|

گفتگوی ویژه روزنامه شرق با دو چهره محبوب و تأثیرگذار اصلاحات در کردستان:

باید کردستان یک بار دیگر نیز در رأی به دولت تدبیر و امید پیشرو باشد

در راستای پرده‌برداری از عملکرد دولت یازدهم و کارنامه‌ای که بسیاری از رسانه‌ها -سهوا یا عمدا- سعی در پنهان کردن نمرات بالای آن برای آحاد جامعه را دارند، روزنامه شرق (ویژه کردستان) در گفتگویی با دو چهره شخیص اصلاح‌طلب کردستان آقایان دکتر جلال جلالی زاده و دکتر حسین فیروزی که هرکدام به نحوی در مدیریت بخشی از بدنه دولت تدبیر و امید -و حتی دولت‌‌های پیشتر اصلاح طلب- در کردستان نقش بسزایی دارند و اکنون هریک به عنوان یکی از سیاستمردان با نفوذ در جامعه بزرگ اصلاحات کردستان دارای نگرشی ویژه هستند؛ سعی در واکاوی تمام لایه‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، هنری، ورزشی و دیگر لایه‌های مهم مدیریتی دولت یازدهم داشته و داریم و نتیجه این گفتگو به سمع و نظر مخاطبان فهیم روزنامه شرق خواهد رسید.

ارزیابی شما از سیاست خارجه دولت تدبیر و امید بخصوص در زمینه برجام چیست؟
دکتر فیروزی: ابتدا از تمام کسانی که راه ملت یعنی راه آزادی و امنیت، آرامش و پیشرفت را برای ادامه مسیرشان انتخاب کرده‌اند. از آقای جلالی زاده و تمام کسانی که مسئولیت ستاد دکتر روحانی را قبول کرده‌اند و قصد دارند که برنامه‌های آقای روحانی را به گوش مردم برسانند و زمینه‌سازی حضور گسترده مردم را در پای صندوق‌های رأی فراهم کنند، تشکر می‌کنم. چون همیشه این اصل هست که هرچه حضور مردم در پای صندوق رأی بیشتر باشد انتخاب اصلح هم در این صورت اتفاق می‌افتد، امیدواریم به همت و تلاش نخبگان و روشنفکران، فعالان سیاسی و مدنی استان کردستان و همچنین مجموعه ستادهای انتخاباتی که به آقای جلالی زاده در انجام این امر مهم و ملی کمک می‌کنند، بتوانیم در راستای افزایش مشارکت مردم در پای صندوق‌های رأی نقش به‌سزایی داشته باشیم تا همه با حضورشان بتوانند نقش ویژه خود را ایفا کنند.
سیاست خارجی دولت تدبیر و امید به گواهی صاحب‌نظران این حوزه از موفقیت فراوان برخوردار بوده، مهم‌ترین و شاید قله موفقیت سیاست خارجی دولت تدبیر و امید به ثمر رساندن برجام، برنامه جامع اقدام مشترک شش قدرت جهانی بود که مهم‌ترین دستاورد سیاست خارجی دولت آقای روحانی است. برجام پیامدهای مختلفی دارد، ازجمله پیامد سیاسی. در پیامدهای سیاسی برجام می‌توانیم به این نکته اشاره‌کنیم که در زمانی که تمام قدرت‌های جهانی متفق‌القول بودند و پرونده ایران را به شورای امنیت سازمان ملل بردند و که منجر شد هفت قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل صادر شد؛ یعنی ائتلافی از دولت‌های تأثیرگذار در مسائل بین‌المللی به وجود آمد که علیه ایران صف‌آرایی کنند. مهم‌ترین دستاورد برجام در حوزه سیاسی شکستن ائتلاف علیه ایران و تبدیل آن به اینکه بخش بزرگی از کشورهای دنیا از مواضع قبلی خود برگردند و با ایران همکاری کنند و بجای اینکه ایران را به‌عنوان تهدید و خطری برای امنیت بین‌المللی بشناسند درواقع رویکرد همکاری و پذیرش اینکه ایران حق دارد که از غنی‌سازی هسته‌ای اورانیوم داشته باشد و از انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای استفاده کنند؛ یعنی به عبارتی دستاورد سیاسی برجام منجر به این شد که ائتلاف برای جنگ و مقابله با ایران به ائتلافی برای همکاری با ایران تبدیل شود این مهم‌ترین دستاورد برجام است.دومین دستاورد و پیامد برجام در حوزه امنیتی از سال 1345 که منشور سازمان ملل متحد نوشته‌شده و مورد توافق ملت‌های سراسر جهان بوده در فصل هفت این منشور شورای امنیت سازمان ملل درواقع مسئول حفظ و حراست از امنیت، صلح و نظم بین‌المللی است. هدف کشورهای صاحب قدرت از سال 2005 در شورای امنیت این بوده که تلاش کنند که ایران را به ناقض صلح و امنیت بین‌المللی قلمداد کنند و قطعنامه‌هایی که علیه ایران صادرشده درواقع تحریم کردن و محدود کردن ایران، عدم دسترسی ایران به منابع ارزی خارج از کشور، تحریم واردات کالا به ایران و ده‌ها محدودیت دیگر برای ایران را به دنبال داشته است. از ابتدای نظم منشوری تا امروز کشورهای مختلفی که زیر تیغ فصل هفت این منشور سازمان ملل متحد رفته‌اند، با جنگ و گزینه نظامی با شورای امنیت یا بخشی از ائتلاف بین‌المللی مواجه شدند. اولین کشوری که به‌سلامت از زیر تیغ فصل هفت منشور درآمد ایران بود و مذاکره‌ای که دولتمردان دولت تدبیر و امید و سیاست‌گذاران و مجریان سیاست خارجی این دولت انجام دادند این بود که از وارد شدن ایران در یک شرايط دشوار و برجام مهم‌ترین دستاوردش این بوده که برای اولین بار بعد از نظم منشوری ایران تنها کشوری است که بعد از قطعنامه‌های شورای امنیت زیر فصل هفت منشور از این آزمون سربلند بیرون آمده.
