|

کرمانشاه، در رتبه دوم خودکشی كشور

نسترن گلزاري

پیرمردی 60 ساله، خود را از پل سه راهی 22 بهمن کرمانشاه به قصد خودکشی آویزان کرد، او پس از برخورد با کف خیابان دچار شکستگی جزئی از ناحیه سر شد و از مرگ نجات یافت.» چنین خبرهایی در کرمانشاه تازگی ندارند و حتی اگر خبرهای خودکشی را در روزنامه ها نبینیم، حتماً از زبان دوست و آشنا می شنویم.
امید قادری، مدیرکل بهزیستی استان، در نشستی که به مناسبت هفته بهزیستی برگزار شد، کرمانشاه را درزمینه خودکشی رتبه دوم کشور اعلام کرد. او عنوان کرد نرخ خودکشی کشور 7.5 است در حالی که نرخ خودکشی در استان 9.6 به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت است. با وجود اینکه بیشترین اقدام به خودکشی در بین زنان است اما آمارها حاکی از آن است که خودکشی بیشتر در مردان منجر به مرگ می شود و درصد خودکشی های نافرجام در زنان بیشتر است.کیانی مدیرعامل و کارشناس روانشناسی موسسه خیریه مهر سبحان، درزمینه آمار بالای خودکشی در استان، به شرق گفت: «به نظر می رسد آمار خودکشی در مناطق حاشیه نشین شهر بالاتر است. مسئله خودکشی در سراسر ایران وجود دارد اما در منطقه ی عشایری و کردنشین بیشتر دیده می شود.»
یک منبع آگاه در پزشکی قانونی در مورد آمار خودکشی در زنان و مردان به شرق گفت: «اقدام به خودکشی در بین زنان افسرده 70 درصد و در بین مردان افسرده 30 درصد است. این آمار در بین زنان مبتلا به اسکیزوفرنی حدود50 تا 55 و در بین مردان مبتلا به این بیماری حدود 40 تا 45 درصد است.»
خودکشی دلایلی متعددی دارد، کیانی مهم ترین دلیل را فقر مالی، فقر فرهنگی و تعصبات فرهنگی و افسردگی می داند. گاهاً افراد تحصیل کرده که انتظار می رود در مواجهه با مشکلات، منطقی تر از سایر افراد برخورد کنند، نیز دست به خودکشی می زنند. کیانی علت این موضوع را چنین بیان کرد: «این افراد به دلیل داشتن تحصیلات توقع هایی از جامعه دارند، به سختی کار پیدا می کنند و توانایی سازگاری با این شرایط را ندارند در نتیجه، دست به خودکشی می زنند.»به گفته یک منبع آگاه: «بیشترین اقدام به خودکشی در زنان 16 تا 21 ساله است؛ و خودکشی در مردان بیشتر در بازه سنی 21 تا 28 سال اتفاق می افتد.»
کیانی در پاسخ به این سوال که چرا زنان در این بازه سنی بیشترین آمار اقدام به خودکشی را دارند، به شرق گفت: «سنین 16 تا 21 سال اوج دوران بلوغ است. در این سن توقع دارند خانواده پاسخگوی انتظارات آنان باشند و وقتی این خواسته ها (معولا به دلیل تعصبات فرهنگی) مهیا نمی شوند به بن بست می خورند و اقدام به خودکشی می کنند.» او دلیل عمده اقدام به خودکشی در مردان را فقر مالی دانست و افزود: «زمانی خودسوزی متدوال ترین شیوه خودکشی در استان کرمانشاه بود اما اکنون خوردن قرص برنج متداول تر از خودسوزی است.»
