|

خودگردانی اقتصادی

هوشنگ بازوند، استاندار لرستان، معتقد است که یکی از مهم‌ترین مشکلات در راه تحقق‌نیافتن اقتصاد مقاومتی، نبود امکانات و زیرساخت‌های نرم‌افزاری است. او همچنین بر این باور است که نبود برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری مناسب و همچنین سیاست‌زدگی ازجمله دست‌اندازهای تحقق اقتصاد مقاومتی است که می‌تواند در پیاده‌سازی برنامه‌های سخت‌افزاری مشکلات عدیده‌ای به وجود آورد.

‌ به‌عنوان اولین سؤال، جناب‌عالی به‌عنوان استاندار یکی از استان‌های پایلوت در بحث اقتصاد مقاومتی و به‌عنوان رئیس ستاد اقتصاد مقاومتی استان لرستان برداشت خود را از آن تشریح کنید؟
اعتقادم این است که اقتصاد مقاومتی یک واژه کاملا علمی و نسخه شفابخشی در اقتصاد کشور است. ضمن اینکه وقتی مقام معظم رهبری این موضوع را مطرح کردند، تمام کارشناسان و اقتصاددانان بر آن شدند تا روی آن کار و دیدگاه‌های خود را پیرامون آن بیان کنند. درواقع اقتصاد مقاومتی به‌وجودآورنده اجماع در کشور بود. همه دولت‌ها یک‌سری اولویت‌ها برای خودشان مشخص کرده‌اند و اصولا این اولویت‌بندی‌ها مورد نقد دیگران قرار می‌گرفت یا مخالفانی داشت، اما اقتصاد مقاومتی تنها موضوعی بود که همه کشور روی آن اجماع کردند، نهادهای اقتصادی غیردولتی هم خوشبختانه روی آن اجماع دارند.
اقتصاد مقاومتی فرصتی است که ما بتوانیم از آن در راستای بهبود و توسعه کشور بهره ببریم. منتها یک‌سری شرط‌ها دارد؛ اگر دولت به‌تنهایی متولی این کار شود، مطمئنا به سرانجام نمی‌رسد. اقتصاد مقاومتی یعنی اینکه مردم پای کار بیایند زیرا در رویکردهایی که رهبری ابلاغ کرده‌اند، حداقل 11 مورد ارتباط مستقیم با مردم دارد. پس پایه‌های این سیاست مردم هستند و محورهای آن عدالت‌بنیان و اجتماع‌محور است.
‌ جناب‌عالی معتقد هستید یکی از موانع موجود در فرایند کار نبود زیرساخت‌های نرم‌افزاری است؛ به‌طور شفاف منظور و برداشت خود را دراین‌باره بیان کنید و بفرمایید آیا منظور جناب‌عالی از این موضوع همان موانع انسانی در کار یا سیاست‌زدگی در امور است؟
برای تشریح این موضوع باید بگویم تجارب کاری اینجانب در بخش عمرانی باعث شده بود بسیاری از موانع و گیرهای موجود را بشناسم اما زمانی که مسئولیت جدید به اینجانب واگذار شد، با یک دید آسیب‌شناسانه به مسئله نگاه کردم. این آسیب‌شناسی، دید جدیدی به من داد. برای آسیب‌شناسی و حل مشکل یک سند آمایش تهیه کردیم، یک سند توسعه تا افق 1404، یک سند اشتغال ایجاد شد، یک سند آمایش نیروی انسانی تهیه کردیم و اینها را با سند اقتصاد مقاومتی تطبیق دادیم.
باید بگویم قبل از اقتصاد مقاومتی این آسیب‌شناسی به ما گوشزد می‌کرد که باید به مباحث اقتصادی توجه ویژه‌ای داشته باشیم و به مباحث زیرساختی بپردازیم. زمانی که به استان لرستان آمدم، حدود 15 سال رتبه اول بی‌کاری کشور را داشت، سرانه درآمدی مردم آن بسیار پایین بود و سرانه درآمدی با سرانه مصرفی فاصله زیادی داشت. مثلا استان لرستان از نظر مصرف خانوار رتبه پنجم کشور را داشت ولی از لحاظ سرانه درآمدی در رتبه بیست‌وهشتم بود، شکاف بزرگی بین این دو وجود داشت. این سرانه‌ها در آن آسیب‌شناسی به دست آمد. این شکاف در اصطلاح جامعه‌شناسانه‌اش، فاصله‌ای ایجاد کرده بود که انواع و اقسام مشکلات در این شکاف ایجاد می‌شد. نظیر بی‌کاری، حاشیه‌نشینی، قاچاق، مواد مخدر و... که همگی ناشی از این شکاف بود.