همچنین در حوزه اقتصادی برجام تبعات بسیار خوبی برای اقتصاد ایران داشته، تمام آمارهای اقتصادی نشان می‌دهند که اولین تأثیری که برجام در حوزه اقتصاد داشته این بوده که انتظارات مثبتی برای حوزه اقتصاد فراهم کرده و فعالان و کنشگران اقتصادی داخل ایران زمینه ذهنی و روحی مناسب‌تری برای فعالیت، کار اقتصادی و توسعه سرمایه‌گذاری پیداکرده‌اند، همچنین تمام سرمایه‌گذاران خارجی که علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در ایران بودند و یا قبلاً در برنامه‌شان بوده اما به دلیل تحریم‌ها و به دلیل وضعیت خاص مقابله شورای امنیت با ایران که در دو دولت پیشین خصوصاً دولت دهم امکان ورود به ایران را نداشتند، طبیعتاً بعد از برجام انتظار مثبت پیدا کرده و اعلام آمادگی کردند که در سال 95 بیش از 500 هیئت خارجی از کشورهای مختلف برای مذاکره در زمینه سرمایه‌گذاری و یا برای همکاری اقتصادی با ایران، وارد کشور شدند. این مهم‌ترین اثر برجام در ایجاد ذهنیت مثبت و انتظارات مثبت در حوزه اقتصاد بود. علاوه بر این در داخل کشور هم به دلیل نرخ ارز و کاهش شکاف نرخ ارز رسمی با بازار غیررسمی دستاورد کمی نیست، تثبیت نرخ ارز برای فعالان اقتصادی مفهومی کاملاً مشخصی دارد و معنادار است، زیرا باعث می‌شود فعالیت‌های اقتصادی پیش‌بینی پذیر شوند. امکان سود و زیان سرمایه‌گذاری‌ها و محاسبه آن‌ها را فراهم می‌کند، قابلیت پیش‌بینی به سرمایه‌گذار می‌دهد که این‌ها جز با تثبیت نرخ ارز میسر نیست و دولت بعد از توانسته این فضا را ایجاد کند که فعالیت‌های اقتصادی را برای سرمایه‌گذاران پیش‌بینی پذیر کند و قابلیت برنامه‌ریزی اقتصادی را به فعالان و نقش‌آفرین حوزه اقتصادی بدهد. دومین اثر برجام در این حوزه، نقش برجام در افزایش تجارت خارجی ایران است از سال 95 با توجه به اینکه برجام در 24 دی‌ماه 94 نهایی شد، عملاً در چند ماه اول به این دلیل که سیستم بانکی ایران چندین سال با دنیا فاصله گرفته بود و باید به‌روز می‌شد تا بتواند امکانات ارتباطی و تبادلات اطلاعاتی و پولی با بانک‌های جهان انجام دهد عملاً چهار ماه اول برای این به‌روزرسانی لازم بود. در سال 95 شاهد این بودیم که تجارت خارجی ایران 6.7 درصد نسبت به سال قبل رشد پیدا کرد. جالب این است که در این افزایش تجارت خارجی، واردات از چین و ترکیه و امارات و هند و این‌گونه کشورها کاهش پیدا کرد، در عوض افزایش واردات از کشورهای اروپایی بیشتر شده و این از دیگر اثرات ملموس و مشخص برجام در حوزه اقتصادی است. سومین اثر اقتصادی برجام اشتغال است، در فصل اول سال 95، 738 هزار شغل در کشور ایجادشده، در فصل دوم یعنی تابستان 95، 625 هزار شغل ایجادشده که نسبت به سنوات قبل به‌شدت افزایش پیدا کرده و نشان از بهبود وضعیت اشتغال در کشور است و بالطبع این خبر بسیار باارزشی برای مردم و اقتصاد است. همچنین در بهبود فضای کسب‌وکار در کشور بیگمان برجام اثرات فوق‌العاده موثری داشته است. یکی از اثرات بهبود فضای کسب‌وکار این بوده که نرخ مشارکت در کشور افزایش پیدا کرده یعنی به عبارتی نرخ مشارکت که در ابتدای دولت که 37 درصد بوده در سال 95 به 40.95 افزایش پیدا کرده که نشان می‌دهد که جوانان و افراد جویای کار انتظار مثبتی برایشان فراهم آمده که می‌توانند شغل بیابند بنابراین به افزایش نرخ مشارکت در کشور کمک کرده است که طبیعتاً این از اثرات برجام است. موضوع بعدی که بسیار مهم است رشد اقتصادی است که یکی از مهم‌ترین پیامدهای برجام است تولید ناخالص داخلی در نیمه اول سال 95 به 7.4 درصد رسید. در سالهای پایانی دولت دهم نرخ رشد اقتصادی به -6 درصد رسید و عملاً وقتی در سال 95 نرخ تولید ناخالص داخلی به 7.4 درصد می‌رسد یعنی افزایش 13 درصدی نسبت به سالهای پایانی دولت دهم را نشان می دهد که در حوزه اقتصاد رقم قابل توجهی است. درست است که قسمتی از این افزایش تولید ناخالص داخلی مربوط به نفت و فراورده‌های نفتی و مایعات گازی است اما خوشبختانه رشد بخش صنعت در فصل دوم سال 95 به 2.1 درصد رسیده که نشان می دهد علاوه بر رشد صادرات نفت و فراورده‌های نفتی، سایر بخش‌ها نیز از برجام متاثر بوده اند که موجبات رشد در این بخش‌ها نیز فراهم‌شده است. پنجمین اثرات اقتصادی برجام کاهش نرخ تورم است نرخ تورم در مهرماه سال 92 که دولت به آقای روحانی تحویل داده شد، 40.4 درصد بود که این 40.4 درصد در آذرماه سال 95 به 8.6 درصد رسیده که این نشان دهنده قدم بسیار بزرگی در حوزه اقتصاد است که قطعا از اثرات برجام است.
دستاوردهای دولت آقای دکتر روحانی در بخش فرهنگی و بخصوص فرهنگ کردی را بیان بفرمایید؟
دکتر فیروزی: در زمینه فرهنگی در کردستان دولت آقای روحانی موفق عمل کرده است از جمله مهم‌ترین مطالبه فرهنگی که کردها از آقای روحانی داشتند و در بیانیه 10 ماده‌ای آقای روحانی نیز مورد توجه قرار گرفت موضوع آموزش زبان کردی بود. خوشبختانه در دانشگاه کردستان تدریس زبان کردی آغازشده و همانطور که آقای روحانی در 5 فروردین سال 96 در جمع برگزیدگان استان کردستان سخنرانی کردند و بیان کردند که این حقی است که در قانون اساسی به مردم ایران داده‌شده و آموزش زبان مادری یکی از اصول قانون اساسی است و ما تنها قانون را رعایت کردیم و اظهار امیدواری کردند که در مدارس نیز انجام بگیرد. امیدوارم در دور دوم دولت آقای روحانی این مطالبه فرهنگی مردم کردستان که آموزش در مدارس نیز هست تحقق پیدا کند. در سایر حوزه‌های فرهنگی در چند سال اخیر اقدامات مناسبی صورت گرفته، فعالین حوزه فرهنگی می‌توانند این موارد را بررسی کنند و اظهار نظر کنند. برگزاری جشنواره‌های فرهنگی و هنری در شهرهای مختلف استان نسبت به دو دوره قبل به هیچ وجه قابل مقایسه نیست و برنامه‌های زیادی در حوزه‌های تئاتر، داستان‌نویسی و جشنواره‌های مختلف فرهنگی، برگزاری جشنواره فیلم و برگزاری جایزه بین‌المللی مرحوم دکتر یونسی در بانه و ده‌ها مورد دیگر از مثال‌هایی است که می‌توان در عرصه فرهنگی بیان کرد. برگزاری جشنواره فرهنگ اقوام در استان کردستان که امثال نیز سومین دوره آن برگزار می‌شود. اینها شاخص‌های اقدامات فرهنگی در حوزه نرم افزاری فرهنگ است؛ و در زمینه افزایش اعتبارات حوزه فرهنگ در کردستان، اقدامات مهمی انجام‌گرفته، میران و متولیان حوزه فرهنگ در این مورد می‌توانند عرایض من را موردبررسی قرار دهند و به اطلاع جامعه برسانند. مجوز نشریات و هفته‌نامه‌هایی که در استان مجوز نشر دارند افزایش پیدا کرده که این از دستاوردهای مهم حوزه فرهنگی دولت تدبیر و امید است. ظرفیت‌های فرهنگی استان کردستان بسیار بیشتر از این موارد است امیدواریم دولت دوم آقای روحانی توجه بیشتری به حوزه فرهنگ داشته باشد. ما اذعان میکنیم که دستاوردهای دولت تدبیر و امید در حوزه فرهنگی در استان قابل توجه است و این دستاوردها جرات و جسارت کافی به ما می‌دهد تا به مردم قول بدهیم در دوره بعدی این فعالیت‌ها بهتر و با جدیت بیشتر پیگیری شوند.
آیا می‌توان امیدوار بود در دولت آینده در سطح کلان، کشوری و استانی شاهد ورود بیشتر نیروهای شایسته کرد به عرصه مدیریت باشیم؟
دکتر فیروزی: یکی از مطالبات مردم کردستان در انتخابات سال 92 از آقای روحانی مطالبات مدیریتی بود، به عبارتی مردم کردستان از آقای روحانی درخواست کردند که شایستگان و نخبگان کردستانی بتوانند در مناصب و موقعیت‌های اداری و شغلی حضور یابند و بتوانند در ادره بهتر جامعه و سازمان‌ها نقش‌آفرینی کنند و به اعتلا و پیشرفت سازمان‌ها در جهت خدمت به مردم کمک کنند. خوشبختانه همین مطالبه یکی از بندهای بیانیه اقوام و مذاهب آقای روحانی بود یعنی استفاده از شایستگان و نخبگان اقوام در مناصب مدیریتی و در ارگان های دولتی. بخشی از آن انجام گرفته ولی خواسته کلی مردم ما نیست. به‌هرحال هم از نظر کمیتی و هم از نظر کیفیت انتصابات مردم ما انتظارات بیشتری از آقای روحانی دارند که به هر دلیلی خواسته مردم ما در حد انتظاری که داشته اند تحقق پیدا نکرده است. البته دولت با تنگناهایی برای انتصابات اقوام و مذاهب بخصوص در مورد مناطق کردنشین مواجه می‌شود، اما جهت‌گیری دولت درست بوده و تلاش کرده که در این زمینه به وعده‌ای که داده عمل کند، بعضی موانع را نتوانسته حل کند اما بخشی از مسیر را طی نموده و به قول آقای روحانی در نیمه راه هستیم و امیدواریم دولت بعدی آقای روحانی بتواند به قولش عمل کند. ما در کردستان شایستگان و نخبگان فراوانی داریم که بدون شک می‌توانند در سطح کشور مدیران موفقی باشند و به اصل کارآمدی و ارتقای بهره‌وری سازمان‌های اداری کشور کمک کنند و نقش ملی خود را ایفا کنند. اینها ظرفیت‌ها، سرمایه‌ها و پتانسیل‌هایی هستند که وقتی بلا استفاده بمانند در واقع هدر رفتن بهترین سرمایه‌های کشور است. امیدواریم با رویکردی که آقای روحانی دارند در دوره دوم تعهدات آقای روحانی بیشتر از دور اول تحقق پیدا کند. دولت آقای روحانی برای اولین بار سفیر کرد اهل سنت را منصوب کرد که حرکت بسیار مثبتی بوده و همه ما از آن استقبال می‌کنیم. همچنین آقای روحانی برای اولین بار معاون وزیر اهل سنت در وزارت نفت را منصوب کرد که حرکتی قابل دفاع و کاملا منطقی و درست است و امیدواریم از این دست انتصابات در دوره دوم بیشتر باشد.
