|

کردستان و روحانی

محمدآزاد جلالی زاده


انتخاباتی دیگر در راه است و آزمونی دیگر برای مؤلفه جمهوریت در این سرزمین، جریانات رسمی درون نظم مستقر سیاسی با معرفی و حمایت از
چهره های مورد نظرشان، علناً و رسماً وارد گود رقابت شده‌اند و آرام آرام ایران وضعیتی کاملاً انتخاباتی بخود گرفته است، به تبع وضعیت جاری و ساری در کشور، کردستان نیز وارد فاز انتخاباتی شده و با افتتاح ستادهای کاندیداها در مرکز و شهرهای مختلف استان، بار دیگر بحث‌ها و چالش‌ها و مسایلی خاص در منطقه مطرح می‌شود. در این کوته‌نوشته برآنم تا خلاصه‌وار چند موضوعی را با خوانندگان در میان نهم .
الف- کردستان شرایط خاص و ویژه‌ای دارد و فضای سیاسی آن متأثر از کنش‌ها و واکنش‌های پوزیسیون و اپوزیسیون در عرصه شطرنج سیاست کشور و آن‌سوی مرزهاست.
ب- سیاست همچون فرایند حل مسئله‌های گوناگون در بازه‌های زمانی مختلف است و پروسه سیاسی پروسه‌ای "حل مساله محور" با کمترین سود و بیشترین بازده و صد البته محدود به حدهای زمانی و مکانی خاص خویش است و اینجاست که خصلت کاملاً "کارکردگرایانه" امر سیاسی عیان می‌شود و بنابراین می‌طلبد که حوزه سیاسی فلسفه و اخلاق و زبان و ذهنیت خاص خود را داشته باشد .
ج- در وادی امر سیاسی بسیار کنش‌ها هستند که می‌توانند عملیاتی شوند، امّا داور نهایی در این حوزه آن ست که چه مقدار از تفکرات و انتزاعیات، وجه عملی یافته است و به اصطلاح چه کاشته‌ایم و چه برداشت کرده‌ایم ، اینگونه است که کنش‌های مختلف پیش روست امّا همه اینها باید به آزمون و محک عرصه "کارکردگرایی" رود.
د- سیاست عرصه کسب، نگهداری و گسترش «قدرت» است و قدرت نیز نه هدف نهایی که وسیله‌ای برای پیشبرد برنامه‌ها و اهداف و در یک سخن «مطالبات» است، سیاست بدون مطالبه همچون کشتی بدون کشتیبانی‌ست که بادها و امواج او را به هر کجا بخواهند می برند، اساساً بازی سیاسی معطوف به چگونگی دسترسی به مطالبات است، چرایی مطالبات خود بحث دامنه‌داری است که عرصه‌های دیگری چون جامعه شناسی سیاسی و فلسفه سیاسی را نیز دربر می‌گیرد و در مجال این مقال کوتاه نمی‌گنجد.
ه- اگر بخواهیم کلی وارد قضیه شویم و مته به خشخاش جزییات نگذاریم؛ به نظر چنین می‌آید که توسعه کمی و کیفی همه جانبه و نیز توجه به ساختار و بافتار فرهنگی، قومیتی و مذهبی در استان کردستان و نیز بقیه مناطق کردنشین، مطالبات اصلی و بنیادین کردهای ایرانیست و اندک مداقه‌ای در سیر تحولات سیاسی بعد از انقلاب نشان می‌دهد که همواره جریان‌های تحول خواه -در معنای عام- سر سازگاری و همراهی بیشتری با این مطالبات داشته‌اند.
و- توجه به همه محدودیت‌های حقیقی و حقوقی پست ریاست جمهوری در ایران که باعث شده قدرت واقعی رییس جمهور کمینه تر از آن باشد که مردمان تصور می‌کنند، پیش نیاز مطالبه طلبی و سهم خواهی و بده-بستان سیاسی در سپهر سیاسی ایران است. توجه به این امر باعث می‌شود که واقع بینی سیاسی و اجتماعی غالب شود و فعالان سیاسی و به تبع افکار عمومی دچار بی انگیزگی، ناامیدی و کرختی سیاسی پسینی نشوند .
ز- با توجه به نکات فوق، اولاً به نظر می‌رسد که پناه بردن به صندوق رای و همگانی کردن امر انتخابات برای پیشبرد مطالبات، کم هزینه‌ترین و پرسودترین فعالیت سیاسی در ایران امروز و به تبع در کردستان است، ثانیاً تاریخ سیاسی همیشه نشان داده که «سیاست‌ورزی» در فضای آرام و امنیت همه جانبه امکان پذیر است و در چنین فضایی است که همگان و به ویژه اقلیت‌ها بدون سوتفاهم‌ها و سوءبرداشت‌ها می‌توانند کاملاً مطالبه‌محور به بازی بنشینند .
ح- دکتر روحانی «رییس جمهور» خوبیست، ساختار سیاسی را به خوبی می‌شناسد، با چم و خم و ظرافت‌های آن آشناست، فوتهای کوزه‌گری بسیاری در انبان دارد، به مسایل امنیت ملی احاطه دارد و از همه مهمتر، فردی عملگرا و گریزان از رويكرد‌های محدود کننده حقوق شهروندی است، و در این شرایط زمانی و مکانی -که توجه به این دو عنصر از اس و اساس‌های امر و کنش سیاسی ست- بهترین گزینه برای پیگیری مطالبات گوناگون اعم از درخواست توسعه همه جانبه استان و نیز توجه به امور هویتی و فرهنگی در این منطقه است .


