|

رعایت بهداشت مطالعاتی

راهی برای انتخاب کتاب مناسب در سی‌امین نمایشگاه تهران در گفتگو با علی حیدر آقایی، پژوهشگر و کتاب‌شناس کرد
قبل از هرچیز سوالمان را با پرسشی ساده مطرح می‌کنیم: تعریف شما از کتاب چیست؟
کتاب همچون بستان و گلزاری است که عطر فرح بخش آن، روح و اندیشه ی جویندگان دانش و آگاهی و هدایت را سرمست می سازد و از سرچشمه های زلال علم و معرفت سیرابشان می کند. بر این اساس است که انسان عاقل، گم شده ی خود را در باغستان های کتاتب می جوید و با مطالب نغز و حکمت آموز کتاب، جان و روان خویش را صیقل می بخشد. کتاب ، پدیده ای باشکوه و با ارزش و عنصری رشد آفرین و روشنگر در پهنه ی زندگی بشر است . در اهمیت نقش کتاب برای تکامل جامعه انسانی، همین بس که ‏تمامی ادیان آسمانی و رجال بزرگ تاریخ بشری، از طریق کتاب‏جاودانه مانده‏اند و روابط فرهنگی جامعه بشری نیز از پوشش کتاب‏ و مبادلات فرهنگی تقویت‏شده است خواندن کتاب‏های ارزشمند، اساس زندگی سعادتمندانه است. کتاب‏های ارزشمند، گوهرهای شب تاب زندگیِ پر از ظلمت و جهل‏اند. ریسمان‏های صعودند از ژرفای جهالت و تاریکی به اوج نورانیّت آسمان دانایی. دست از این گوهرها بر نداریم و آنها را گرامی بداریم. افتخار ما نیز این است که فرهنگ و باور های دینی ما، بر پایه ی ارزش بینش و دانش و ارجمندی کتاب و نگارش استوار است و خداوند منان، معجزه ابدی آخرین فرستاده اش را یک کتاب قرار داده است. قرآن کریم، کتابی است که سرآمد همه ی کتاب های عظیم و اسلام، دین اندیشه و معرفت،دین دانش و کتاب و معنویت است. مایه مباهات می باشد که آیین آسمانی ما، پرچم دار کتاب و کتاب خوانی در زمین به شمار می رود . هرساله با آمدن اردیبهشت ماه نمایشگاه بین المللی کتاب تهران شروع به کار میکند و برای اهالی کتاب و کتابخوانی ترنم باران بهار در این ماه بوی کتاب می دهد و امسال سی امین سال متوالی می باشد که بوی کتاب از باران بهاری ، به مشام میرسد اگر گذرمان به این نمایشگاه افتاد و انتخاب کتاب مناسب برایمان مشکل بود لازم می باشد به صورت کلی در این انتخاب نکاتی مد نظرمان باشد.
سوال: اهم موارد کلی در انتخاب کتاب مناسب از منظر شما چه مواردی هستند؟
اگر در انتخاب کتاب مناسب دچار تردید هستیم لازم است با در نظر گرفتن نکاتی کلی در این انتخاب دقت کنیم تا بتوانیم کتابی مناسب تهیه کنیم. نمونه‌هایی در این مورد هست که خدمتتان عرض می‌کنم:
1-ارائه پرسش در کتاب و پیگیری آن:
کتابی که دارای طرح پرسش میباشد و این پرسش در طول کتاب مورد کنکاش و پیگیری قرار میگیرد کتابی مناسب می باشد که میتواند جذاب و قابل مطالعه باشد و اگر کتابی چنین شرایطی را نداشت آن کتاب ، فایده‌ای بیش از اطلاعات عمومی نخواهد داشت . محقق و مولف خوب، پرسشی نو را مطرح می‌کند، آنگاه در منابع موجود به‌دنبال پاسخ آن پرسش می‌گردد، و اگر پیشینیان به آن پاسخی داده‌اند که پذیرش عمومی یافته است، دیگر وقت خود را صرف تکرار آن نمی‌کند؛ بلکه اگر در آن پاسخ کاستی یافت، ابتدا آن کاستی را توضیح می‌دهد، سپس همان کاستی را به پرسشی جدید تبدیل می‌کند و به آن می‌پردازد و در واقع نویسنده خوب به دنبال کشف مطالب جدیدی می باشد و گرنه گفتنی ها گفته شده است و آنچه مهم است افزودن مطالب جدید به گفتنی ها و ارائه مبحثی نو می باشد ..
