|

پژواک هنر در فرهنگ کرمانشاه

شمسی رنجبر

شهر کرمانشاه صاحب تمدنی غنی است و به همین میزان در فرهنگ و هنر نیز از سایر شهرها برتر بوده و این برتری را تا به امروز حفظ کرده؛ وجود هنرمندان متعدد در این استان، شاهد این موضوع می‌باشد. در این راستا، می‌توان هر امر زیبا، مؤثر و مثبتی را هنر و صاحب آن اثر را هنرمند دانست. از منظر هنرمندان و مخاطبان این شهر، اثر هنری در هنر، اساس آرامش است. می‌توان عناصر فرهنگ بومی کرمانشاه را زبان کردی که از شاخصه‌های اصلی فرهنگ بومی استان است، مذاهب مختلف و شاخه‌های مختلف آن، دین‌ها و آیین‌های قومی و هنر بومی (ادبیات، شعر، فلسفه، معماری و ... برشمرد. آنچه در بحث هنر کرمانشاه به نظر اصل می‌رسد،‌ زیبایی است و باید با هر ابزاری که می‌طلبد،‌ چیز زیبا را خلق کرد و آنرا به اجتماع ارمغان داد؛ این می‌تواند برای همیشه پایدار باشد. هرچند می‌توان در هر زمانی زیبایی را به شکل‌های مختلفی درک کرد؛ اگر اثر هنری از قواعد و شکل درست هنر پیروی نکند،‌ یک اثر هنری خلق نمی‌شود. هنر در کرمانشاه بن‌مایه رشد و پیشرفت اجتماع و کلاً همان چیزی است که تمدن و فرهنگ این منطقه نامیده می‌شود. در کرمانشاه، بسته به آنکه هنرمند چه ابزاری را برای بیان هنرش انتخاب کند،‌ هنر شاخه‌های مختلفی را تشکیل داده است. در این شهر، همیشه هنرها درهم تأثیر گذاشته و گاه از هم جدا بوده‌اند. زبان، شعر و هنر معماری از جایگاه رفیعی در این منطقه برخوردار بوده است. اما امروزه برای استنباط هنر در این منطقه، باید معنای «هنر» را فهمید؛ همان هنری که امروز از زندگی اجتماع این منطقه تا حدی جدا شده و به گوشه‌گیری دچار شده است. در این راستا، آگاهی آئینی نیاز است که اجتماع بر مبنای آن زیسته و هنوز هم بسیاری بر همان مبنا زندگی می‌کنند. وظیفه اصلی هنرمند كرد این است که خود را بشناسد و این عقده ناپسند حقارت در برابر غرب را کنار بگذارد. حقارتی که از حماقت نسبت به سنت بومی در تمام سطوح ناشی می‌شود. هنر این منطقه، ابزار اصلی و اساسی برای درمان این جهل و تشخیص مسیر زندگی است. ماهيت و محتواي هنر و فرهنگ كرد ارتباطات انساني را ميان اجتماع بومی به ارمغان آورده که در این راستا، شخصيت‌ها و هنرمندان کرمانشاهی، هنر و فرهنگ كرد را به خوبي به نمايش گذاشته‌اند. فرهنگ مردم کرمانشاه از مباني و ريشه‌هاي انساني، ارزش‌ها و باور‌هاي اصيل بومی برخوردار است اما خلق و نوآوری که ریشه تکامل و توسعه هنر است نیاز به محیطی باز و بدون سانسور دارد. هنر جزء جدانشدنی شهر کرمانشاه است که داشتن آن به نوعی اصالت آن را نشان می‌دهد. اما به راستی فرهنگ در این شهر به چه معناست؟
به‌عبارت ساده‌تر در این شهر فرهنگ آن چیزی است که مردم با آن زندگی می‌کنند و مجموعه پیچیده‌ای از باورها، عادات و هرچه که فرد به‌عنوان عضوی از اجتماع در هویت بومی فرا می‌گیرد، تعریف می‌شود. فرهنگ، راه مشترک زندگی، اندیشه و رفتار انسان در این شهر است که در برگیرنده هماهنگی کلی با نیازهای فردی، اقتصادی و محیط جغرافیایی و هم‌راستا با نیازهای اجتماعی و سیاسی که از محیط بر خاسته و مجموعه مشترکی از تامل‌‌ها و هنرهای بومی است. فرهنگ در کرمانشاه را می‌توان از بعد اجتماعی، دینی و حتی اقتصادی بررسی کرد و دریافت که فرهنگ بر تمام اجزاء زندگی اجتماع تأثیرگذار است و الگوی پیوسته‌ای از اندیشه، باور و رفتار فردی می‌باشد که به وسعت فکری و آموزش اجتماعی افراد بستگی دارد. این الگوها، مجموعه‌ای از رویکرد‌ها، شایستگی‌‌ها، مقصود و اعمال چندمعنایی هستند که اجتماع را مشخص و تعریف می‌کنند. راه‌های مشخصی که این اجتماع بر اساس آن حیات دارند و خبرگی خود را به شیوه‌های گوناگون بیان می‌کنند و به شکلی سازنده عمل می‌کنند.

