اقتصاد مقاومتی نتيجهگرا شود
«امیرحسین شقاقی»، رئیس هیئتمدیره شرکت شیریننوین، کار خود را در نوجوانی با دستفروشی آغاز کرد، اما حالا از پنجمین کارخانهاش صحبت میکند. به عقیده او، اگر اقتصاد مقاومتی بخواهد بهصورت «هیئتی» و «زوری» جلو برود، نتیجه عکس میدهد و به نتیجهای نخواهد رسید.
وضعیت صنعت شیرینی و شکلات در کشور چگونه است؟ به اعتقاد بسیاری این صنعت در کشور جایگاه خود را یافته است؛ آیا شما با این باور همسو هستید؟
امروز صنف ما در صنعت شیرینی و شکلات نزدیک به 250 میلیارد دلار در دنیا فروش دارد. وقتی چنین حجمی را دیدم، گفتم نیازی نیست نگاهمان را به جاهای دیگر خیره کنیم. اگر بتوانم سهم یکدرصدی بگیرم، میشود دومیلیاردو 500 میلیون دلار.
همین مبلغ میتواند برای یک میلیون نفر شغل ایجاد کند، چراکه با یک کارخانه کیک و بیسکویت، کارخانههای مرغداری، شکر، روغن، آرد، کارتن، سِلفون و بسیاری صنوف دیگر به چرخش درمیآید.
یک مقدار توضیح دهید که از کجا شروع کردید و چگونه کار پیش رفت؟ روند رشد و تکاملتان چگونه بود؟
سال 1373 که دیپلم گرفتم، آمدم تهران. یک مغازه شیرینی و شکلات کوچک در بازار تبریز داشتم که از همان 15سالگی با داییام به آنجا میرفتم. وقتی آمدم تهران، همان را ادامه دادم و در میدان اعدام یک انباری کرایه کردم و شبها هم همانجا میماندم و درس هم میخواندم. همزمان با آن کار ، در 1377 و 1378 ظرفیت غذای کشور در بازار کیک و بیسکویت را احساس کردم. یک واحد کوچک در شهرستان ایجاد کردم و زمینی به صورت قسطی گرفتم و پولش را کمکم دادم و سال 79 یا 80 افتتاحش کردم و بعد با دستگاههای معمولی و جزئی شروع به فعالیت کردم.
همزمان دورههای مربوطه را در هلند گذراندم. آن زمان در دنیا نزدیک به 60، 70 میلیارد دلار کیک فروخته میشد. با توجه به ظرفیتهای بالایی که این صنعت دارد و سرانه مصرف هم خیلی خوب بود، آرامآرام از همان کارخانه هزارمتری، کارخانههایمان را مدام بزرگتر کردم. کارخانه دوم و سوم و بعد هم چهارم را تأسیس کردم. بعدها به سراغ کارخانه پنجم رفتم که واقعا جزء بزرگترین کارخانههای دنیا محسوب میشد و حدود صد هزار متر وسعت داشت. بهخاطر تحریمها، 180، 190 کانتینر یعنی حدود صد میلیون یورو دستگاههای ما آمد و از گمرک ایران برگشت خورد. اگر آنها میآمد، سهم 20درصدی بازار خاورمیانه به دست ما میافتاد. آن موقع، زمان وزارت آقای حسینی بود و ایشان واقعا اجحاف کرد. او میتوانست کار را جلو ببرد چون دستگاهها وارد ایران شده بود ولی این کار را نکرد. بانکی که با آن شراکت داشتم هم در مقابل سوئیس بدقولی کرد و نتوانست وام را پرداخت کند و آنها هم دستگاههایشان را برگرداندند. کارخانهها در همان شهرک کارخانه علیآباد است، نرسیده به گرمسار و حوالی ایوانکی. اگر آن دستگاهها میآمد، در آنجا نزدیک به شش هزار نفر وارد بازار کار میشدند. برنامه
طوری چیده شده بود که پنجهزارو 500 نفر مستقیم بیایند سر کار و 70، 80 میلیارد تومان برای ساخت ساختمانش هزینه شد. به همان چهار کارخانه قانع شدیم. البته کارخانههای سوم و چهارم را افتتاح نکردهایم، یعنی همه ظرفیت ما الان فقط دو کارخانه است. سومین کارخانه را بهمن افتتاح كرديم و چهارمی را هم در برنامههای خود قرار دادهایم. با افتتاح اين كارخانهها، میتوانیم سهم فوقالعادهای در خاورمیانه داشته باشیم؛ چیزی حدود پنج تا شش درصد. این سهم فوقالعادهای خواهد بود چراکه همین الان دوبی و ترکیه در این زمینه قوی کار میکنند.