انتخاباتی دیگر در راه است و آزمونی دیگر برای مؤلفه جمهوریت در این سرزمین، جریانات رسمی درون نظم مستقر سیاسی با معرفی و حمایت از
چهره های مورد نظرشان، علناً و رسماً وارد گود رقابت شده‌اند و آرام آرام ایران وضعیتی کاملاً انتخاباتی بخود گرفته است، به تبع وضعیت جاری و ساری در کشور، کردستان نیز وارد فاز انتخاباتی شده و با افتتاح ستادهای کاندیداها در مرکز و شهرهای مختلف استان، بار دیگر بحث‌ها و چالش‌ها و مسایلی خاص در منطقه مطرح می‌شود. در این کوته‌نوشته برآنم تا خلاصه‌وار چند موضوعی را با خوانندگان در میان نهم .
الف- کردستان شرایط خاص و ویژه‌ای دارد و فضای سیاسی آن متأثر از کنش‌ها و واکنش‌های پوزیسیون و اپوزیسیون در عرصه شطرنج سیاست کشور و آن‌سوی مرزهاست.
ب- سیاست همچون فرایند حل مسئله‌های گوناگون در بازه‌های زمانی مختلف است و پروسه سیاسی پروسه‌ای "حل مساله محور" با کمترین سود و بیشترین بازده و صد البته محدود به حدهای زمانی و مکانی خاص خویش است و اینجاست که خصلت کاملاً "کارکردگرایانه" امر سیاسی عیان می‌شود و بنابراین می‌طلبد که حوزه سیاسی فلسفه و اخلاق و زبان و ذهنیت خاص خود را داشته باشد .
ج- در وادی امر سیاسی بسیار کنش‌ها هستند که می‌توانند عملیاتی شوند، امّا داور نهایی در این حوزه آن ست که چه مقدار از تفکرات و انتزاعیات، وجه عملی یافته است و به اصطلاح چه کاشته‌ایم و چه برداشت کرده‌ایم ، اینگونه است که کنش‌های مختلف پیش روست امّا همه اینها باید به آزمون و محک عرصه "کارکردگرایی" رود.
د- سیاست عرصه کسب، نگهداری و گسترش «قدرت» است و قدرت نیز نه هدف نهایی که وسیله‌ای برای پیشبرد برنامه‌ها و اهداف و در یک سخن «مطالبات» است، سیاست بدون مطالبه همچون کشتی بدون کشتیبانی‌ست که بادها و امواج او را به هر کجا بخواهند می برند، اساساً بازی سیاسی معطوف به چگونگی دسترسی به مطالبات است، چرایی مطالبات خود بحث دامنه‌داری است که عرصه‌های دیگری چون جامعه شناسی سیاسی و فلسفه سیاسی را نیز دربر می‌گیرد و در مجال این مقال کوتاه نمی‌گنجد.
ه- اگر بخواهیم کلی وارد قضیه شویم و مته به خشخاش جزییات نگذاریم؛ به نظر چنین می‌آید که توسعه کمی و کیفی همه جانبه و نیز توجه به ساختار و بافتار فرهنگی، قومیتی و مذهبی در استان کردستان و نیز بقیه مناطق کردنشین، مطالبات اصلی و بنیادین کردهای ایرانیست و اندک مداقه‌ای در سیر تحولات سیاسی بعد از انقلاب نشان می‌دهد که همواره جریان‌های تحول خواه -در معنای عام- سر سازگاری و همراهی بیشتری با این مطالبات داشته‌اند.
و- توجه به همه محدودیت‌های حقیقی و حقوقی پست ریاست جمهوری در ایران که باعث شده قدرت واقعی رییس جمهور کمینه تر از آن باشد که مردمان تصور می‌کنند، پیش نیاز مطالبه طلبی و سهم خواهی و بده-بستان سیاسی در سپهر سیاسی ایران است. توجه به این امر باعث می‌شود که واقع بینی سیاسی و اجتماعی غالب شود و فعالان سیاسی و به تبع افکار عمومی دچار بی انگیزگی، ناامیدی و کرختی سیاسی پسینی نشوند .
ز- با توجه به نکات فوق، اولاً به نظر می‌رسد که پناه بردن به صندوق رای و همگانی کردن امر انتخابات برای پیشبرد مطالبات، کم هزینه‌ترین و پرسودترین فعالیت سیاسی در ایران امروز و به تبع در کردستان است، ثانیاً تاریخ سیاسی همیشه نشان داده که «سیاست‌ورزی» در فضای آرام و امنیت همه جانبه امکان پذیر است و در چنین فضایی است که همگان و به ویژه اقلیت‌ها بدون سوتفاهم‌ها و سوءبرداشت‌ها می‌توانند کاملاً مطالبه‌محور به بازی بنشینند .
ح- دکتر روحانی «رییس جمهور» خوبیست، ساختار سیاسی را به خوبی می‌شناسد، با چم و خم و ظرافت‌های آن آشناست، فوتهای کوزه‌گری بسیاری در انبان دارد، به مسایل امنیت ملی احاطه دارد و از همه مهمتر، فردی عملگرا و گریزان از رويكرد‌های محدود کننده حقوق شهروندی است، و در این شرایط زمانی و مکانی -که توجه به این دو عنصر از اس و اساس‌های امر و کنش سیاسی ست- بهترین گزینه برای پیگیری مطالبات گوناگون اعم از درخواست توسعه همه جانبه استان و نیز توجه به امور هویتی و فرهنگی در این منطقه است .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.