|

نخاله های عمرانی و ساختمانی

شهاب محمدی‌.کارشناس ارشد منابع طبیعی و محیط زیست روستایی

افزایش و توسعه شهر نشینی پدیده ای است که در 50 سال اخیر در اکثر نقاط جهان رشد تصاعدی بخود گرفته است. در این میان کشور ما نیز جزو کشورهای پیشرو در افزایش رشد جمعیت شهر نشینی و کاهش جمعیت روستایی بوده است. اگر چه شهر نشینی در استان کردستان نسبت به سایر استان های کشور، آهنگ کندتری داشته اما با این وجود با نگاهی به نتایج آمار سر شماری سال 95 و مقایسه با نتایج سال 90 دیده می شود که از کل افزایش 3/7 درصدی جمعیت استان، سهم رشد جمعیت شهری بالغ بر 15 درصد و افت جمعیت روستایی نیز کمی بیش از 8 درصد بوده است. بدیهی است توسعه شهر نشینی همراه با توسعه ساخت و ساز و افزایش محدوده های شهر نشینی، نوسازی بافت های فرسوده و تراکم سازی، ایجاد معابر، خیابان ها و سایر پروژه های عمرانی بوده که در تمامی این فعالیت ها نخاله های ساختمانی و عمرانی تولید شده که این مواد زاید باید به طریقی مدیریت شود. بر خلاف زباله های انسانی که سرانه آن به واسطه مکانیسم تحقیق و بررسی و توزین منزل به منزل زباله ها قابل محاسبه می باشد اما سرانه تولید نخاله با توجه به متغییر بودن فاکتورهای تولید آن مانند شرایط اقتصادی، تو پوگرافی شهر، میزان تخریب و نوسازی بافت های فرسوده و سایر موارد از شهری به شهر دیگر می تواند کاملاً متفاوت باشد. فارغ از میزان سرانه و اعداد و ارقام مربوط به تولید نخاله های ساختمانی و عمرانی، موضوع مدیریت این مواد زاید بسیار حایز اهمیت بوده و متولیان پسماند هر استان شامل کمیته سیاست گذاری و کمیته اجرایی می بایست نسبت به آن حساسیت لازم را داشته باشند.همانند بسیاری دیگر از موضوعات، قوانین و مقررات جامعی جهت مدیریت پسماندهای ساختمانی و عمرانی تدوین و ابلاغ شده است، که مهمترین آن شیوه نامه اجرایی ساماندهی پسماندهای عمرانی و ساختمانی برگرفته از ماده 5 قانون مدیریت پسماند و مفاد ماده 9 آیین نامه اجرایی آن بوده که در تاریخ 19/12/91 از طرف سازمان شهرداریها و دهیاری های کشور به استانداریهای کل کشور ابلاغ گردیده است. واقعیتی که امروزه در بحث نخاله های ساختمانی مشاهده می گردد، با مفاد شیوه نامه ابلاغی فاصله داشته و در عمل بخش قابل توجهی از نخاله تولیدی در مسیر جاده های شهری و روستایی و در شانه خاکی رها شده که علاوه بر مشکلات بهداشتی و زیست محیطی، سیمای بصری مسیرهای تردد اصلی و فرعی بسیاری از شهرهای استان را مخدوش و باعث آزار هر بیننده و رهگذر می گردد. محورهای شهرستان سنندج بالاخص در محور نواحی منفصل شهری حسن آباد و روستاهای بالا دست آن، ننله و روستاهای بالا دست آن، محور روستایی آرندان، محورهای بالا دست محله قشلاق، نایسر و هر جاده ای که کامیون های حمل نخاله به آن نزدیک باشند شاهد چینین رخدادی می باشد. اگر چه در یک برنامه مدیریت اصولی، بحث بازیافت و استفاده مجدد از این مواد جزو اولویت بوده و سیاست مدیران شهری و کمیته اجرایی نیز باید به این سمت معطوف شود، اما شاهد آن هستیم که علی رغم این اصول و تاکید مفاد شیوه نامه ابلاغی، در نظر گرفتن مکان هایی تحت عنوان جایگاههای نخاله، (همانند مدیریت پسماند زباله انسانی) و انتقال و تخلیه نخاله در آن، روش معمول و مرسوم مدیریت این مواد زاید در اکثر نفاط کشور بوده، و متاسفانه همین شیوه در استان نیز، بدلیل عدم نظارت لازم بر تولید کنندگان نخاله و مهمتر از آن انتقال دهندگان به جایگاههای تعیین شده ناقص مانده ومنجر به موارد موصوفی شده است.امید است متولیان بحث مدیریت پسماند استان در یک برنامه اولویت دار و منسجم ضمن نظارت لازم بر عملیات انتقال پسماندهای عمرانی، با متخلفان مربوطه برخورد قانونی اعمال نمایند.

