مشق مدنیت به جای حزبیگری
محمد حامد پورجعفری
ماجرای حزب و احزاب و جامعه ی حزبی هرچند یکبار خصوصا در یک ماه حول و حوش انتخابات در جامعه پررنگ می شود که عده ای گرد هم می آیند و به عنوان نمایندگان احزاب، قیمومیتی را برای خود بایسته می دانند و در ذیل این بایستگی سهم هایی را ادعا می کنند البته به نمایندگی از مردم!
اما سوالی که در این بین مطرح است این است که اصلا از کی جامعه ی ما مشق حزبی کرده است که اکنون احزاب متولد و دغدغه مند مردم نیز شدهاند؟آنچه که من در استان،شاهد آن بوده ام بازتولید عصبیت های قومی و یا در بهترین شکلی که می توان برای آن قایل بود، مشروعیت پیرسالاری در پارادایم تحلیلی ماکس وبر است که در قالب احزاب خود را مستتر و بازتولید نموده است.چنانکه وقتی نمایندگان حزبی راهی مجمع عمومی شان در پایتخت می شوند گویی که سفری خانوادگی یا کوچی قومی قبیله ای دارد انجام می شود.غالب آنچه که از تولد حزب ها در استان دیده ام اینچنین بوده است که،فردی در تهران دوستی در استان داشته که از او خواسته است که نمایندگی حزبش را بپذیرد وی هم مدارکی را ارسال كرده و صاحب حزب شده است و بعد از بین عروس و داماد و خواهر عروس و پدر شوهر و مادر زن و...
اعضای حزب تشکیل شده است و هرچند یکبار در مهمانی های خانوادگی و دوره ای اعضای حزب باهم دیداری تازه می کنند و از جوانی هایشان داستانی روایت می کنند...
در برآیند نهایی هم هنگامی که قدرت در دست جناح موافق است هرچند یکبار شورایی متشکل از پیرسالاران خانواده ها گرد هم می آیند و امتیازی میگیرند و برای اعضای خانواده پستی و مقامی و استخدامی و وامی را دشت می کنند و می روند پی کار و زندگی خویش و اگر هم دستی افتاد بیانیه ای را صادر میكنند.بدیهی ست برآیند چنین رویکردی در فضای اجتماعی سیاسی استان وکشور همینی خواهد شد که اکنون هست،که حتی در لیست های مورد وفاق احزاب نیز در انتخابات،ویژگی های قومی قبیله ای چون هم زبانی و هم ولایتی به راحتی قابل ردیابیست.و بعد ها هم شایعاتی چون خرید و فروش سوالهاي مصاحبههای حزبی نیز درز میکند که از دومیلیون تا دومیلیارد ،نوسان قیمتی نیز به گوش می رسد و مردم نیز چنانکه در انتخابات شورای شهر اخیر نشان دادند ،بی اعتماد به لیستهای صادره، رای های خود را به صندوق میریزند. حزب پروری بدون زیر ساختهای اجتماعی مدنی الزاما گونه ای از بازتولید انگارههای جوامع بدوی را در قالبی مدرن در پی خواهد داشت که در بهترین وجه آن تشکیل کمون های خانوادگی،قبیله ای،قومی و دوستانه است که برآیندش بی اعتمادی توده ی مردم به احزاب و کنشگران سیاسی را در پی
خواهد داشت.با تدقیق در وضع موجود، بهتر آن است که دولتها بجای دمیدن صرف در شیپور حزبسازی و حزبی گری، در نقشهای درازمدت مشقهای مدنی را در جامعه رواج دهند که جامعه با شناخت کامل از حقوق خویش و تکالیف زمام داران نخست به جامعهای مطالبه گر بدل شود و در ادامه برای دریافت مطالبات خویش با تشکیل ساختارهای درونزای مدنی نهادهای مشروع و خودساختهی مدنی را نهادینه نماید و درنهایت در چارچوب جمهوریت با تشکیل آگاهانهی احزاب ،این مطالبات را در لایههای قدرت پی بگیرد .اما آنچه امروز شاهد آنیم تنها نمایی از حزب است که معمولاً برای قدرتطلبی و فرصتطلبی و ظهور مشروع عصبیتهای قومی راه را مساعد كرده است تا مطالبات اجتماعی مدنی جامعه و با ادامه این روال اندک امید روشنشده در دل مردم نیز آرامآرام به کور سویی بدل شده و به خاموشی میگراید و روند اتمیزه شدن جامعه سرعت بیشتری میگیرد و چنانکه بایسته و درخور است از تمامی توانش های جمهوریت تنها نامی بر پیکره جامعه می ماند.
