|

نهنگي كه تكرار مي‌شود

«نهنگ عنبر2» دارای داستانی خطی است که به جرات می‌توان آن را با نام «سالاد حرکات» خواند. فیلمی که تمام موقعیت‌های برخوردار از کوچکترین پتانسیل برای خندیدن را، در دل خود جمع کرده، فارغ از توجه به این موضوع که آیا این موقعیت‌ها ارتباطی با هم دارند؟ و آیا تنها به صرف قرارگیری در کنار هم موجبات خنده تماشاگر را فراهم می‌کنند؟ جنس شوخی‌های «نهنگ عنبر2» از چه جنسی است؟ آیا از کیفیت مطلوب برای سنجش و نام‌گذاری آن به عنوان یک کمدی خوب برخوردار است؟ «رضا عطاران» بازیگری است که در این سال‌ها توانسته در فضای طنز سبک بازی منحصر به خود را پیدا کند. اما زمانی‌که فیلم‌نامه‌ خود نمی‌داند چه حرفی برای گفتن دارند از «رضا عطاران» توانا هم در ژانر طنز کاری ساخته نیست چراکه چهارچوب‌های یک فیلم‌نامه خوب است که موقعیت‌ها را به درستی در کنار یکدیگر قرار می‌دهد. همواره بعد از موفقیت یک فیلم، فیلم‌ساز وسوسه می‌شود که سری دوم آن را نیز بسازد. اما این موفقیت به ندرت در کارهای طنز مجددا اتفاق می‌افتد. «نهنگ عنبر1» قصه‌ای ملودرام بود که با کمدی موقعیت‌های درخور توجه و مناسب موفقیت خوبی را کسب کرد. چیزی که در سری دوم آن اتفاق نیفتاده و حضور عطاران و دیگر بازیگران به نحوی است که بدون هیچ تغییری در جنس و نحوه بیان دیالوگ‌ها، قصه سری اول را بدون داشتن هیچ برنامه جدیدی عرضه می‌کند. با توجه به اینکه فیلم‌ساز مطمئن است که تماشاگر به «رضا عطاران» اعتماد می‌کند و فیلمی با بازی او را تا انتها دنبال می‌کند؛ در شخصیت‌پردازی کاراکترش ضعیف عمل کرده و بار مسئولیت خود را بر دوش بازیگر می‌اندازد. از نظر فرم هم، مخاطب در «نهنگ عنبر1» فرمی جدید را می‌بیند اما در سری دوم با تکراری کلافه‌کننده و بی‌مزه روبرو است که گذشته‌اش را به نحو نامناسبی دوباره به تصویر می‌کشد. خط داستانی را دچار حاشیه‌های بی‌ربط می‌کند و از بازی‌های اصلی غافل می‌شود. فرم ساختاری فیلم داستان‌گویی کلاسیک را کنار می‌گذارد؛ چیزی که برای موفقیت فیلمی این چنین لازم و ضروری به نظر می‌رسید. داستان شروع و پایان مشخصی ندارد. برخلاف عرف معمول فیلم‌های دوگانه، «نهنگ عنبر2» دوباره همان فرم و داستان را و این بار فاقد جذابیت‌های کافی به مخاطب عرضه می‌کند، در حالیکه به نظر می‌رسید قصه اول را ادامه دهد. تعلیق‌ها تاثیری بر روند داستان ندارند و هدف وجودی آن مشخص نیست. تغییر مسیرهای دور از برنامه پایان نامناسبی را برای فیلم رقم می‌زند. ارژنگ با بازی «رضا عطاران» بعد از چهل سال حالا می‌تواند با رویا ازدواج کند. در جریان مراسم ازدواجشان به طرف شمال حرکت می‌کنند و در این بین خاطراتی را از گذشته‌شان تداعی می‌کنند، همه چیز بدون هیچ گونه خلاقیتی نسبت به «نهنگ عنبر1» پیش می‌رود، موقعیت‌های سری جدید، ارزش روایت ندارد و فاقد توانایی تزریق جذابیت به اثر است. فیلم‌ساز در نظر دارد که خلا روایتی اثر را صرفا با اضافه کردن یک کاراکتر درست کند؛ کاراکتری که در تضاد و تقابل با شخصیت اصلی داستان یعنی ارژنگ است. این فیلم روایت نشده‌های فیلم قبلی را روایت نمی‌کند بلکه به نظر می‌رسد سکانس‌هایی که جا مانده را در سری دوم به مخاطب نشان می‌دهد و افرادی مانند «علی قربان زاده» و «رضا ناجی» با حضور غیرضروری خود نتوانستند فیلم را از مسیر کلیشه شدن خارج کنند.
کارگردان : سامان مقدم
فیلمنامه : سامان مقدم
تهیه کننده : سامان مقدم
مدیر فیلمبرداری: محمود کلاری
رضا عطاران، مهناز افشار، ویشکا آسایش، حسام نواب صفوی، رضا ناجی، امیرحسین آرمان، سیروس گرجستانی، علی قربان زاده، شهلا ریاحی، کتایون امیر ابراهیمی، محسن قاضی مرادی، احمدرضا اسعدی، اسدالله یکتا.