بیتاحامد عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی در گفتگو با شرق در مورد چرایی کسب رتبه دوم خودکشی استان کرمانشاه در کشور گفت: «کرمانشاه از مشکلات اقتصادی فراوانی رنج می برد و این عامل بر سایر بخشهای حیات اجتماعی استان سایه انداخته. آمار بیکاری استان هر سال بدتر می شود. مهاجرت از روستاها و شهرستانها بیداد می کند، به موازات آن با افزایش مناطق حاشیه ای و گسترش آسیب های اجتماعی مواجه هستیم. لذا دلیل ارتقاء رتبه خودکشی استان حادتر شدن مشکلات این استان است.» این استاد دانشگاه، در خصوص دلایل جامعه شناختی خودکشی گفت: «خودکشی به زبان عامیانه نتیجه بریدن از جامعه است و زمانی اتفاق می افتد که فرد امیدی به بهبود شرایط خود ندارد. به زبان جامعه شناختی، خودکشی زمانی اتفاق می افتد که افراد در تشخیص مسائل دچار سردرگمی شوند. یعنی قواعد پیشین دیگر جوابگوی تغییرات به وجود آمده نباشد و قواعد جدید هنوز مقبولیت عمومی نیافته باشند. در چنین موقعیتی است که افراد در مواجهه با مشکلات، نمی توانند از روش های قدیمی استفاده کنند. زیرا در رفع آنها دیگر کاربرد ندارند و نمی توانند از روش های جدید استفاده کنند. زیرا دستور استفاده از آنها را بلد نیستند یا فضای فرهنگی حاکم اجازه نمی دهد. بنابراین عامل اصلی خودکشی وقوع تغییرات است. تغییرات اگر کند باشند سازگاری با آنها به مرور تحقق می یابد. اما اگر تغییرات سریع باشند، جامعه دچار سردرگمی می شود.» او دادمه داد: «در استان کرمانشاه طی چند دهه اخیر تغییرات بسیار زیادی به وقوع پیوسته که می تواند تبیین کننده وضعیت موجود گرایش به خودکشی در میان جوانان آن باشد. در این استان با گسترش آموزش عالی از یک سو و توسعه شبکه های ارتباطی، فن آوری اطلاعات و آشنایی جوانان با سبک های زندگی متفاوت از آنچه همزمان در محیط پیرامون آنان جریان دارد، زمینه ساز افزایش انتظارات آنان مبنی بر تأثیرگذاری بیشتر انتخاب های فردی در زندگی خویش بوده است. تغییرات مذکور در دوره بسیار کوتاهی رخ داده است. به گونه ای که عناصر فرهنگی هنوز فرصت سازگاری پیدا نکرده اند. افزایش اقدام به خودکشی در چنین فضایی رقم خورده است. تا چند دهه پیش، این پدیده در استان نادر بوده است. می توان گفت استان کرمانشاه با توجه به فرهنگ سنتی آن در مقایسه با سایر استانها، مقاومت بیشتری نسبت به گسترش ارزشهای متفاوت نشان می دهد.» او همچنین درباره شیوه های متفاوت خودکشی در زنان و مردان و تاثیر تعصبات سنتی چنین گفت: «مردان از شیوه های آرام خودکشی بیشتر استفاده می کنند و خودکشی آنان بیشتر با موفقیت همراه است. یعنی به مرگ منتهی می شود، شیوه هایی مثل استفاده از سم و دارو و حلق آویز کردن خود. اما زنان از شیوه های پر سروصدا بیشتر استفاده می کنند مثل خود سوزی. خودکشی مردان بیشتر نشانه تسلیم و ناامیدی است اما خودکشی زنان بیشتر نشانه اعتراض و امید به تأثیرگذاری است. به همین دلیل بیشتر خودکشی زنان موفقیت آمیز نیست و نسبت به مردان کمتر به مرگ اقدام کننده منجر می شود. براساس تحقیقات انجام شده، مهمترین عوامل خودکشی زنان عبارتند از: خشونت در خانواده، وضعیت شغلی، تعصب در كنترل زنان، میزان مردسالاری، ازدواج اجباري، شکاف توقعات زنان با خانواده و سنتي بودن خانواده، که همگی حکایت از حضور فعال عناصر سنت در جامعه و اعمال فشار شدید نیروهای انتظام بخش اجتماعی در جهت به نظم درآوردن رفتار اعضایش، مطابق با الگوی نظم سنتی است. فشار نظام سنتی بر مردان نیز وجود دارد و آنها را به نحو دیگری به سوی خودکشی سوق می دهد. خودکشی به طور کلی در میان مردان بیشتر است. در استان کرمانشاه نیز به همین صورت اما در این استان فاصله زنان با مردان کمتر است. دلیل آن تغییرات وسیعتری است که در جایگاه زنان با توجه فضای فرهنگی موجود به وجود آمده است.»
