|

مستوره کردستانی

ماه شرف خانم مشهوربه مستوره اردلان وملقب به مستوره کردستانی شاعرواولین زن تاریخ نگار ایرانی 212سال پیش درسنندج دیده به جهان گشود طایفه پدری اش ازقادری های سنندج بودندکه درزمان حکومت شاه حسین صفوی همدان راترک وبه سنندج وسلیمانیه نقل مکان کردند که به دلیل وجودفضایی علمی وادبی ومحبت مردم سنندج دراین شهرماندگارشدند
مستوره اردلان آن زمان درفضایی فرهنگی وادبی ودرخانواده ای متمول ومتمکن پرورش یافت وبه فراگیری علوم متداول تشویق شدوزیادطولی نکشید گه درردیف ادیبان وسخن سنجان قرارگرفت وباذوق ادبی وشعری وسرودن قصایدنغز وغزلیات باشاعران نامدارآن زمان مقابله کند ودر تاریخ نویسی نیز شهره شود
میرزاعلی اکبرمنشی که خودوقایع نگاربوده درباره مستوره اردلان گفته که مستوره درردیف زنان برجسته درزمینه شعروتاریخ نگاری می باشد ..مستوره درمیان شاعران فارسی زبان با یغمای جندقی ارتباط شعری وادبی داشت وباسیدعبدالکریم مولوی که ازبزرگان شعرگوران است آشنابود
بسیاری از محققان وشعرپژوهان دیوان غزلیات مستوره را بیست هزاربیت دانسته اند که فقط دو هزار بیت ازآن باقی مانده وسه بارچاپ گردیده است اشعارمستوره اردلان به زبان فارسی وزبان كردي (هورامی وسورانی اردلانی)سروده شده اند
نمونه ای ازاشعارفارسی مستوره اردلان :
دل شوریده چوبا زلف تو پیوست به هم
تاروپیوند بتان یکسره بگسست به هم
از وفای تو گریزم نبود تاکه قضا
رشته ی مهرمیان من وتو بست به هم
پای از جوربکش ترک جفاپیشه چه سود
زپس مرگم اگرچندزنی دست به هم
تو سیه بختی من بین که به کام دل غیر
عهدوپیمان مودت همه بشکست به هم
شست آن شوخ بنازم که به صد تردستی
تن وجان ودل ودین از نگهی خست به هم
یک بیت ازغزلیات کردی سورانی مستوره اردلان:
گرفتارم به نازی چاوه کانی مه ستی فه تانت
بریندارم به تیری سینه سوزی نیشی موژگانت
هدف مستوره اردلان از سرودن بعضی ازاشعار عیاشی همسروی خسروخان اردلان بود.او ازبی مهری وبی وفایی همسرش شکوه کرده است.مستوره زنی بوددارای مناعت طبع چنانکه از برخی ابیاتش مشخص است:
من آن زنم که به ملک عفاف صدرگزینم
زخیل پردگیان نیست درزمانه قرينم
به زیرمقنعه من را سری است لایق افسر
ولی افسوس که دوران نموده زارچنینم
مستوره اردلان 169 سال پیش یعنی درسال 1227خورشیدی به دیدارحق شتافت به راستی که وی نتیجه وثمره فرهنگ وادب کردستان است روحش شاد.

ماه شرف خانم مشهوربه مستوره اردلان وملقب به مستوره کردستانی شاعرواولین زن تاریخ نگار ایرانی 212سال پیش درسنندج دیده به جهان گشود طایفه پدری اش ازقادری های سنندج بودندکه درزمان حکومت شاه حسین صفوی همدان راترک وبه سنندج وسلیمانیه نقل مکان کردند که به دلیل وجودفضایی علمی وادبی ومحبت مردم سنندج دراین شهرماندگارشدند
مستوره اردلان آن زمان درفضایی فرهنگی وادبی ودرخانواده ای متمول ومتمکن پرورش یافت وبه فراگیری علوم متداول تشویق شدوزیادطولی نکشید گه درردیف ادیبان وسخن سنجان قرارگرفت وباذوق ادبی وشعری وسرودن قصایدنغز وغزلیات باشاعران نامدارآن زمان مقابله کند ودر تاریخ نویسی نیز شهره شود
میرزاعلی اکبرمنشی که خودوقایع نگاربوده درباره مستوره اردلان گفته که مستوره درردیف زنان برجسته درزمینه شعروتاریخ نگاری می باشد ..مستوره درمیان شاعران فارسی زبان با یغمای جندقی ارتباط شعری وادبی داشت وباسیدعبدالکریم مولوی که ازبزرگان شعرگوران است آشنابود
بسیاری از محققان وشعرپژوهان دیوان غزلیات مستوره را بیست هزاربیت دانسته اند که فقط دو هزار بیت ازآن باقی مانده وسه بارچاپ گردیده است اشعارمستوره اردلان به زبان فارسی وزبان كردي (هورامی وسورانی اردلانی)سروده شده اند
نمونه ای ازاشعارفارسی مستوره اردلان :
دل شوریده چوبا زلف تو پیوست به هم
تاروپیوند بتان یکسره بگسست به هم
از وفای تو گریزم نبود تاکه قضا
رشته ی مهرمیان من وتو بست به هم
پای از جوربکش ترک جفاپیشه چه سود
زپس مرگم اگرچندزنی دست به هم
تو سیه بختی من بین که به کام دل غیر
عهدوپیمان مودت همه بشکست به هم
شست آن شوخ بنازم که به صد تردستی
تن وجان ودل ودین از نگهی خست به هم
یک بیت ازغزلیات کردی سورانی مستوره اردلان:
گرفتارم به نازی چاوه کانی مه ستی فه تانت
بریندارم به تیری سینه سوزی نیشی موژگانت
هدف مستوره اردلان از سرودن بعضی ازاشعار عیاشی همسروی خسروخان اردلان بود.او ازبی مهری وبی وفایی همسرش شکوه کرده است.مستوره زنی بوددارای مناعت طبع چنانکه از برخی ابیاتش مشخص است:
من آن زنم که به ملک عفاف صدرگزینم
زخیل پردگیان نیست درزمانه قرينم
به زیرمقنعه من را سری است لایق افسر
ولی افسوس که دوران نموده زارچنینم
مستوره اردلان 169 سال پیش یعنی درسال 1227خورشیدی به دیدارحق شتافت به راستی که وی نتیجه وثمره فرهنگ وادب کردستان است روحش شاد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.