«نهنگ عنبر2» دارای داستانی خطی است که به جرات می‌توان آن را با نام «سالاد حرکات» خواند. فیلمی که تمام موقعیت‌های برخوردار از کوچکترین پتانسیل برای خندیدن را، در دل خود جمع کرده، فارغ از توجه به این موضوع که آیا این موقعیت‌ها ارتباطی با هم دارند؟ و آیا تنها به صرف قرارگیری در کنار هم موجبات خنده تماشاگر را فراهم می‌کنند؟ جنس شوخی‌های «نهنگ عنبر2» از چه جنسی است؟ آیا از کیفیت مطلوب برای سنجش و نام‌گذاری آن به عنوان یک کمدی خوب برخوردار است؟ «رضا عطاران» بازیگری است که در این سال‌ها توانسته در فضای طنز سبک بازی منحصر به خود را پیدا کند. اما زمانی‌که فیلم‌نامه‌ خود نمی‌داند چه حرفی برای گفتن دارند از «رضا عطاران» توانا هم در ژانر طنز کاری ساخته نیست چراکه چهارچوب‌های یک فیلم‌نامه خوب است که موقعیت‌ها را به درستی در کنار یکدیگر قرار می‌دهد. همواره بعد از موفقیت یک فیلم، فیلم‌ساز وسوسه می‌شود که سری دوم آن را نیز بسازد. اما این موفقیت به ندرت در کارهای طنز مجددا اتفاق می‌افتد. «نهنگ عنبر1» قصه‌ای ملودرام بود که با کمدی موقعیت‌های درخور توجه و مناسب موفقیت خوبی را کسب کرد. چیزی که در سری دوم آن اتفاق نیفتاده و حضور عطاران و دیگر بازیگران به نحوی است که بدون هیچ تغییری در جنس و نحوه بیان دیالوگ‌ها، قصه سری اول را بدون داشتن هیچ برنامه جدیدی عرضه می‌کند. با توجه به اینکه فیلم‌ساز مطمئن است که تماشاگر به «رضا عطاران» اعتماد می‌کند و فیلمی با بازی او را تا انتها دنبال می‌کند؛ در شخصیت‌پردازی کاراکترش ضعیف عمل کرده و بار مسئولیت خود را بر دوش بازیگر می‌اندازد. از نظر فرم هم، مخاطب در «نهنگ عنبر1» فرمی جدید را می‌بیند اما در سری دوم با تکراری کلافه‌کننده و بی‌مزه روبرو است که گذشته‌اش را به نحو نامناسبی دوباره به تصویر می‌کشد. خط داستانی را دچار حاشیه‌های بی‌ربط می‌کند و از بازی‌های اصلی غافل می‌شود. فرم ساختاری فیلم داستان‌گویی کلاسیک را کنار می‌گذارد؛ چیزی که برای موفقیت فیلمی این چنین لازم و ضروری به نظر می‌رسید. داستان شروع و پایان مشخصی ندارد. برخلاف عرف معمول فیلم‌های دوگانه، «نهنگ عنبر2» دوباره همان فرم و داستان را و این بار فاقد جذابیت‌های کافی به مخاطب عرضه می‌کند، در حالیکه به نظر می‌رسید قصه اول را ادامه دهد. تعلیق‌ها تاثیری بر روند داستان ندارند و هدف وجودی آن مشخص نیست. تغییر مسیرهای دور از برنامه پایان نامناسبی را برای فیلم رقم می‌زند. ارژنگ با بازی «رضا عطاران» بعد از چهل سال حالا می‌تواند با رویا ازدواج کند. در جریان مراسم ازدواجشان به طرف شمال حرکت می‌کنند و در این بین خاطراتی را از گذشته‌شان تداعی می‌کنند، همه چیز بدون هیچ گونه خلاقیتی نسبت به «نهنگ عنبر1» پیش می‌رود، موقعیت‌های سری جدید، ارزش روایت ندارد و فاقد توانایی تزریق جذابیت به اثر است. فیلم‌ساز در نظر دارد که خلا روایتی اثر را صرفا با اضافه کردن یک کاراکتر درست کند؛ کاراکتری که در تضاد و تقابل با شخصیت اصلی داستان یعنی ارژنگ است. این فیلم روایت نشده‌های فیلم قبلی را روایت نمی‌کند بلکه به نظر می‌رسد سکانس‌هایی که جا مانده را در سری دوم به مخاطب نشان می‌دهد و افرادی مانند «علی قربان زاده» و «رضا ناجی» با حضور غیرضروری خود نتوانستند فیلم را از مسیر کلیشه شدن خارج کنند.
کارگردان : سامان مقدم
فیلمنامه : سامان مقدم
تهیه کننده : سامان مقدم
مدیر فیلمبرداری: محمود کلاری
رضا عطاران، مهناز افشار، ویشکا آسایش، حسام نواب صفوی، رضا ناجی، امیرحسین آرمان، سیروس گرجستانی، علی قربان زاده، شهلا ریاحی، کتایون امیر ابراهیمی، محسن قاضی مرادی، احمدرضا اسعدی، اسدالله یکتا.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.