|

پرونده‌اي كه 20 هزار شاكي دارد

گلیم و دبه

راضیه حسنی

نزدیک به ده ماه از دستگیری «محمدرضا مشیری» بنیان‌گذار «مکتب گلیم و گبه» می‌‌گذرد و بیش 24 هزارنفر که در شرکت مشیری سرمایه‌گذاری کرده بودند هنوز به حقوق خود نرسیده‌اند. روز چهارشنبه بیست و یکم ماه جاری، اسدی عضو هیئت‌مدیره کانون وکلای دادگستری کرمانشاه در نشستی خبری به ارائه توضیحات جدیدی در خصوص پرونده گلیم و گبه پرداخت. او تعداد شکات این پرونده بیش از 20 هزار نفر ذکر کرد و گفت: «از آن‌جایی که تشکیل جلسه دادرسی استاندارد برای این پرونده باید با حضور شکات انجام شود و اصولاً حضور شکات در جلسه رسیدگی به پرونده الزامی است. اما چون عملاً امکان حضور مکانی 20 هزار نفر شاکی در یک جلسه دادگاه وجود ندارد، با پیشنهاد رئیس‌کل دادگستری استان مقررشده که به ازای هر 170 تا 200 شاکی یک وکیل به‌صورت معاضدتی در جلسه دادگاه حضور به‌هم رساند.» اسدی خاطرنشان کرد: «این پرونده فعلاً در مرحله دادسراست اما تحقیقات آن به اتمام رسیده و در حال صدور کیفرخواست است و نهایتاٌ این پرونده به یکی از شعب داد‌گاه‌های انقلاب استان جهت رسیدگی و صدور حکم ارجاع داده خواهد شد.اسدی افزود: کانون وکلای دادگستری استان کرمانشاه تاکنون 35 وکیل را برای این موضوع به دادگستری استان معرفی کرده اما گویا برخی از وکلا از بر عهده گرفتن این پرونده منصرف شده‌اند.» این عضو هیئت‌مدیره کانون وکلای دادگستری استان کرمانشاه گفت:«این وکلا تاکنون فقط یکی دو جلسه با رئیس‌کل دادگستری و قاضی پرونده داشته‌اند و هنوز پرونده را مطالعه نکرده‌اند و درواقع موضوع فعلاً در همین حد باقی‌مانده است. اسدی تأکید کرد: طبیعتاً گرفتن وکالت 200 نفر در چنین پرونده‌ای که پر از ابهامات است، کار بسیار دشواری است و ما هنوز این پرونده را مطالعه هم نکرده‌ایم.» او یادآور شد: «تا جایی که ما مطلع هستیم ظاهراً اموال به‌جای مانده از این پرونده فعلاً قابل‌فروش نیست و امکان تبدیل آن‌ها به وجه وجود ندارد.» اسدی در خصوص متهم این پرونده نیز گفت: «برای متهم این پرونده نیز وکیلی معاضدتی از سوی کانون وکلا انتخاب‌شده اما هنوز نتوانسته که با متهم ملاقاتی داشته باشد. این در حالی است که داشتن وکیل برای متهم نسبت به شکات در این پرونده اولویت دارد چراکه معتقدیم پرونده ایشان از جهاتی می‌تواند قابل دفاع هم باشد. اسدی تأکید کرد: پرونده این متهم تحت عنوان اخلال در نظام بانکی و پولی در دست رسیدگی است و دادگستری استان هم انصافاً تمام تلاشش این است که شکات این پرونده بتوانند به حقوقشان برسند.»
همه با هم
نکته جالب‌توجه آن‌که وبسایت مکتب فرش و گلیم و گبه کرمانشاه با نام «همه‌با‌هم» و به آدرس http://hame-ba-ham.com هنوز فعال است. فروشگاه اینترنتی این سایت هم هنوز فعال است. از دو درگاه اینترنتی فروشگاه این سایت، درگاه مربوط به بانک ملت غیر فعال و درگاه مربوط به بانک سامان هنوز فعال است. در قسمت انتهایی این وبسایت نماد اعتماد الکترونیک قرار داده شده است. بر روی آن و ورود به صفحه مربوطه تاریخ اعتیار این مجوز بیست و سوم خرداد 96 درج شده است. این درحالی است که خبر دستگیری محمدرضا مشیری در تاریخ دهم آبان سال 95 منتشر شده.