2- بیان نوع روش تحقیق :
کتابی که روش تحقیق و پژوهش مشخصی در آن به کار گرفته نشده باشد ، چیزی عاید خواننده‌اش نخواهد کرد. نویسنده باید مشخص کند که مباحث کتابش تعقلی- قیاسی است، نقلی- تاریخی است، استقرایی- استنتاجی است و یا ترکیبی از اینها و در نگارش کتاب از چه روشی استفاده خواهد کرد .
3- اصطلاح شناسی ویژه:
کتاب‌های طراز اول جهان، سر شار از اصطلاحاتی جدید هستند که ابداع مولف و نویسنده آنهاست. این مفاهیم و اصطلاحات بعدها دستمایه کار محققان دیگر می‌شود و از نقد همین مفاهیم پایه‌ای است که پژوهش‌های جدید بیرون می‌آید. طبیعی است که نمی‌توان از همه پژوهشگران و مولفان انتظار داشت، آثاری گرانسنگ با واژ های جدید ، خلق کنند. اما این انتظاری طبیعی است که دست کم واژگان و اصطلاحات مولفان بزرگ پیشین را درست نقل کنند .
4- تناسب کتاب با گروه سنی خواننده :
یکی از ویژگی های بارز کتاب خوب ، متناسب بودن کتاب با گروه سنی خواننده اش می باشد به صورتی که مخاطب کتاب وقتی آنرا بخواند و به پایان برساند بحث برایش جا افتاده باشد و در واقع موضوع کتاب برایش کنگ و نامفهوم نباشد . به همین دلیل نویسنده خوب کتابش را با گروه سنی خواننده متناسب می سازد . این تناسب باید به صورت خاص در کتابهای کودکان و نوجوانان رعایت شده باشد .
کتاب خوب به چه کتابی گفته می‌شود؟
کتاب خوب ، دارای چهارچوبی دقیق میباشد که خواننده همیشه از خواندن آن لذت میبرد چنین کتابی راه مطالعه کتاب بعدی را خودش پیش پای خواننده می‌گذارد . چنین کتابی دارای نتیجه گیری مشخص و ویژه ای می باشد که خواننده همیشه در ذهن خود خواهد داشت . .

راهی برای انتخاب کتاب مناسب در سی‌امین نمایشگاه تهران در گفتگو با علی حیدر آقایی، پژوهشگر و کتاب‌شناس کرد
قبل از هرچیز سوالمان را با پرسشی ساده مطرح می‌کنیم: تعریف شما از کتاب چیست؟
کتاب همچون بستان و گلزاری است که عطر فرح بخش آن، روح و اندیشه ی جویندگان دانش و آگاهی و هدایت را سرمست می سازد و از سرچشمه های زلال علم و معرفت سیرابشان می کند. بر این اساس است که انسان عاقل، گم شده ی خود را در باغستان های کتاتب می جوید و با مطالب نغز و حکمت آموز کتاب، جان و روان خویش را صیقل می بخشد. کتاب ، پدیده ای باشکوه و با ارزش و عنصری رشد آفرین و روشنگر در پهنه ی زندگی بشر است . در اهمیت نقش کتاب برای تکامل جامعه انسانی، همین بس که ‏تمامی ادیان آسمانی و رجال بزرگ تاریخ بشری، از طریق کتاب‏جاودانه مانده‏اند و روابط فرهنگی جامعه بشری نیز از پوشش کتاب‏ و مبادلات فرهنگی تقویت‏شده است خواندن کتاب‏های ارزشمند، اساس زندگی سعادتمندانه است. کتاب‏های ارزشمند، گوهرهای شب تاب زندگیِ پر از ظلمت و جهل‏اند. ریسمان‏های صعودند از ژرفای جهالت و تاریکی به اوج نورانیّت آسمان دانایی. دست از این گوهرها بر نداریم و آنها را گرامی بداریم. افتخار ما نیز این است که فرهنگ و باور های دینی ما، بر پایه ی ارزش بینش و دانش و ارجمندی کتاب و نگارش استوار است و خداوند منان، معجزه ابدی آخرین فرستاده اش را یک کتاب قرار داده است. قرآن کریم، کتابی است که سرآمد همه ی کتاب های عظیم و اسلام، دین اندیشه و معرفت،دین دانش و کتاب و معنویت است. مایه مباهات می باشد که آیین آسمانی ما، پرچم دار کتاب و کتاب خوانی در زمین به شمار می رود . هرساله با آمدن اردیبهشت ماه نمایشگاه بین المللی کتاب تهران شروع به کار میکند و برای اهالی کتاب و کتابخوانی ترنم باران بهار در این ماه بوی کتاب می دهد و امسال سی امین سال متوالی می باشد که بوی کتاب از باران بهاری ، به مشام میرسد اگر گذرمان به این نمایشگاه افتاد و انتخاب کتاب مناسب برایمان مشکل بود لازم می باشد به صورت کلی در این انتخاب نکاتی مد نظرمان باشد.