این پژوهش گر در خصوص راهکارهای جلوگیری و کاهش خودکشی به شرق گفت:
«بطور خاص، چند راهکار قابل طرح است:
1-حذف نگاه جنسیتی و ترویج برخورد یکسان نسبت به زنان و مردان. این امر مستلزم یک فرایند اجتماعی شدن و فرهنگ پذیری است که طی فرایندی طولانی در محیط هایی مانند خانواده، مدرسه، جامعه و رسانه ها تحکیم می شود. لذا می توان در این زمینه از ظرفیت رسانه های جمعی، آموزش و پرورش و آموزش عمومی خانواده ها در جهت تبدیل و اصلاح نگرش ها در خصوص نوع نگاه به جنس زن اقدام نمود.
2-اصلاح و تجدید نظر در برخی مقررات و قوانین رسمی ناظر برشدت کنترل رفتار زنان. هرچند این هنجارها ریشه در فرهنگ و ارزشهای تثبیت شده جامعه دارند اما اکثر آنها برخواسته از جهان بینی ها و افکار سنتی است که به گونه‌اي رفتار و اعمال افراد را تحت کنترل در می آورد. از این رو لازم است در جهت تعدیل این نوع هنجارها اقدامات سنجیده ای متناسب با سطح پذیرش جامعه صورت گیرد.
3-تجدید نظر و اصلاح مجازاتها و اعمال تنبیهی که در راستای هنجارها و الگوهای سنتی رفتار وضع شده اند. این الگوهای رفتاری ممکن است در حال حاضر نماینده طرز فکر اقلیتی محدود از جامعه باشند.
4-و در پایان ترویج فرهنگ گفتگو و مفاهمه در بین افراد خانواده و جامعه که سبب شکل گیری الگوهای صحیح ارتباطی می شود و زمینه را برای حل بسیاری از مشکلات از جمله خودکشی فراهم می کند.»

پیرمردی 60 ساله، خود را از پل سه راهی 22 بهمن کرمانشاه به قصد خودکشی آویزان کرد، او پس از برخورد با کف خیابان دچار شکستگی جزئی از ناحیه سر شد و از مرگ نجات یافت.» چنین خبرهایی در کرمانشاه تازگی ندارند و حتی اگر خبرهای خودکشی را در روزنامه ها نبینیم، حتماً از زبان دوست و آشنا می شنویم.
امید قادری، مدیرکل بهزیستی استان، در نشستی که به مناسبت هفته بهزیستی برگزار شد، کرمانشاه را درزمینه خودکشی رتبه دوم کشور اعلام کرد. او عنوان کرد نرخ خودکشی کشور 7.5 است در حالی که نرخ خودکشی در استان 9.6 به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت است. با وجود اینکه بیشترین اقدام به خودکشی در بین زنان است اما آمارها حاکی از آن است که خودکشی بیشتر در مردان منجر به مرگ می شود و درصد خودکشی های نافرجام در زنان بیشتر است.کیانی مدیرعامل و کارشناس روانشناسی موسسه خیریه مهر سبحان، درزمینه آمار بالای خودکشی در استان، به شرق گفت: «به نظر می رسد آمار خودکشی در مناطق حاشیه نشین شهر بالاتر است. مسئله خودکشی در سراسر ایران وجود دارد اما در منطقه ی عشایری و کردنشین بیشتر دیده می شود.»
یک منبع آگاه در پزشکی قانونی در مورد آمار خودکشی در زنان و مردان به شرق گفت: «اقدام به خودکشی در بین زنان افسرده 70 درصد و در بین مردان افسرده 30 درصد است. این آمار در بین زنان مبتلا به اسکیزوفرنی حدود50 تا 55 و در بین مردان مبتلا به این بیماری حدود 40 تا 45 درصد است.»
