فیلمسازی از رنگ مردمش
آرزو منصوری
ابتدا چند جملهای راجع به سالم صلواتی برایمان بگویید.
هر چه هست از وجود پدر و مادر بزرگواری است. بودنم را مدیون پدری هستم که از روزی که خودم را شناختم با صدای موسیقی و نوای دلنشین او شکل گرفتم، و مادری که مهربانانه پشتم ایستاد تا مسیر هنر را در پیش بگیرم. خواهرانی که یکی شعر می گفت و دیگری کتاب های خوب دنیا را به دستم میداد و برادری که ساز میزد.
اولین اتفاق خوب زندگیم در سال 68 بود که با سینما جوان آشنا شدم و چون عاشق عکاسی بودم شروع کردم به عکاسی کردن و ارتباط با اجتماع، در واقع آنجا بزرگ شدم. اگر باز به عقب برگردم مسلما همین مسیر را انتخاب می کنم. 2 فیلم بلند و 11 فیلم کوتاه دارم و بیش از 30-40 فیلم که فیلمبردارشان بوده¬ام. اکنون هم درحال پیش تولید فیلم بلند سینمایی تازهام هستم.
راجع به اثر آخرتان، فیلم کوتاه «آینه های پریده رنگ» برایمان بگویید اینکه چطور شد سراغ این موضوع رفتید؟
آینههای پریده رنگ نطفهاش از یک عکس در اداره زندان ها، گرفته شد. آن زمان به همراه "صابر دلبینا" فیلمنانهای را می نوشتیم و برای تحقیق به آنجا رفته بودم. در راهروی زندان آن عکس را دیدم که مربوط به ملاقات شرعی بود و این شد جرقهای برای ساخت فیلم. داستان زنی در جامعه امروزی ماست که میخواهد و میتواند مادر و همسری خوب باشد و یک زندگی نرمال و معمولی داشته باشد اما شرایط باعث می شود نتواند آن چه را که می خواهد اتفاق بیفتد: او در یک برزخ قرار می گیرد که اگر بخواهد مادر خوبی باشد عواقب آن را هم باید متحمل شود و... البته ابتدا و در اصل میخواستم فیلم بلندش را بسازم اما آن زمان در حد یک فیلم کوتاه بود و در فکرش هستم در آینده حتما فیلم سینمایی بلندی راجع به این موضوع کار کنم.
با توجه به جوایزی که این فیلم گرفته از دید سالم صلواتی به عنوان فیلمنامه نویس و کارگردان اثر، آیا همان چیزی که مدنظرتان بود، همان شد؟
باتوجه به فیلم های قبلی و جوایزشان میتوانم به جرات بگویم آینه های پریده رنگ تا کنون برای من جدی ترین فیلمم بوده است: به تصویر کشیدن یک زن با تمام دغدغه های امروزی اش در شهر کار چندان راحتی نیست. اما خوشحالم که حداقل توانستم آن را طوری پیاده کنم که زن های زیادی با آن ارتباط برقرار کنند.
بازخورد فیلم آینه های پریده رنگ در میان مردم و صاحب نظران حوزه سینما چگونه بود؟
چیزی که برای من مهم بود این بود که جدی و با احترام با فیلم برخورد شود که خوشبختانه همین اتفاق هم افتاد. حتی پیام هایی از خارج از ایران بدستم رسید که خانم های زیادی هم در آنجا ارتباط خوبی با کار گرفته اند. این برایم از هر جایزهای هیجان انگیزتر بود.
وقتی کارنامه کاری شما را نگاه میکنیم تمام اثرهای شما به زبان کردی است آیا تعصب خاصی پشت آن میباشد؟
چیزی که مهم است این است که اثری را که خلق میکنیم با شناخت و درک صحیح نسبت به محیط پیرامونمان، شرایط و مردمی باشد که با آنها زندگی میکنیم. اگر من فیلم هایم به زبان کردی است و یا مسائلم بیشتر مربوط به این جامعه و این محدوده از جغرافیا میباشد دلیلش تنها این است که شناخت بهتری نسبت به آن اجتماع و آن محدوده جغرافیایی دارم و موضوعاتم را اینجا بهتر می توانم به تصویر بکشم.