ضمن تقدیر و سپاسگزاری از جنابعالی و اینکه علیرغم مشغله زیاد و کمبود وقت با ما همراه بودید، آیا مطلبی هست که جزو سوالات بنده نبوده و شما بخواهید در مورد آن توضیحاتی ارائه بفرمایید؟
دکتر فیروزی: ضمن تشکر از شما، از تمام روشنفکران، فعالان مدنی و صاحب‌نظران کرد تقاضا می‌کنم که در امر روشنگری و اطلاع‌رسانی حداکثر تلاش خود را به عمل بیاورند و همچنین بسیار مهم است که مردم ما بدانند که حضورشان در پای صندوق‌های رأی بسیار مهم است و می‌تواند سرنوشت‌ساز باشد در دوره قبل آقای روحانی با 50 درصد رییس‌جمهور شدند و کافی بود که مردم کردستان با رأی 75 درصدی در پای صندوق‌های رأی حضور پیدا نکنند می‌توانست که وضعیت مملکت به‌گونه‌ای دیگر رقم بخورد. از مردم کردستان می‌خواهم که در این دوره هم به پای صندوق‌های رأی بیایند و بار دیگر با رأی به دولت تدبیر و امید راه را برای پیشرفت و توسعه کردستان هموار کنند.
به عنوان یک فعال سیاسی با سابقه در سپهر سیاسی کردستان و نیز سابقه نمایندگی مجلس، چه قرائتی از مطالبات و انتظارات مردم از دولت دارید؟
دکتر جلالی‌زاده: همان‌طور که میدانید هر دولتی که سرکار می‌آید وظیفه اصلی‌اش حفظ امنیت در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و روحی و روانی است. بعد از امنیت بحث رفاه و فراهم کردن زمینه‌هایی که هر انسانی بتواند با سربلندی و آرامش زندگی کند از دیگر وظایف مهم دولت است. قطعاً مردم نیز در ایران از دولت انتظاراتی دارند، انتظارات و مطالباتی که هر شهروند قمی، اصفهانی، تهرانی و ... دارند. دولت باید با دید یکسان به تمام شهروندان بنگرد و امکانات رفاهی در تمام مناطق را فراهم کند و دولت بتواند قانون را به طور یکسان و مساوی برای همه شهروندان ایرانی فراهم کند. اولین انتظار و خواسته از دولت این است که دولت نگاه یکسانی به تمام شهروندان ایرانی داشته باشد و اگر دولت بتواند این نگاه و دید یکسان را نسبت به تمام شهروندان داشته باشد و در دور آینده بتواند زمینه و شرایط پیشرفت و ترقی و برخورداری از منابع طبیعی و انسانی را در اختیار کردها نیز قرار دهد. در استان کردستان استعدادهای فراوان، انسان‌های لایق و شایسته‌ای داریم که انتظار دارند از وجود آن‌ها استفاده شود و ما امیدواریم که این انتظارات برآورده و محقق شود و هم استانی‌ها و کردهای عزیز ما از این امکانات مساوی برخوردار شوند و دغدغه تبعیض و بی‌عدالتی در ذهن و روح و روانشان از بین رود.
به نظر شما دیدگاه کلی دکتر روحانی نسبت به مسئله‌ی اقوام و مذاهب با سایر کاندیداها چه تفاوتی دارد؟
دکتر جلالی‌زاده: ارزیابی من از بیانیه اقوام و مذاهب دکتر روحانی و طرح آن مثبت است چون ما همیشه باید منصفانه برخورد کنیم و وقتی می‌خواهیم در مورد موضوعی نظر بدهیم باید عالمانه، منطقی و آگاهانه نظر بدهیم. آقای دکتر روحانی اولین بار که این بیانیه توسط ستادشان مورد قبول قرار گرفت، نشان دهنده این بود که نیت، تصمیم و هدفشان این است که گرفتاری‌هایی که مربوط به اقوام و مذاهب ایرانی است را برطرف کند. ما شاهد بودیم که آقای روحانی گام‌هایی در این مورد برداشتند که دولت‌های قبلی انجام نداده بودند. همان‌طور که می‌بینم برای انجام و اجرای قانون اساسی این کارها لازم بود، ما خود شاهدیم که زمانی که در مجلس ششم درخواست دادیم و آقای خاتمی به درخواست ما جواب دادند و رشته زبان و ادبیات کردی در لیست رشته‌های دانشگاه کردستان قرار گرفت اما با روی کار آمدن دولت احمدی‌نژاد مانع از اجرای آن شد. در اینجا فرق بین اصلاح‌طلب و اصولگرا آشکار می‌شود. اصلاح‌طلب‌ها به حرف‌های خود معتقد، وفادار و پایبندند. ولی برخي به این مسائل اعتقادی ندارند و نمونه آن‌ها احمدی‌نژاد بود. آقای روحانی برای اولین بار سفیر کرد اهل سنت را منصوب کرد مشخص است که آقای روحانی به تعهدات خود پایبند است. ما باید همیشه منصفانه عمل کنیم و در مور اقدامات آقای روحانی نیز قطعاً اگر مواردی در این بیانیه هنوز اجرایی نشده در دوره دوم حتماً اجرا خواهد شد و هم‌زبانان و هم استانی‌های ما از این کارها و اقدامات برخوردار می‌شوند.
به‌عنوان رییس ستاد دکتر روحانی در کردستان، چقدر امیدوارید که دولت دوم دکتر روحانی مطالبات کردها و اهل سنت را عملیاتی نماید؟
دکتر جلالی‌زاده: همان‌طور که قبلاً اشاره کردیم دولت آقای روحانی اگر منصفانه مورد قضاوت و تحلیل قرار گیرد واقعاً در هر زمینه‌ای ویرانه‌ای را تحویل گرفته است. شما ببینید که رشد اقتصادی کشور چقدر بود؟ روابط خارجی ما چطور بود؟ جایگاه ایران در جهان چگونه بود؟ وضعیت فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ما چگونه بود؟ بنابراین با این شرایط سخت که آقای روحانی دولت ویرانه‌ای را تحویل گرفته بود ما دیدیم که در بسیاری موارد آقای روحانی موفق بودند، مسئله برجام مسئله بسیار مهمی بود و مسائل بسیاری که در داخل کشور اتفاق افتاد چه از لحاظ مطبوعات، چه از لحاظ اینترنت، رشد اقتصادی، تورم، چه از لحاظ تعطیل شدن بسیاری از کارخانه‌ها که آقای روحانی بسیار تلاش کردند که مانع آن شوند، چه از لحاظ بیمه سلامت و مسائل بسیاری دیگر که در سطح کشوری مطرح شد. آقای روحانی مشکلات و معضلات را موردبررسی قرارداد و در جهت حل این مشکلات اقدام کرد. نسبت به کردها و اهل سنت آقای روحانی اقداماتی را انجام داده‌اند؛ معتقدیم که آقای روحانی با حل بسیاری از مشکلاتی که در کشور وجود داشته در دوره دوم وقتی این مشکلات وجود نداشته باشد، امیدواریم در دوره بعد با فرصت بیشتر و فراغت بیشتر و با استفاده از وزیران قدرتمندتر و همکاری مجلس می‌تواند مشکلات کردها و اهل سنت را راحت حل کند. وقتی ما ستاد را تحویل گرفتیم مطالباتی داشتیم و قطعاً پیگیر مطالبات خود خواهیم بود و دولت آقای روحانی با فضای فکری که در جامعه حاکم می‌شود و همکاری احزاب و گروه‌های اصلاح‌طلب و با پشتیبانی آن‌ها امیدواریم در دوره بعد وضعیت برای کردها و اهل سنت بهتر می‌شود و ما امیدواریم آقای روحانی با همت خود هم منشور حقوق شهروندی و هم اصول فراموش شده قانون اساسی را عملی کند که مطمئناً قسمتی از آن مربوط به کردها و اهل سنت است. امیدواریم که ما نیز بتوانیم از این شرایط و زمینه‌ها به‌درستی استفاده کنیم.