ضمن اینکه سرمایه‌گذاری‌های قبلی به علت نبود برنامه‌ریزی صحیح بیشتر به انحراف رفته و باعث افزایش مشکلات شده بود. همه اینها به اضافه دیگر سرانه‌ها مانند کمبود امکانات و نبود وسایل ورزشی، فرهنگی و اجتماعی را یک‌ جا تجمیع کردیم و به این نتیجه رسیدیم که اولویت را روی مباحث اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و بعد مباحث سیاسی قرار دهیم. با وجود اینکه مباحث سیاسی بسیار مهم بود اما مواجهه با خیل زیاد بی‌کاران اقتصاد را در اولویت قرار داد.
با تمام این تفاسیر در این آسیب‌شناسی واقعا زیرپوست جامعه استان لرستان را هم رصد کردیم. بررسی زیرپوست جامعه گویای این بود که سرمایه اجتماعی بسیار تضعیف شده است. سرمایه اجتماعی‌ای که تمام هم‌وغم مسئولان در نظام جمهوری اسلامی بوده؛ وقتی سرمایه اجتماعی تضعیف شود، هیچ چیز دیگری نمی‌توان داشت. این امر ما را در برنامه‌ریزی برای اقتصاد استان جدی‌تر کرد. اما مشکلاتی هست که می‌شود گفت کماکان زیر پوست شهر وجود دارد. برای همین اولویت ما توسعه استان است و مردم هم مطالباتشان عموما از دولت همین بوده است.
در این آسیب‌شناسی‌ها به این نتیجه رسیدیم که آنجا هیچ‌کس راضی نبود مشکل خودش را حل کند و مدام توقع داشتند که فرد دیگری این امر را انجام دهد. مدیر از مدیرکل توقع داشت، مدیرکل از بالادستش و این چرخه باطل باعث پایین‌آمدن اعتمادبه‌نفس می‌شد.
سعی ما این شد که اعتمادبه‌نفس را به مدیران بازگردانیم. حتی در جذب مدیران یکی از پارامترها این بود که اگر مدیری با تکیه بر پول دولت می‌خواهد مدیر شود، اصلا نیاید. چون اعتقاد داشتیم اگر مدیری با تکیه بر پول دولت بیاید مدیر نیست، کارپرداز است. به کارپرداز هم پول می‌دهید و او خرج می‌کند. مدیر باید از توان فکری و از برنامه‌ریزی خود استفاده کند.
به‌ همین‌ دلیل به این جمع‌بندی رسیدم که ریل توسعه را تغییر دهم. باید توسعه را در ریل بخش خصوصی قرار می‌دادیم و این اتفاق زمانی می‌افتاد که موانع سر راه این ریل و توسعه بخش خصوصی برداشته شود. این موانع هم بسیار هزینه‌بر بود و به‌گونه‌ای نبود که به‌راحتی بتوانم آنها را از سر راه بردارم. این موانع، هم سخت‌افزاری بود و هم زیرساختی، اما نیاز به برنامه‌ریزی و نگاه جدید در امور نرم‌افزاری داشت تا امکانات برای آن به وجود بیاید. زیرا وقتی به بخش خصوصی گفته می‌شد در لرستان سرمایه‌گذاری کنید، اولین حرفی که می‌شنیدیم این بود که فرودگاه دارید؟ ریل دارید؟ اتوبان چهارخط دارید؟ یعنی امکانات سخت‌افزاری لازم و زیرساخت‌های استان برای حضور پرقدرت بخش خصوصی فراهم نبود و استان از نبود اینها در رنج بود. پس تأمین زیرساخت‌ها برای آنها یک شرط بود. بعد از آن سؤال می‌کردند در آن استان فرهنگ کار در بین مردم وجود دارد یا نه؟ به این معنی که اگر من سرمایه‌گذاری کنم، مردم مشارکت و همکاری می‌کنند، یا برای من مشکل درست می‌کنند؟ مردم چقدر علاقه‌مند هستند کار کنند؟ احساس امنیت وجود دارد یا نه؟
گاهی جایی می‌روید که هیچ مشکلی از نظر امنیتی وجود ندارد ولی ناخودآگاه احساس یک ناامنی می‌کنید، این احساس باید از بین می‌رفت. استان لرستان جزء پنج استان امن کشور است. اصلا و ابدا شاخص‌های ناامنی را نداشتیم ولی ممکن بود آن احساس ناامنی به وجود بیاید. اینها همان امکانات نرم‌افزاری است و اراده و برنامه‌ریزی نیاز است تا آن امکانات سخت‌افزاری نظیر جاده، کارخانه و... ایجاد و مفید فایده شود.
