|

در زادروز علي‌اشرف درويشيان

قصه سال‌هاي ابري

شرق: نخستين داستانِ علي‌اشرف درويشيان، نويسنده مطرح معاصر در بند شكل گرفت، در زندان كرمانشاه. اولِ مهر بود و حال‌وهواي مدرسه و صداي زنگِ دبيرستاني در كنار زندان، خيالِ او را به روزهاي خوش مي‌برد، روزهاي درس‌دادن.درويشيان خاطره آن روز را كه تعريف مي‌كند نوري در چشمانش درخشيدن مي‌گيرد. يادِ نخستين داستانش مي‌افتد كه در هياهوي بچه‌مدرسه‌اي‌ها و در بند نوشته شد. «فكر كردم من به‌جاي مدرسه و درس‌دادن اينجا در زندانم. بعد چه كنم و چه نكنم، يك مقدار كاغذ و مداد پيدا كردم و داستاني نوشتم.» بعد، داستان را به كسي مي‌دهد تا از زندان بيرون ببرد و به‌دست مادرش برساند و همين آغازِ راه نويسنده‌اي است كه بي‌شك از مهم‌ترين نويسندگان سياسيِ تاريخ ادبيات ما است. سال‌ها بعد، «سال‌هاي ابري» را مي‌نويسد: «شروع 1358. بازنويسي براي بار يازدهم 1368» و «آبشوران» و ديگر داستان‌هايي را كه او را در قامت نويسنده‌اي سياسي نشاند. آثار درويشيان جزء جداناشدنيِ زندگي و زيست اوست. در هر اثر او رَد و نشاني از دوره‌اي از زندگي‌اش به‌چشم مي‌آيد. شايد سبقه تفكرِ سياسي او البته به سال‌هاي دور برمي‌گردد، به دورانِ كودكي‌اش كه از پنج‌سالگي همراه پدرش مي‌رفت آهنگري تا به‌قول پدرش كار ياد بگيرد و آن‌قدر كوچك است كه پايش به پدال نمي‌رسد و آجر مي‌گذارد زير پايش كه به دم برسد. بعد مي‌شود شاگرد بنايي، كه به‌نظر درويشيان سخت‌ترين شغل دنيا است. جلوِ آفتاب خشت مي‌زد و اين خشت پر از تيغ بوته‌هاي بيابان بود كه تمام دست‌هايش را زخمي مي‌كرد. درويشيان به‌قول خودش در يك خانه كارگري به‌دنيا آمد و زندگي كرد. زندگي پرفراز و نشيبي را گذراند، و عصاره اين سرگذشت را در داستان‌هايش ريخت. از فقر دوران كودكي تا حشرونشر با آدم‌هاي سياسي و خاطرات بند. خودش معتقد است از ورطه‌هاي بزرگي نجات يافته است. در خانواده‌اي كارگري بزرگ مي‌شود اما به‌واسطه دايي‌اش كه در شركت نفت بود و توده‌اي بود با ماكسيم گوركي آشنا شد. من بچه بودم و همين روزگار و تفكر او را سراسر تغيير دارد. درويشيان از معدود كساني است كه تا هنوز هم بر سر عقايدش هست و به تفكراتش باوري عميق دارد. از اين‌روست كه مي‌گويد «هزارسال بعد هم بميرم و زنده شوم اگر باز در آن شرايط باشم، همان كارها را خواهم كرد.»
داستان‌هاي درويشيان پُر است از افسانه‌هاي كردي، كه خودش گردآوري كرده است. او تمام روستاهاي كرمانشاه را پياده گز مي‌كند تا افسانه‌ها و متل‌هاي كردي را جمع كند، در زندان هم راديويي گير مي‌اورد كه هر شب موسيقي محلي و داستان‌هاي كردي پخش مي‌كرد و همين‌هاست كه در طولِ ساليان گرد هم مي‌آيد و مي‌شود كتابِ «اف‍س‍ان‍ه‌ه‍ا و م‍ت‍ل‌ه‍ای ک‍ردی: قصه‌ها و متل‌ها، نمایش‌ها و بازی‌های عامیانه ایرانی» و يا «ف‍ره‍ن‍گ ک‍ردی ک‍رم‍ان‍ش‍اه‍ی». از علي اشرف درويشيان تاكنون بيش از دَه اثر در حوزه ادبيات كودك و نوجوان درآمده است از جمله «روزنامه دیواری مدرسه ما»، «ابر سیاه هزار چشم»، «قصه برای کودکان» و «قصه آن سال‌ها». در حوزه رمان و داستان نيز از اين نويسنده كرمانشاهي ده‌ها اثر منتشر شده است. رمان‌هاي «سال‌هاي ابري» و «سلول 18» و داستان‌هاي كوتاهش با عناوينِ «از اين ولايت»، «آبشوران»، «شب آبستن است»، «همراه آهنگ‌هاي بابام» و «فصل نان» و چندين و چند اثر پژوهشي و مقاله.
علي اشرف درويشيان متولدِ شهريور بيست در كرمانشاه است و در تمام ساليانِ نوشتن كه قريب‌به پنج دهه است او بر سر مواضع خود ايستاده است. او آثارِ خود را امتدادِ راه صمد بهرنگي مي‌داند و انتشار كتاب «ی‍ادم‍ان ص‍م‍د ب‍ه‍رن‍گ‍ی» اداي دين اوست به اين نويسنده هم‌مسلك‌اش. گرچه در آستانه هفتادوشش سالگي او نويسند‌ه‌اي است با ده‌ها اثرِ درخشان كه جايگاهِ خود را در ادبيات داستاني ايران به‌عنوان نويسنده سياسي تثبيت كرده است. جايگاهي كه خاصه در فضاي معاصر ادبيات ما كم‌ياب و نادر است.