آیا کردها می‌توانند حقوق و خواسته‌های خود را از جناح راست مطالبه نمایند؟
دکتر جلالی زاده: این حق هر کردی است که به عنوان شهروند ایرانی از هر جناحی حقوق خود را مطالبه کند. هر کس که سکان دولت را به دست می‌گیرد وظیفه دارد که نگاه یکسان به تمام شهروندان ایرانی داشته باشد. ولی آیا واقعاً اگر يكي از ما حقوق و مطالبات از این جناح طلب می‌کنند آیا این جناح پاسخگوی آن‌ها است؟ قطعاً مطمئنم که جناح راست نمی‌تواند مانند جناح چپ یا اصلاح‌طلب جواب مردم را بدهد .من معتقدم که جناح راست اگر می‌خواست از ظرفیت و توان کردها و اهل سنت استفاده کند در این سال‌ها استفاده می‌کرد.
در ارتباط با سؤال قبلی رأی بالای کردستان و مناطق اهل سنت به روحانی چه دستاوردهایی برای کردستان و اهل سنت خواهد داشت؟
دکتر جلالی‌زاده: همان‌طور که در دنیای مدرن و دمکراتیک، اگر مردم از حزبی حمایت می‌کنند و به آن حزب رأی می‌دهند، آن حزب نسبت به مطالبات و خواسته‌های مردم احساس مسئولیت می‌کنند و می‌دانند که اگر نتوانند جواب مردم را بدهند مردم به آن‌ها رأی نمی‌دهند، بنابراين به هر کس که رأی داده می‌شود باید احساس مسئولیت بیشتری داشته باشد. آقای روحانی به‌راستی نشان داده که به رأی کردها و اهل سنت متعهد است و دیدیم که با توجه به مشکلات و گرفتاری‌های داخلی و خارجی که آقای روحانی داشتند باز هم در این بخش آقای روحانی اقدامات مثبتی انجام دادند. ادامه این اقدامات مثبت نیاز به تغذیه است یعنی رأی دادن مجدد به آقای روحانی که ما بتوانیم با رأی مجدد به دولت روحانی دستاوردهای بیشتری را کسب کنیم. اینجا بحث هزینه و فایده است، رأی ما که هزینه است به دولت آقای روحانی بدهیم و به ایشان کمک کنیم و به عنوان تولید فکری و روحی و معنوی بتوانیم از این تولید و زحمت و تلاش استفاده بهینه و درست کنیم. امیدوارم به خاطر رأی بالای مناطق کردنشین و اهل سنت، آقای روحانی بتوانند شکر نعمت رأی دادن ما را به جا بیاورد و ان هم از بین بردن تبعیض، تأمین عدالت و توجه به حقوق یکسان شهروندی و تحقق شعار ایران برای ایرانی‌ها است. در دور دوم آقای روحانی می‌تواند توجه بیشتری به کردستان و مناطق اهل سنت داشته باشد و بتواند چهره‌ای مثبت از خود در تاریخ به جا بگذارد و نشان دهد که روحانی به شعارهای خود پایبند است و ما هم شاهد آبادانی، توسعه و سازندگی و شغل و اشتغال بیشتر در کردستان باشیم.
به نظر شما در دولت آینده می‌توان امیدوار بود در سطح کلان کشوری و استانی شاهد ورود بیشتر نیروهای شایسته کرد باشیم؟
دکتر جلالی‌زاده: امیدوارم که در دولت آینده آقای روحانی بتواند با توجه به فضایی که ایجاد می‌شود هم در سطح کلان و هم استان از نیروهای شایسته کرد بیشتر استفاده کند. متأسفانه در استان و در سطح کشور تا کنون انطور که شایسته و بایسته است دولت‌ها از ظرفیت و توان کردها استفاده نکرده‌اند.
ما امیدواریم با توجه به وضعیتی که در کشورمان برقرار می‌شود و با توجه به همت آقای روحانی برای رفع تبعیض و به عنوان حقوقدان مطمئناً نگاه یکسانی به همه ایرانیان خواهد داشت و تلاش می‌کند که در گذشته که به دلیلی مشکلاتی که بوده این دید از بین رود. امیدواریم که در دور آینده آقای روحانی با توان و قدرت بیشتر بتواند در سطح سفارت‌خانه‌ها و سطح وزیران و در استان نیز در تمام سطوح از نیروهای کردهای شایسته و توانمند بهره بگیرد.
ضمن سپاس مجدد از حضور گرم شما و تقدیر از صبر و حوصله ایی که در پاسخگویی به سؤالات به خرج دادید؛ چنانچه مطلبی هست که بنده نپرسیده و شما بخواهید در مورد آن صحبت بفرمایید در خدمت شما هستیم
دکتر جلالی‌زاده: در آخر ضمن تشکر از شما دوست دارم تفاوت بین اصولگرا و اصلاح‌طلب را بیان کنم. دو نمونه بیان می‌کنم، هر دو از شهر بیجار، آقای دکتر نصرالله زاده و آقای دکتر قدیمی، آقای دکتر قدیمی سال‌ها رییس دانشگاه علوم پزشکی بود فرصت‌ها بیشماری را از دست داد، متاسفانه مانع از استخدام كردها در استان شد و چهره محبوبی از خود به جا نگذاشت؛ اما آقای نصرالهی زاده بر عکس ایشان با تلاش شبانه‌روزی خود باعث دلگرمی بسیاری از پیمانکاران و شرکت‌ها و افرادی که در استان کار می کنند شده‌اند. امروز به وجود آقای نصرالهی زاده در استان افتخار می‌کنیم چون ایشان به‌راستی برای مردم کردستان ارزش قائل است و به دنبال حل مشکلات آن‌هاست. امیدوارم مردم کردستان که در انتخابات مختلف نشان داده‌اند که فکر و اندیشه برای آن‌ها بسیار مهم است، مورد توجه کسانیکه به‌راستی می‌خواهند در عرصه سیاست برای این مردم ارزش قائل باشند و مشکلات آنان را حل کنند قرار بگیرند که آقای روحانی با اقدامات خود نشان داده‌اند که این راه را در پیش‌گرفته‌اند. مطمینا رأی دادن به آقای روحانی رأی دادن به‌اعتدال است و رأی ندادن به آقای روحانی فضایی را برای ما به یاد خواهد آورد که در دوره هشت ساله آقای احمدی‌نژاد دیدیم. مردم کردستان در طول تاریخ به آزادگی به حریت، به خوش فکری و به طرفداران عدالت و اجرای قانون مشهور بوده‌اند، امیدوارم که در این دوره هم نشان دهند که به‌راستی که در ایران پیشتازند و برای استان‌های دیگر الگو باشند همان‌طور که در دولت آقای خاتمی برای جنبش اصلاحات استان کردستان به عنوان نمونه اصلاح‌طلبی مشهور بود در این دوره نیز به عنوان نمونه اعتدال و اصلاح‌طلبی به چراغ و نوری در آسمان ایران تبدیل شود. موفقیت آقای روحانی در انتخابات پیشرو پیروزی کردها و اهل سنت در رسیدن به مطالباتشان خواهد بود. البته نه تنها کردها بلکه تمام اقوام و تمام ایرانی ها سهم یکسانی از دولت اعتدال و اصلاحات خواهند داشت.