درباره نحوه تأمین بودجه و نیازهای مالیتان توضیح دهید.
هر کشوری که توسعه یافته، بدانید بانکهایش منظم و سیستمی هستند. من با بانک کار میکردم. همین پروژه پنجم ما که متوقف شد، با بانک بود. مشارکت کرد و قرار بود 20، 30 درصد هم من سرمایهگذاری کنم و 70 درصد بانک ولی متأسفانه این بانک بيتوجهي کرد و نتوانست دستگاهها را بیاورد. تمام دستگاهها با یوروی 950تومانی خریداری شده بود ولی بانک نتوانست پول را بدهد و الان باید با یوروی چهارهزارو 200 تومانی دستگاهها را بخرم.
سال 89 قسم خوردم با هیچ بانکی کار نکنم. به غیر از آن پروژهای که الان نیمهکاره در مشارکت مدنی باقی مانده و بانک باید خسارت آن را بدهد، تا الان حتی یک میلیون وام و بدهی ندارم. ظلمی که میشود، درباره من و بانک نیست بلکه ظلم به کشور است. امروز من میتوانم با اخذ وام از بانک نقش خوبی در کشور داشته باشم ولی قسم خوردم دوروبر بانک نروم؛ به خاطر حفظ منزلت اجتماعی و شخصیت خودم. آنقدر در این کشور وامبگیر را بدنام کردهاند که کنندههای کار به سراغ بانک نمیروند و به نظر من اگر عقل داشته باشند، از بانکهای این کشور حتی یک میلیون تومان هم نمیگیرند.
پس تأمین مالی شما چگونه است؟
به مرور زمان پيشرفت ميكنيم و البته خیلی هم ضعیف دارد پیش میرود.
یعنی از محل سودتان این کار را میکنید؟ اینطور ضرر نمیکنید؟
این ضرر است چون خودبهخود سود نمیکنیم و مدام داریم اضافه میکنیم. حقوق کارگر میدهیم، سوله میسازیم، دستگاه میخریم، همین کارها را انجام میدهیم و همه اینها زمانبر است. اگر همین الان یک بانک صد میلیارد تومان به من بسپارد، تمام کارخانههای من در دو ماه راه میافتند ولی با روش فعلی همین کار دو سال طول میکشد. چرا رکود ایجاد شده؟ چون گردش پول پایین آمده. گردش پول چگونه پایین میآید؟ ظرفیت تولید کاهش مییابد، دیگری ظرفیت تولیدش را پایین میآورد و این باعث میشود رکود ایجاد شود.
درباره شاخصهایتان و میزان تولید و صادراتتان توضیح دهید.
صنف شیرینی و شکلات یکی از پراشتغالترینهاست و بیشترین ظرفیتها را دارد و این صنعت سالانه بیش از 650 میلیون دلار صادرات دارد. در این صنف، یک کارخانه در این 10 سال ورشکسته نشده و در اوضاع بد اقتصادی، سر پا مانده است. این شاخصهای صنف ماست که در هیچ صنعت غذایی نمیتوانید پیدا کنید. در هر شاخهای از صنایع غذایی نهایتا بايد چهار ماده اولیه داشته باشند اما ما 32 ماده اولیه داریم تا به کیک برسیم. ببینید چقدر گردش دارد. در صنف ما نزدیک به 18 میلیون دانشآموز و دانشجو روزانه از محصولات ما استفاده میکنند، یعنی هم در صادرات، هم در سرعت مصرف و هم در مواد اولیه که کمک کند به کارخانههای حاشیه خودش. اینها مزیتهای این صنف است.
اشتغالی که امروز به طور مستقیم ایجاد کردهاید، چند نفر است؟
740 نفر در پخش و 640 نفر در تولید، ولی اگر دو کارخانه ما راه بیفتد، خیلی بیشتر میشود و به بالای دو هزار نفر میرسد.
چقدر صادرات دارید؟
18 میلیون دلار در سال صادرات داریم به 11 کشور.