دو روایت متفاوت: کلاه‌بردار یا کارآفرین
درباره عملکرد مشیری و مکتب فرش و گلیم و گبه کرمانشاه حرف‌وحدیث بسیار است. عده‌ای او را یک کلاه‌بردار حرفه‌ای می‌دانند و عده‌ای دیگر یک ناجی و کارآفرین. مشیری در یکی از تبلیغات مطبوعاتی‌اش مدعی است: «برای 6 هزار نفر شغل ایجاد کرده‌ایم». برخلاف روال معمول درباره افراد متهم به کلاه‌برداری، او حامیانی پر و پا قرص دارد که در دفاع از او تجمع برگزار می‌کنند، کانال تلگرامی می‌زنند و پیگیر آزادی‌اش هستند. علاوه بر تبلیغات گسترده تلویزیونی، مطبوعاتی ،خیابانی و ... مشیری حضوری فعال در عرصه‌های فرهنگی نیز داشت. به‌عنوان‌مثال در برگزاری کنسرت گروه موسیقی آوا در سال گذشته تنها دکور این کنسرت تبلیغات مکتب فرش و گلیم و گبه بود، مدیر گروه موسیقی مدام از او به‌عنوان حامی یاد می‌کرد و دفترچه‌های تبلیغاتی‌اش در سالن پخش می‌شد. او دارای لوح های تقدیری از مسئولین است که آن‌ها را در نشریات به چاپ می رساند. تا پیش از دستگیری او شعبه‌های مختلف مکتب فرش و گلیم و گبه در شهر یکی پس از دیگری افتتاح می‌شد و ون‌های گران‌قیمتی با آرم این شرکت در شهر جولان می‌دادند. تا آنکه نهایتاً شعبه مرکزی مکتب فرش و گلیم و گبه کرمانشاه پس از دستگیری مشیری و برگزاری تجمعات در خیابان فردوسی شهر کرمانشاه، به‌وسیله نرده و ماشین پلیس مورد محافظت قرار گرفت.اولین بار در تاریخ چهارده آبان 95 محمدرضا عدالتخواه رئیس‌کل دادگستری استان در سخنرانی پیش از خطبه‌های نماز جمعه به تشریح برخی مباحث در خصوص کلاه‌برداری میلیاردی مکتب گلیم و گبه در کرمانشاه پرداخت. عدالتخواه گفت: «این فرد سال ۹۰ کارش را در حوزه فرش آغاز می‌کند و سال ۹۱ مجوزی از سازمان صنعت، معدن و تجارت برای تولید فرش می‌گیرد و در سال ۹۴ مجوزش را تمدید می‌کند تا تولید بیشتری در این زمینه داشته باشد.» این مقام مسئول با بیان اینکه کسی مخالف تولید کار و اشتغال نیست، گفت: «متأسفانه وی مسیر تجارت قانونی را عوض کرده و وقتی متوجه می‌شود که از این فرش پولی کسب نمی‌کند شروع به گرفتن پول از مردم می‌کند.» رئیس‌کل دادگستری استان کرمانشاه غفلت مسئولین را یکی از دلایل این اتفاق عنوان کرد و افزود: «مردم نمی‌دانند که این فرد ۲۵ مورد سابقه شرارت داشته و در سرقت مسلحانه در تهران هم شرکت داشته است.»این در حالی است که فلاحت پیشه روایت دیگری از ماجرا دارد. نوزدهم آبان سال پیش نماینده اسلام‌آباد غرب و دالاهو در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرگزاری ایسنا با اشاره به تذکر خود در خصوص پرونده "مکتب فرش، گلیم و گبه کرمانشاه" به وزیر اطلاعات، گفت: «معتقدم این پرونده از پرونده‌های متفاوت و قابل‌تأمل است که بسیاری از سرمایه‌گذاران آن عقیده دارند حقی از آن‌ها ضایع نشده و شکایتی ندارند.» نماینده اسلام‌آباد غرب و دالاهو در مجلس شورای اسلامی بابیان اینکه در این پرونده فقط یک رابطه سرمایه‌گذاری شکل‌گرفته که اغلب سرمایه‌گذاران آن حتی یک روز هم در دریافت مبلغ قرارداد خود تأخیر نداشتند، افزود: «هر اقدامی که برای این پرونده صورت می‌گیرد توجه به نظرات مردم بسیار مهم است، اقدامی ‌که انجام‌شده تحت عنوان اقدام پیشگیرانه بوده که ما عنوانی به نام اقدام پیشگیرانه در بخش قضایی نداریم.» فلاحت‌ پیشه تأکید کرد: «وقتی برخی از دستگاه‌های مسئول ایجاد اشتغال و درآمد همچون بانک‌ها که منابع و تسهیلات دولت هم به‌صورت انحصاری دست آن‌ها است، به وظایف خود عمل نمی‌کنند و تبدیل به عامل ورشکستگی مردم و نابودی اقتصاد کشور می‌شوند، چنین اتفاقاتی رخ می‌دهد.»این پایان ماجرا نیست و در تاریخ دوم دی‌ماه 95 دادستان عمومی و انقلاب کرمانشاه در نشستی خبری به تشریح آخرین وضعیت پرونده گلیم و گبه کرمانشاه پرداخت و گفت: «متهم این پرونده سوابق متعدد کیفری دارد و درزمینهٔ اقتصادی نیز هیچ‌گونه فعالیت اقتصادی موفقی نداشته است و در تمامی فعالیت‌های قبلی خود همواره با ناکامی‌های متعددی مواجه بوده است.» دادستان کرمانشاه در مورد دلیل تأخیر در رسیدگی به این پرونده، گفت: «مکتب گلیم و گبه از ابتدایی‌ترین اصول حسابداری بی‌بهره بوده است. در این شرکت تنها یک فرد در رأس به‌عنوان تصمیم‌گیرنده عمل می‌کند و هیچ حساب‌وکتاب معلومی ندارد و این موضوع، دلیل به تأخیر افتادن رسیدگی‌هاست.» او با تأکید بر این‌که هیچ‌کدام از فعالیت‌های اقتصادی مدیر مکتب گلیم و گبه سود ده نبود، گفت: هزینه تمام‌شده برای تولید هرکدام از فرش‌های این مکتب بیش از دو میلیون و 200 هزار تومان بوده، درحالی‌که فرش تولید‌شده در بازار بیش از 700 هزار تومان نمی‌ارزد. دادستان عمومی و انقلاب کرمانشاه ادامه داد، در تاریخ یازدهم اردیبهشت سال 94، این شرکت با دریافت مجوز اولیه‌ای از سازمان صنعت، معدن و تجارت تحت عنوان کارگاه فرش‌بافی غیرمتمرکز شروع به فعالیت رسمی می‌کند، اما مدیر این شرکت کار خود را به‌تدریج از محور