با توجه به سمت جدید شما، چگونه سوابق کاری گذشته، شما را برای شغل جدید آماده کرد؟
اول از همه امیدوارم تاثیر گذار باشم. سینمای جوان محیطی است که آن را می شناسم و در آن بزرگ شده ام و از روزی که تشکیل شده در آن زندگی کرده ام. این ارتباط مستقیم ناخودآگاه باعث می شود که شناخت مناسبی از این فضا داشته باشم و اگر روزی متوجه شوم که نمی توانم در این جایگاه مفید واقع شوم بدون شک با شهامت کنار می روم تا کسی که اصلح تر است در این جایگاه قرار بگیرد و بتواند سینمای جوان را آن طور که لایقش است مدیریت کند.
با توجه به شرایط سخت کاریتان در این سالها، چگونه از آن همه سختی و رنج، نتایج مثبتی عایدتان شد؟
با تحمل سختی و امید به آینده بهتر در این زمینه توانستم خودم را سرپا نگه دارم و انگیزه هایم را از دست ندهم یادگرفتم که در شرایط سخت کار کنم حتی اگر زمان زیادی را مجبور باشم صرف یک کار کوتاه کنم ولی آن را به بهترین شکل ممکن که در توان داشتم ارائه دهم. اگر شرایط هم من را خسته می کرد باز سعی می کردم خودم را برای فیلم جدید دیگری آماده کنم و حتی از آنها برای آثار بعدی ایده بگیرم.
همیشه به دوستان جدیدی که وارد این حرفه میشوند سفارش کردهام در شروع کاری خود منتظر بوجود آمدن شرایط ایده آل نباشند تا زمان را از دست ندهند. مهم این است با حداقل ترین شرایط و پشتوانه مالی بتوانند از پس وضع تحمیلی موجود بر بیایند و اثری کیفی مناسب را تحویل دهند. شاید در کلام راحت و در عمل مشکل باشد اما مهم انجام کار و کسب تجربه لازم برای کارهای بعدی است.
اکنون که ریس سینما جوان هستید آیا برنامه جدید و کارآمد تری برای جوانان علاقهمندی که دراین زمینه فعالیت میکنند دارید؟
تمام تلاشم این است بتوانیم انجمن را تبدیل به فضایی فعال و محیط آموزشی صحیح و پر بازده برای فیلم سازی و کمک به حوزه ی تولید با اصرار در بالا بردن کیفیت آثار فیلم و عکس کنیم. اینکه انجمن باعث شود انرژی و تجربه را به نسل باتجربه ای که از آن فاصله گرفته اند برگردانیم و همینطور به نسل جدیدی که وارد سینما جوان می شوند انتقال یابد، همه رویای ماست. متاسفانه ما مشکلات مالی فراوانی داریم که امیدوارم کم کم رفع شوند تا امکان این را داشته باشیم ورک شاپ های تخصصی کاربردی در زمینه های گوناگون حوزه ی فیلم کوتاه و عکاسی بگذاریم که مطمئنا به جد، پیگیر این قضیه خواهم شد .
اخیرا شنیدهایم کار جدیدی در دست ساخت دارید، اگر میشود مختصری راجع به این کار بگویید.
فیلمی سینمایی است که میخواهم خارج از کردستان تولیدش کنم. نویسنده کار آقای محمدرضا گوهری یکی از فیلمنامه نویسان خوب ایران هستند . یک فیلم کم و بیش سخت سینمایی است که به امید خدا در مردادماه کلید می خورد.
و به عنوان حرف آخرتان؟
امیدوارم روزی برسد ما فیلم سازان و عکاسان و همه دوستانی که در زمینههای هنری فعالیت میکنیم، کلام و ادعا را در زندگی کاریمان کم کرده و بیشتر به عمل اضافه کنیم.
امیدوارم روزی برسد منتقدان و تحلیل گرانی داشته باشیم به معنای واقعی آن. کسانی که در این حوزه صاحب فکر، علم و توان تاثیرگذاری باشند. همینطور البته امیدوارم ما فیلمسازان هم با تمرکز بیشتر در تولید و دوری از حرف و عرضه کلامی خود و دیگران، نقد پذیرتر بشویم.
