جایگاه سیاسی و اجتماعی کردهای مقیم پایتخت
خالد قادری
به گواه تاریخ، افراد، گروهها و ملتهایی که تشخیص مناسبی از موقعیت و وضعیت خود را داشته اند در حرکت بهسوی ایدهآلها و کمال مطلوب شان دستاوردهای ارزشمندی را کسب کرده اند .
متاسفانه عدم انسجام و آرمانی بودن خوانش برخی از فعالان سیاسی و اجتماعی کرد از سیر واقعی حوادث، سبب شده دستاوردهای ملموس و موثری ناشی از اقدامات و تحرکات اجتماعي با وجود تکاپوی بسیار نداشته باشیم.
حضور چشمگیر کردها در پایتخت، که برخی منابع غیر رسمی ۱۵تا ۲۰ درصد جمعیت شهر تهران را از شهروندان کرد سراسر کشور میدانند، پرسشهایی این چنین جهت تحلیل ساختار جمعیتی و کارکرد اجتماعی و سیاسی آنها، فرا رویمان قرار میدهد:
شاخصه این جمعیت انبوه پایتخت نشین چیست؟ این کمیت حضور چگونه کیفیتی دارد؟ وزن اجتماعی آنان در آوردگاه پایتخت چگونه است؟ تاثیرگذاری این جمعیت در گردونه پر تلاطم پایتخت که محل اصلی گفتمانها و اصطکاکهای مختلف منافع در حوزههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و… است، چگونه است؟
بدیهی است که پرداختن به تمامی جوانب این موضوع نیازمند کار میدانی گسترده است. بنابراین با اتکا به دادههای عینی و اطلاعات عام به برخی جوانب موضوع اشاره میشود. لذا ضمن اذعان به نقش موثر فرهیختگان کرد که در پایتخت فعالیت دارند، این نوشتار متناسب با بعد جمعیتی به ارائه استدلال میپردازد.
علیرغم جمعیت انبوه ۱۵ تا ۲۰ درصدی، متاسفانه دادههای موجود نشان از عدم تاثیرگذاری کردهای مقیم مرکز بر کارزارهای سیاسی، اقتصادی و… دارد و حضور پر رنگ آنها را به وضوح می توان در بازار تره بار فروشی تهران یافت که تقریبا اکثریت این بازار را در دست دارند. همچنین انبوهی از کارگران ساختمانی در تهران کرد هستند که به یمن عرق جبین آنها و دستان پینه بستهاشان با ساخت آسمان خراشها و آپارتمانهای بلند، کردها توانستهاند بر پهنه آسمان پایتخت، خراشی بیاندازند.
نگاهی به اطلس جمعیتی شهر تهران آشکار میسازد که رنگینکمان فرهنگی کشور متشکل از مردمان چهار گوشه ایران در پایتخت به طور کامل خود را نمایان ساخته و دراین میان تشکلهای گوناگونی با توجه به اشتراکات فر هنگی و هویتی گوناگون شکل گرفته که در مواردی با لابیهای مختلف مخصوصا از جانب نمایندگان مجلس ومدیران سطوح بالای دولتی در پی دست یابی به کرسیهای وزرات خانهها جهت اعمال نفوذ برای جذب اعتبار، بودجه و کادر سازی برای توسعه استان و مناطق خود هستند. در این میان جامعه کردهای مقیم مرکز اگر چه تشکلی به نام شکل گرفته است ولی در عمل غیر حرفهای، منفعل و منزوی انگار پیری عصا بهدست و فرتوت که فقط نفس میکشد اینگونه عمل میکند.