شرق: نخستين داستانِ علي‌اشرف درويشيان، نويسنده مطرح معاصر در بند شكل گرفت، در زندان كرمانشاه. اولِ مهر بود و حال‌وهواي مدرسه و صداي زنگِ دبيرستاني در كنار زندان، خيالِ او را به روزهاي خوش مي‌برد، روزهاي درس‌دادن.درويشيان خاطره آن روز را كه تعريف مي‌كند نوري در چشمانش درخشيدن مي‌گيرد. يادِ نخستين داستانش مي‌افتد كه در هياهوي بچه‌مدرسه‌اي‌ها و در بند نوشته شد. «فكر كردم من به‌جاي مدرسه و درس‌دادن اينجا در زندانم. بعد چه كنم و چه نكنم، يك مقدار كاغذ و مداد پيدا كردم و داستاني نوشتم.» بعد، داستان را به كسي مي‌دهد تا از زندان بيرون ببرد و به‌دست مادرش برساند و همين آغازِ راه نويسنده‌اي است كه بي‌شك از مهم‌ترين نويسندگان سياسيِ تاريخ ادبيات ما است. سال‌ها بعد، «سال‌هاي ابري» را مي‌نويسد: «شروع 1358. بازنويسي براي بار يازدهم 1368» و «آبشوران» و ديگر داستان‌هايي را كه او را در قامت نويسنده‌اي سياسي نشاند. آثار درويشيان جزء جداناشدنيِ زندگي و زيست اوست. در هر اثر او رَد و نشاني از دوره‌اي از زندگي‌اش به‌چشم مي‌آيد. شايد سبقه تفكرِ سياسي او البته به سال‌هاي دور برمي‌گردد، به دورانِ كودكي‌اش كه از پنج‌سالگي همراه پدرش مي‌رفت آهنگري تا به‌قول پدرش كار ياد بگيرد و آن‌قدر كوچك است كه پايش به پدال نمي‌رسد و آجر مي‌گذارد زير پايش كه به دم برسد. بعد مي‌شود شاگرد بنايي، كه به‌نظر درويشيان سخت‌ترين شغل دنيا است. جلوِ آفتاب خشت مي‌زد و اين خشت پر از تيغ بوته‌هاي بيابان بود كه تمام دست‌هايش را زخمي مي‌كرد. درويشيان به‌قول خودش در يك خانه كارگري به‌دنيا آمد و زندگي كرد. زندگي پرفراز و نشيبي را گذراند، و عصاره اين سرگذشت را در داستان‌هايش ريخت. از فقر دوران كودكي تا حشرونشر با آدم‌هاي سياسي و خاطرات بند. خودش معتقد است از ورطه‌هاي بزرگي نجات يافته است. در خانواده‌اي كارگري بزرگ مي‌شود اما به‌واسطه دايي‌اش كه در شركت نفت بود و توده‌اي بود با ماكسيم گوركي آشنا شد. من بچه بودم و همين روزگار و تفكر او را سراسر تغيير دارد. درويشيان از معدود كساني است كه تا هنوز هم بر سر عقايدش هست و به تفكراتش باوري عميق دارد. از اين‌روست كه مي‌گويد «هزارسال بعد هم بميرم و زنده شوم اگر باز در آن شرايط باشم، همان كارها را خواهم كرد.»
داستان‌هاي درويشيان پُر است از افسانه‌هاي كردي، كه خودش گردآوري كرده است. او تمام روستاهاي كرمانشاه را پياده گز مي‌كند تا افسانه‌ها و متل‌هاي كردي را جمع كند، در زندان هم راديويي گير مي‌اورد كه هر شب موسيقي محلي و داستان‌هاي كردي پخش مي‌كرد و همين‌هاست كه در طولِ ساليان گرد هم مي‌آيد و مي‌شود كتابِ «اف‍س‍ان‍ه‌ه‍ا و م‍ت‍ل‌ه‍ای ک‍ردی: قصه‌ها و متل‌ها، نمایش‌ها و بازی‌های عامیانه ایرانی» و يا «ف‍ره‍ن‍گ ک‍ردی ک‍رم‍ان‍ش‍اه‍ی». از علي اشرف درويشيان تاكنون بيش از دَه اثر در حوزه ادبيات كودك و نوجوان درآمده است از جمله «روزنامه دیواری مدرسه ما»، «ابر سیاه هزار چشم»، «قصه برای کودکان» و «قصه آن سال‌ها». در حوزه رمان و داستان نيز از اين نويسنده كرمانشاهي ده‌ها اثر منتشر شده است. رمان‌هاي «سال‌هاي ابري» و «سلول 18» و داستان‌هاي كوتاهش با عناوينِ «از اين ولايت»، «آبشوران»، «شب آبستن است»، «همراه آهنگ‌هاي بابام» و «فصل نان» و چندين و چند اثر پژوهشي و مقاله.
علي اشرف درويشيان متولدِ شهريور بيست در كرمانشاه است و در تمام ساليانِ نوشتن كه قريب‌به پنج دهه است او بر سر مواضع خود ايستاده است. او آثارِ خود را امتدادِ راه صمد بهرنگي مي‌داند و انتشار كتاب «ی‍ادم‍ان ص‍م‍د ب‍ه‍رن‍گ‍ی» اداي دين اوست به اين نويسنده هم‌مسلك‌اش. گرچه در آستانه هفتادوشش سالگي او نويسند‌ه‌اي است با ده‌ها اثرِ درخشان كه جايگاهِ خود را در ادبيات داستاني ايران به‌عنوان نويسنده سياسي تثبيت كرده است. جايگاهي كه خاصه در فضاي معاصر ادبيات ما كم‌ياب و نادر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.