در راستای پرده‌برداری از عملکرد دولت یازدهم و کارنامه‌ای که بسیاری از رسانه‌ها -سهوا یا عمدا- سعی در پنهان کردن نمرات بالای آن برای آحاد جامعه را دارند، روزنامه شرق (ویژه کردستان) در گفتگویی با دو چهره شخیص اصلاح‌طلب کردستان آقایان دکتر جلال جلالی زاده و دکتر حسین فیروزی که هرکدام به نحوی در مدیریت بخشی از بدنه دولت تدبیر و امید -و حتی دولت‌‌های پیشتر اصلاح طلب- در کردستان نقش بسزایی دارند و اکنون هریک به عنوان یکی از سیاستمردان با نفوذ در جامعه بزرگ اصلاحات کردستان دارای نگرشی ویژه هستند؛ سعی در واکاوی تمام لایه‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، هنری، ورزشی و دیگر لایه‌های مهم مدیریتی دولت یازدهم داشته و داریم و نتیجه این گفتگو به سمع و نظر مخاطبان فهیم روزنامه شرق خواهد رسید.

ارزیابی شما از سیاست خارجه دولت تدبیر و امید بخصوص در زمینه برجام چیست؟
دکتر فیروزی: ابتدا از تمام کسانی که راه ملت یعنی راه آزادی و امنیت، آرامش و پیشرفت را برای ادامه مسیرشان انتخاب کرده‌اند. از آقای جلالی زاده و تمام کسانی که مسئولیت ستاد دکتر روحانی را قبول کرده‌اند و قصد دارند که برنامه‌های آقای روحانی را به گوش مردم برسانند و زمینه‌سازی حضور گسترده مردم را در پای صندوق‌های رأی فراهم کنند، تشکر می‌کنم. چون همیشه این اصل هست که هرچه حضور مردم در پای صندوق رأی بیشتر باشد انتخاب اصلح هم در این صورت اتفاق می‌افتد، امیدواریم به همت و تلاش نخبگان و روشنفکران، فعالان سیاسی و مدنی استان کردستان و همچنین مجموعه ستادهای انتخاباتی که به آقای جلالی زاده در انجام این امر مهم و ملی کمک می‌کنند، بتوانیم در راستای افزایش مشارکت مردم در پای صندوق‌های رأی نقش به‌سزایی داشته باشیم تا همه با حضورشان بتوانند نقش ویژه خود را ایفا کنند.
سیاست خارجی دولت تدبیر و امید به گواهی صاحب‌نظران این حوزه از موفقیت فراوان برخوردار بوده، مهم‌ترین و شاید قله موفقیت سیاست خارجی دولت تدبیر و امید به ثمر رساندن برجام، برنامه جامع اقدام مشترک شش قدرت جهانی بود که مهم‌ترین دستاورد سیاست خارجی دولت آقای روحانی است. برجام پیامدهای مختلفی دارد، ازجمله پیامد سیاسی. در پیامدهای سیاسی برجام می‌توانیم به این نکته اشاره‌کنیم که در زمانی که تمام قدرت‌های جهانی متفق‌القول بودند و پرونده ایران را به شورای امنیت سازمان ملل بردند و که منجر شد هفت قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل صادر شد؛ یعنی ائتلافی از دولت‌های تأثیرگذار در مسائل بین‌المللی به وجود آمد که علیه ایران صف‌آرایی کنند. مهم‌ترین دستاورد برجام در حوزه سیاسی شکستن ائتلاف علیه ایران و تبدیل آن به اینکه بخش بزرگی از کشورهای دنیا از مواضع قبلی خود برگردند و با ایران همکاری کنند و بجای اینکه ایران را به‌عنوان تهدید و خطری برای امنیت بین‌المللی بشناسند درواقع رویکرد همکاری و پذیرش اینکه ایران حق دارد که از غنی‌سازی هسته‌ای اورانیوم داشته باشد و از انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای استفاده کنند؛ یعنی به عبارتی دستاورد سیاسی برجام منجر به این شد که ائتلاف برای جنگ و مقابله با ایران به ائتلافی برای همکاری با ایران تبدیل شود این مهم‌ترین دستاورد برجام است.دومین دستاورد و پیامد برجام در حوزه امنیتی از سال 1345 که منشور سازمان ملل متحد نوشته‌شده و مورد توافق ملت‌های سراسر جهان بوده در فصل هفت این منشور شورای امنیت سازمان ملل درواقع مسئول حفظ و حراست از امنیت، صلح و نظم بین‌المللی است. هدف کشورهای صاحب قدرت از سال 2005 در شورای امنیت این بوده که تلاش کنند که ایران را به ناقض صلح و امنیت بین‌المللی قلمداد کنند و قطعنامه‌هایی که علیه ایران صادرشده درواقع تحریم کردن و محدود کردن ایران، عدم دسترسی ایران به منابع ارزی خارج از کشور، تحریم واردات کالا به ایران و ده‌ها محدودیت دیگر برای ایران را به دنبال داشته است. از ابتدای نظم منشوری تا امروز کشورهای مختلفی که زیر تیغ فصل هفت این منشور سازمان ملل متحد رفته‌اند، با جنگ و گزینه نظامی با شورای امنیت یا بخشی از ائتلاف بین‌المللی مواجه شدند. اولین کشوری که به‌سلامت از زیر تیغ فصل هفت منشور درآمد ایران بود و مذاکره‌ای که دولتمردان دولت تدبیر و امید و سیاست‌گذاران و مجریان سیاست خارجی این دولت انجام دادند این بود که از وارد شدن ایران در یک شرايط دشوار و برجام مهم‌ترین دستاوردش این بوده که برای اولین بار بعد از نظم منشوری ایران تنها کشوری است که بعد از قطعنامه‌های شورای امنیت زیر فصل هفت منشور از این آزمون سربلند بیرون آمده.