ابتدا چند جملهای راجع به سالم صلواتی برایمان بگویید.
هر چه هست از وجود پدر و مادر بزرگواری است. بودنم را مدیون پدری هستم که از روزی که خودم را شناختم با صدای موسیقی و نوای دلنشین او شکل گرفتم، و مادری که مهربانانه پشتم ایستاد تا مسیر هنر را در پیش بگیرم. خواهرانی که یکی شعر می گفت و دیگری کتاب های خوب دنیا را به دستم میداد و برادری که ساز میزد.
اولین اتفاق خوب زندگیم در سال 68 بود که با سینما جوان آشنا شدم و چون عاشق عکاسی بودم شروع کردم به عکاسی کردن و ارتباط با اجتماع، در واقع آنجا بزرگ شدم. اگر باز به عقب برگردم مسلما همین مسیر را انتخاب می کنم. 2 فیلم بلند و 11 فیلم کوتاه دارم و بیش از 30-40 فیلم که فیلمبردارشان بوده¬ام. اکنون هم درحال پیش تولید فیلم بلند سینمایی تازهام هستم.
راجع به اثر آخرتان، فیلم کوتاه «آینه های پریده رنگ» برایمان بگویید اینکه چطور شد سراغ این موضوع رفتید؟
آینههای پریده رنگ نطفهاش از یک عکس در اداره زندان ها، گرفته شد. آن زمان به همراه "صابر دلبینا" فیلمنانهای را می نوشتیم و برای تحقیق به آنجا رفته بودم. در راهروی زندان آن عکس را دیدم که مربوط به ملاقات شرعی بود و این شد جرقهای برای ساخت فیلم. داستان زنی در جامعه امروزی ماست که میخواهد و میتواند مادر و همسری خوب باشد و یک زندگی نرمال و معمولی داشته باشد اما شرایط باعث می شود نتواند آن چه را که می خواهد اتفاق بیفتد: او در یک برزخ قرار می گیرد که اگر بخواهد مادر خوبی باشد عواقب آن را هم باید متحمل شود و... البته ابتدا و در اصل میخواستم فیلم بلندش را بسازم اما آن زمان در حد یک فیلم کوتاه بود و در فکرش هستم در آینده حتما فیلم سینمایی بلندی راجع به این موضوع کار کنم.
با توجه به جوایزی که این فیلم گرفته از دید سالم صلواتی به عنوان فیلمنامه نویس و کارگردان اثر، آیا همان چیزی که مدنظرتان بود، همان شد؟
باتوجه به فیلم های قبلی و جوایزشان میتوانم به جرات بگویم آینه های پریده رنگ تا کنون برای من جدی ترین فیلمم بوده است: به تصویر کشیدن یک زن با تمام دغدغه های امروزی اش در شهر کار چندان راحتی نیست. اما خوشحالم که حداقل توانستم آن را طوری پیاده کنم که زن های زیادی با آن ارتباط برقرار کنند.
بازخورد فیلم آینه های پریده رنگ در میان مردم و صاحب نظران حوزه سینما چگونه بود؟
چیزی که برای من مهم بود این بود که جدی و با احترام با فیلم برخورد شود که خوشبختانه همین اتفاق هم افتاد. حتی پیام هایی از خارج از ایران بدستم رسید که خانم های زیادی هم در آنجا ارتباط خوبی با کار گرفته اند. این برایم از هر جایزهای هیجان انگیزتر بود.
وقتی کارنامه کاری شما را نگاه میکنیم تمام اثرهای شما به زبان کردی است آیا تعصب خاصی پشت آن میباشد؟
چیزی که مهم است این است که اثری را که خلق میکنیم با شناخت و درک صحیح نسبت به محیط پیرامونمان، شرایط و مردمی باشد که با آنها زندگی میکنیم. اگر من فیلم هایم به زبان کردی است و یا مسائلم بیشتر مربوط به این جامعه و این محدوده از جغرافیا میباشد دلیلش تنها این است که شناخت بهتری نسبت به آن اجتماع و آن محدوده جغرافیایی دارم و موضوعاتم را اینجا بهتر می توانم به تصویر بکشم.