به‌هرحال کار را بردیم به سمت کارهای اقتصادی و از طریق بخش خصوصی به زیرساخت‌ها توجه کردیم. آزادراه خرم‌آباد- اراک را با مشارکت قرارگاه خاتم‌الانبیا آغاز کردیم و پروژه به خوبی پیش می‌رود، همچنین نزدیک به هزارو 500 نفر در آن مشغول به کار هستند. پروژه راه‌آهن را نیز با حدود 800‌ میلیارد تومان آغاز کردیم. بازسازی راه‌آهن قدیم را نیز انجام دادیم.
در سال 92 هر هفته خروجی یک واگن داشتیم که درحال‌حاضر چند برابر شده است. احساس کردیم این ریل دیگر توان ندارد، پس آنجا را بازسازی کردیم و 175 کیلومتر در حوزه استان لرستان بازسازی ریل قدیم را انجام دادیم. همچنین فرودگاه جدیدی ساختیم. روزی که به اینجا آمدم، هفته‌ای چهار پرواز به این استان انجام می‌شد ولی اکنون تعداد پروازها به هفته‌ای 31 پرواز رسیده است. در فرودگاه افزایش باند دادیم، وی‌آی‌پی جدید تأسیس کردیم و 67‌ میلیارد تومان برای تکمیل فرودگاه، با قرارگاه خاتم قرارداد بستیم. کار را انجام دادند، به نحوی که همین الان با وجود اینکه طرح توسعه‌مان هنوز افتتاح نشده، (حدود یک ماه دیگر افتتاح می‌شود) پرواز تهران و نجف را داریم و در حال برقرارکردن پرواز قشم هستیم.
‌ مشکلات شما در مسیر اجرای مصوبات اقتصاد مقاومتی بیشتر از چه نوعی است؟
در این قضیه مشکلات و چالش‌های اساسی فراوانی داشتیم. ما تقاضا کردیم حدود 70 تا80 نوع تفویض اختیار به ما داده شود، زیرا برای پیشبرد و سرعت عمل نیاز به نوعی خودگردانی اقتصادی داریم. با این مدل از تفویض اختیار توانایی‌ها بالا می‌رود. منظور این است که مشکلات اقتصادی‌مان را در خود استان حل کنیم و مدیران اختیار داشته باشند.
درحال‌حاضر متأسفانه این اختیارات را ندارند، برای نمونه مجوز بانک‌ها عملا عملیاتی نشد؛ یعنی بانک‌ها همچنان اختیاراتشان در هیئت‌مدیره‌هایشان در تهران باقی مانده. البته از عملکرد بانک‌ها راضی هستیم، کار‌های اساسی خوبی انجام داده‌اند، ولی واقعیت این است که زمان‌بر است؛ یعنی من مثلا در جلسه ستاد تسهیل مصوبه‌ای را می‌گذرانم، آن مدیر اختیار ندارد که آن را عملیاتی کند و باید بفرستد هیئت‌مدیره و هیئت‌مدیره هم به ما پاسخ دهد. ما در این موارد و با مجوز‌هایی که گرفتیم، در راستای اجرای اقتصاد مقاومتی در استان به 663 پروژه در دو سال رسیدیم. بهتر است بگویم 663 طرح، چون بعضی از این طرح‌ها هر کدام تعداد زیادی پروژه هستند. به دلیل اینکه مقام معظم رهبری، درعین‌حال 24 رویکرد را هم مشخص کرده‌اند، در هر رویکرد ما باید مصداق بیاوریم، یکی از این رویکردها این است که از تمام ظرفیت‌ها استفاده کنید، یعنی ما باید از همه نیروی انسانی استفاده کنیم.
