|

آینده مطبوعات کردستان امیدوار کننده است

آینده مطبوعات کردستان
امیدوار کننده است
2- کار کردن در مطبوعات شهرستان‌ها به ویژهدیدگاه و تخصص ویژه‌تر می‌طلبد و با روزنامه‌نگاری مرسوم و ملی تفاوت‌هایی دارد. چند عامل قومی، زبانی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و مذهبی به اضافه عوامل خاص تاریخی و بومی و نیز مشکلات مادی و اقتصادی باید در نظر گرفته شود که هر کدام می‌تواند سختی و مانعی در راه توسعه روزنامه‌نگاری باشند و هر کدام از آنها حتی گاه به صورت تهدیدی برای روزنامه‌نگاران دربیایند.
ما این مرارت‌ها را با روح و جسم‌مان درک کرده‌ایم اما هیچ کدام ناخوشایندتر از «قرائت‌های شخصی از قانون» و «چندقانونی» و نداشتن پشتیبانی حقوقی و عدم درک مدیران محلی از اهمیت و جایگاه روزنامه‌نگاری نیست.
3- من به شخصه از تعدد نشریات بسیار خوشحالم و توجیهم این بوده که حتی یک برگ کاغذ که شکل روزنامه داشته و حاوی پیام و آگاهی ثمربخش و اثرگذار باشد، برای فرهنگ منطقه و مردم ما غنیمت است و شخصاً با وجود این که ابزار بسیاری در شبکه اینترنت در اختیار داشته و در آن نیز مهارت دارم اما روزنامه کاغذی یا رسانه مکتوب را به دلیل ماندگاری و سندیت آن در تاریخ ترجیح می‌دهم. بر اقدام دولت در این خصوص هر چند انتقاداتی مانند اشباع نشریات وارد می‌شود اما مسلماً نیت دولت به ویژه معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد در راه توسعه کمی نشریات محلی و حمایت‌هایی هم که از آنان شده خیر بوده است. بسیاری بر این افزایش کمی به دلیل ضعف نشریات موجود گله دارند. برخی از آنها حتی تازه‌واردها به یکدیگر هم حسادت می‌کنند. اما من معتقدم علاوه بر اغماض و چشم‌پوشی از ضعف‌های موجود این نشریات با توجه به محلی بودن آنها باید خودشان هم تلاش کنند که به سمت حرفه‌ای شدن حرکت کنند و این رقابت موجب خواهد شد تا در نهایت و در گذر زمان تعداد اندکی از آنها باقی بمانند.
4- این افزایش کمّی مطبوعات را مثبت می‌دانم اما هنوز ضعف‌هایی محتوایی و کیفی چه از نظر فرم و ساختار و چه محتوای مطالب وجود دارد و همان طور که گفتم من یکی همیشه با دید اغماض به آن نگاه می‌کنم و حتی بسیاری اوقات از تلاش صاحبان آن نشریات هم تشکر می‌کنم چون وضعیت را درک می‌کنم و می‌دانم گردآوری مطالب و خبر و با این کمبود روزنامه‌نگاران و نیروی فنی و حرفه‌ای و مشکلات مادی چاپ و نشر در کردستان و نداشتن پشتوانه و حامی مالی چقدر دشوار است. به هر حال کسی تا خودش کاری را نکند فکر می‌کند آن کار ساده است. واقعیت این است که چاپ نشریه یکی از پراسترس‌ترین و پرتنش‌ترین کارهاست. اما گردانندگان نشریات هم همین که از این حداقل‌ها بتوانند درست استفاده کنند، غنیمت است.
زمانی ما هیچ چیز جز دست‌ها و فکر خودمان برای کار روزنامه‌نگاری و خبرنگاری نداشتیم حتی به جای نرم‌افزارهای نشر رومیزی که امروز کار را آسان کرده‌اند با چسب و قیچی و روی کاغذ کالک، ماکت و لی‌آوت می‌بستیم. اینترنت و شبکه‌های ماهواره‌ای و شبکه‌های اجتماعی مجازی و کپی مطالب از اینترنت هم وجود نداشت. اما با وجود پیشرفت ابزارها، ما بیشتر نیازمند تفکر و ایده و خلاقیت در تولید محتوا و نیز تحلیل خبر یا به اصطلاح «نرم‌خبر» هستیم تا تولید «سخت‌خبر» یا داشتن ابزار و امکانات به‌روز و همه ی اینها وابسته به نیروی انسانی کارآزموده و دارای هوش تحلیلی از مسائل است. چیزهایی که جای آن در حوزه اطلاع‌رسانی کردستان بسیار خالی احساس می‌شود. ما آدم‌های زیادی هم داریم که می‌گویند روزنامه‌نگارند اما فقط حرف می‌زنند. روزنامه‌نگاری که سخنرانی و حرف‌ زدن یا حتی کپی کردن از اینترنت نیست! روزنامه‌نگاری یک فرآیند و حرفه پیچیده و مستلزم اشراف بر بسیاری مسائل است و در نهایت با فعل نوشتن و تحلیل و تولید محتوای مکتوب سر و کار دارد.