سوال: اهم موارد کلی در انتخاب کتاب مناسب از منظر شما چه مواردی هستند؟
اگر در انتخاب کتاب مناسب دچار تردید هستیم لازم است با در نظر گرفتن نکاتی کلی در این انتخاب دقت کنیم تا بتوانیم کتابی مناسب تهیه کنیم. نمونه‌هایی در این مورد هست که خدمتتان عرض می‌کنم:
1-ارائه پرسش در کتاب و پیگیری آن:
کتابی که دارای طرح پرسش میباشد و این پرسش در طول کتاب مورد کنکاش و پیگیری قرار میگیرد کتابی مناسب می باشد که میتواند جذاب و قابل مطالعه باشد و اگر کتابی چنین شرایطی را نداشت آن کتاب ، فایده‌ای بیش از اطلاعات عمومی نخواهد داشت . محقق و مولف خوب، پرسشی نو را مطرح می‌کند، آنگاه در منابع موجود به‌دنبال پاسخ آن پرسش می‌گردد، و اگر پیشینیان به آن پاسخی داده‌اند که پذیرش عمومی یافته است، دیگر وقت خود را صرف تکرار آن نمی‌کند؛ بلکه اگر در آن پاسخ کاستی یافت، ابتدا آن کاستی را توضیح می‌دهد، سپس همان کاستی را به پرسشی جدید تبدیل می‌کند و به آن می‌پردازد و در واقع نویسنده خوب به دنبال کشف مطالب جدیدی می باشد و گرنه گفتنی ها گفته شده است و آنچه مهم است افزودن مطالب جدید به گفتنی ها و ارائه مبحثی نو می باشد ..
2- بیان نوع روش تحقیق :
کتابی که روش تحقیق و پژوهش مشخصی در آن به کار گرفته نشده باشد ، چیزی عاید خواننده‌اش نخواهد کرد. نویسنده باید مشخص کند که مباحث کتابش تعقلی- قیاسی است، نقلی- تاریخی است، استقرایی- استنتاجی است و یا ترکیبی از اینها و در نگارش کتاب از چه روشی استفاده خواهد کرد .
3- اصطلاح شناسی ویژه:
کتاب‌های طراز اول جهان، سر شار از اصطلاحاتی جدید هستند که ابداع مولف و نویسنده آنهاست. این مفاهیم و اصطلاحات بعدها دستمایه کار محققان دیگر می‌شود و از نقد همین مفاهیم پایه‌ای است که پژوهش‌های جدید بیرون می‌آید. طبیعی است که نمی‌توان از همه پژوهشگران و مولفان انتظار داشت، آثاری گرانسنگ با واژ های جدید ، خلق کنند. اما این انتظاری طبیعی است که دست کم واژگان و اصطلاحات مولفان بزرگ پیشین را درست نقل کنند .
4- تناسب کتاب با گروه سنی خواننده :
یکی از ویژگی های بارز کتاب خوب ، متناسب بودن کتاب با گروه سنی خواننده اش می باشد به صورتی که مخاطب کتاب وقتی آنرا بخواند و به پایان برساند بحث برایش جا افتاده باشد و در واقع موضوع کتاب برایش کنگ و نامفهوم نباشد . به همین دلیل نویسنده خوب کتابش را با گروه سنی خواننده متناسب می سازد . این تناسب باید به صورت خاص در کتابهای کودکان و نوجوانان رعایت شده باشد .
کتاب خوب به چه کتابی گفته می‌شود؟
کتاب خوب ، دارای چهارچوبی دقیق میباشد که خواننده همیشه از خواندن آن لذت میبرد چنین کتابی راه مطالعه کتاب بعدی را خودش پیش پای خواننده می‌گذارد . چنین کتابی دارای نتیجه گیری مشخص و ویژه ای می باشد که خواننده همیشه در ذهن خود خواهد داشت . .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.