همچنین در حوزه اقتصادی برجام تبعات بسیار خوبی برای اقتصاد ایران داشته، تمام آمارهای اقتصادی نشان می‌دهند که اولین تأثیری که برجام در حوزه اقتصاد داشته این بوده که انتظارات مثبتی برای حوزه اقتصاد فراهم کرده و فعالان و کنشگران اقتصادی داخل ایران زمینه ذهنی و روحی مناسب‌تری برای فعالیت، کار اقتصادی و توسعه سرمایه‌گذاری پیداکرده‌اند، همچنین تمام سرمایه‌گذاران خارجی که علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در ایران بودند و یا قبلاً در برنامه‌شان بوده اما به دلیل تحریم‌ها و به دلیل وضعیت خاص مقابله شورای امنیت با ایران که در دو دولت پیشین خصوصاً دولت دهم امکان ورود به ایران را نداشتند، طبیعتاً بعد از برجام انتظار مثبت پیدا کرده و اعلام آمادگی کردند که در سال 95 بیش از 500 هیئت خارجی از کشورهای مختلف برای مذاکره در زمینه سرمایه‌گذاری و یا برای همکاری اقتصادی با ایران، وارد کشور شدند. این مهم‌ترین اثر برجام در ایجاد ذهنیت مثبت و انتظارات مثبت در حوزه اقتصاد بود. علاوه بر این در داخل کشور هم به دلیل نرخ ارز و کاهش شکاف نرخ ارز رسمی با بازار غیررسمی دستاورد کمی نیست، تثبیت نرخ ارز برای فعالان اقتصادی مفهومی کاملاً مشخصی دارد و معنادار است، زیرا باعث می‌شود فعالیت‌های اقتصادی پیش‌بینی پذیر شوند. امکان سود و زیان سرمایه‌گذاری‌ها و محاسبه آن‌ها را فراهم می‌کند، قابلیت پیش‌بینی به سرمایه‌گذار می‌دهد که این‌ها جز با تثبیت نرخ ارز میسر نیست و دولت بعد از توانسته این فضا را ایجاد کند که فعالیت‌های اقتصادی را برای سرمایه‌گذاران پیش‌بینی پذیر کند و قابلیت برنامه‌ریزی اقتصادی را به فعالان و نقش‌آفرین حوزه اقتصادی بدهد. دومین اثر برجام در این حوزه، نقش برجام در افزایش تجارت خارجی ایران است از سال 95 با توجه به اینکه برجام در 24 دی‌ماه 94 نهایی شد، عملاً در چند ماه اول به این دلیل که سیستم بانکی ایران چندین سال با دنیا فاصله گرفته بود و باید به‌روز می‌شد تا بتواند امکانات ارتباطی و تبادلات اطلاعاتی و پولی با بانک‌های جهان انجام دهد عملاً چهار ماه اول برای این به‌روزرسانی لازم بود. در سال 95 شاهد این بودیم که تجارت خارجی ایران 6.7 درصد نسبت به سال قبل رشد پیدا کرد. جالب این است که در این افزایش تجارت خارجی، واردات از چین و ترکیه و امارات و هند و این‌گونه کشورها کاهش پیدا کرد، در عوض افزایش واردات از کشورهای اروپایی بیشتر شده و این از دیگر اثرات ملموس و مشخص برجام در حوزه اقتصادی است. سومین اثر اقتصادی برجام اشتغال است، در فصل اول سال 95، 738 هزار شغل در کشور ایجادشده، در فصل دوم یعنی تابستان 95، 625 هزار شغل ایجادشده که نسبت به سنوات قبل به‌شدت افزایش پیدا کرده و نشان از بهبود وضعیت اشتغال در کشور است و بالطبع این خبر بسیار باارزشی برای مردم و اقتصاد است. همچنین در بهبود فضای کسب‌وکار در کشور بیگمان برجام اثرات فوق‌العاده موثری داشته است. یکی از اثرات بهبود فضای کسب‌وکار این بوده که نرخ مشارکت در کشور افزایش پیدا کرده یعنی به عبارتی نرخ مشارکت که در ابتدای دولت که 37 درصد بوده در سال 95 به 40.95 افزایش پیدا کرده که نشان می‌دهد که جوانان و افراد جویای کار انتظار مثبتی برایشان فراهم آمده که می‌توانند شغل بیابند بنابراین به افزایش نرخ مشارکت در کشور کمک کرده است که طبیعتاً این از اثرات برجام است. موضوع بعدی که بسیار مهم است رشد اقتصادی است که یکی از مهم‌ترین پیامدهای برجام است تولید ناخالص داخلی در نیمه اول سال 95 به 7.4 درصد رسید. در سالهای پایانی دولت دهم نرخ رشد اقتصادی به -6 درصد رسید و عملاً وقتی در سال 95 نرخ تولید ناخالص داخلی به 7.4 درصد می‌رسد یعنی افزایش 13 درصدی نسبت به سالهای پایانی دولت دهم را نشان می دهد که در حوزه اقتصاد رقم قابل توجهی است. درست است که قسمتی از این افزایش تولید ناخالص داخلی مربوط به نفت و فراورده‌های نفتی و مایعات گازی است اما خوشبختانه رشد بخش صنعت در فصل دوم سال 95 به 2.1 درصد رسیده که نشان می دهد علاوه بر رشد صادرات نفت و فراورده‌های نفتی، سایر بخش‌ها نیز از برجام متاثر بوده اند که موجبات رشد در این بخش‌ها نیز فراهم‌شده است. پنجمین اثرات اقتصادی برجام کاهش نرخ تورم است نرخ تورم در مهرماه سال 92 که دولت به آقای روحانی تحویل داده شد، 40.4 درصد بود که این 40.4 درصد در آذرماه سال 95 به 8.6 درصد رسیده که این نشان دهنده قدم بسیار بزرگی در حوزه اقتصاد است که قطعا از اثرات برجام است.
دستاوردهای دولت آقای دکتر روحانی در بخش فرهنگی و بخصوص فرهنگ کردی را بیان بفرمایید؟
دکتر فیروزی: در زمینه فرهنگی در کردستان دولت آقای روحانی موفق عمل کرده است از جمله مهم‌ترین مطالبه فرهنگی که کردها از آقای روحانی داشتند و در بیانیه 10 ماده‌ای آقای روحانی نیز مورد توجه قرار گرفت موضوع آموزش زبان کردی بود. خوشبختانه در دانشگاه کردستان تدریس زبان کردی آغازشده و همانطور که آقای روحانی در 5 فروردین سال 96 در جمع برگزیدگان استان کردستان سخنرانی کردند و بیان کردند که این حقی است که در قانون اساسی به مردم ایران داده‌شده و آموزش زبان مادری یکی از اصول قانون اساسی است و ما تنها قانون را رعایت کردیم و اظهار امیدواری کردند که در مدارس نیز انجام بگیرد. امیدوارم در دور دوم دولت آقای روحانی این مطالبه فرهنگی مردم کردستان که آموزش در مدارس نیز هست تحقق پیدا کند. در سایر حوزه‌های فرهنگی در چند سال اخیر اقدامات مناسبی صورت گرفته، فعالین حوزه فرهنگی می‌توانند این موارد را بررسی کنند و اظهار نظر کنند. برگزاری جشنواره‌های فرهنگی و هنری در شهرهای مختلف استان نسبت به دو دوره قبل به هیچ وجه قابل مقایسه نیست و برنامه‌های زیادی در حوزه‌های تئاتر، داستان‌نویسی و جشنواره‌های مختلف فرهنگی، برگزاری جشنواره فیلم و برگزاری جایزه بین‌المللی مرحوم دکتر یونسی در بانه و ده‌ها مورد دیگر از مثال‌هایی است که می‌توان در عرصه فرهنگی بیان کرد. برگزاری جشنواره فرهنگ اقوام در استان کردستان که امثال نیز سومین دوره آن برگزار می‌شود. اینها شاخص‌های اقدامات فرهنگی در حوزه نرم افزاری فرهنگ است؛ و در زمینه افزایش اعتبارات حوزه فرهنگ در کردستان، اقدامات مهمی انجام‌گرفته، میران و متولیان حوزه فرهنگ در این مورد می‌توانند عرایض من را موردبررسی قرار دهند و به اطلاع جامعه برسانند. مجوز نشریات و هفته‌نامه‌هایی که در استان مجوز نشر دارند افزایش پیدا کرده که این از دستاوردهای مهم حوزه فرهنگی دولت تدبیر و امید است. ظرفیت‌های فرهنگی استان کردستان بسیار بیشتر از این موارد است امیدواریم دولت دوم آقای روحانی توجه بیشتری به حوزه فرهنگ داشته باشد. ما اذعان میکنیم که دستاوردهای دولت تدبیر و امید در حوزه فرهنگی در استان قابل توجه است و این دستاوردها جرات و جسارت کافی به ما می‌دهد تا به مردم قول بدهیم در دوره بعدی این فعالیت‌ها بهتر و با جدیت بیشتر پیگیری شوند.
آیا می‌توان امیدوار بود در دولت آینده در سطح کلان، کشوری و استانی شاهد ورود بیشتر نیروهای شایسته کرد به عرصه مدیریت باشیم؟
دکتر فیروزی: یکی از مطالبات مردم کردستان در انتخابات سال 92 از آقای روحانی مطالبات مدیریتی بود، به عبارتی مردم کردستان از آقای روحانی درخواست کردند که شایستگان و نخبگان کردستانی بتوانند در مناصب و موقعیت‌های اداری و شغلی حضور یابند و بتوانند در ادره بهتر جامعه و سازمان‌ها نقش‌آفرینی کنند و به اعتلا و پیشرفت سازمان‌ها در جهت خدمت به مردم کمک کنند. خوشبختانه همین مطالبه یکی از بندهای بیانیه اقوام و مذاهب آقای روحانی بود یعنی استفاده از شایستگان و نخبگان اقوام در مناصب مدیریتی و در ارگان های دولتی. بخشی از آن انجام گرفته ولی خواسته کلی مردم ما نیست. به‌هرحال هم از نظر کمیتی و هم از نظر کیفیت انتصابات مردم ما انتظارات بیشتری از آقای روحانی دارند که به هر دلیلی خواسته مردم ما در حد انتظاری که داشته اند تحقق پیدا نکرده است. البته دولت با تنگناهایی برای انتصابات اقوام و مذاهب بخصوص در مورد مناطق کردنشین مواجه می‌شود، اما جهت‌گیری دولت درست بوده و تلاش کرده که در این زمینه به وعده‌ای که داده عمل کند، بعضی موانع را نتوانسته حل کند اما بخشی از مسیر را طی نموده و به قول آقای روحانی در نیمه راه هستیم و امیدواریم دولت بعدی آقای روحانی بتواند به قولش عمل کند. ما در کردستان شایستگان و نخبگان فراوانی داریم که بدون شک می‌توانند در سطح کشور مدیران موفقی باشند و به اصل کارآمدی و ارتقای بهره‌وری سازمان‌های اداری کشور کمک کنند و نقش ملی خود را ایفا کنند. اینها ظرفیت‌ها، سرمایه‌ها و پتانسیل‌هایی هستند که وقتی بلا استفاده بمانند در واقع هدر رفتن بهترین سرمایه‌های کشور است. امیدواریم با رویکردی که آقای روحانی دارند در دوره دوم تعهدات آقای روحانی بیشتر از دور اول تحقق پیدا کند. دولت آقای روحانی برای اولین بار سفیر کرد اهل سنت را منصوب کرد که حرکت بسیار مثبتی بوده و همه ما از آن استقبال می‌کنیم. همچنین آقای روحانی برای اولین بار معاون وزیر اهل سنت در وزارت نفت را منصوب کرد که حرکتی قابل دفاع و کاملا منطقی و درست است و امیدواریم از این دست انتصابات در دوره دوم بیشتر باشد.