اصلی منحرف کرده و به سمت جذب وجوه مردم کشانده است. صادقی گفت: «بانک مرکزی هم حرکات او را رصد کرده و بارها کتباً به ایشان تذکر می‌دهد، اما این شخص باحالت بسیار طلبکارانه‌ای عنوان می‌کند که من کارآفرینی می‌کنم و به این تذکرات هیچ‌گونه واکنشی نشان نمی‌دهد. لذا با تجمیع گزارشات مراجع ذیصلاح، تعقیب او در دستور کار دادسرا قرار می‌گیرد و در دادگاه کیفری استان پرونده‌ای برای وی مطرح می‌شود.» او در پاسخ به این درخواست برخی از مالباختگان که می‌گویند متهم را آزاد کنید و یا به او مهلت دهید که طلب‌های مردمی را پس دهد، گفت: «در تاریخ 26 فروردین 1395 در شعبه 106 دادگاه کیفری استان برای این متهم حکم صادرشده و برای او قرار تعقیب مراقبتی صادر می‌شود و در همان زمان صدور حکم، به او ابلاغ مي‌شود و دیگر حق دریافت وجه مردمی را ندارید و باید به بازپرداخت حقوق مردم بپردازید، اما متأسفانه او باوجود ابلاغ این رأی دادگاه بازهم اقدام به جذب وجوه مردمی حتی با شدت تبلیغات بیشتری می‌پردازد و از اردیبهشت 95 تا مهر 95 که دستگیر شد، مجموعاً 138 میلیارد تومان دیگر از مردم جذب سرمایه کرد.» دادستان عمومی و انقلاب کرمانشاه خاطرنشان کرد: «نهایتاً دادگاه تجدیدنظر، این اقدام متهم را از مصادیق اخلال در نظام اقتصادی کشور تشخیص داد و دستور به بازداشت او داد. او تأکید کرد: در این‌بین دستگاه قضایی با دو موضوع مواجه است، موضوع اول حق‌وحقوق مردم و موضوع دوم اخلال در نظام اقتصادی کشور است. لذا مدعی‌العموم از باب وظیفه خود با این پرونده برخورد قانونی دارد، چراکه هم حق‌وحقوق مردم تضییع‌شده و هم نظام اقتصادی کشور با اخلال مواجه شده است؛ بنابراین متهم این پرونده باید تاوان تخلفات خود را پس دهد.» صادقی تصریح کرد: «باوجود این‌که متهم این پرونده، تنها مجوز تولید فرش داشته، اما به اقدامات دیگری همچون خرید اسب، سنگ‌های قیمتی، ماشین‌های لوکس و ... روی آورده است. برخلاف این‌که مردم تصور می‌کنند که این فرد صادرات خیلی خوبی داشته است، اما واقعیت آن است که این متهم حتی یک‌قلم صادرات به نام خود نداشته است.» با بالا گرفتن ماجرا فلاحت پیشه نهایتاً طی نطقی در بیستم تیرماه سال جاری، در نطق تند خود درباره دانه‌درشت‌های بانکی خطاب به رئیس بانک مرکزی، گریزی به این ماجرا زد و ضمن آنکه صد هزار نفر را درگیر ماجرا دانست و گفت : «چرا یک پاسخگویی به مردم صورت نمی‌گیرد؟ کاری می‌کنند که روزبه‌روز مردم بدبخت، متفرق شوند، بخشی خودکشی کنند و برخی دچار مشکلات دیگر شوند و مشکل تبدیل بشود به انباشته‌های مشکل برای نظام جمهوری اسلامی.»
کارگاه فرش‌بافی یا اخلالگر نظام بانکی؟
رضا رحیمی معاون امور اقتصادی و توسعه استانداری و رئیس اسبق سازمان صنعت، معدن و تجارت علی‌رغم تماس‌های مکرر شرق حاضر به ورود به بحث نشد. در تصویر منتشرشده از مجوز محمدرضا مشیری در فضای مجازی نام و امضای رحیمی به چشم می‌آید. اگرچه مشیری اقدام به جمع‌آوری پول از مردم و ارائه بهره کرده، در مجوز ارائه‌شده از سوی سازمان صنعت و معدن و تجارت کرمانشاه، این عنوان ذکر شده است: «پروانه تولید کارگاه غیرمتمرکز فرش دستباف با مدیریت متمرکز». یک منبع آگاه در سازمان صنعت، معدن و تجارت دراین‌باره به خبرنگار شرق گفت: «که مجوز اولیه این سازمان در خصوص ایجاد کارگاه فرش دستباف بوده است و بعداً این فرد از مسیر منحرف‌ شده‌ است؛ بنابراین این سازمان مقصر نیست.» هرچند رحیمی حاضر به پاسخگویی نیست و از راه‌های گوناگون این پیام را به ما می‌رساند، فضل اله رنجبر فرماندار کرمانشاه، شخصاً به شرق گفت: «پرونده گلیم و گبه به‌طور کامل از دست ما خارج‌شده و در اختیار دادگستری است. چون دادستانی مصاحبه کرده که مسئولان در خصوص پرونده صحبت نکنند و ما خود پاسخگو هستیم؛ لذا من نمی‌توانم صحبت کنم.» رنجبر در پاسخ به این سؤال که آیا شما پیگیر مطالبات مالباختگان هستید یا نه گفت: «پرونده و موضوع به‌طور کامل از دست ما خارج‌شده است اما ما در برخورد با مسئولان قضایی مشکلات و مطالبات مردم را منتقل می‌کنیم و مسئولان قضایی هم نهایت تلاششان را می‌کنند که پرونده با سرعت پیش برود.» او در پاسخ به چرایی تبلیغات تلویزیونی و تقدیر از متهم به‌عنوان کارآفرین نمونه و جلب اعتماد مردم گفت: «آن بحث دیگر گذشت و دیگر نمی‌شود وارد این مباحث شد. قبلاً توضیحات کامل در حضور مالباختگان داده شده است. الآن چیزی که مهم است نقد کردن این اموال و سرعت دادن به پرونده است که انصافاً قاضی پرونده نهایت تلاش لازم را می‌کند و همین‌که پرونده از دادسرا به دادگاه رفته اقدام ارزشمندی است.» رنجبر در خصوص اینکه آیا مردم امیدوار به گرفتن اموال خود باشند یا نه، گفت: «من نمی‌دانم و اطلاعاتی ندارم. تمام آمار و اطلاعات در پرونده موجود است. پرونده هم در اختیار مقامات قضایی است و آن‌ها نهایت تلاششان را می‌کنند که هر چه سریع‌تر پرونده به سرانجام برسد.»