خودکشی دلایلی متعددی دارد، کیانی مهم ترین دلیل را فقر مالی، فقر فرهنگی و تعصبات فرهنگی و افسردگی می داند. گاهاً افراد تحصیل کرده که انتظار می رود در مواجهه با مشکلات، منطقی تر از سایر افراد برخورد کنند، نیز دست به خودکشی می زنند. کیانی علت این موضوع را چنین بیان کرد: «این افراد به دلیل داشتن تحصیلات توقع هایی از جامعه دارند، به سختی کار پیدا می کنند و توانایی سازگاری با این شرایط را ندارند در نتیجه، دست به خودکشی می زنند.»به گفته یک منبع آگاه: «بیشترین اقدام به خودکشی در زنان 16 تا 21 ساله است؛ و خودکشی در مردان بیشتر در بازه سنی 21 تا 28 سال اتفاق می افتد.»
کیانی در پاسخ به این سوال که چرا زنان در این بازه سنی بیشترین آمار اقدام به خودکشی را دارند، به شرق گفت: «سنین 16 تا 21 سال اوج دوران بلوغ است. در این سن توقع دارند خانواده پاسخگوی انتظارات آنان باشند و وقتی این خواسته ها (معولا به دلیل تعصبات فرهنگی) مهیا نمی شوند به بن بست می خورند و اقدام به خودکشی می کنند.» او دلیل عمده اقدام به خودکشی در مردان را فقر مالی دانست و افزود: «زمانی خودسوزی متدوال ترین شیوه خودکشی در استان کرمانشاه بود اما اکنون خوردن قرص برنج متداول تر از خودسوزی است.»
بیتاحامد عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی در گفتگو با شرق در مورد چرایی کسب رتبه دوم خودکشی استان کرمانشاه در کشور گفت: «کرمانشاه از مشکلات اقتصادی فراوانی رنج می برد و این عامل بر سایر بخشهای حیات اجتماعی استان سایه انداخته. آمار بیکاری استان هر سال بدتر می شود. مهاجرت از روستاها و شهرستانها بیداد می کند، به موازات آن با افزایش مناطق حاشیه ای و گسترش آسیب های اجتماعی مواجه هستیم. لذا دلیل ارتقاء رتبه خودکشی استان حادتر شدن مشکلات این استان است.» این استاد دانشگاه، در خصوص دلایل جامعه شناختی خودکشی گفت: «خودکشی به زبان عامیانه نتیجه بریدن از جامعه است و زمانی اتفاق می افتد که فرد امیدی به بهبود شرایط خود ندارد. به زبان جامعه شناختی، خودکشی زمانی اتفاق می افتد که افراد در تشخیص مسائل دچار سردرگمی شوند. یعنی قواعد پیشین دیگر جوابگوی تغییرات به وجود آمده نباشد و قواعد جدید هنوز مقبولیت عمومی نیافته باشند. در چنین موقعیتی است که افراد در مواجهه با مشکلات، نمی توانند از روش های قدیمی استفاده کنند. زیرا در رفع آنها دیگر کاربرد ندارند و نمی توانند از روش های جدید استفاده کنند. زیرا دستور استفاده از آنها را بلد نیستند یا فضای فرهنگی حاکم اجازه نمی دهد. بنابراین عامل اصلی خودکشی وقوع تغییرات است. تغییرات اگر کند باشند سازگاری با آنها به مرور تحقق می یابد. اما اگر تغییرات سریع باشند، جامعه دچار سردرگمی می شود.» او دادمه داد: «در استان کرمانشاه طی چند دهه اخیر تغییرات بسیار زیادی به وقوع پیوسته که می تواند تبیین کننده وضعیت موجود گرایش به خودکشی در میان جوانان آن باشد. در این استان با گسترش آموزش عالی از یک سو و توسعه شبکه های ارتباطی، فن آوری اطلاعات و آشنایی جوانان با سبک های زندگی متفاوت از آنچه همزمان در محیط پیرامون آنان جریان دارد، زمینه ساز افزایش انتظارات آنان مبنی بر تأثیرگذاری بیشتر انتخاب های فردی در زندگی خویش بوده است. تغییرات مذکور در دوره