‌ مثلا در امر دانشگاه، دانشگاه‌های استان بیش از صد‌ هزار دانشجو دارند که این موضوع باید ساماندهی و توانمند شود تا مفید فایده قرار گیرد. دانشگاه‌های استان به‌طور مثال با توجه به نیاز و اینکه در کدام رشته‌ها دانشجو بگیرند و رویکرد و اولویت‌هایشان چه باید باشد، باید به سوی آینده حرکت کنند. می‌گوییم استان ما مرکز ژئوتوریسم ایران است، آیا این دانشگاه اصلا دانشجویی در رابطه با ژئوتوریست، گردشگری و ... دارد یا نه؟ یا اینکه مثلا می‌گوییم بیشترین معادن قیر طبیعی را در استان داریم، چقدر دانشجوی معدن داریم؟
یکی از مهم‌ترین داشته‌های استان، «آب» است، حدود دو‌‌هزار‌و 500 کیلومتر آبراه داریم، دوهزارو 500 کیلومتر رودخانه یعنی می‌توان 50‌ هزار شغل در آن ایجاد کرد. در همین راستا سه سد در استان ایجاد کرده‌ایم که منبع اشتغال بزرگی در راستای ایجاد شیلات پرورش ماهی و کشاورزی است.
اولین پروژه اقتصاد مقاومتی ما پتروشیمی خرم‌آباد بوده که در دو سال با همکاری بانک صنعت و معدن خوشبختانه اوایل امسال به بهره‌برداری رسید. کشت و صنعتی داشتیم که حدود 15 سال تعطیل بود. با یک سرمایه‌گذار خارجی صحبت کردیم و آن را در یک مزایده عمومی خریداری کرد. اکنون حدود 35 درصد آن احیا و برای 550 نفر شغل ایجاد شده است. بعد از برجام هم با دو شرکت هلندی توافق کرده‌ایم که 50 هکتار گلخانه ایجاد کنند که بزرگ‌ترین گلخانه خاورمیانه است. پروژه بعدی که احیا شد، موادغذایی گهر است که پنج سال تعطیل بود.
یکی دیگراز پروژه‌های اقتصاد مقاومتی، پروژه فولاد ازنا بود که 12 سال تعطیل شده بود. 190‌ میلیون دلار تجهیزات در چین داشت که در آنجا بلوکه شده بود. جالب است پس از برجام در 65 روز تجهیزات آن وارد بندرعباس شد و پس از 45 روز از بندرعباس به ازنا رسید و اکنون به‌شدت مشغول کار است. داروسازی افلاک هم بود که جزء پروژه‌های اقتصاد مقاومتی بوده به خوبی انجام شد. بیمارستان 146تخت‌خوابی در الیگودرز نیز بود که جزء پروژه‌های اقتصاد مقاومتی بود و به وسیله آقای جهانگیری به بهره‌برداری رسید. پروژه‌های متعدد دیگری هم وجود دارد مانند پروژه در حال اجرای آزادراه خرم‌آباد- بروجرد و پروژه‌های دیگری از این دست. همچنین در زمینه تولید گندم که سیاست‌های بسیار خوبی را انجام دادیم.
‌ در پایان دیدگاه کلی خود را پیرامون اقتصاد مقاومتی بیان کنید؟
در یک نگاه کلی باید بگویم اقتصاد مقاومتی باید روی زبان مردم باشد، تبدیل شود به گفتمان مردم و مردم اقتصاد مقاومتی را اجرا کنند؛ آن زمان است که می‌فهمیم موفق شدیم، همان‌طور که مردم در جنگ مشارکت کردند و هزینه جنگ را پذیرفتند و جنگ را اداره کردند و موفق شدند، اقتصاد مقاومتی هم باید به همین شکل باشد؛ همان‌طور که در پیروزی انقلاب مردم خودشان نقش‌آفرینی کردند، انقلاب کردند، شهید دادند و پیروز شدند.
به نظر می‌آید یکی از اهداف بسیار بزرگ اقتصاد مقاومتی، مردمی‌کردن اقتصاد عدالت‌محور و توسعه است. باید اقتصاد مقاومتی را گفتمان عادی مردم کنیم. وقتی ما در استان گلایه داریم از فرهنگ کار که مثلا مردم کار نمی‌کنند یا فرهنگ کار ضعیف است، باید این را افزایش دهیم. اگر می‌خواهیم اقتصاد مقاومتی را تبدیل کنیم به یک گفتمان، باید مدیریت جهادی را به‌عنوان هلدینگ پشت این قضیه بیاوریم. در پایان بگویم اقتصاد مقاومتی، گفتمان اقتصادی کشور است.