با توجه به اینکه شما از نزدیک با موضوعات اقتصادی اعم از تولید و صادرات درگیر هستید، به نظر شما برای اجرائیشدن اقتصاد مقاومتی، کشور در بحث سیاستگذاری و اجرا باید به چه سمتی برود؟
زمانی که اقتصاد مقاومتی از طرف مقام معظم رهبری ابلاغ شد، من گفتم کاش آقا به جای اقتصاد مقاومتی، از اقتصاد برنامهریزیشده استفاده میکردند. اصلا کلمه مقاومت همیشه از «زور» میآید. انگار ما باید به صورت هیئتی چیزی را حل کنیم. اقتصاد، سیستم میخواهد. البته منظور مقام معظم رهبری از «مقاومتی» این بود که بیاییم روی پای خودمان بایستیم. اما همه فکر میکنند باید فشار بیاوریم. ایراد کار اینجاست که ما امروز به زور میخواهیم 80 هزار واحد را حفظ کنیم. امروز در کرهجنوبی پنج برند داریم که کشورشان کلا از آن پنج برند آباد میشود و زیر سایهاش هزاران کمپانی اداره میشود. قرار نیست دولت به 80 هزار واحد رسیدگی کند. دولت اگر شاگرداولها را شناسایی کند، خودبهخود کمپانیهای بیرون روی آن شاگرداولها کار میکنند و غیر از این، بزرگترین اشتباه است. به نظر من اقتصاد مقاومتی این است که ابتدا شاگرداولها را شناسایی کنید.
بعضی از کارخانهها که زمین خوردهاند، متأثر از شرایط و تصمیمات دولتها هستند.
خود من گلههایی از سیستم سیاستی کشور دارم و این را هم میگویم که مدیر و کارآفرین بالاتر از ما هم هست که زمین خورده باشد اما بههرحال من باید بتوانم مشکلم را حل کنم. اگر همه شرایط خوب باشد که کاری ندارد و همه میتوانند. من میگویم ابتدا در اقتصاد مقاومتی شاگرداولها را شناسایی کنیم و کار را به آنها بسپاریم، بعدا اگر اضافه داریم، به شاگردتنبلهایی که در اینجا زمین خوردند، به هر نحوی کمک کنیم.
«امیرحسین شقاقی»، رئیس هیئتمدیره شرکت شیریننوین، کار خود را در نوجوانی با دستفروشی آغاز کرد، اما حالا از پنجمین کارخانهاش صحبت میکند. به عقیده او، اگر اقتصاد مقاومتی بخواهد بهصورت «هیئتی» و «زوری» جلو برود، نتیجه عکس میدهد و به نتیجهای نخواهد رسید.
وضعیت صنعت شیرینی و شکلات در کشور چگونه است؟ به اعتقاد بسیاری این صنعت در کشور جایگاه خود را یافته است؛ آیا شما با این باور همسو هستید؟
امروز صنف ما در صنعت شیرینی و شکلات نزدیک به 250 میلیارد دلار در دنیا فروش دارد. وقتی چنین حجمی را دیدم، گفتم نیازی نیست نگاهمان را به جاهای دیگر خیره کنیم. اگر بتوانم سهم یکدرصدی بگیرم، میشود دومیلیاردو 500 میلیون دلار.
همین مبلغ میتواند برای یک میلیون نفر شغل ایجاد کند، چراکه با یک کارخانه کیک و بیسکویت، کارخانههای مرغداری، شکر، روغن، آرد، کارتن، سِلفون و بسیاری صنوف دیگر به چرخش درمیآید.
یک مقدار توضیح دهید که از کجا شروع کردید و چگونه کار پیش رفت؟ روند رشد و تکاملتان چگونه بود؟
سال 1373 که دیپلم گرفتم، آمدم تهران. یک مغازه شیرینی و شکلات کوچک در بازار تبریز داشتم که از همان 15سالگی با داییام به آنجا میرفتم. وقتی آمدم تهران، همان را ادامه دادم و در میدان اعدام یک انباری کرایه کردم و شبها هم همانجا میماندم و درس هم میخواندم. همزمان با آن کار ، در 1377 و 1378 ظرفیت غذای کشور در بازار کیک و بیسکویت را احساس کردم. یک واحد کوچک در شهرستان ایجاد کردم و زمینی به صورت قسطی گرفتم و پولش را کمکم دادم و سال 79 یا 80 افتتاحش کردم و بعد با دستگاههای معمولی و جزئی شروع به فعالیت کردم.