نگارنده کنجکاوانه در فضای واقعی سعی در شناخت کارنامه تشکلهای کرد پایتخت نشین جهت ارزیابی آن را داشتم و با وجود جستجوی بسیار از افرادی که سالها در تهران زندگی کردهاند با بی اطلاعی آنها اکثرا به فضای مجازی ارجاع داده میشدم و نهایتا چند سایت و کانال تلگرامی را یافتم که یکی از آنها با چنین شناسنامهای -کانال تلگرامی کردهای مقیم مرکز- انگار تابلوی اعلاناتی جهت مراسم ترحیم و تعزیه است و گویا کارکرد اصلی این تشکل در دنیای واقعی و فضای مجازی است وشاید هم بیشتر محفلی بسته و خودمانی باشد.بنابراین میطلبد که نخبگان سیاسی و اجتماعی کرد پایتخت نشین، جهت هویت بخشیدن به حضور اجتماعی خود در آنجا، اقداماتی داشته باشند، که بتوانند به عنوان بازیگری کلیدی در عرصه سیاست، اقتصاد و فرهنگ، عرض اندام کنند و بهسان اهرمی تاثیرگذار در معادلات سیاسی پایتخت موثر واقع شوند.از آنجا که این ایام از قضا مصادف با انتخابات شوراهای شهر نیز هست و در میان کاندیداتورهای حوزه انتخابیه شهر تهران، چندین نامزد کرد از جمله دکتر سید معروف صمدی و دکتر حامد قادرمرزی، اعلام حضور کردهاند میطلبد که از طرف جامعه کردهای مقیم تهران از آنها حمایت شود،
باشد تا گامی موثر هر چند کوتاه به سوی افقی شایستهتر و آغازی برای بیرون خزیدن از لاک انفعال و انزوا باشد. در کارزارهای سیاسی حداقل گامها در شرایط ممکن و بسترهای ضعیف، مسیر رو به جلو تعریف شده و مثمر ثمر خواهد بود. از این رو کردهای مقیم مرکز با توجه به بعد جمعیتی هم که باشد روای حق برخورداری در مراکز سیاسی و اداری مرکز کشور؛ هم در مجلس و هم در شورای شهر را دارند.
با این حساب کنشگران سیاسی کرد مقیم پایتخت میتوانند با فراهم سازی بسترهای لازم با راهکارهای انسجام بخشی و متشکل کردن خود، وزن سیاسی و اجتماعی پیدا کرده و در معادلات مختلف به عنوان بازیگری مهم قلمداد شوند و ایفای نقش نمایند و حتی در صورت عدم تایید نهایی این نامزدها، با ایجاد کنش سیاسی طرح مسایل آنان از سوی کاندیداهای دیگر با اهمیت تلقی شده و جهت جلب نظر و رای اعتماد آنان به مطالبات شان پرداخته شود.
از این روی سهم فرهیختگان بسی گرانتر و با اهمیتتر است و انسجام فکری آنها شاه کلیدی خواهد بود که اسباب انسجام جامعه را فراهم کرده و سبب عدم تفرق، انشعاب و انشقاق و هزینههای نامناسب دیگر نیز میشود.
به گواه تاریخ، افراد، گروهها و ملتهایی که تشخیص مناسبی از موقعیت و وضعیت خود را داشته اند در حرکت بهسوی ایدهآلها و کمال مطلوب شان دستاوردهای ارزشمندی را کسب کرده اند .
متاسفانه عدم انسجام و آرمانی بودن خوانش برخی از فعالان سیاسی و اجتماعی کرد از سیر واقعی حوادث، سبب شده دستاوردهای ملموس و موثری ناشی از اقدامات و تحرکات اجتماعي با وجود تکاپوی بسیار نداشته باشیم.
حضور چشمگیر کردها در پایتخت، که برخی منابع غیر رسمی ۱۵تا ۲۰ درصد جمعیت شهر تهران را از شهروندان کرد سراسر کشور میدانند، پرسشهایی این چنین جهت تحلیل ساختار جمعیتی و کارکرد اجتماعی و سیاسی آنها، فرا رویمان قرار میدهد:
شاخصه این جمعیت انبوه پایتخت نشین چیست؟ این کمیت حضور چگونه کیفیتی دارد؟ وزن اجتماعی آنان در آوردگاه پایتخت چگونه است؟ تاثیرگذاری این جمعیت در گردونه پر تلاطم پایتخت که محل اصلی گفتمانها و اصطکاکهای مختلف منافع در حوزههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و… است، چگونه است؟
بدیهی است که پرداختن به تمامی جوانب این موضوع نیازمند کار میدانی گسترده است. بنابراین با اتکا به دادههای عینی و اطلاعات عام به برخی جوانب موضوع اشاره میشود. لذا ضمن اذعان به نقش موثر فرهیختگان کرد که در پایتخت فعالیت دارند، این نوشتار متناسب با بعد جمعیتی به ارائه استدلال میپردازد.
علیرغم جمعیت انبوه ۱۵ تا ۲۰ درصدی، متاسفانه دادههای موجود نشان از عدم تاثیرگذاری کردهای مقیم مرکز بر کارزارهای سیاسی، اقتصادی و… دارد و حضور پر رنگ آنها را به وضوح می توان در بازار تره بار فروشی تهران یافت که تقریبا اکثریت این بازار را در دست دارند. همچنین انبوهی از کارگران ساختمانی در تهران کرد هستند که به یمن عرق جبین آنها و دستان پینه بستهاشان با ساخت آسمان خراشها و آپارتمانهای بلند، کردها توانستهاند بر پهنه آسمان پایتخت، خراشی بیاندازند.
