|

خياباني كه ربطي به عابرانش ندارد

شمسی رنجبر: در گذشته توجه معماران به افراد، زندگی شهری و شهر به‌نحوی بود که ویژگی‌های عملکردی، منطبق بر نیازهای اجتماع باشد. یکی از ضرورت‌های تداوم هویت شهری، هماهنگی معماری بافت قدیم و جدید شهر با یکدیگر می‌باشد و نقش مؤثر بافت خیابان به‌عنوان بستری مهم برای شکل‌گیری این هویت در پیدایش تناسب معماری معاصر با اصول گذشته، بسیار اهمیت دارد. در این راستا، هدف، شناخت ارزش‌‌های معماری گذشته و نحوه تحقق این ارزش‌ها در معماری معاصر است. سیمای معماری در کرمانشاه با بیان اینکه معماری معاصر برگرفته از الگو‌هایی که از سایر کشورها وارد شده است، می‌باشد. عدم توجه به اعتقاد‌ات، عدم رعایت ارزش‌های پایدار معماری و عدم توجه کافی به ویژگی‌های فرهنگی، سبب شده که امروزه سازگاری لازم و مطلوب بین معماری این شهر و اعتقاد‌ات، فرهنگ مردم و ویژگی‌های مورد نظر اجتماع وجود نداشته باشد. این عدم سازگاری در ابعاد مختلف در ساختمان‌ها و سیمای عمومی این شهر قابل مشاهده است. در راستای ملموس‌تر نمودن نتایج تحلیل و افزایش قابلیت کاربرد آن در جغرافیایی خاص، بافت خیابان مدرس به‌عنوان نمونه موردی ملحوظ شده است. برای حل مشکل معماری بافت خیابان مدرس باید عواملی که باعث شد آن هویت گذشته از دست برود را شناسایی کرد. باید مجدداً معماری کرمانشاه و ارزش‌های آن را در بافت این خیابان، مورد توجه و اشاعه قرار داد و در تحقق آن، مصالح و قاعده‌‌های بافت قدیم را در معماری معاصر بازآفرینی کرد؛ تا شاهد نمود یافتن آن معماری خیره‌کننده بافت قدیم شهر بود که شناساننده مردم، فرهنگ و تمدن منطقه باشد. برای ایجاد این هماهنگی لازم است تمامی متولیان عرصه معماری شهر از دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی معماری تا نهادهای متولی که خط مشی در امر ساختمان دارند به این موضوع توجه کنند. در این راستا، بر اساس اعتقادات جمعی و در مبانی معماری گذشته از نظر فرهنگ، اقلیم و شرایط آب و هوا گرچه نوع زندگی جمعی در این شهر و مناطق مختلف کشور تفاوت‌های زیادی با هم دارد، اما امروزه همگی با یک الگو، یک روال و یک زمینه ساخته می‌شوند. در این راستا، عدم توجه به اعتقادات، عدم رعایت شایستگی‌‌های پایدار معماری و عدم توجه کافی به ویژگی‌های بومی منطقه سبب شده است که امروزه سازگاری لازم و مطلوب بین معماری این شهر و اعتقادات و فرهنگ مردم و نیز ویژگی‌های مورد نظر اجتماع وجود نداشته باشد. همچنین، عدم توجه به این معیارها زیان‌های فردی و اجتماعی مختلفی به‌همراه دارد. در بخش ارزش‌های معماری کرمانشاه وقتی مفاهیمی مانند بی‌نیازی، مردم‌‌واری و اجتناب از بی‌ثمری که از معیارهای اصلی معماری به‌شمار می‌‌روند رعایت نمی‌شود، اولین زیانی که به این شهر وارد می‌‌شود ورود انواع الگوها و محصولات ساختمانی از مناطق مختلف است. علاوه‌بر فقدان سازگاری بنا با شرایط اقلیمی، وضعیت جغرافیایی و آب وهوایی استان نیز مورد توجه قرار نمی‌گیرد. به‌عبارت دیگر، علت اینکه شهر کرمانشاه از نظر معماری دچار نوعی بی‌‌هویتی شده است غفلت از گذشته و در مواردی فراموش کردن ارزش‌های پایدار آن است. بی‌توجهی به انگاره معمار و پیاده‌‌سازی الگوهایی که از سایر مناطق وارد شده در ایجاد این بی‌هویتی مؤثر بوده است. بنابراین، امروزه در بافت خیابان مدرس ناظر معماری وارداتی هستید چرا که انواع گوناگونی از