با سطح درآمد خانوارها و همچنین سطح قیمت این گروه از مواد غذایی دارد. لذا توجه به دو شاخص اصلی قیمت و درآمد خانوارها تأثیر بسزایی بر افزایش ضریب امنیت غذایی خانوارها دارد.در خصوص گروه مهم میوه و سبزی که یکی از گروه های مهم
مواد غذایی در زمینه تأمین ریزمغذیها می باشد، میتوان به کاهش جایگاه آن طی دوره 93-1385 اشاره کرد. به گونه ای که میزان 20.34 درصد هزینه های خوراکی اختصاص یافته به این گروه در سال 1385، به حدود 16.62 درصد در سال 1393 رسیده است که نشان دهنده فاصله گرفتن از الگوی تغذیه مناسب در این زمینه است. به نظر میرسد که یکی از عوامل موثر در راستای افزایش سطح فرهنگ و اطلاعات خانوارها در خصوص استفاده از میوه وسبزیجات و مزایای آن می باشد.
در یک جمعبندی کلی میتوان گفت که استفاده از گروه گوشت و فراوردههای لبنی و همچنین ریز مغذیهایی مانند میوه و سبزیجات در طول سالهای مختلف با نوسان همراه بوده و کاهش یافته است، لذا در یک جمع بندی کلی، الگوی تغذیه خانوارهای شهری استان کرمانشاه در جهت افزایش امنیت غذایی و کیفیت آن نبوده است.متوسط سهم هزينههاي غير خوراكي از كل هزينهها برای يك خانوار شهري در استان 72 درصد ميباشد. از ميان انــواع هزينههاي غير خوراكي يك خانوار شهري استان طي دوره 1385 تا 93، هزينه «مسكن» با متوسط 44.8 درصد بيشترين و هزينه لوازم زینتی و شخصی با متوسط منفی كمترين سهم را به خود اختصاص دادهاند. بالا بودن جایگاه هزینه مسکن در هزینه های غیرخوراکی خانوارهای شهری به عوامل مختلفی بستگی دارد. از جمله این عوامل می توان به این نکته اشاره کرد که در طول سالهای مختلف، افزایش روند شهرنشینی و مهاجرت از مناطق روستایی به شهری که خود ناشی از عوامل مختلفی است باعث افزایش فاصله عرضه با تقاضای مسکن و در نتیجه افزایش قیمت آن شده که در نهایت باعث افزایش هزینه مسکن و جایگاه آن در کل هزینه خانوارهای شهری شده است. لذا در این خصوص، کاهش روند شهرنشینی
تأثیر بسزایی بر کاهش هزینه مسکن در هزینه خانوارهای شهری دارد. از دیگر مسائل موجود در این زمینه که در بخش مسکن نیز بدان پرداخته شد، بالا بودن قیمت خرید مسکن در مناطق شهری استان و بخصوص کرمانشاه به عنوان اصلیترین نقطه سکونتگاهی استان است.
درآمد خانوار شهری
متوسط درآمد خالص سالانه یک خانوار شهری در استان کرمانشاه از 52014 هزار ریال در سال 1385 به ۲۰۳۱۲۴ هزار ریال در سال 1393 افزایش پیدا کرده است. که بیشترین سهم مربوط به درآمد از مشاغل آزاد میباشد.
الگوی مصرف کرمانشاه
امروزه اقتصاد خانواده، جايگاه مهمي را در اقتصاد كشورها به خود اختصاص داده است، تا جايي كه برخي از كشورهاي توسعه يافته رشته اي را با اين عنوان در دانشگاه هاي خود تدريس مي كنند. اما مطلب قابل توجه اين است كه موضوع فوق بايد به شكلي نهادينه و كاربردي در جامعه بروز پيدا كند تا با استفاده از آن اقتصاد خانواده ها رشد يابد و در نهايت اقتصاد كشور شكوفا شود. البته اين را نبايد از ياد برد كه در كل، اقتصاد خانواده متأثر از اقتصاد كلان و سياستهاي خاص اقتصادي در هر كشور است و آگاهي مختصر از وضعيت و سياست اقتصادي براي هر خانواده مي تواند آن را در مديريت بهتر، ياري كند. مديريت هزينه هاي خانواده، گرچه براي همه خانواده ها امري لازم است؛ ولي براي خانواده هاي كم درآمد ضروريتر از ديگر خانواده هاست. اگر خانوادهه اي پردرآمد، بر اثر مديريت نادرست هزينه هاي خانواده، مجبور به اختصاص دادن حجم زيادي از درآمد به هزينه ها مي شوند و در نتيجه، كار بيشتر را بر نان آور خانواده تحميل مي كنند، در مورد خانواده هاي كم درآمد و فقير، مديريت نادرست هزينه ها، گاه زندگي خانوادگي آنان را از هم مي پاشد.
استفاده از الگوی صحیح مصرف و تغذیه سالم در سال های اخیر در کرمانشاه رابطه مثبتی با سطح درآمد خانوارها داشته است. به طوری که باکاهش درآمد خانوارها میزان استفاده از مواد لبنی، گوشت و میوه وسبزیجات کاهش پیدا می کند. در فاصله سالهای 85-93 هزینه غیرخوراکی و دخانی در کرمانشاه افزایش داشته است.