ضمن تقدیر و سپاسگزاری از جنابعالی و اینکه علیرغم مشغله زیاد و کمبود وقت با ما همراه بودید، آیا مطلبی هست که جزو سوالات بنده نبوده و شما بخواهید در مورد آن توضیحاتی ارائه بفرمایید؟
دکتر فیروزی: ضمن تشکر از شما، از تمام روشنفکران، فعالان مدنی و صاحب‌نظران کرد تقاضا می‌کنم که در امر روشنگری و اطلاع‌رسانی حداکثر تلاش خود را به عمل بیاورند و همچنین بسیار مهم است که مردم ما بدانند که حضورشان در پای صندوق‌های رأی بسیار مهم است و می‌تواند سرنوشت‌ساز باشد در دوره قبل آقای روحانی با 50 درصد رییس‌جمهور شدند و کافی بود که مردم کردستان با رأی 75 درصدی در پای صندوق‌های رأی حضور پیدا نکنند می‌توانست که وضعیت مملکت به‌گونه‌ای دیگر رقم بخورد. از مردم کردستان می‌خواهم که در این دوره هم به پای صندوق‌های رأی بیایند و بار دیگر با رأی به دولت تدبیر و امید راه را برای پیشرفت و توسعه کردستان هموار کنند.
به عنوان یک فعال سیاسی با سابقه در سپهر سیاسی کردستان و نیز سابقه نمایندگی مجلس، چه قرائتی از مطالبات و انتظارات مردم از دولت دارید؟
دکتر جلالی‌زاده: همان‌طور که میدانید هر دولتی که سرکار می‌آید وظیفه اصلی‌اش حفظ امنیت در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و روحی و روانی است. بعد از امنیت بحث رفاه و فراهم کردن زمینه‌هایی که هر انسانی بتواند با سربلندی و آرامش زندگی کند از دیگر وظایف مهم دولت است. قطعاً مردم نیز در ایران از دولت انتظاراتی دارند، انتظارات و مطالباتی که هر شهروند قمی، اصفهانی، تهرانی و ... دارند. دولت باید با دید یکسان به تمام شهروندان بنگرد و امکانات رفاهی در تمام مناطق را فراهم کند و دولت بتواند قانون را به طور یکسان و مساوی برای همه شهروندان ایرانی فراهم کند. اولین انتظار و خواسته از دولت این است که دولت نگاه یکسانی به تمام شهروندان ایرانی داشته باشد و اگر دولت بتواند این نگاه و دید یکسان را نسبت به تمام شهروندان داشته باشد و در دور آینده بتواند زمینه و شرایط پیشرفت و ترقی و برخورداری از منابع طبیعی و انسانی را در اختیار کردها نیز قرار دهد. در استان کردستان استعدادهای فراوان، انسان‌های لایق و شایسته‌ای داریم که انتظار دارند از وجود آن‌ها استفاده شود و ما امیدواریم که این انتظارات برآورده و محقق شود و هم استانی‌ها و کردهای عزیز ما از این امکانات مساوی برخوردار شوند و دغدغه تبعیض و بی‌عدالتی در ذهن و روح و روانشان از بین رود.
به نظر شما دیدگاه کلی دکتر روحانی نسبت به مسئله‌ی اقوام و مذاهب با سایر کاندیداها چه تفاوتی دارد؟
دکتر جلالی‌زاده: ارزیابی من از بیانیه اقوام و مذاهب دکتر روحانی و طرح آن مثبت است چون ما همیشه باید منصفانه برخورد کنیم و وقتی می‌خواهیم در مورد موضوعی نظر بدهیم باید عالمانه، منطقی و آگاهانه نظر بدهیم. آقای دکتر روحانی اولین بار که این بیانیه توسط ستادشان مورد قبول قرار گرفت، نشان دهنده این بود که نیت، تصمیم و هدفشان این است که گرفتاری‌هایی که مربوط به اقوام و مذاهب ایرانی است را برطرف کند. ما شاهد بودیم که آقای روحانی گام‌هایی در این مورد برداشتند که دولت‌های قبلی انجام نداده بودند. همان‌طور که می‌بینم برای انجام و اجرای قانون اساسی این کارها لازم بود، ما خود شاهدیم که زمانی که در مجلس ششم درخواست دادیم و آقای خاتمی به درخواست ما جواب دادند و رشته زبان و ادبیات کردی در لیست رشته‌های دانشگاه کردستان قرار گرفت اما با روی کار آمدن دولت احمدی‌نژاد مانع از اجرای آن شد. در اینجا فرق بین اصلاح‌طلب و اصولگرا آشکار می‌شود. اصلاح‌طلب‌ها به حرف‌های خود معتقد، وفادار و پایبندند. ولی برخي به این مسائل اعتقادی ندارند و نمونه آن‌ها احمدی‌نژاد بود. آقای روحانی برای اولین بار سفیر کرد اهل سنت را منصوب کرد مشخص است که آقای روحانی به تعهدات خود پایبند است. ما باید همیشه منصفانه عمل کنیم و در مور اقدامات آقای روحانی نیز قطعاً اگر مواردی در این بیانیه هنوز اجرایی نشده در دوره دوم حتماً اجرا خواهد شد و هم‌زبانان و هم استانی‌های ما از این کارها و اقدامات برخوردار می‌شوند.
به‌عنوان رییس ستاد دکتر روحانی در کردستان، چقدر امیدوارید که دولت دوم دکتر روحانی مطالبات کردها و اهل سنت را عملیاتی نماید؟
دکتر جلالی‌زاده: همان‌طور که قبلاً اشاره کردیم دولت آقای روحانی اگر منصفانه مورد قضاوت و تحلیل قرار گیرد واقعاً در هر زمینه‌ای ویرانه‌ای را تحویل گرفته است. شما ببینید که رشد اقتصادی کشور چقدر بود؟ روابط خارجی ما چطور بود؟ جایگاه ایران در جهان چگونه بود؟ وضعیت فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ما چگونه بود؟ بنابراین با این شرایط سخت که آقای روحانی دولت ویرانه‌ای را تحویل گرفته بود ما دیدیم که در بسیاری موارد آقای روحانی موفق بودند، مسئله برجام مسئله بسیار مهمی بود و مسائل بسیاری که در داخل کشور اتفاق افتاد چه از لحاظ مطبوعات، چه از لحاظ اینترنت، رشد اقتصادی، تورم، چه از لحاظ تعطیل شدن بسیاری از کارخانه‌ها که آقای روحانی بسیار تلاش کردند که مانع آن شوند، چه از لحاظ بیمه سلامت و مسائل بسیاری دیگر که در سطح کشوری مطرح شد. آقای روحانی مشکلات و معضلات را موردبررسی قرارداد و در جهت حل این مشکلات اقدام کرد. نسبت به کردها و اهل سنت آقای روحانی اقداماتی را انجام داده‌اند؛ معتقدیم که آقای روحانی با حل بسیاری از مشکلاتی که در کشور وجود داشته در دوره دوم وقتی این مشکلات وجود نداشته باشد، امیدواریم در دوره بعد با فرصت بیشتر و فراغت بیشتر و با استفاده از وزیران قدرتمندتر و همکاری مجلس می‌تواند مشکلات کردها و اهل سنت را راحت حل کند. وقتی ما ستاد را تحویل گرفتیم مطالباتی داشتیم و قطعاً پیگیر مطالبات خود خواهیم بود و دولت آقای روحانی با فضای فکری که در جامعه حاکم می‌شود و همکاری احزاب و گروه‌های اصلاح‌طلب و با پشتیبانی آن‌ها امیدواریم در دوره بعد وضعیت برای کردها و اهل سنت بهتر می‌شود و ما امیدواریم آقای روحانی با همت خود هم منشور حقوق شهروندی و هم اصول فراموش شده قانون اساسی را عملی کند که مطمئناً قسمتی از آن مربوط به کردها و اهل سنت است. امیدواریم که ما نیز بتوانیم از این شرایط و زمینه‌ها به‌درستی استفاده کنیم.