نگاهی به اطلس جمعیتی شهر تهران آشکار میسازد که رنگینکمان فرهنگی کشور متشکل از مردمان چهار گوشه ایران در پایتخت به طور کامل خود را نمایان ساخته و دراین میان تشکلهای گوناگونی با توجه به اشتراکات فر هنگی و هویتی گوناگون شکل گرفته که در مواردی با لابیهای مختلف مخصوصا از جانب نمایندگان مجلس ومدیران سطوح بالای دولتی در پی دست یابی به کرسیهای وزرات خانهها جهت اعمال نفوذ برای جذب اعتبار، بودجه و کادر سازی برای توسعه استان و مناطق خود هستند. در این میان جامعه کردهای مقیم مرکز اگر چه تشکلی به نام شکل گرفته است ولی در عمل غیر حرفهای، منفعل و منزوی انگار پیری عصا بهدست و فرتوت که فقط نفس میکشد اینگونه عمل میکند.
نگارنده کنجکاوانه در فضای واقعی سعی در شناخت کارنامه تشکلهای کرد پایتخت نشین جهت ارزیابی آن را داشتم و با وجود جستجوی بسیار از افرادی که سالها در تهران زندگی کردهاند با بی اطلاعی آنها اکثرا به فضای مجازی ارجاع داده میشدم و نهایتا چند سایت و کانال تلگرامی را یافتم که یکی از آنها با چنین شناسنامهای -کانال تلگرامی کردهای مقیم مرکز- انگار تابلوی اعلاناتی جهت مراسم ترحیم و تعزیه است و گویا کارکرد اصلی این تشکل در دنیای واقعی و فضای مجازی است وشاید هم بیشتر محفلی بسته و خودمانی باشد.بنابراین میطلبد که نخبگان سیاسی و اجتماعی کرد پایتخت نشین، جهت هویت بخشیدن به حضور اجتماعی خود در آنجا، اقداماتی داشته باشند، که بتوانند به عنوان بازیگری کلیدی در عرصه سیاست، اقتصاد و فرهنگ، عرض اندام کنند و بهسان اهرمی تاثیرگذار در معادلات سیاسی پایتخت موثر واقع شوند.از آنجا که این ایام از قضا مصادف با انتخابات شوراهای شهر نیز هست و در میان کاندیداتورهای حوزه انتخابیه شهر تهران، چندین نامزد کرد از جمله دکتر سید معروف صمدی و دکتر حامد قادرمرزی، اعلام حضور کردهاند میطلبد که از طرف جامعه کردهای مقیم تهران از آنها حمایت شود،
باشد تا گامی موثر هر چند کوتاه به سوی افقی شایستهتر و آغازی برای بیرون خزیدن از لاک انفعال و انزوا باشد. در کارزارهای سیاسی حداقل گامها در شرایط ممکن و بسترهای ضعیف، مسیر رو به جلو تعریف شده و مثمر ثمر خواهد بود. از این رو کردهای مقیم مرکز با توجه به بعد جمعیتی هم که باشد روای حق برخورداری در مراکز سیاسی و اداری مرکز کشور؛ هم در مجلس و هم در شورای شهر را دارند.
با این حساب کنشگران سیاسی کرد مقیم پایتخت میتوانند با فراهم سازی بسترهای لازم با راهکارهای انسجام بخشی و متشکل کردن خود، وزن سیاسی و اجتماعی پیدا کرده و در معادلات مختلف به عنوان بازیگری مهم قلمداد شوند و ایفای نقش نمایند و حتی در صورت عدم تایید نهایی این نامزدها، با ایجاد کنش سیاسی طرح مسایل آنان از سوی کاندیداهای دیگر با اهمیت تلقی شده و جهت جلب نظر و رای اعتماد آنان به مطالبات شان پرداخته شود.
از این روی سهم فرهیختگان بسی گرانتر و با اهمیتتر است و انسجام فکری آنها شاه کلیدی خواهد بود که اسباب انسجام جامعه را فراهم کرده و سبب عدم تفرق، انشعاب و انشقاق و هزینههای نامناسب دیگر نیز میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.