«اعتياد و خانواده »
روناک کنعانیان
بیماری اعتیاد دارای یک روند تدریجی مهلک است و به آرامی از مصرف تفننی و مقطعی، به مصرف جدی و دائمی تبدیل میشود. از این رو بسیاری از افرادی که مصرف مواد مخدر را آغاز میکنند، نمیدانند که دچار شدن به بیماری اعتیاد را در پیش رو دارند. به طور معمول فرد مبتلا از پیشرفت بیماری در خود مطلع نیست و زمانی متوجه این موضوع میشود که دیگر دیر شده است. اعضای خانواده نیز معمولاً نمیدانند که چه بلایی برسرعزیزشان میآید و تنها زمانی متوجه این موضوع میشوند که تغییرات ناخوشایندی در رفتار و حالات روانی او ایجاد شده است. متاسفانه اعضای خانواده برای دلگرمی خود و روبرو نشدن با واقعیت، تلاش می کنند تا موضوع را کوچک جلوه داده و با خود بگویند که این حالات به تدریج از بین خواهد رفت و عضو معتاد خانواده مصرف مواد را قطع خواهد کرد...
با شدت گرفتن اعتیاد، فرد معتاد به ناچار وقت و انرژی بیشتری برای تهیه و مصرف مواد و یا ترک آن صرف می کند. تهیه و مصرف مواد به تنها مساله مهم زندگی فرد معتاد بدل شده و او به تدریج رابطه خود با اعضای خانواده را کم تر می کند. در عوض رابطه بین فرد معتاد و مواد مخدر، به مفهومی بسیار واقعی به بخشی از محیط خانواده تبدیل می شود. اعضای خانواده ممکن است تا حدودی متوجه بروز برخی از تغییرات باشند، اما به طور کلی قادر به تعیین این که چه اتفاقاتی در حال رخ دادن است نیستند.آنها فقط متوجه این نکته می شوند که خانه دیگر جای امنی برای آنها نیست و تشویش، تنش، و اضطراب، به جای ایمنی و آسایش حکمفرما شده است و آن شخصی که در گذشته کاملا او را می شناختند، به فردی بداخلاق و تندخو، یا فردی بسیار خسته و ناتوان تبدیل شده است که تمایلی برای معاشرت با اعضای خانواده خود نیز ندارند.
عوامل فردی موثر در گرایش به مصرف مواد مخدر عبارتند از:
فشارهای عصبی و بیماریهای روحی:
کسانی که دائما در معرض فشارهای عصبی و محیطی قرار دارند، بیشتر از دیگران در معرض خطر گرایش به اعتیاد هستند. موقعیتهایی همانند کنکور، از دست دادن نزدیکان، شکستهای عاطفی، مالی، شغلی، تحصیلی، انتخاب همسر و… ممکن است در زندگی هر جوانی پیش آید. اضطراب، افسردگی شدید، پرخاشگری و رفتارهای ضد اجتماعی، زمینهساز بروز اعتیاد هستند.
شخصیتهای خاص:
بعضی از افراد با خصوصیات شخصیتی خاص خودشان، بیشتر در معرض خطر اعتیاد قرار میگیرند، به طور مثال کسی که به خاطر خجالت و رودربایستی، توان نه گفتن به دوستش را ندارد، ممکنه با هر تعارف ساده به مصرف مواد مخدر آلوده شود.
نگرش مثبت به مواد مخدر:
مجموع اطلاعات غلط و باورهای نادرست، موجب میشود که فرد، نگرش و دیدگاه مثبتی نسبت به مصرف مواد مخدر پیدا کند و زشتی مصرف برایش از بین برود و به راحتی به مصرف مواد مخدر گرایش پیدا کند.
مشکلات جسمانی
مشکلات جسمانی یکی دیگر از عوامل موثر در گرایش به مصرف مواد مخدر است. بعضی افراد برای تسکین درد از مواد مخدر استفاده میکنند. در صورتی که پزشکان با بهرهگیری از داروهای مسکن، میتوانند طوری درد را کنترل کنند که فرد به آن داروها وابسته نشود.عدم آگاهی از خطرات مصرف مواد مخدر:
گروهی دائما در حال تبلیغ برای مواد مخدر هستند، که این کار را یا برای توجیه رفتار خود و یا برای به فروش رساندن مواد مخدر انجام می دهند. تاثیر مشاغل خاص در گرایش به مواد مخدر
بعضی از مشاغل خاص که فعالیت جسمی سنگین و تغییر ساعتهای خواب و بیداری را به دنبال دارند، فرد را مستعد ابتلا به اعتیاد میکنند، کسانی که این مشاغل را دارند، باید بیشتر مراقب خودشان باشند.