بسیار کوتاهی رخ داده است. به گونه ای که عناصر فرهنگی هنوز فرصت سازگاری پیدا نکرده اند. افزایش اقدام به خودکشی در چنین فضایی رقم خورده است. تا چند دهه پیش، این پدیده در استان نادر بوده است. می توان گفت استان کرمانشاه با توجه به فرهنگ سنتی آن در مقایسه با سایر استانها، مقاومت بیشتری نسبت به گسترش ارزشهای متفاوت نشان می دهد.» او همچنین درباره شیوه های متفاوت خودکشی در زنان و مردان و تاثیر تعصبات سنتی چنین گفت: «مردان از شیوه های آرام خودکشی بیشتر استفاده می کنند و خودکشی آنان بیشتر با موفقیت همراه است. یعنی به مرگ منتهی می شود، شیوه هایی مثل استفاده از سم و دارو و حلق آویز کردن خود. اما زنان از شیوه های پر سروصدا بیشتر استفاده می کنند مثل خود سوزی. خودکشی مردان بیشتر نشانه تسلیم و ناامیدی است اما خودکشی زنان بیشتر نشانه اعتراض و امید به تأثیرگذاری است. به همین دلیل بیشتر خودکشی زنان موفقیت آمیز نیست و نسبت به مردان کمتر به مرگ اقدام کننده منجر می شود. براساس تحقیقات انجام شده، مهمترین عوامل خودکشی زنان عبارتند از: خشونت در خانواده، وضعیت شغلی، تعصب در كنترل زنان، میزان مردسالاری، ازدواج اجباري، شکاف توقعات زنان با خانواده و سنتي بودن خانواده، که همگی حکایت از حضور فعال عناصر سنت در جامعه و اعمال فشار شدید نیروهای انتظام بخش اجتماعی در جهت به نظم درآوردن رفتار اعضایش، مطابق با الگوی نظم سنتی است. فشار نظام سنتی بر مردان نیز وجود دارد و آنها را به نحو دیگری به سوی خودکشی سوق می دهد. خودکشی به طور کلی در میان مردان بیشتر است. در استان کرمانشاه نیز به همین صورت اما در این استان فاصله زنان با مردان کمتر است. دلیل آن تغییرات وسیعتری است که در جایگاه زنان با توجه فضای فرهنگی موجود به وجود آمده است.»
این پژوهش گر در خصوص راهکارهای جلوگیری و کاهش خودکشی به شرق گفت:
«بطور خاص، چند راهکار قابل طرح است:
1-حذف نگاه جنسیتی و ترویج برخورد یکسان نسبت به زنان و مردان. این امر مستلزم یک فرایند اجتماعی شدن و فرهنگ پذیری است که طی فرایندی طولانی در محیط هایی مانند خانواده، مدرسه، جامعه و رسانه ها تحکیم می شود. لذا می توان در این زمینه از ظرفیت رسانه های جمعی، آموزش و پرورش و آموزش عمومی خانواده ها در جهت تبدیل و اصلاح نگرش ها در خصوص نوع نگاه به جنس زن اقدام نمود.
2-اصلاح و تجدید نظر در برخی مقررات و قوانین رسمی ناظر برشدت کنترل رفتار زنان. هرچند این هنجارها ریشه در فرهنگ و ارزشهای تثبیت شده جامعه دارند اما اکثر آنها برخواسته از جهان بینی ها و افکار سنتی است که به گونه‌اي رفتار و اعمال افراد را تحت کنترل در می آورد. از این رو لازم است در جهت تعدیل این نوع هنجارها اقدامات سنجیده ای متناسب با سطح پذیرش جامعه صورت گیرد.
3-تجدید نظر و اصلاح مجازاتها و اعمال تنبیهی که در راستای هنجارها و الگوهای سنتی رفتار وضع شده اند. این الگوهای رفتاری ممکن است در حال حاضر نماینده طرز فکر اقلیتی محدود از جامعه باشند.
4-و در پایان ترویج فرهنگ گفتگو و مفاهمه در بین افراد خانواده و جامعه که سبب شکل گیری الگوهای صحیح ارتباطی می شود و زمینه را برای حل بسیاری از مشکلات از جمله خودکشی فراهم می کند.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.