با توجه به تورم و تغییرات زیاد در شاخصهای قیمتی در طی سالها در کشور، بررسی روند مصرف خانوار ایرانی در گروههای مختلف کالایی و سنجش اثرات تغییرهای احتمالی در الگوی مصرف امری ضروری است. بررسی الگوی مصرف و درآمد خانوارها و تحلیل چگونگی تخصیص درآمد محدود خانوار به کالاها و خدمات مختلف، یکی از مباحث مهم سیاستگذاریها است. از آنجا که همه ی خانوارها برای خرید کالاها و خدمات مورد نیاز خود با محدودیت درآمد و قیمت کالاها روبرو هستند لذا هرگز قادر نخواهند بود که کلیه نیازهای خود را تأمین کنند. از این رو همواره با این مسأله مواجه هست که چگونه درآمد محدود خود را بین کالاها و خدمات مختلف تخصیص دهند تا حداکثر مطلوبیت را بدست آورند. نتایج جابجایی در هزینه خانوارها بر ساختارهای تقاضا و ساختارهای اشتغال اثر می کند. رفاه اقتصادی خانوارها و در نتیجه رفاه اقتصادی هر جامعه بستگی به سطح توزیع مصرف انواع کالا در آن جامعه دارد. بنابراین با تجزیه و تحلیل بودجه خانوارها می توان وضعیت رفاه اقتصادی آنها را ارزیابی نمود.در این بخش ضمن بررسی روند میزان درآمد خانوارهای شهری و همچنین هزینه های آنها در طول سالهای 1393-1385، به بررسی توزیع
هزینه های خانوارها در در بخشهای مختلف خوراکی و غیر خوراکی پرداخته شده است.
مصرف(هزينه)خانوار شهري
بر اساس اطلاعات جدول زیر متوسط هزینه سالانه يك خانوار شهري در استان از 55420 هزار ريال در سال 1385 به 205450 هزار ريال در سال 93 افزايش يافته است. نسبت هزينههاي غير خوراكي به كل هزينههاي خانوار شهري يكي از شاخصهاي نشان دهنده سطح رفاه است. هرچه این نسبت بزرگتر باشد نشان دهنده سطح رفاه بیشتری است. با محاسبه اين شاخص ميتوان گفت كه به طور متوسط سطح رفاه خانوارهاي شهري استان در طول اين سالها در حال کاهش بوده است. خانوارهاي شهري استان به طور متوسط 72 درصد از هزينههاي خود را به هزينههاي غير خوراكي اختصاص دادهاند.
هزینه های متوسط خوراکی و دخانی هر خانوار شهری به طور میانگین 28 درصد کل هزینه های خانوار را دربر میگیرد. هزینه متوسط خوراکی و دخانی هر خانوار شهری در سال 1385 به میزان 14408 هزار ریال بوده است که در سال 1393 به 56803 هزار ریال افزایش یافته است. از ميان انواع هزينههاي خوراكي و دخاني يك خانوار شهري استان طي دوره فوق، هزينه گوشت با متوسط 21.5 درصد بيشترين و هزينه میوه ها و سبزیهای آماده با متوسط سهم 0.01 درصد كمترين سهم را به خود اختصاص دادهاند.از جمله نکات حائز اهمیت در این خصوص، بحث امنیت غذایی و بخصوص بحث استفاده از درشتمغذيها (کربوهيدرات، پروتئين و چربي) و ميزان استفاده از آنها در افراد جامعه ميباشد که در اين بين، پروتئينها به لحاظ نقش مهمي که در فيزيولوژي بدن دارند از جايگاه قابل توجهي در مباحث مربوط به امنيت غذايي برخوردارند. از آنجایی که پروتئینهای حیوانی نقش بسزایی در تأمین نیازهای تغذیهای انسان دارد و داراي ارزش تغذيهاي بالاتري نسبت به پروتئينهاي گياهي است لذا نحوه تأمين پروتئين آن که بستگی زیادی با الگوهای تغذیه ای و نحوه هزینه کرد خانوارهای در این خصوص دارد از جمله مباحث مهم مربوط
به امنيت غذايي محسوب ميشود. ميزان مصرف پروتئين حيواني در خانوارهاي ايراني حدود 21 گرم روزانه است که با حد استاندارد آن، یعنی 29 گرم در روز فاصله دارد. لذا در این خصوص بايد سياستهايي اتخاذ شود که نحوه مصرف خانوارها و در واقع الگوي تغذيه آنها به سمت مصرف محصولات حيواني پيش برود که اين مساله خود مستلزم سياستگذاري در زمينه قيمت مواد غذايي و يارانهها، سياستگذاري در زمينه الگوهاي تغذيه و ... ميباشد.نتایج نشان میدهد که جایگاه هزینه های دو گروه گوشت و شیر و فرآورده های آن و تخم پرندگان در طول سالهای مورد بررسی یا ثابت بوده و یا کاهش یافته که این امر با توجه به دسترسی خانوارها به میزان پروتئین حیوانی حائز اهمیت است. لذا بالا رفتن جایگاه این گروه از مواد غذایی تاثیر بسزایی بر امنیت غذایی خانوارهای شهری دارد. کاهش نسبی جایگاه این گروه از مواد غذایی که بافراز و نشیب نیز همراه بوده ارتباط بالایی با سطح درآمد خانوارها و همچنین سطح قیمت این گروه از مواد غذایی دارد. لذا توجه به دو شاخص اصلی قیمت و درآمد خانوارها تأثیر بسزایی بر افزایش ضریب امنیت غذایی خانوارها دارد.در خصوص گروه مهم میوه و سبزی که یکی از گروه های مهم
مواد غذایی در زمینه تأمین ریزمغذیها می باشد، میتوان به کاهش جایگاه آن طی دوره 93-1385 اشاره کرد. به گونه ای که میزان 20.34 درصد هزینه های خوراکی اختصاص یافته به این گروه در سال 1385، به حدود 16.62 درصد در سال 1393 رسیده است که نشان دهنده فاصله گرفتن از الگوی تغذیه مناسب در این زمینه است. به نظر میرسد که یکی از عوامل موثر در راستای افزایش سطح فرهنگ و اطلاعات خانوارها در خصوص استفاده از میوه وسبزیجات و مزایای آن می باشد.