عدم شفایت و ظهور پدیده گلیم و گبه
جمال فتح الهی، دکترای اقتصاد و عضو هیئت‌علمی دانشگاه رازی درباره پدیده مکتب فرش و گلیم و گبه، در گفتگو به شرق مي‌گويد: «این مسئله به خاطر عدم شفافیت و عدم وجود جریان آزاد اطلاعات رخ‌داده است. اینکه تبلیغات این فرد از صداوسیما پخش شده و یا اینکه به‌عنوان کارآفرین برتر انتخاب‌شده دلیل بر عمدی یا قصور این نهادها نیست. آگهی در صداوسیما سازوکاری دارد و یا انتخاب کارآفرین برتر نیز سازوکاری دارد. تعداد داور در جشنواره کارآفرینی تعیین می‌شوند و از میان کارآفرینان کسانی که بیشترین امتیاز را بگیرند انتخاب‌شده و لیست را در اختیار صداوسیما قرار می‌دهند و صداوسیما هم به مردم اعلام می‌کند. مردم در این موارد این‌چنینی عموماً به صداوسیما اعتماد می‌کنند. از طرف دیگر چون سازوکارهای جمع‌آوری و پس‌انداز و تبدیل به سرمایه‌گذاری مانند برخی کشورهای پیشرفته وجود ندارد و ما تنها یک نظام بانکی داریم که خودش هم مشکلاتی دارد بنابراین مردم، فریب تبلیغات این‌چنینی را می‌خورند. دکتر فتح الهی ادامه مي‌دهد: با توجه به رکود بر نظام اقتصادی در کشور در چهار پنج سال گذشته دادن سود 70 درصدی به سپرده‌ها و تأمین آن با فعالیت‌های اقتصادی متعارف امکان‌پذیر نیست مگر اینکه یک جای کار بلنگد. در کشور ما چون سازوکار نظارتی قوی بر چگونگی کسب درآمد وجود ندارد ازاین‌دست اتفاقات زیاد می‌افتد.» فتح الهی در پاسخ به این پرسش که علی‌رغم اینکه اتهامات زیادی علیه طرف مطرح شد، چرا برخي گفته‌های مسئولان را باور نمی‌کنند و می‌گویند ما تا روز آخر سود خود را می‌گرفتیم پس دلیلی برای بازداشت وجود ندارد، دو دلیل برای این مسئله ذکر کرد: «یکی نبود آموزش درست به مردم و دیگری عدم اعتماد بین مردم و مسئولان که متأسفانه ریشه تاریخی دارد ولو اینکه مرجع رسيدگي كننده حتی به نحو احسن کار خودش را انجام دهد و عدالت را رعایت کند.» او در پایان گفت: «رؤیای یک‌شبه ثروتمند شدن و ره صدساله را یک‌شبه پیمودن از مشکلات فرهنگی است که در کل جامعه ایران و البته کرمانشاه وجود دارد و این مهم برطرف نمی‌شود مگر با آموزش‌های همگانی.»
محمدرضا مشیری بنیان‌گذار مکتب گلیم و گبه کرمانشاهان سال 1390 فعالیت خود را با اخذ مجوز لازم برای تولید فرش دستباف و با شعار فرش دستباف مساوی است با طلای 24 عیار آغاز كرد. او با گسترش حوزه کاری شروع به تولید و خریدوفروش و بازخرید تضمینی پشم و فرش و گلیم و گبه و تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی و ساخت زیورآلات سنتی و ... پرداخت. مشیری با وعده دادن سود تضمینی به سپرده‌گذاران تا 70 درصد و تبلیغات گسترده تلویزیونی توانست اعتماد عمومی را کسب کند. او که بنا به گفته خودش برای شش هزار نفر ایجاد اشتغال کرده بود، به‌عنوان کارآفرین برتر استان از او یاد می‌شد و بارها موردتقدیر مقامات و مسئولانی استانی قرار گرفت. مشیری علاوه بر کارهای فوق در برنامه‌های هنری نیز فعالیت داشت و از این طریق محبوبیت فراوان کسب کرده بود تا این‌ در تاریخ 10/8/95 بازداشت شد.
در تاریخ 10/8/95 سرهنگ محمدرضا آمویی معاون اجتماعی انتظامی استان کرمانشاه خبر دستگیری مشیری را اعلام کرد و گفت: «مشیری در منزل شخصی خود و در هنگام انتقال 2 هزار میلیارد ریال از پول‌های مردم که در شرکت او با وعده‌های سود 40 تا 70 درصدی سرمایه‌گذاری کرده بودند، توسط نیروهای امنیتی استان دستگیر شد.» از آن زمان تاکنون مشیری در زندان است. بنا به گفته صادقی دادستان عمومی و انقلاب کرمانشاه مشیری توانسته بود رقمی حدود 247 میلیارد تومان سرمایه جذب کند که از این میزان تنها 79 میلیارد تومان آن را باز توزیع کرده بود. اتهامات مطرح‌شده علیه مشیری شامل کلاه‌برداری، پول‌شویی و اختلال در نظام بانکی و پولی کشور می‌شود.پس از بازداشت شبانه این متهم تعدادی از سرمایه‌گذاران و کارگران مکتب گلیم و گبه در کرمانشاه در مقابل دفتر مرکزی این شرکت تجمع کردند و خواستار بازپس‌گیری اموال خود شدند. برخی نیز خواستار آزادی مشیری شدند؛ و معتقد بودند که سود آن‌ها به‌موقع و رأس تاریخ مقرر پرداخت می‌شده است؛ بنابراین جرمی متوجه مشیری نیست. از طرف کارگران کارگاه‌های فرش‌بافی مکتب گلیم و گبه هم به خاطر از دست دادن شغل خود خواستار آزادی او بودند. پی‌گیری های سپرده‌گذاران و کارگران در قالب راه‌اندازی کمپین در فضای مجازی، رفتن به مجلس، نوشتن نامه به مقامات مختلف، ساختن کلیپ‌های تبلیغاتی به نفع مشیری و انتشار آن در فضای مجازی و غیره تاکنون ادامه داشته است.