5- شواهد و نظر غالب این است که مطبوعات یا همان رسانه‌های مکتوب در دنیا با رشد اینترنت و شبکه‌های ماهواره‌ای و تلویزیونی و شبکه‌های اجتماعی مجازی به پایان خود نزدیکند و اغلب نیز با بحران مخاطب مواجه هستند. در ایران و کردستان و نشریات محلی نیز وضعیت همین است. اما مطبوعات، هر چند زخم خورده اما هنوز پرغرور و میان هیاهوی دنیای مجازی مخصوصاً در جوامع توسعه‌یافته و پیشرفته وجود دارند و نفس می‌کشند. نفس‌هایی که شاید دهه‌ها بعد هم ادامه داشته باشد. اما شاید ما جزو آخرین نسل‌هایی باشیم که روزنامه کاغذی یا رسانه‌های مکتوب را می‌سازیم یا به چشم می‌بینیم. مثل رادیو لامپی، گرامافون و حتی نوار کاست و ویدیو و فلاپی دیسک. ابزارها منسوخ می‌شوند اما کار روزنامه‌نگاری و اطلاع‌رسانی و «پیام» هرگز منسوخ نمی‌شود و به شکلی دیگر و با ابزار دیگری درخواهد آمد و در دنیای آینده، روزنامه‌نگاران به عنوان تکنیسین و کارشناس رسانه اما با ابزار شبکه، مطمئناً جایگاه ویژه‌تر و مهم‌تری خواهند داشت. ما این دَم و این آخرین شعله‌های شمع روزنامه‌نگاری مکتوب را که شاید حداقل به عمر ما یا چند نسل آینده کفاف ‌دهد، غنیمت می‌دانیم و از این که سهمی کوچک در تاریخ مطبوعات کردستان و ایران داشته‌ایم به خود می‌بالیم.

آینده مطبوعات کردستان
امیدوار کننده است
2- کار کردن در مطبوعات شهرستان‌ها به ویژهدیدگاه و تخصص ویژه‌تر می‌طلبد و با روزنامه‌نگاری مرسوم و ملی تفاوت‌هایی دارد. چند عامل قومی، زبانی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و مذهبی به اضافه عوامل خاص تاریخی و بومی و نیز مشکلات مادی و اقتصادی باید در نظر گرفته شود که هر کدام می‌تواند سختی و مانعی در راه توسعه روزنامه‌نگاری باشند و هر کدام از آنها حتی گاه به صورت تهدیدی برای روزنامه‌نگاران دربیایند.
ما این مرارت‌ها را با روح و جسم‌مان درک کرده‌ایم اما هیچ کدام ناخوشایندتر از «قرائت‌های شخصی از قانون» و «چندقانونی» و نداشتن پشتیبانی حقوقی و عدم درک مدیران محلی از اهمیت و جایگاه روزنامه‌نگاری نیست.
3- من به شخصه از تعدد نشریات بسیار خوشحالم و توجیهم این بوده که حتی یک برگ کاغذ که شکل روزنامه داشته و حاوی پیام و آگاهی ثمربخش و اثرگذار باشد، برای فرهنگ منطقه و مردم ما غنیمت است و شخصاً با وجود این که ابزار بسیاری در شبکه اینترنت در اختیار داشته و در آن نیز مهارت دارم اما روزنامه کاغذی یا رسانه مکتوب را به دلیل ماندگاری و سندیت آن در تاریخ ترجیح می‌دهم. بر اقدام دولت در این خصوص هر چند انتقاداتی مانند اشباع نشریات وارد می‌شود اما مسلماً نیت دولت به ویژه معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد در راه توسعه کمی نشریات محلی و حمایت‌هایی هم که از آنان شده خیر بوده است. بسیاری بر این افزایش کمی به دلیل ضعف نشریات موجود گله دارند. برخی از آنها حتی تازه‌واردها به یکدیگر هم حسادت می‌کنند. اما من معتقدم علاوه بر اغماض و چشم‌پوشی از ضعف‌های موجود این نشریات با توجه به محلی بودن آنها باید خودشان هم تلاش کنند که به سمت حرفه‌ای شدن حرکت کنند و این رقابت موجب خواهد شد تا در نهایت و در گذر زمان تعداد اندکی از آنها باقی بمانند.