همزمان دورههای مربوطه را در هلند گذراندم. آن زمان در دنیا نزدیک به 60، 70 میلیارد دلار کیک فروخته میشد. با توجه به ظرفیتهای بالایی که این صنعت دارد و سرانه مصرف هم خیلی خوب بود، آرامآرام از همان کارخانه هزارمتری، کارخانههایمان را مدام بزرگتر کردم. کارخانه دوم و سوم و بعد هم چهارم را تأسیس کردم. بعدها به سراغ کارخانه پنجم رفتم که واقعا جزء بزرگترین کارخانههای دنیا محسوب میشد و حدود صد هزار متر وسعت داشت. بهخاطر تحریمها، 180، 190 کانتینر یعنی حدود صد میلیون یورو دستگاههای ما آمد و از گمرک ایران برگشت خورد. اگر آنها میآمد، سهم 20درصدی بازار خاورمیانه به دست ما میافتاد. آن موقع، زمان وزارت آقای حسینی بود و ایشان واقعا اجحاف کرد. او میتوانست کار را جلو ببرد چون دستگاهها وارد ایران شده بود ولی این کار را نکرد. بانکی که با آن شراکت داشتم هم در مقابل سوئیس بدقولی کرد و نتوانست وام را پرداخت کند و آنها هم دستگاههایشان را برگرداندند. کارخانهها در همان شهرک کارخانه علیآباد است، نرسیده به گرمسار و حوالی ایوانکی. اگر آن دستگاهها میآمد، در آنجا نزدیک به شش هزار نفر وارد بازار کار میشدند. برنامه
طوری چیده شده بود که پنجهزارو 500 نفر مستقیم بیایند سر کار و 70، 80 میلیارد تومان برای ساخت ساختمانش هزینه شد. به همان چهار کارخانه قانع شدیم. البته کارخانههای سوم و چهارم را افتتاح نکردهایم، یعنی همه ظرفیت ما الان فقط دو کارخانه است. سومین کارخانه را بهمن افتتاح كرديم و چهارمی را هم در برنامههای خود قرار دادهایم. با افتتاح اين كارخانهها، میتوانیم سهم فوقالعادهای در خاورمیانه داشته باشیم؛ چیزی حدود پنج تا شش درصد. این سهم فوقالعادهای خواهد بود چراکه همین الان دوبی و ترکیه در این زمینه قوی کار میکنند.
درباره نحوه تأمین بودجه و نیازهای مالیتان توضیح دهید.
هر کشوری که توسعه یافته، بدانید بانکهایش منظم و سیستمی هستند. من با بانک کار میکردم. همین پروژه پنجم ما که متوقف شد، با بانک بود. مشارکت کرد و قرار بود 20، 30 درصد هم من سرمایهگذاری کنم و 70 درصد بانک ولی متأسفانه این بانک بيتوجهي کرد و نتوانست دستگاهها را بیاورد. تمام دستگاهها با یوروی 950تومانی خریداری شده بود ولی بانک نتوانست پول را بدهد و الان باید با یوروی چهارهزارو 200 تومانی دستگاهها را بخرم.
سال 89 قسم خوردم با هیچ بانکی کار نکنم. به غیر از آن پروژهای که الان نیمهکاره در مشارکت مدنی باقی مانده و بانک باید خسارت آن را بدهد، تا الان حتی یک میلیون وام و بدهی ندارم. ظلمی که میشود، درباره من و بانک نیست بلکه ظلم به کشور است. امروز من میتوانم با اخذ وام از بانک نقش خوبی در کشور داشته باشم ولی قسم خوردم دوروبر بانک نروم؛ به خاطر حفظ منزلت اجتماعی و شخصیت خودم. آنقدر در این کشور وامبگیر را بدنام کردهاند که کنندههای کار به سراغ بانک نمیروند و به نظر من اگر عقل داشته باشند، از بانکهای این کشور حتی یک میلیون تومان هم نمیگیرند.
پس تأمین مالی شما چگونه است؟
به مرور زمان پيشرفت ميكنيم و البته خیلی هم ضعیف دارد پیش میرود.