با توجه به سمت جدید شما، چگونه سوابق کاری گذشته، شما را برای شغل جدید آماده کرد؟
اول از همه امیدوارم تاثیر گذار باشم. سینمای جوان محیطی است که آن را می شناسم و در آن بزرگ شده ام و از روزی که تشکیل شده در آن زندگی کرده ام. این ارتباط مستقیم ناخودآگاه باعث می شود که شناخت مناسبی از این فضا داشته باشم و اگر روزی متوجه شوم که نمی توانم در این جایگاه مفید واقع شوم بدون شک با شهامت کنار می روم تا کسی که اصلح تر است در این جایگاه قرار بگیرد و بتواند سینمای جوان را آن طور که لایقش است مدیریت کند.
با توجه به شرایط سخت کاریتان در این سالها، چگونه از آن همه سختی و رنج، نتایج مثبتی عایدتان شد؟
با تحمل سختی و امید به آینده بهتر در این زمینه توانستم خودم را سرپا نگه دارم و انگیزه هایم را از دست ندهم یادگرفتم که در شرایط سخت کار کنم حتی اگر زمان زیادی را مجبور باشم صرف یک کار کوتاه کنم ولی آن را به بهترین شکل ممکن که در توان داشتم ارائه دهم. اگر شرایط هم من را خسته می کرد باز سعی می کردم خودم را برای فیلم جدید دیگری آماده کنم و حتی از آنها برای آثار بعدی ایده بگیرم.
همیشه به دوستان جدیدی که وارد این حرفه میشوند سفارش کردهام در شروع کاری خود منتظر بوجود آمدن شرایط ایده آل نباشند تا زمان را از دست ندهند. مهم این است با حداقل ترین شرایط و پشتوانه مالی بتوانند از پس وضع تحمیلی موجود بر بیایند و اثری کیفی مناسب را تحویل دهند. شاید در کلام راحت و در عمل مشکل باشد اما مهم انجام کار و کسب تجربه لازم برای کارهای بعدی است.
اکنون که ریس سینما جوان هستید آیا برنامه جدید و کارآمد تری برای جوانان علاقهمندی که دراین زمینه فعالیت میکنند دارید؟
تمام تلاشم این است بتوانیم انجمن را تبدیل به فضایی فعال و محیط آموزشی صحیح و پر بازده برای فیلم سازی و کمک به حوزه ی تولید با اصرار در بالا بردن کیفیت آثار فیلم و عکس کنیم. اینکه انجمن باعث شود انرژی و تجربه را به نسل باتجربه ای که از آن فاصله گرفته اند برگردانیم و همینطور به نسل جدیدی که وارد سینما جوان می شوند انتقال یابد، همه رویای ماست. متاسفانه ما مشکلات مالی فراوانی داریم که امیدوارم کم کم رفع شوند تا امکان این را داشته باشیم ورک شاپ های تخصصی کاربردی در زمینه های گوناگون حوزه ی فیلم کوتاه و عکاسی بگذاریم که مطمئنا به جد، پیگیر این قضیه خواهم شد .
اخیرا شنیدهایم کار جدیدی در دست ساخت دارید، اگر میشود مختصری راجع به این کار بگویید.
فیلمی سینمایی است که میخواهم خارج از کردستان تولیدش کنم. نویسنده کار آقای محمدرضا گوهری یکی از فیلمنامه نویسان خوب ایران هستند . یک فیلم کم و بیش سخت سینمایی است که به امید خدا در مردادماه کلید می خورد.
و به عنوان حرف آخرتان؟
امیدوارم روزی برسد ما فیلم سازان و عکاسان و همه دوستانی که در زمینههای هنری فعالیت میکنیم، کلام و ادعا را در زندگی کاریمان کم کرده و بیشتر به عمل اضافه کنیم.
امیدوارم روزی برسد منتقدان و تحلیل گرانی داشته باشیم به معنای واقعی آن. کسانی که در این حوزه صاحب فکر، علم و توان تاثیرگذاری باشند. همینطور البته امیدوارم ما فیلمسازان هم با تمرکز بیشتر در تولید و دوری از حرف و عرضه کلامی خود و دیگران، نقد پذیرتر بشویم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.