ماجرای حزب و احزاب و جامعه ی حزبی هرچند یکبار خصوصا در یک ماه حول و حوش انتخابات در جامعه پررنگ می شود که عده ای گرد هم می آیند و به عنوان نمایندگان احزاب، قیمومیتی را برای خود بایسته می دانند و در ذیل این بایستگی سهم هایی را ادعا می کنند البته به نمایندگی از مردم!
اما سوالی که در این بین مطرح است این است که اصلا از کی جامعه ی ما مشق حزبی کرده است که اکنون احزاب متولد و دغدغه مند مردم نیز شدهاند؟آنچه که من در استان،شاهد آن بوده ام بازتولید عصبیت های قومی و یا در بهترین شکلی که می توان برای آن قایل بود، مشروعیت پیرسالاری در پارادایم تحلیلی ماکس وبر است که در قالب احزاب خود را مستتر و بازتولید نموده است.چنانکه وقتی نمایندگان حزبی راهی مجمع عمومی شان در پایتخت می شوند گویی که سفری خانوادگی یا کوچی قومی قبیله ای دارد انجام می شود.غالب آنچه که از تولد حزب ها در استان دیده ام اینچنین بوده است که،فردی در تهران دوستی در استان داشته که از او خواسته است که نمایندگی حزبش را بپذیرد وی هم مدارکی را ارسال كرده و صاحب حزب شده است و بعد از بین عروس و داماد و خواهر عروس و پدر شوهر و مادر زن و...
اعضای حزب تشکیل شده است و هرچند یکبار در مهمانی های خانوادگی و دوره ای اعضای حزب باهم دیداری تازه می کنند و از جوانی هایشان داستانی روایت می کنند...
در برآیند نهایی هم هنگامی که قدرت در دست جناح موافق است هرچند یکبار شورایی متشکل از پیرسالاران خانواده ها گرد هم می آیند و امتیازی میگیرند و برای اعضای خانواده پستی و مقامی و استخدامی و وامی را دشت می کنند و می روند پی کار و زندگی خویش و اگر هم دستی افتاد بیانیه ای را صادر میكنند.بدیهی ست برآیند چنین رویکردی در فضای اجتماعی سیاسی استان وکشور همینی خواهد شد که اکنون هست،که حتی در لیست های مورد وفاق احزاب نیز در انتخابات،ویژگی های قومی قبیله ای چون هم زبانی و هم ولایتی به راحتی قابل ردیابیست.و بعد ها هم شایعاتی چون خرید و فروش سوالهاي مصاحبههای حزبی نیز درز میکند که از دومیلیون تا دومیلیارد ،نوسان قیمتی نیز به گوش می رسد و مردم نیز چنانکه در انتخابات شورای شهر اخیر نشان دادند ،بی اعتماد به لیستهای صادره، رای های خود را به صندوق میریزند. حزب پروری بدون زیر ساختهای اجتماعی مدنی الزاما گونه ای از بازتولید انگارههای جوامع بدوی را در قالبی مدرن در پی خواهد داشت که در بهترین وجه آن تشکیل کمون های خانوادگی،قبیله ای،قومی و دوستانه است که برآیندش بی اعتمادی توده ی مردم به احزاب و کنشگران سیاسی را در پی
خواهد داشت.با تدقیق در وضع موجود، بهتر آن است که دولتها بجای دمیدن صرف در شیپور حزبسازی و حزبی گری، در نقشهای درازمدت مشقهای مدنی را در جامعه رواج دهند که جامعه با شناخت کامل از حقوق خویش و تکالیف زمام داران نخست به جامعهای مطالبه گر بدل شود و در ادامه برای دریافت مطالبات خویش با تشکیل ساختارهای درونزای مدنی نهادهای مشروع و خودساختهی مدنی را نهادینه نماید و درنهایت در چارچوب جمهوریت با تشکیل آگاهانهی احزاب ،این مطالبات را در لایههای قدرت پی بگیرد .اما آنچه امروز شاهد آنیم تنها نمایی از حزب است که معمولاً برای قدرتطلبی و فرصتطلبی و ظهور مشروع عصبیتهای قومی راه را مساعد كرده است تا مطالبات اجتماعی مدنی جامعه و با ادامه این روال اندک امید روشنشده در دل مردم نیز آرامآرام به کور سویی بدل شده و به خاموشی میگراید و روند اتمیزه شدن جامعه سرعت بیشتری میگیرد و چنانکه بایسته و درخور است از تمامی توانش های جمهوریت تنها نامی بر پیکره جامعه می ماند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.