الگوهای غربی، شرقی و الگوهای مختلف را در ساختمان‌های این خیابان می‌‌توان دید. این امر نشان می‌‌دهد آن هویت بومی در معماری و کلیات غالب بر آن رعایت نشده، اما بدون شک با اعمالی که از سوی دانشگاه‌‌ها تا موسسه‌های متولی شهر باید صورت گیرد، می‌‌توان به آن هویت و اصالت در معماری کرمانشاه دست پیدا کرد. به عنوان مثال ممکن است نماهایی که اخیراً در این بافت مشاهده می‌شوند، مناسب به نظر آیند، اما بی‌توجهی به مفاهیم بیان شده مانند بی‌نیازی، اجتناب از بی‌ثمری و مردم‌واری منجر به استفاده بی‌قاعده، غیر علمی و غیر مطلوب از این مصالح در ساختمان‌های این بافت می‌شود که زیان‌‌های بسیاری به دنبال دارد. در این شرایط میان معماری امروز این خیابان با معماری گذشته فاصله بسیاری ایجاد شده و بدین ترتیب است که در این هجوم الگوهای گوناگون معماری، هویت و اصالت معماری گذشته کرمانشاه گم شده است. معماری امروز این خیابان متأسفانه آن فرصت را از دست داده و این نشان می‌‌دهد که حتماً باید اصالت، فرهنگ و مبانی شکل‌گیری آن‌را بازشناسی کرد و برای احیای آن شکوه و عظمت بافت قدیم گام‌های بلندی برداشت. برای ایجاد همخوانی میان معماری با سنت‌ها و آئین‌های بومی بافت خیابان مدرس در مرحله اول باید به شناخت دقیق و عمیق معماری گذشته، ویژگی‌ها و ارزش‌های آن پرداخت. ضمن آنکه بهره‌‌گیری از دانش امروز بشری، مصالح جدید، تکنولوژی جدید، آخرین سلوک‌‌‌های علمی و خبرگی‌های امروز در معماری ضروری است. برای احیای آن کیفیتی که در معماری گذشته این خیابان وجود داشته، تأملی دوباره در ویژگی‌ها و ارزش‌های آن معماری و توجه معمار به افراد، زندگی شهری و شهر را نیاز دارد.

شمسی رنجبر: در گذشته توجه معماران به افراد، زندگی شهری و شهر به‌نحوی بود که ویژگی‌های عملکردی، منطبق بر نیازهای اجتماع باشد. یکی از ضرورت‌های تداوم هویت شهری، هماهنگی معماری بافت قدیم و جدید شهر با یکدیگر می‌باشد و نقش مؤثر بافت خیابان به‌عنوان بستری مهم برای شکل‌گیری این هویت در پیدایش تناسب معماری معاصر با اصول گذشته، بسیار اهمیت دارد. در این راستا، هدف، شناخت ارزش‌‌های معماری گذشته و نحوه تحقق این ارزش‌ها در معماری معاصر است. سیمای معماری در کرمانشاه با بیان اینکه معماری معاصر برگرفته از الگو‌هایی که از سایر کشورها وارد شده است، می‌باشد. عدم توجه به اعتقاد‌ات، عدم رعایت ارزش‌های پایدار معماری و عدم توجه کافی به ویژگی‌های فرهنگی، سبب شده که امروزه سازگاری لازم و مطلوب بین معماری این شهر و اعتقاد‌ات، فرهنگ مردم و ویژگی‌های مورد نظر اجتماع وجود نداشته باشد. این عدم سازگاری در ابعاد مختلف در ساختمان‌ها و سیمای عمومی این شهر قابل مشاهده است. در راستای ملموس‌تر نمودن نتایج تحلیل و افزایش قابلیت کاربرد آن در جغرافیایی خاص، بافت خیابان مدرس به‌عنوان نمونه موردی ملحوظ شده است. برای حل مشکل معماری بافت خیابان مدرس باید عواملی که باعث شد آن هویت گذشته از دست برود را شناسایی کرد. باید مجدداً معماری کرمانشاه و ارزش‌های آن را در بافت این خیابان، مورد توجه و اشاعه قرار داد و در تحقق آن، مصالح و قاعده‌‌های بافت قدیم را در معماری معاصر بازآفرینی کرد؛ تا شاهد نمود یافتن آن معماری خیره‌کننده بافت قدیم شهر بود که شناساننده مردم، فرهنگ و تمدن منطقه باشد. برای ایجاد این هماهنگی لازم است تمامی متولیان عرصه معماری شهر از دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی معماری تا نهادهای متولی که خط مشی در امر ساختمان دارند به این موضوع توجه کنند. در این راستا، بر اساس اعتقادات جمعی و در مبانی معماری گذشته از نظر فرهنگ، اقلیم و شرایط آب و هوا گرچه نوع زندگی جمعی در این شهر و مناطق مختلف کشور تفاوت‌های زیادی با هم دارد، اما امروزه همگی با یک الگو، یک روال و یک زمینه ساخته می‌شوند. در این راستا، عدم توجه به اعتقادات، عدم رعایت شایستگی‌‌های پایدار معماری و عدم توجه کافی به ویژگی‌های بومی منطقه سبب شده است که امروزه سازگاری لازم و مطلوب بین معماری این شهر و اعتقادات و فرهنگ مردم و نیز ویژگی‌های مورد نظر اجتماع وجود نداشته باشد. همچنین، عدم توجه به این معیارها زیان‌های فردی و اجتماعی مختلفی به‌همراه دارد. در بخش ارزش‌های معماری کرمانشاه وقتی مفاهیمی مانند بی‌نیازی، مردم‌‌واری و اجتناب از بی‌ثمری که از معیارهای اصلی معماری به‌شمار می‌‌روند رعایت نمی‌شود، اولین زیانی که به این شهر وارد می‌‌شود ورود انواع الگوها و محصولات ساختمانی از مناطق مختلف است. علاوه‌بر فقدان سازگاری بنا با شرایط اقلیمی، وضعیت جغرافیایی و آب وهوایی استان نیز مورد توجه قرار نمی‌گیرد. به‌عبارت دیگر، علت اینکه شهر کرمانشاه از نظر معماری دچار نوعی بی‌‌هویتی شده است غفلت از گذشته و در مواردی فراموش کردن ارزش‌های پایدار آن است. بی‌توجهی به انگاره معمار و پیاده‌‌سازی الگوهایی که از سایر مناطق وارد شده در ایجاد این بی‌هویتی مؤثر بوده است. بنابراین، امروزه در بافت خیابان مدرس ناظر معماری وارداتی هستید چرا که انواع گوناگونی از الگوهای غربی، شرقی و الگوهای مختلف را در ساختمان‌های این خیابان می‌‌توان دید. این امر نشان می‌‌دهد آن هویت بومی در معماری و کلیات غالب بر آن رعایت نشده، اما بدون شک با اعمالی که از سوی دانشگاه‌‌ها تا موسسه‌های متولی شهر باید صورت گیرد، می‌‌توان به آن هویت و اصالت در معماری کرمانشاه دست پیدا کرد. به عنوان مثال ممکن است نماهایی که اخیراً در این بافت مشاهده می‌شوند، مناسب به نظر آیند، اما بی‌توجهی به مفاهیم بیان شده مانند بی‌نیازی، اجتناب از بی‌ثمری و مردم‌واری منجر به استفاده بی‌قاعده، غیر علمی و غیر مطلوب از این مصالح در ساختمان‌های این بافت می‌شود که زیان‌‌های بسیاری به دنبال دارد. در این شرایط میان معماری امروز این خیابان با معماری گذشته فاصله بسیاری ایجاد شده و بدین ترتیب است که در این هجوم الگوهای گوناگون معماری، هویت و اصالت معماری گذشته کرمانشاه گم شده است. معماری امروز این خیابان متأسفانه آن فرصت را از دست داده و این نشان می‌‌دهد که حتماً باید اصالت، فرهنگ و مبانی شکل‌گیری آن‌را بازشناسی کرد و برای احیای آن شکوه و عظمت بافت قدیم گام‌های بلندی برداشت. برای ایجاد همخوانی میان معماری با سنت‌ها و آئین‌های بومی بافت خیابان مدرس در مرحله اول باید به شناخت دقیق و عمیق معماری گذشته، ویژگی‌ها و ارزش‌های آن پرداخت. ضمن آنکه بهره‌‌گیری از دانش امروز بشری، مصالح جدید، تکنولوژی جدید، آخرین سلوک‌‌‌های علمی و خبرگی‌های امروز در معماری ضروری است. برای احیای آن کیفیتی که در معماری گذشته این خیابان وجود داشته، تأملی دوباره در ویژگی‌ها و ارزش‌های آن معماری و توجه معمار به افراد، زندگی شهری و شهر را نیاز دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.