نزدیک به ده ماه از دستگیری «محمدرضا مشیری» بنیان‌گذار «مکتب گلیم و گبه» می‌‌گذرد و بیش 24 هزارنفر که در شرکت مشیری سرمایه‌گذاری کرده بودند هنوز به حقوق خود نرسیده‌اند. روز چهارشنبه بیست و یکم ماه جاری، اسدی عضو هیئت‌مدیره کانون وکلای دادگستری کرمانشاه در نشستی خبری به ارائه توضیحات جدیدی در خصوص پرونده گلیم و گبه پرداخت. او تعداد شکات این پرونده بیش از 20 هزار نفر ذکر کرد و گفت: «از آن‌جایی که تشکیل جلسه دادرسی استاندارد برای این پرونده باید با حضور شکات انجام شود و اصولاً حضور شکات در جلسه رسیدگی به پرونده الزامی است. اما چون عملاً امکان حضور مکانی 20 هزار نفر شاکی در یک جلسه دادگاه وجود ندارد، با پیشنهاد رئیس‌کل دادگستری استان مقررشده که به ازای هر 170 تا 200 شاکی یک وکیل به‌صورت معاضدتی در جلسه دادگاه حضور به‌هم رساند.» اسدی خاطرنشان کرد: «این پرونده فعلاً در مرحله دادسراست اما تحقیقات آن به اتمام رسیده و در حال صدور کیفرخواست است و نهایتاٌ این پرونده به یکی از شعب داد‌گاه‌های انقلاب استان جهت رسیدگی و صدور حکم ارجاع داده خواهد شد.اسدی افزود: کانون وکلای دادگستری استان کرمانشاه تاکنون 35 وکیل را برای این موضوع به دادگستری استان معرفی کرده اما گویا برخی از وکلا از بر عهده گرفتن این پرونده منصرف شده‌اند.» این عضو هیئت‌مدیره کانون وکلای دادگستری استان کرمانشاه گفت:«این وکلا تاکنون فقط یکی دو جلسه با رئیس‌کل دادگستری و قاضی پرونده داشته‌اند و هنوز پرونده را مطالعه نکرده‌اند و درواقع موضوع فعلاً در همین حد باقی‌مانده است. اسدی تأکید کرد: طبیعتاً گرفتن وکالت 200 نفر در چنین پرونده‌ای که پر از ابهامات است، کار بسیار دشواری است و ما هنوز این پرونده را مطالعه هم نکرده‌ایم.» او یادآور شد: «تا جایی که ما مطلع هستیم ظاهراً اموال به‌جای مانده از این پرونده فعلاً قابل‌فروش نیست و امکان تبدیل آن‌ها به وجه وجود ندارد.» اسدی در خصوص متهم این پرونده نیز گفت: «برای متهم این پرونده نیز وکیلی معاضدتی از سوی کانون وکلا انتخاب‌شده اما هنوز نتوانسته که با متهم ملاقاتی داشته باشد. این در حالی است که داشتن وکیل برای متهم نسبت به شکات در این پرونده اولویت دارد چراکه معتقدیم پرونده ایشان از جهاتی می‌تواند قابل دفاع هم باشد. اسدی تأکید کرد: پرونده این متهم تحت عنوان اخلال در نظام بانکی و پولی در دست رسیدگی است و دادگستری استان هم انصافاً تمام تلاشش این است که شکات این پرونده بتوانند به حقوقشان برسند.»
همه با هم
نکته جالب‌توجه آن‌که وبسایت مکتب فرش و گلیم و گبه کرمانشاه با نام «همه‌با‌هم» و به آدرس http://hame-ba-ham.com هنوز فعال است. فروشگاه اینترنتی این سایت هم هنوز فعال است. از دو درگاه اینترنتی فروشگاه این سایت، درگاه مربوط به بانک ملت غیر فعال و درگاه مربوط به بانک سامان هنوز فعال است. در قسمت انتهایی این وبسایت نماد اعتماد الکترونیک قرار داده شده است. بر روی آن و ورود به صفحه مربوطه تاریخ اعتیار این مجوز بیست و سوم خرداد 96 درج شده است. این درحالی است که خبر دستگیری محمدرضا مشیری در تاریخ دهم آبان سال 95 منتشر شده.