بیماری اعتیاد دارای یک روند تدریجی مهلک است و به آرامی از مصرف تفننی و مقطعی، به مصرف جدی و دائمی تبدیل میشود. از این رو بسیاری از افرادی که مصرف مواد مخدر را آغاز میکنند، نمیدانند که دچار شدن به بیماری اعتیاد را در پیش رو دارند. به طور معمول فرد مبتلا از پیشرفت بیماری در خود مطلع نیست و زمانی متوجه این موضوع میشود که دیگر دیر شده است. اعضای خانواده نیز معمولاً نمیدانند که چه بلایی برسرعزیزشان میآید و تنها زمانی متوجه این موضوع میشوند که تغییرات ناخوشایندی در رفتار و حالات روانی او ایجاد شده است. متاسفانه اعضای خانواده برای دلگرمی خود و روبرو نشدن با واقعیت، تلاش می کنند تا موضوع را کوچک جلوه داده و با خود بگویند که این حالات به تدریج از بین خواهد رفت و عضو معتاد خانواده مصرف مواد را قطع خواهد کرد...
با شدت گرفتن اعتیاد، فرد معتاد به ناچار وقت و انرژی بیشتری برای تهیه و مصرف مواد و یا ترک آن صرف می کند. تهیه و مصرف مواد به تنها مساله مهم زندگی فرد معتاد بدل شده و او به تدریج رابطه خود با اعضای خانواده را کم تر می کند. در عوض رابطه بین فرد معتاد و مواد مخدر، به مفهومی بسیار واقعی به بخشی از محیط خانواده تبدیل می شود. اعضای خانواده ممکن است تا حدودی متوجه بروز برخی از تغییرات باشند، اما به طور کلی قادر به تعیین این که چه اتفاقاتی در حال رخ دادن است نیستند.آنها فقط متوجه این نکته می شوند که خانه دیگر جای امنی برای آنها نیست و تشویش، تنش، و اضطراب، به جای ایمنی و آسایش حکمفرما شده است و آن شخصی که در گذشته کاملا او را می شناختند، به فردی بداخلاق و تندخو، یا فردی بسیار خسته و ناتوان تبدیل شده است که تمایلی برای معاشرت با اعضای خانواده خود نیز ندارند.
عوامل فردی موثر در گرایش به مصرف مواد مخدر عبارتند از:
فشارهای عصبی و بیماریهای روحی:
کسانی که دائما در معرض فشارهای عصبی و محیطی قرار دارند، بیشتر از دیگران در معرض خطر گرایش به اعتیاد هستند. موقعیتهایی همانند کنکور، از دست دادن نزدیکان، شکستهای عاطفی، مالی، شغلی، تحصیلی، انتخاب همسر و… ممکن است در زندگی هر جوانی پیش آید. اضطراب، افسردگی شدید، پرخاشگری و رفتارهای ضد اجتماعی، زمینهساز بروز اعتیاد هستند.
شخصیتهای خاص:
بعضی از افراد با خصوصیات شخصیتی خاص خودشان، بیشتر در معرض خطر اعتیاد قرار میگیرند، به طور مثال کسی که به خاطر خجالت و رودربایستی، توان نه گفتن به دوستش را ندارد، ممکنه با هر تعارف ساده به مصرف مواد مخدر آلوده شود.
نگرش مثبت به مواد مخدر:
مجموع اطلاعات غلط و باورهای نادرست، موجب میشود که فرد، نگرش و دیدگاه مثبتی نسبت به مصرف مواد مخدر پیدا کند و زشتی مصرف برایش از بین برود و به راحتی به مصرف مواد مخدر گرایش پیدا کند.
مشکلات جسمانی
مشکلات جسمانی یکی دیگر از عوامل موثر در گرایش به مصرف مواد مخدر است. بعضی افراد برای تسکین درد از مواد مخدر استفاده میکنند. در صورتی که پزشکان با بهرهگیری از داروهای مسکن، میتوانند طوری درد را کنترل کنند که فرد به آن داروها وابسته نشود.عدم آگاهی از خطرات مصرف مواد مخدر:
گروهی دائما در حال تبلیغ برای مواد مخدر هستند، که این کار را یا برای توجیه رفتار خود و یا برای به فروش رساندن مواد مخدر انجام می دهند. تاثیر مشاغل خاص در گرایش به مواد مخدر
بعضی از مشاغل خاص که فعالیت جسمی سنگین و تغییر ساعتهای خواب و بیداری را به دنبال دارند، فرد را مستعد ابتلا به اعتیاد میکنند، کسانی که این مشاغل را دارند، باید بیشتر مراقب خودشان باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.