افزایش و توسعه شهر نشینی پدیده ای است که در 50 سال اخیر در اکثر نقاط جهان رشد تصاعدی بخود گرفته است. در این میان کشور ما نیز جزو کشورهای پیشرو در افزایش رشد جمعیت شهر نشینی و کاهش جمعیت روستایی بوده است. اگر چه شهر نشینی در استان کردستان نسبت به سایر استان های کشور، آهنگ کندتری داشته اما با این وجود با نگاهی به نتایج آمار سر شماری سال 95 و مقایسه با نتایج سال 90 دیده می شود که از کل افزایش 3/7 درصدی جمعیت استان، سهم رشد جمعیت شهری بالغ بر 15 درصد و افت جمعیت روستایی نیز کمی بیش از 8 درصد بوده است. بدیهی است توسعه شهر نشینی همراه با توسعه ساخت و ساز و افزایش محدوده های شهر نشینی، نوسازی بافت های فرسوده و تراکم سازی، ایجاد معابر، خیابان ها و سایر پروژه های عمرانی بوده که در تمامی این فعالیت ها نخاله های ساختمانی و عمرانی تولید شده که این مواد زاید باید به طریقی مدیریت شود. بر خلاف زباله های انسانی که سرانه آن به واسطه مکانیسم تحقیق و بررسی و توزین منزل به منزل زباله ها قابل محاسبه می باشد اما سرانه تولید نخاله با توجه به متغییر بودن فاکتورهای تولید آن مانند شرایط اقتصادی، تو پوگرافی شهر، میزان تخریب و نوسازی بافت های فرسوده و سایر موارد از شهری به شهر دیگر می تواند کاملاً متفاوت باشد. فارغ از میزان سرانه و اعداد و ارقام مربوط به تولید نخاله های ساختمانی و عمرانی، موضوع مدیریت این مواد زاید بسیار حایز اهمیت بوده و متولیان پسماند هر استان شامل کمیته سیاست گذاری و کمیته اجرایی می بایست نسبت به آن حساسیت لازم را داشته باشند.همانند بسیاری دیگر از موضوعات، قوانین و مقررات جامعی جهت مدیریت پسماندهای ساختمانی و عمرانی تدوین و ابلاغ شده است، که مهمترین آن شیوه نامه اجرایی ساماندهی پسماندهای عمرانی و ساختمانی برگرفته از ماده 5 قانون مدیریت پسماند و مفاد ماده 9 آیین نامه اجرایی آن بوده که در تاریخ 19/12/91 از طرف سازمان شهرداریها و دهیاری های کشور به استانداریهای کل کشور ابلاغ گردیده است. واقعیتی که امروزه در بحث نخاله های ساختمانی مشاهده می گردد، با مفاد شیوه نامه ابلاغی فاصله داشته و در عمل بخش قابل توجهی از نخاله تولیدی در مسیر جاده های شهری و روستایی و در شانه خاکی رها شده که علاوه بر مشکلات بهداشتی و زیست محیطی، سیمای بصری مسیرهای تردد اصلی و فرعی بسیاری از شهرهای استان را مخدوش و باعث آزار هر بیننده و رهگذر می گردد. محورهای شهرستان سنندج بالاخص در محور نواحی منفصل شهری حسن آباد و روستاهای بالا دست آن، ننله و روستاهای بالا دست آن، محور روستایی آرندان، محورهای بالا دست محله قشلاق، نایسر و هر جاده ای که کامیون های حمل نخاله به آن نزدیک باشند شاهد چینین رخدادی می باشد. اگر چه در یک برنامه مدیریت اصولی، بحث بازیافت و استفاده مجدد از این مواد جزو اولویت بوده و سیاست مدیران شهری و کمیته اجرایی نیز باید به این سمت معطوف شود، اما شاهد آن هستیم که علی رغم این اصول و تاکید مفاد شیوه نامه ابلاغی، در نظر گرفتن مکان هایی تحت عنوان جایگاههای نخاله، (همانند مدیریت پسماند زباله انسانی) و انتقال و تخلیه نخاله در آن، روش معمول و مرسوم مدیریت این مواد زاید در اکثر نفاط کشور بوده، و متاسفانه همین شیوه در استان نیز، بدلیل عدم نظارت لازم بر تولید کنندگان نخاله و مهمتر از آن انتقال دهندگان به جایگاههای تعیین شده ناقص مانده ومنجر به موارد موصوفی شده است.امید است متولیان بحث مدیریت پسماند استان در یک برنامه اولویت دار و منسجم ضمن نظارت لازم بر عملیات انتقال پسماندهای عمرانی، با متخلفان مربوطه برخورد قانونی اعمال نمایند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.