دو روایت متفاوت: کلاه‌بردار یا کارآفرین
درباره عملکرد مشیری و مکتب فرش و گلیم و گبه کرمانشاه حرف‌وحدیث بسیار است. عده‌ای او را یک کلاه‌بردار حرفه‌ای می‌دانند و عده‌ای دیگر یک ناجی و کارآفرین. مشیری در یکی از تبلیغات مطبوعاتی‌اش مدعی است: «برای 6 هزار نفر شغل ایجاد کرده‌ایم». برخلاف روال معمول درباره افراد متهم به کلاه‌برداری، او حامیانی پر و پا قرص دارد که در دفاع از او تجمع برگزار می‌کنند، کانال تلگرامی می‌زنند و پیگیر آزادی‌اش هستند. علاوه بر تبلیغات گسترده تلویزیونی، مطبوعاتی ،خیابانی و ... مشیری حضوری فعال در عرصه‌های فرهنگی نیز داشت. به‌عنوان‌مثال در برگزاری کنسرت گروه موسیقی آوا در سال گذشته تنها دکور این کنسرت تبلیغات مکتب فرش و گلیم و گبه بود، مدیر گروه موسیقی مدام از او به‌عنوان حامی یاد می‌کرد و دفترچه‌های تبلیغاتی‌اش در سالن پخش می‌شد. او دارای لوح های تقدیری از مسئولین است که آن‌ها را در نشریات به چاپ می رساند. تا پیش از دستگیری او شعبه‌های مختلف مکتب فرش و گلیم و گبه در شهر یکی پس از دیگری افتتاح می‌شد و ون‌های گران‌قیمتی با آرم این شرکت در شهر جولان می‌دادند. تا آنکه نهایتاً شعبه مرکزی مکتب فرش و گلیم و گبه کرمانشاه پس از دستگیری مشیری و برگزاری تجمعات در خیابان فردوسی شهر کرمانشاه، به‌وسیله نرده و ماشین پلیس مورد محافظت قرار گرفت.اولین بار در تاریخ چهارده آبان 95 محمدرضا عدالتخواه رئیس‌کل دادگستری استان در سخنرانی پیش از خطبه‌های نماز جمعه به تشریح برخی مباحث در خصوص کلاه‌برداری میلیاردی مکتب گلیم و گبه در کرمانشاه پرداخت. عدالتخواه گفت: «این فرد سال ۹۰ کارش را در حوزه فرش آغاز می‌کند و سال ۹۱ مجوزی از سازمان صنعت، معدن و تجارت برای تولید فرش می‌گیرد و در سال ۹۴ مجوزش را تمدید می‌کند تا تولید بیشتری در این زمینه داشته باشد.» این مقام مسئول با بیان اینکه کسی مخالف تولید کار و اشتغال نیست، گفت: «متأسفانه وی مسیر تجارت قانونی را عوض کرده و وقتی متوجه می‌شود که از این فرش پولی کسب نمی‌کند شروع به گرفتن پول از مردم می‌کند.» رئیس‌کل دادگستری استان کرمانشاه غفلت مسئولین را یکی از دلایل این اتفاق عنوان کرد و افزود: «مردم نمی‌دانند که این فرد ۲۵ مورد سابقه شرارت داشته و در سرقت مسلحانه در تهران هم شرکت داشته است.»این در حالی است که فلاحت پیشه روایت دیگری از ماجرا دارد. نوزدهم آبان سال پیش نماینده اسلام‌آباد غرب و دالاهو در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرگزاری ایسنا با اشاره به تذکر خود در خصوص پرونده "مکتب فرش، گلیم و گبه کرمانشاه" به وزیر اطلاعات، گفت: «معتقدم این پرونده از پرونده‌های متفاوت و قابل‌تأمل است که بسیاری از سرمایه‌گذاران آن عقیده دارند حقی از آن‌ها ضایع نشده و شکایتی ندارند.» نماینده اسلام‌آباد غرب و دالاهو در مجلس شورای اسلامی بابیان اینکه در این پرونده فقط یک رابطه سرمایه‌گذاری شکل‌گرفته که اغلب سرمایه‌گذاران آن حتی یک روز هم در دریافت مبلغ قرارداد خود تأخیر نداشتند، افزود: «هر اقدامی که برای این پرونده صورت می‌گیرد توجه به نظرات مردم بسیار مهم است، اقدامی ‌که انجام‌شده تحت عنوان اقدام پیشگیرانه بوده که ما عنوانی به نام اقدام پیشگیرانه در بخش قضایی نداریم.» فلاحت‌ پیشه تأکید کرد: «وقتی برخی از دستگاه‌های مسئول ایجاد اشتغال و درآمد همچون بانک‌ها که منابع و تسهیلات دولت هم به‌صورت انحصاری دست آن‌ها است، به وظایف خود عمل نمی‌کنند و تبدیل به عامل ورشکستگی مردم و نابودی اقتصاد کشور می‌شوند، چنین اتفاقاتی رخ می‌دهد.»این پایان ماجرا نیست و در تاریخ دوم دی‌ماه 95 دادستان عمومی و انقلاب کرمانشاه در نشستی خبری به تشریح آخرین وضعیت پرونده گلیم و گبه کرمانشاه پرداخت و گفت: «متهم این پرونده سوابق متعدد کیفری دارد و درزمینهٔ اقتصادی نیز هیچ‌گونه فعالیت اقتصادی موفقی نداشته است و در تمامی فعالیت‌های قبلی خود همواره با ناکامی‌های متعددی مواجه بوده است.» دادستان کرمانشاه در مورد دلیل تأخیر در رسیدگی به این پرونده، گفت: «مکتب گلیم و گبه از ابتدایی‌ترین اصول حسابداری بی‌بهره بوده است. در این شرکت تنها یک فرد در رأس به‌عنوان تصمیم‌گیرنده عمل می‌کند و هیچ حساب‌وکتاب معلومی ندارد و این موضوع، دلیل به تأخیر افتادن رسیدگی‌هاست.» او با تأکید بر این‌که هیچ‌کدام از فعالیت‌های اقتصادی مدیر مکتب گلیم و گبه سود ده نبود، گفت: هزینه تمام‌شده برای تولید هرکدام از فرش‌های این مکتب بیش از دو میلیون و 200 هزار تومان بوده، درحالی‌که فرش تولید‌شده در بازار بیش از 700 هزار تومان نمی‌ارزد. دادستان عمومی و انقلاب کرمانشاه ادامه داد، در تاریخ یازدهم اردیبهشت سال 94، این شرکت با دریافت مجوز اولیه‌ای از سازمان صنعت، معدن و تجارت تحت عنوان کارگاه فرش‌بافی غیرمتمرکز شروع به فعالیت رسمی می‌کند، اما مدیر این شرکت کار خود را به‌تدریج از محور