4- این افزایش کمّی مطبوعات را مثبت می‌دانم اما هنوز ضعف‌هایی محتوایی و کیفی چه از نظر فرم و ساختار و چه محتوای مطالب وجود دارد و همان طور که گفتم من یکی همیشه با دید اغماض به آن نگاه می‌کنم و حتی بسیاری اوقات از تلاش صاحبان آن نشریات هم تشکر می‌کنم چون وضعیت را درک می‌کنم و می‌دانم گردآوری مطالب و خبر و با این کمبود روزنامه‌نگاران و نیروی فنی و حرفه‌ای و مشکلات مادی چاپ و نشر در کردستان و نداشتن پشتوانه و حامی مالی چقدر دشوار است. به هر حال کسی تا خودش کاری را نکند فکر می‌کند آن کار ساده است. واقعیت این است که چاپ نشریه یکی از پراسترس‌ترین و پرتنش‌ترین کارهاست. اما گردانندگان نشریات هم همین که از این حداقل‌ها بتوانند درست استفاده کنند، غنیمت است.
زمانی ما هیچ چیز جز دست‌ها و فکر خودمان برای کار روزنامه‌نگاری و خبرنگاری نداشتیم حتی به جای نرم‌افزارهای نشر رومیزی که امروز کار را آسان کرده‌اند با چسب و قیچی و روی کاغذ کالک، ماکت و لی‌آوت می‌بستیم. اینترنت و شبکه‌های ماهواره‌ای و شبکه‌های اجتماعی مجازی و کپی مطالب از اینترنت هم وجود نداشت. اما با وجود پیشرفت ابزارها، ما بیشتر نیازمند تفکر و ایده و خلاقیت در تولید محتوا و نیز تحلیل خبر یا به اصطلاح «نرم‌خبر» هستیم تا تولید «سخت‌خبر» یا داشتن ابزار و امکانات به‌روز و همه ی اینها وابسته به نیروی انسانی کارآزموده و دارای هوش تحلیلی از مسائل است. چیزهایی که جای آن در حوزه اطلاع‌رسانی کردستان بسیار خالی احساس می‌شود. ما آدم‌های زیادی هم داریم که می‌گویند روزنامه‌نگارند اما فقط حرف می‌زنند. روزنامه‌نگاری که سخنرانی و حرف‌ زدن یا حتی کپی کردن از اینترنت نیست! روزنامه‌نگاری یک فرآیند و حرفه پیچیده و مستلزم اشراف بر بسیاری مسائل است و در نهایت با فعل نوشتن و تحلیل و تولید محتوای مکتوب سر و کار دارد.
5- شواهد و نظر غالب این است که مطبوعات یا همان رسانه‌های مکتوب در دنیا با رشد اینترنت و شبکه‌های ماهواره‌ای و تلویزیونی و شبکه‌های اجتماعی مجازی به پایان خود نزدیکند و اغلب نیز با بحران مخاطب مواجه هستند. در ایران و کردستان و نشریات محلی نیز وضعیت همین است. اما مطبوعات، هر چند زخم خورده اما هنوز پرغرور و میان هیاهوی دنیای مجازی مخصوصاً در جوامع توسعه‌یافته و پیشرفته وجود دارند و نفس می‌کشند. نفس‌هایی که شاید دهه‌ها بعد هم ادامه داشته باشد. اما شاید ما جزو آخرین نسل‌هایی باشیم که روزنامه کاغذی یا رسانه‌های مکتوب را می‌سازیم یا به چشم می‌بینیم. مثل رادیو لامپی، گرامافون و حتی نوار کاست و ویدیو و فلاپی دیسک. ابزارها منسوخ می‌شوند اما کار روزنامه‌نگاری و اطلاع‌رسانی و «پیام» هرگز منسوخ نمی‌شود و به شکلی دیگر و با ابزار دیگری درخواهد آمد و در دنیای آینده، روزنامه‌نگاران به عنوان تکنیسین و کارشناس رسانه اما با ابزار شبکه، مطمئناً جایگاه ویژه‌تر و مهم‌تری خواهند داشت. ما این دَم و این آخرین شعله‌های شمع روزنامه‌نگاری مکتوب را که شاید حداقل به عمر ما یا چند نسل آینده کفاف ‌دهد، غنیمت می‌دانیم و از این که سهمی کوچک در تاریخ مطبوعات کردستان و ایران داشته‌ایم به خود می‌بالیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.