آیا کردها می‌توانند حقوق و خواسته‌های خود را از جناح راست مطالبه نمایند؟
دکتر جلالی زاده: این حق هر کردی است که به عنوان شهروند ایرانی از هر جناحی حقوق خود را مطالبه کند. هر کس که سکان دولت را به دست می‌گیرد وظیفه دارد که نگاه یکسان به تمام شهروندان ایرانی داشته باشد. ولی آیا واقعاً اگر يكي از ما حقوق و مطالبات از این جناح طلب می‌کنند آیا این جناح پاسخگوی آن‌ها است؟ قطعاً مطمئنم که جناح راست نمی‌تواند مانند جناح چپ یا اصلاح‌طلب جواب مردم را بدهد .من معتقدم که جناح راست اگر می‌خواست از ظرفیت و توان کردها و اهل سنت استفاده کند در این سال‌ها استفاده می‌کرد.
در ارتباط با سؤال قبلی رأی بالای کردستان و مناطق اهل سنت به روحانی چه دستاوردهایی برای کردستان و اهل سنت خواهد داشت؟
دکتر جلالی‌زاده: همان‌طور که در دنیای مدرن و دمکراتیک، اگر مردم از حزبی حمایت می‌کنند و به آن حزب رأی می‌دهند، آن حزب نسبت به مطالبات و خواسته‌های مردم احساس مسئولیت می‌کنند و می‌دانند که اگر نتوانند جواب مردم را بدهند مردم به آن‌ها رأی نمی‌دهند، بنابراين به هر کس که رأی داده می‌شود باید احساس مسئولیت بیشتری داشته باشد. آقای روحانی به‌راستی نشان داده که به رأی کردها و اهل سنت متعهد است و دیدیم که با توجه به مشکلات و گرفتاری‌های داخلی و خارجی که آقای روحانی داشتند باز هم در این بخش آقای روحانی اقدامات مثبتی انجام دادند. ادامه این اقدامات مثبت نیاز به تغذیه است یعنی رأی دادن مجدد به آقای روحانی که ما بتوانیم با رأی مجدد به دولت روحانی دستاوردهای بیشتری را کسب کنیم. اینجا بحث هزینه و فایده است، رأی ما که هزینه است به دولت آقای روحانی بدهیم و به ایشان کمک کنیم و به عنوان تولید فکری و روحی و معنوی بتوانیم از این تولید و زحمت و تلاش استفاده بهینه و درست کنیم. امیدوارم به خاطر رأی بالای مناطق کردنشین و اهل سنت، آقای روحانی بتوانند شکر نعمت رأی دادن ما را به جا بیاورد و ان هم از بین بردن تبعیض، تأمین عدالت و توجه به حقوق یکسان شهروندی و تحقق شعار ایران برای ایرانی‌ها است. در دور دوم آقای روحانی می‌تواند توجه بیشتری به کردستان و مناطق اهل سنت داشته باشد و بتواند چهره‌ای مثبت از خود در تاریخ به جا بگذارد و نشان دهد که روحانی به شعارهای خود پایبند است و ما هم شاهد آبادانی، توسعه و سازندگی و شغل و اشتغال بیشتر در کردستان باشیم.
به نظر شما در دولت آینده می‌توان امیدوار بود در سطح کلان کشوری و استانی شاهد ورود بیشتر نیروهای شایسته کرد باشیم؟
دکتر جلالی‌زاده: امیدوارم که در دولت آینده آقای روحانی بتواند با توجه به فضایی که ایجاد می‌شود هم در سطح کلان و هم استان از نیروهای شایسته کرد بیشتر استفاده کند. متأسفانه در استان و در سطح کشور تا کنون انطور که شایسته و بایسته است دولت‌ها از ظرفیت و توان کردها استفاده نکرده‌اند.
ما امیدواریم با توجه به وضعیتی که در کشورمان برقرار می‌شود و با توجه به همت آقای روحانی برای رفع تبعیض و به عنوان حقوقدان مطمئناً نگاه یکسانی به همه ایرانیان خواهد داشت و تلاش می‌کند که در گذشته که به دلیلی مشکلاتی که بوده این دید از بین رود. امیدواریم که در دور آینده آقای روحانی با توان و قدرت بیشتر بتواند در سطح سفارت‌خانه‌ها و سطح وزیران و در استان نیز در تمام سطوح از نیروهای کردهای شایسته و توانمند بهره بگیرد.
ضمن سپاس مجدد از حضور گرم شما و تقدیر از صبر و حوصله ایی که در پاسخگویی به سؤالات به خرج دادید؛ چنانچه مطلبی هست که بنده نپرسیده و شما بخواهید در مورد آن صحبت بفرمایید در خدمت شما هستیم
دکتر جلالی‌زاده: در آخر ضمن تشکر از شما دوست دارم تفاوت بین اصولگرا و اصلاح‌طلب را بیان کنم. دو نمونه بیان می‌کنم، هر دو از شهر بیجار، آقای دکتر نصرالله زاده و آقای دکتر قدیمی، آقای دکتر قدیمی سال‌ها رییس دانشگاه علوم پزشکی بود فرصت‌ها بیشماری را از دست داد، متاسفانه مانع از استخدام كردها در استان شد و چهره محبوبی از خود به جا نگذاشت؛ اما آقای نصرالهی زاده بر عکس ایشان با تلاش شبانه‌روزی خود باعث دلگرمی بسیاری از پیمانکاران و شرکت‌ها و افرادی که در استان کار می کنند شده‌اند. امروز به وجود آقای نصرالهی زاده در استان افتخار می‌کنیم چون ایشان به‌راستی برای مردم کردستان ارزش قائل است و به دنبال حل مشکلات آن‌هاست. امیدوارم مردم کردستان که در انتخابات مختلف نشان داده‌اند که فکر و اندیشه برای آن‌ها بسیار مهم است، مورد توجه کسانیکه به‌راستی می‌خواهند در عرصه سیاست برای این مردم ارزش قائل باشند و مشکلات آنان را حل کنند قرار بگیرند که آقای روحانی با اقدامات خود نشان داده‌اند که این راه را در پیش‌گرفته‌اند. مطمینا رأی دادن به آقای روحانی رأی دادن به‌اعتدال است و رأی ندادن به آقای روحانی فضایی را برای ما به یاد خواهد آورد که در دوره هشت ساله آقای احمدی‌نژاد دیدیم. مردم کردستان در طول تاریخ به آزادگی به حریت، به خوش فکری و به طرفداران عدالت و اجرای قانون مشهور بوده‌اند، امیدوارم که در این دوره هم نشان دهند که به‌راستی که در ایران پیشتازند و برای استان‌های دیگر الگو باشند همان‌طور که در دولت آقای خاتمی برای جنبش اصلاحات استان کردستان به عنوان نمونه اصلاح‌طلبی مشهور بود در این دوره نیز به عنوان نمونه اعتدال و اصلاح‌طلبی به چراغ و نوری در آسمان ایران تبدیل شود. موفقیت آقای روحانی در انتخابات پیشرو پیروزی کردها و اهل سنت در رسیدن به مطالباتشان خواهد بود. البته نه تنها کردها بلکه تمام اقوام و تمام ایرانی ها سهم یکسانی از دولت اعتدال و اصلاحات خواهند داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.