یعنی از محل سودتان این کار را میکنید؟ اینطور ضرر نمیکنید؟
این ضرر است چون خودبهخود سود نمیکنیم و مدام داریم اضافه میکنیم. حقوق کارگر میدهیم، سوله میسازیم، دستگاه میخریم، همین کارها را انجام میدهیم و همه اینها زمانبر است. اگر همین الان یک بانک صد میلیارد تومان به من بسپارد، تمام کارخانههای من در دو ماه راه میافتند ولی با روش فعلی همین کار دو سال طول میکشد. چرا رکود ایجاد شده؟ چون گردش پول پایین آمده. گردش پول چگونه پایین میآید؟ ظرفیت تولید کاهش مییابد، دیگری ظرفیت تولیدش را پایین میآورد و این باعث میشود رکود ایجاد شود.
درباره شاخصهایتان و میزان تولید و صادراتتان توضیح دهید.
صنف شیرینی و شکلات یکی از پراشتغالترینهاست و بیشترین ظرفیتها را دارد و این صنعت سالانه بیش از 650 میلیون دلار صادرات دارد. در این صنف، یک کارخانه در این 10 سال ورشکسته نشده و در اوضاع بد اقتصادی، سر پا مانده است. این شاخصهای صنف ماست که در هیچ صنعت غذایی نمیتوانید پیدا کنید. در هر شاخهای از صنایع غذایی نهایتا بايد چهار ماده اولیه داشته باشند اما ما 32 ماده اولیه داریم تا به کیک برسیم. ببینید چقدر گردش دارد. در صنف ما نزدیک به 18 میلیون دانشآموز و دانشجو روزانه از محصولات ما استفاده میکنند، یعنی هم در صادرات، هم در سرعت مصرف و هم در مواد اولیه که کمک کند به کارخانههای حاشیه خودش. اینها مزیتهای این صنف است.
اشتغالی که امروز به طور مستقیم ایجاد کردهاید، چند نفر است؟
740 نفر در پخش و 640 نفر در تولید، ولی اگر دو کارخانه ما راه بیفتد، خیلی بیشتر میشود و به بالای دو هزار نفر میرسد.
چقدر صادرات دارید؟
18 میلیون دلار در سال صادرات داریم به 11 کشور.
با توجه به اینکه شما از نزدیک با موضوعات اقتصادی اعم از تولید و صادرات درگیر هستید، به نظر شما برای اجرائیشدن اقتصاد مقاومتی، کشور در بحث سیاستگذاری و اجرا باید به چه سمتی برود؟
زمانی که اقتصاد مقاومتی از طرف مقام معظم رهبری ابلاغ شد، من گفتم کاش آقا به جای اقتصاد مقاومتی، از اقتصاد برنامهریزیشده استفاده میکردند. اصلا کلمه مقاومت همیشه از «زور» میآید. انگار ما باید به صورت هیئتی چیزی را حل کنیم. اقتصاد، سیستم میخواهد. البته منظور مقام معظم رهبری از «مقاومتی» این بود که بیاییم روی پای خودمان بایستیم. اما همه فکر میکنند باید فشار بیاوریم. ایراد کار اینجاست که ما امروز به زور میخواهیم 80 هزار واحد را حفظ کنیم. امروز در کرهجنوبی پنج برند داریم که کشورشان کلا از آن پنج برند آباد میشود و زیر سایهاش هزاران کمپانی اداره میشود. قرار نیست دولت به 80 هزار واحد رسیدگی کند. دولت اگر شاگرداولها را شناسایی کند، خودبهخود کمپانیهای بیرون روی آن شاگرداولها کار میکنند و غیر از این، بزرگترین اشتباه است. به نظر من اقتصاد مقاومتی این است که ابتدا شاگرداولها را شناسایی کنید.
بعضی از کارخانهها که زمین خوردهاند، متأثر از شرایط و تصمیمات دولتها هستند.
خود من گلههایی از سیستم سیاستی کشور دارم و این را هم میگویم که مدیر و کارآفرین بالاتر از ما هم هست که زمین خورده باشد اما بههرحال من باید بتوانم مشکلم را حل کنم. اگر همه شرایط خوب باشد که کاری ندارد و همه میتوانند. من میگویم ابتدا در اقتصاد مقاومتی شاگرداولها را شناسایی کنیم و کار را به آنها بسپاریم، بعدا اگر اضافه داریم، به شاگردتنبلهایی که در اینجا زمین خوردند، به هر نحوی کمک کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.