اصلی منحرف کرده و به سمت جذب وجوه مردم کشانده است. صادقی گفت: «بانک مرکزی هم حرکات او را رصد کرده و بارها کتباً به ایشان تذکر می‌دهد، اما این شخص باحالت بسیار طلبکارانه‌ای عنوان می‌کند که من کارآفرینی می‌کنم و به این تذکرات هیچ‌گونه واکنشی نشان نمی‌دهد. لذا با تجمیع گزارشات مراجع ذیصلاح، تعقیب او در دستور کار دادسرا قرار می‌گیرد و در دادگاه کیفری استان پرونده‌ای برای وی مطرح می‌شود.» او در پاسخ به این درخواست برخی از مالباختگان که می‌گویند متهم را آزاد کنید و یا به او مهلت دهید که طلب‌های مردمی را پس دهد، گفت: «در تاریخ 26 فروردین 1395 در شعبه 106 دادگاه کیفری استان برای این متهم حکم صادرشده و برای او قرار تعقیب مراقبتی صادر می‌شود و در همان زمان صدور حکم، به او ابلاغ مي‌شود و دیگر حق دریافت وجه مردمی را ندارید و باید به بازپرداخت حقوق مردم بپردازید، اما متأسفانه او باوجود ابلاغ این رأی دادگاه بازهم اقدام به جذب وجوه مردمی حتی با شدت تبلیغات بیشتری می‌پردازد و از اردیبهشت 95 تا مهر 95 که دستگیر شد، مجموعاً 138 میلیارد تومان دیگر از مردم جذب سرمایه کرد.» دادستان عمومی و انقلاب کرمانشاه خاطرنشان کرد: «نهایتاً دادگاه تجدیدنظر، این اقدام متهم را از مصادیق اخلال در نظام اقتصادی کشور تشخیص داد و دستور به بازداشت او داد. او تأکید کرد: در این‌بین دستگاه قضایی با دو موضوع مواجه است، موضوع اول حق‌وحقوق مردم و موضوع دوم اخلال در نظام اقتصادی کشور است. لذا مدعی‌العموم از باب وظیفه خود با این پرونده برخورد قانونی دارد، چراکه هم حق‌وحقوق مردم تضییع‌شده و هم نظام اقتصادی کشور با اخلال مواجه شده است؛ بنابراین متهم این پرونده باید تاوان تخلفات خود را پس دهد.» صادقی تصریح کرد: «باوجود این‌که متهم این پرونده، تنها مجوز تولید فرش داشته، اما به اقدامات دیگری همچون خرید اسب، سنگ‌های قیمتی، ماشین‌های لوکس و ... روی آورده است. برخلاف این‌که مردم تصور می‌کنند که این فرد صادرات خیلی خوبی داشته است، اما واقعیت آن است که این متهم حتی یک‌قلم صادرات به نام خود نداشته است.» با بالا گرفتن ماجرا فلاحت پیشه نهایتاً طی نطقی در بیستم تیرماه سال جاری، در نطق تند خود درباره دانه‌درشت‌های بانکی خطاب به رئیس بانک مرکزی، گریزی به این ماجرا زد و ضمن آنکه صد هزار نفر را درگیر ماجرا دانست و گفت : «چرا یک پاسخگویی به مردم صورت نمی‌گیرد؟ کاری می‌کنند که روزبه‌روز مردم بدبخت، متفرق شوند، بخشی خودکشی کنند و برخی دچار مشکلات دیگر شوند و مشکل تبدیل بشود به انباشته‌های مشکل برای نظام جمهوری اسلامی.»
کارگاه فرش‌بافی یا اخلالگر نظام بانکی؟
رضا رحیمی معاون امور اقتصادی و توسعه استانداری و رئیس اسبق سازمان صنعت، معدن و تجارت علی‌رغم تماس‌های مکرر شرق حاضر به ورود به بحث نشد. در تصویر منتشرشده از مجوز محمدرضا مشیری در فضای مجازی نام و امضای رحیمی به چشم می‌آید. اگرچه مشیری اقدام به جمع‌آوری پول از مردم و ارائه بهره کرده، در مجوز ارائه‌شده از سوی سازمان صنعت و معدن و تجارت کرمانشاه، این عنوان ذکر شده است: «پروانه تولید کارگاه غیرمتمرکز فرش دستباف با مدیریت متمرکز». یک منبع آگاه در سازمان صنعت، معدن و تجارت دراین‌باره به خبرنگار شرق گفت: «که مجوز اولیه این سازمان در خصوص ایجاد کارگاه فرش دستباف بوده است و بعداً این فرد از مسیر منحرف‌ شده‌ است؛ بنابراین این سازمان مقصر نیست.» هرچند رحیمی حاضر به پاسخگویی نیست و از راه‌های گوناگون این پیام را به ما می‌رساند، فضل اله رنجبر فرماندار کرمانشاه، شخصاً به شرق گفت: «پرونده گلیم و گبه به‌طور کامل از دست ما خارج‌شده و در اختیار دادگستری است. چون دادستانی مصاحبه کرده که مسئولان در خصوص پرونده صحبت نکنند و ما خود پاسخگو هستیم؛ لذا من نمی‌توانم صحبت کنم.» رنجبر در پاسخ به این سؤال که آیا شما پیگیر مطالبات مالباختگان هستید یا نه گفت: «پرونده و موضوع به‌طور کامل از دست ما خارج‌شده است اما ما در برخورد با مسئولان قضایی مشکلات و مطالبات مردم را منتقل می‌کنیم و مسئولان قضایی هم نهایت تلاششان را می‌کنند که پرونده با سرعت پیش برود.» او در پاسخ به چرایی تبلیغات تلویزیونی و تقدیر از متهم به‌عنوان کارآفرین نمونه و جلب اعتماد مردم گفت: «آن بحث دیگر گذشت و دیگر نمی‌شود وارد این مباحث شد. قبلاً توضیحات کامل در حضور مالباختگان داده شده است. الآن چیزی که مهم است نقد کردن این اموال و سرعت دادن به پرونده است که انصافاً قاضی پرونده نهایت تلاش لازم را می‌کند و همین‌که پرونده از دادسرا به دادگاه رفته اقدام ارزشمندی است.» رنجبر در خصوص اینکه آیا مردم امیدوار به گرفتن اموال خود باشند یا نه، گفت: «من نمی‌دانم و اطلاعاتی ندارم. تمام آمار و اطلاعات در پرونده موجود است. پرونده هم در اختیار مقامات قضایی است و آن‌ها نهایت تلاششان را می‌کنند که هر چه سریع‌تر پرونده به سرانجام برسد.»