شهر کرمانشاه صاحب تمدنی غنی است و به همین میزان در فرهنگ و هنر نیز از سایر شهرها برتر بوده و این برتری را تا به امروز حفظ کرده؛ وجود هنرمندان متعدد در این استان، شاهد این موضوع می‌باشد. در این راستا، می‌توان هر امر زیبا، مؤثر و مثبتی را هنر و صاحب آن اثر را هنرمند دانست. از منظر هنرمندان و مخاطبان این شهر، اثر هنری در هنر، اساس آرامش است. می‌توان عناصر فرهنگ بومی کرمانشاه را زبان کردی که از شاخصه‌های اصلی فرهنگ بومی استان است، مذاهب مختلف و شاخه‌های مختلف آن، دین‌ها و آیین‌های قومی و هنر بومی (ادبیات، شعر، فلسفه، معماری و ... برشمرد. آنچه در بحث هنر کرمانشاه به نظر اصل می‌رسد،‌ زیبایی است و باید با هر ابزاری که می‌طلبد،‌ چیز زیبا را خلق کرد و آنرا به اجتماع ارمغان داد؛ این می‌تواند برای همیشه پایدار باشد. هرچند می‌توان در هر زمانی زیبایی را به شکل‌های مختلفی درک کرد؛ اگر اثر هنری از قواعد و شکل درست هنر پیروی نکند،‌ یک اثر هنری خلق نمی‌شود. هنر در کرمانشاه بن‌مایه رشد و پیشرفت اجتماع و کلاً همان چیزی است که تمدن و فرهنگ این منطقه نامیده می‌شود. در کرمانشاه، بسته به آنکه هنرمند چه ابزاری را برای بیان هنرش انتخاب کند،‌ هنر شاخه‌های مختلفی را تشکیل داده است. در این شهر، همیشه هنرها درهم تأثیر گذاشته و گاه از هم جدا بوده‌اند. زبان، شعر و هنر معماری از جایگاه رفیعی در این منطقه برخوردار بوده است. اما امروزه برای استنباط هنر در این منطقه، باید معنای «هنر» را فهمید؛ همان هنری که امروز از زندگی اجتماع این منطقه تا حدی جدا شده و به گوشه‌گیری دچار شده است. در این راستا، آگاهی آئینی نیاز است که اجتماع بر مبنای آن زیسته و هنوز هم بسیاری بر همان مبنا زندگی می‌کنند. وظیفه اصلی هنرمند كرد این است که خود را بشناسد و این عقده ناپسند حقارت در برابر غرب را کنار بگذارد. حقارتی که از حماقت نسبت به سنت بومی در تمام سطوح ناشی می‌شود. هنر این منطقه، ابزار اصلی و اساسی برای درمان این جهل و تشخیص مسیر زندگی است. ماهيت و محتواي هنر و فرهنگ كرد ارتباطات انساني را ميان اجتماع بومی به ارمغان آورده که در این راستا، شخصيت‌ها و هنرمندان کرمانشاهی، هنر و فرهنگ كرد را به خوبي به نمايش گذاشته‌اند. فرهنگ مردم کرمانشاه از مباني و ريشه‌هاي انساني، ارزش‌ها و باور‌هاي اصيل بومی برخوردار است اما خلق و نوآوری که ریشه تکامل و توسعه هنر است نیاز به محیطی باز و بدون سانسور دارد. هنر جزء جدانشدنی شهر کرمانشاه است که داشتن آن به نوعی اصالت آن را نشان می‌دهد. اما به راستی فرهنگ در این شهر به چه معناست؟
به‌عبارت ساده‌تر در این شهر فرهنگ آن چیزی است که مردم با آن زندگی می‌کنند و مجموعه پیچیده‌ای از باورها، عادات و هرچه که فرد به‌عنوان عضوی از اجتماع در هویت بومی فرا می‌گیرد، تعریف می‌شود. فرهنگ، راه مشترک زندگی، اندیشه و رفتار انسان در این شهر است که در برگیرنده هماهنگی کلی با نیازهای فردی، اقتصادی و محیط جغرافیایی و هم‌راستا با نیازهای اجتماعی و سیاسی که از محیط بر خاسته و مجموعه مشترکی از تامل‌‌ها و هنرهای بومی است. فرهنگ در کرمانشاه را می‌توان از بعد اجتماعی، دینی و حتی اقتصادی بررسی کرد و دریافت که فرهنگ بر تمام اجزاء زندگی اجتماع تأثیرگذار است و الگوی پیوسته‌ای از اندیشه، باور و رفتار فردی می‌باشد که به وسعت فکری و آموزش اجتماعی افراد بستگی دارد. این الگوها، مجموعه‌ای از رویکرد‌ها، شایستگی‌‌ها، مقصود و اعمال چندمعنایی هستند که اجتماع را مشخص و تعریف می‌کنند. راه‌های مشخصی که این اجتماع بر اساس آن حیات دارند و خبرگی خود را به شیوه‌های گوناگون بیان می‌کنند و به شکلی سازنده عمل می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.