در یک جمعبندی کلی میتوان گفت که استفاده از گروه گوشت و فراوردههای لبنی و همچنین ریز مغذیهایی مانند میوه و سبزیجات در طول سالهای مختلف با نوسان همراه بوده و کاهش یافته است، لذا در یک جمع بندی کلی، الگوی تغذیه خانوارهای شهری استان کرمانشاه در جهت افزایش امنیت غذایی و کیفیت آن نبوده است.متوسط سهم هزينههاي غير خوراكي از كل هزينهها برای يك خانوار شهري در استان 72 درصد ميباشد. از ميان انــواع هزينههاي غير خوراكي يك خانوار شهري استان طي دوره 1385 تا 93، هزينه «مسكن» با متوسط 44.8 درصد بيشترين و هزينه لوازم زینتی و شخصی با متوسط منفی كمترين سهم را به خود اختصاص دادهاند. بالا بودن جایگاه هزینه مسکن در هزینه های غیرخوراکی خانوارهای شهری به عوامل مختلفی بستگی دارد. از جمله این عوامل می توان به این نکته اشاره کرد که در طول سالهای مختلف، افزایش روند شهرنشینی و مهاجرت از مناطق روستایی به شهری که خود ناشی از عوامل مختلفی است باعث افزایش فاصله عرضه با تقاضای مسکن و در نتیجه افزایش قیمت آن شده که در نهایت باعث افزایش هزینه مسکن و جایگاه آن در کل هزینه خانوارهای شهری شده است. لذا در این خصوص، کاهش روند شهرنشینی
تأثیر بسزایی بر کاهش هزینه مسکن در هزینه خانوارهای شهری دارد. از دیگر مسائل موجود در این زمینه که در بخش مسکن نیز بدان پرداخته شد، بالا بودن قیمت خرید مسکن در مناطق شهری استان و بخصوص کرمانشاه به عنوان اصلیترین نقطه سکونتگاهی استان است.
درآمد خانوار شهری
متوسط درآمد خالص سالانه یک خانوار شهری در استان کرمانشاه از 52014 هزار ریال در سال 1385 به ۲۰۳۱۲۴ هزار ریال در سال 1393 افزایش پیدا کرده است. که بیشترین سهم مربوط به درآمد از مشاغل آزاد میباشد.
الگوی مصرف کرمانشاه
امروزه اقتصاد خانواده، جايگاه مهمي را در اقتصاد كشورها به خود اختصاص داده است، تا جايي كه برخي از كشورهاي توسعه يافته رشته اي را با اين عنوان در دانشگاه هاي خود تدريس مي كنند. اما مطلب قابل توجه اين است كه موضوع فوق بايد به شكلي نهادينه و كاربردي در جامعه بروز پيدا كند تا با استفاده از آن اقتصاد خانواده ها رشد يابد و در نهايت اقتصاد كشور شكوفا شود. البته اين را نبايد از ياد برد كه در كل، اقتصاد خانواده متأثر از اقتصاد كلان و سياستهاي خاص اقتصادي در هر كشور است و آگاهي مختصر از وضعيت و سياست اقتصادي براي هر خانواده مي تواند آن را در مديريت بهتر، ياري كند. مديريت هزينه هاي خانواده، گرچه براي همه خانواده ها امري لازم است؛ ولي براي خانواده هاي كم درآمد ضروريتر از ديگر خانواده هاست. اگر خانوادهه اي پردرآمد، بر اثر مديريت نادرست هزينه هاي خانواده، مجبور به اختصاص دادن حجم زيادي از درآمد به هزينه ها مي شوند و در نتيجه، كار بيشتر را بر نان آور خانواده تحميل مي كنند، در مورد خانواده هاي كم درآمد و فقير، مديريت نادرست هزينه ها، گاه زندگي خانوادگي آنان را از هم مي پاشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.