شکل گیری واقعیات سیاسی در عرصه مجازی
سیوان نیکپی
طی دو دهه گذشته تحول در تکنولوژی ارتباطات در تمامی عرصههای زندگی بشر اثرات عمیق و قابل توجهی بر جای گذاشته و واکنشهای فردی، ملی، منطقهای و بینالمللی را تحت تاثیر خود قرار داده است. بدون تردید بعدی از زندگی انسان را نمیتوان یافت که متاثر از فضای مجازی و یا فضای سایبری نباشد.به موازات پیشرفتهای شگرف در حوزه فناوری اطلاعات هر روز بیشتر از گذشته، سرنوشت افراد ، جوامع و سازمانها با آن گره میخورد.سیاست به عنوان فرایندی که در دنیای واقعی انسان در جریان است و تقریبا همه زندگی ما انسانها تحت الشعاع جریانات ، تعاملات و معاملات کنشگران خرد و کلان دنیای سیاست می باشد ، خود به نوعی دستخوش تاثیرات عمیق فضای مجازی و توسعه تکنولوژیکی ارتباطات بشر قرار گرفته است. ارتباط بین فضای مجازی و سیاست دو سویه بوده و البته دو کارکرد متضاد هم دارند به طوری که این ارتباط میتواند هم فرصت و هم تهدید به شمار بیاید.به درستی قرن بیست و یکم قرن فضای مجازی نامیده شده، عرصه ای مجازی که متاثر از واقعیت های سیاسی و در عین حال تاثیرگذار براین بستر واقعی است.بسیاری از کارشناسان بر این باورند امروزه امر سیاسی در علم سیاست دچار
دگرگونیهای بنیادی شده و بی شک بدون در نظر گرفتن فاکتوری تاثیر گذار به اسم فضای مجازی و شبکههای ارتباط جمعینمیتوان به بررسی این تحولات برخاست .
این فضا سهم عمدهای در این تحولات ایفا نموده است به طوری که مشابه وسیلهای مکمل و نه جایگزین برای اشکال سنتی ارتباطات سنتی قلمداد میشود.فضای مجازی ظرفیتهایی برای ایجاد تعامل سیاسی جدید آفریده که بستر مناسبی برای تعامل سیاسی جدید محسوب میشود و عرصه عمومی جدید را تحت تاثیر خود قرار داده است.این عرصه با ایجاد فرصتهای مشارکتی جدید در ابعاد آموزش و پژوهش، همانند سایر فناوریها در راستای قطبی کردن و به سیطره درآوردن اندیشهها ی انسان میکوشد. فضای مجازی به عنوان عنصری اصلی در بسیاری از نهادها و موسسات نیز قدرت نمایی می کند. درعصري زندگی میکنیم که انفجار اطلاعات در آن اجتناب ناپذیر است. وقوع جامعه اطلاعاتی، گسترش فناوریهاي نوین ارتباطی واطلاعاتی، با تمامی پیامدهاي مثبت و منفی اش در حال تکوین است.فضاي مجازي درنوع خود بستري جدید براي مشارکت شهروندان در عرصه سیاسی کشورها شده است به طوري که می توان گفت بخش عمده رویدادهاي سیاسی اخیر جهان، مدیون فضاي مجازي می باشد.طی سالهای اخیر رسانههای مجازی با شکستن انحصار دولت در مهندسی افکار عمومی به ویژه در جوامع در حال توسعه از جمله کشورهای خاورمیانه باعث به وجود آمدن
تغییرات فراوانی در بافت اجتماعی این کشورها شده است. آنچه طی چند سال اخیر کارشناسان را شگفتزده کرد شکلگیری جنبشهای گسترده اجتماعی در سطح خاورمیانه به ویژه به بار نشستن زودهنگام جنبشهای تونس و مصر بود. جنبشهایی که در فضای مجازی شکل گرفت ، افکار عمومی هدايت و مهندسی شد و تحولات واقعی در سطح کلان به وجود آورد.در این عصر و با نزدیک شدن به شروع انقلاب چهارم صنعتی که عصر سیطره رباتها بر زندگی انسان خواهد بود و انسان ناچارا بسیاری از تعاملات واقعیش را در این بستر مجازی و سایبری شکل خواهد بخشید ، شبح فضای مجازی چنان سنگینی میکند که اتخاذ هر نوع سیاست اشتباه ممکن است خیل عظیمی از اعتراضها را در پی داشته باشد ، از همین رو دیگر زمانه تحریف به سرعت در حال گذار است.