عدم شفایت و ظهور پدیده گلیم و گبه
جمال فتح الهی، دکترای اقتصاد و عضو هیئت‌علمی دانشگاه رازی درباره پدیده مکتب فرش و گلیم و گبه، در گفتگو به شرق مي‌گويد: «این مسئله به خاطر عدم شفافیت و عدم وجود جریان آزاد اطلاعات رخ‌داده است. اینکه تبلیغات این فرد از صداوسیما پخش شده و یا اینکه به‌عنوان کارآفرین برتر انتخاب‌شده دلیل بر عمدی یا قصور این نهادها نیست. آگهی در صداوسیما سازوکاری دارد و یا انتخاب کارآفرین برتر نیز سازوکاری دارد. تعداد داور در جشنواره کارآفرینی تعیین می‌شوند و از میان کارآفرینان کسانی که بیشترین امتیاز را بگیرند انتخاب‌شده و لیست را در اختیار صداوسیما قرار می‌دهند و صداوسیما هم به مردم اعلام می‌کند. مردم در این موارد این‌چنینی عموماً به صداوسیما اعتماد می‌کنند. از طرف دیگر چون سازوکارهای جمع‌آوری و پس‌انداز و تبدیل به سرمایه‌گذاری مانند برخی کشورهای پیشرفته وجود ندارد و ما تنها یک نظام بانکی داریم که خودش هم مشکلاتی دارد بنابراین مردم، فریب تبلیغات این‌چنینی را می‌خورند. دکتر فتح الهی ادامه مي‌دهد: با توجه به رکود بر نظام اقتصادی در کشور در چهار پنج سال گذشته دادن سود 70 درصدی به سپرده‌ها و تأمین آن با فعالیت‌های اقتصادی متعارف امکان‌پذیر نیست مگر اینکه یک جای کار بلنگد. در کشور ما چون سازوکار نظارتی قوی بر چگونگی کسب درآمد وجود ندارد ازاین‌دست اتفاقات زیاد می‌افتد.» فتح الهی در پاسخ به این پرسش که علی‌رغم اینکه اتهامات زیادی علیه طرف مطرح شد، چرا برخي گفته‌های مسئولان را باور نمی‌کنند و می‌گویند ما تا روز آخر سود خود را می‌گرفتیم پس دلیلی برای بازداشت وجود ندارد، دو دلیل برای این مسئله ذکر کرد: «یکی نبود آموزش درست به مردم و دیگری عدم اعتماد بین مردم و مسئولان که متأسفانه ریشه تاریخی دارد ولو اینکه مرجع رسيدگي كننده حتی به نحو احسن کار خودش را انجام دهد و عدالت را رعایت کند.» او در پایان گفت: «رؤیای یک‌شبه ثروتمند شدن و ره صدساله را یک‌شبه پیمودن از مشکلات فرهنگی است که در کل جامعه ایران و البته کرمانشاه وجود دارد و این مهم برطرف نمی‌شود مگر با آموزش‌های همگانی.»
محمدرضا مشیری بنیان‌گذار مکتب گلیم و گبه کرمانشاهان سال 1390 فعالیت خود را با اخذ مجوز لازم برای تولید فرش دستباف و با شعار فرش دستباف مساوی است با طلای 24 عیار آغاز كرد. او با گسترش حوزه کاری شروع به تولید و خریدوفروش و بازخرید تضمینی پشم و فرش و گلیم و گبه و تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی و ساخت زیورآلات سنتی و ... پرداخت. مشیری با وعده دادن سود تضمینی به سپرده‌گذاران تا 70 درصد و تبلیغات گسترده تلویزیونی توانست اعتماد عمومی را کسب کند. او که بنا به گفته خودش برای شش هزار نفر ایجاد اشتغال کرده بود، به‌عنوان کارآفرین برتر استان از او یاد می‌شد و بارها موردتقدیر مقامات و مسئولانی استانی قرار گرفت. مشیری علاوه بر کارهای فوق در برنامه‌های هنری نیز فعالیت داشت و از این طریق محبوبیت فراوان کسب کرده بود تا این‌ در تاریخ 10/8/95 بازداشت شد.
در تاریخ 10/8/95 سرهنگ محمدرضا آمویی معاون اجتماعی انتظامی استان کرمانشاه خبر دستگیری مشیری را اعلام کرد و گفت: «مشیری در منزل شخصی خود و در هنگام انتقال 2 هزار میلیارد ریال از پول‌های مردم که در شرکت او با وعده‌های سود 40 تا 70 درصدی سرمایه‌گذاری کرده بودند، توسط نیروهای امنیتی استان دستگیر شد.» از آن زمان تاکنون مشیری در زندان است. بنا به گفته صادقی دادستان عمومی و انقلاب کرمانشاه مشیری توانسته بود رقمی حدود 247 میلیارد تومان سرمایه جذب کند که از این میزان تنها 79 میلیارد تومان آن را باز توزیع کرده بود. اتهامات مطرح‌شده علیه مشیری شامل کلاه‌برداری، پول‌شویی و اختلال در نظام بانکی و پولی کشور می‌شود.پس از بازداشت شبانه این متهم تعدادی از سرمایه‌گذاران و کارگران مکتب گلیم و گبه در کرمانشاه در مقابل دفتر مرکزی این شرکت تجمع کردند و خواستار بازپس‌گیری اموال خود شدند. برخی نیز خواستار آزادی مشیری شدند؛ و معتقد بودند که سود آن‌ها به‌موقع و رأس تاریخ مقرر پرداخت می‌شده است؛ بنابراین جرمی متوجه مشیری نیست. از طرف کارگران کارگاه‌های فرش‌بافی مکتب گلیم و گبه هم به خاطر از دست دادن شغل خود خواستار آزادی او بودند. پی‌گیری های سپرده‌گذاران و کارگران در قالب راه‌اندازی کمپین در فضای مجازی، رفتن به مجلس، نوشتن نامه به مقامات مختلف، ساختن کلیپ‌های تبلیغاتی به نفع مشیری و انتشار آن در فضای مجازی و غیره تاکنون ادامه داشته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.