طی دو دهه گذشته تحول در تکنولوژی ارتباطات در تمامی عرصههای زندگی بشر اثرات عمیق و قابل توجهی بر جای گذاشته و واکنشهای فردی، ملی، منطقهای و بینالمللی را تحت تاثیر خود قرار داده است. بدون تردید بعدی از زندگی انسان را نمیتوان یافت که متاثر از فضای مجازی و یا فضای سایبری نباشد.به موازات پیشرفتهای شگرف در حوزه فناوری اطلاعات هر روز بیشتر از گذشته، سرنوشت افراد ، جوامع و سازمانها با آن گره میخورد.سیاست به عنوان فرایندی که در دنیای واقعی انسان در جریان است و تقریبا همه زندگی ما انسانها تحت الشعاع جریانات ، تعاملات و معاملات کنشگران خرد و کلان دنیای سیاست می باشد ، خود به نوعی دستخوش تاثیرات عمیق فضای مجازی و توسعه تکنولوژیکی ارتباطات بشر قرار گرفته است. ارتباط بین فضای مجازی و سیاست دو سویه بوده و البته دو کارکرد متضاد هم دارند به طوری که این ارتباط میتواند هم فرصت و هم تهدید به شمار بیاید.به درستی قرن بیست و یکم قرن فضای مجازی نامیده شده، عرصه ای مجازی که متاثر از واقعیت های سیاسی و در عین حال تاثیرگذار براین بستر واقعی است.بسیاری از کارشناسان بر این باورند امروزه امر سیاسی در علم سیاست دچار
دگرگونیهای بنیادی شده و بی شک بدون در نظر گرفتن فاکتوری تاثیر گذار به اسم فضای مجازی و شبکههای ارتباط جمعینمیتوان به بررسی این تحولات برخاست .
این فضا سهم عمدهای در این تحولات ایفا نموده است به طوری که مشابه وسیلهای مکمل و نه جایگزین برای اشکال سنتی ارتباطات سنتی قلمداد میشود.فضای مجازی ظرفیتهایی برای ایجاد تعامل سیاسی جدید آفریده که بستر مناسبی برای تعامل سیاسی جدید محسوب میشود و عرصه عمومی جدید را تحت تاثیر خود قرار داده است.این عرصه با ایجاد فرصتهای مشارکتی جدید در ابعاد آموزش و پژوهش، همانند سایر فناوریها در راستای قطبی کردن و به سیطره درآوردن اندیشهها ی انسان میکوشد. فضای مجازی به عنوان عنصری اصلی در بسیاری از نهادها و موسسات نیز قدرت نمایی می کند. درعصري زندگی میکنیم که انفجار اطلاعات در آن اجتناب ناپذیر است. وقوع جامعه اطلاعاتی، گسترش فناوریهاي نوین ارتباطی واطلاعاتی، با تمامی پیامدهاي مثبت و منفی اش در حال تکوین است.فضاي مجازي درنوع خود بستري جدید براي مشارکت شهروندان در عرصه سیاسی کشورها شده است به طوري که می توان گفت بخش عمده رویدادهاي سیاسی اخیر جهان، مدیون فضاي مجازي می باشد.طی سالهای اخیر رسانههای مجازی با شکستن انحصار دولت در مهندسی افکار عمومی به ویژه در جوامع در حال توسعه از جمله کشورهای خاورمیانه باعث به وجود آمدن
تغییرات فراوانی در بافت اجتماعی این کشورها شده است. آنچه طی چند سال اخیر کارشناسان را شگفتزده کرد شکلگیری جنبشهای گسترده اجتماعی در سطح خاورمیانه به ویژه به بار نشستن زودهنگام جنبشهای تونس و مصر بود. جنبشهایی که در فضای مجازی شکل گرفت ، افکار عمومی هدايت و مهندسی شد و تحولات واقعی در سطح کلان به وجود آورد.در این عصر و با نزدیک شدن به شروع انقلاب چهارم صنعتی که عصر سیطره رباتها بر زندگی انسان خواهد بود و انسان ناچارا بسیاری از تعاملات واقعیش را در این بستر مجازی و سایبری شکل خواهد بخشید ، شبح فضای مجازی چنان سنگینی میکند که اتخاذ هر نوع سیاست اشتباه ممکن است خیل عظیمی از اعتراضها را در پی داشته باشد ، از همین رو دیگر زمانه تحریف به سرعت در حال گذار است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.