هوشنگ بازوند، استاندار لرستان، معتقد است که یکی از مهم‌ترین مشکلات در راه تحقق‌نیافتن اقتصاد مقاومتی، نبود امکانات و زیرساخت‌های نرم‌افزاری است. او همچنین بر این باور است که نبود برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری مناسب و همچنین سیاست‌زدگی ازجمله دست‌اندازهای تحقق اقتصاد مقاومتی است که می‌تواند در پیاده‌سازی برنامه‌های سخت‌افزاری مشکلات عدیده‌ای به وجود آورد.

‌ به‌عنوان اولین سؤال، جناب‌عالی به‌عنوان استاندار یکی از استان‌های پایلوت در بحث اقتصاد مقاومتی و به‌عنوان رئیس ستاد اقتصاد مقاومتی استان لرستان برداشت خود را از آن تشریح کنید؟
اعتقادم این است که اقتصاد مقاومتی یک واژه کاملا علمی و نسخه شفابخشی در اقتصاد کشور است. ضمن اینکه وقتی مقام معظم رهبری این موضوع را مطرح کردند، تمام کارشناسان و اقتصاددانان بر آن شدند تا روی آن کار و دیدگاه‌های خود را پیرامون آن بیان کنند. درواقع اقتصاد مقاومتی به‌وجودآورنده اجماع در کشور بود. همه دولت‌ها یک‌سری اولویت‌ها برای خودشان مشخص کرده‌اند و اصولا این اولویت‌بندی‌ها مورد نقد دیگران قرار می‌گرفت یا مخالفانی داشت، اما اقتصاد مقاومتی تنها موضوعی بود که همه کشور روی آن اجماع کردند، نهادهای اقتصادی غیردولتی هم خوشبختانه روی آن اجماع دارند.
اقتصاد مقاومتی فرصتی است که ما بتوانیم از آن در راستای بهبود و توسعه کشور بهره ببریم. منتها یک‌سری شرط‌ها دارد؛ اگر دولت به‌تنهایی متولی این کار شود، مطمئنا به سرانجام نمی‌رسد. اقتصاد مقاومتی یعنی اینکه مردم پای کار بیایند زیرا در رویکردهایی که رهبری ابلاغ کرده‌اند، حداقل 11 مورد ارتباط مستقیم با مردم دارد. پس پایه‌های این سیاست مردم هستند و محورهای آن عدالت‌بنیان و اجتماع‌محور است.
‌ جناب‌عالی معتقد هستید یکی از موانع موجود در فرایند کار نبود زیرساخت‌های نرم‌افزاری است؛ به‌طور شفاف منظور و برداشت خود را دراین‌باره بیان کنید و بفرمایید آیا منظور جناب‌عالی از این موضوع همان موانع انسانی در کار یا سیاست‌زدگی در امور است؟
برای تشریح این موضوع باید بگویم تجارب کاری اینجانب در بخش عمرانی باعث شده بود بسیاری از موانع و گیرهای موجود را بشناسم اما زمانی که مسئولیت جدید به اینجانب واگذار شد، با یک دید آسیب‌شناسانه به مسئله نگاه کردم. این آسیب‌شناسی، دید جدیدی به من داد. برای آسیب‌شناسی و حل مشکل یک سند آمایش تهیه کردیم، یک سند توسعه تا افق 1404، یک سند اشتغال ایجاد شد، یک سند آمایش نیروی انسانی تهیه کردیم و اینها را با سند اقتصاد مقاومتی تطبیق دادیم.
باید بگویم قبل از اقتصاد مقاومتی این آسیب‌شناسی به ما گوشزد می‌کرد که باید به مباحث اقتصادی توجه ویژه‌ای داشته باشیم و به مباحث زیرساختی بپردازیم. زمانی که به استان لرستان آمدم، حدود 15 سال رتبه اول بی‌کاری کشور را داشت، سرانه درآمدی مردم آن بسیار پایین بود و سرانه درآمدی با سرانه مصرفی فاصله زیادی داشت. مثلا استان لرستان از نظر مصرف خانوار رتبه پنجم کشور را داشت ولی از لحاظ سرانه درآمدی در رتبه بیست‌وهشتم بود، شکاف بزرگی بین این دو وجود داشت. این سرانه‌ها در آن آسیب‌شناسی به دست آمد. این شکاف در اصطلاح جامعه‌شناسانه‌اش، فاصله‌ای ایجاد کرده بود که انواع و اقسام مشکلات در این شکاف ایجاد می‌شد. نظیر بی‌کاری، حاشیه‌نشینی، قاچاق، مواد مخدر و... که همگی ناشی از این شکاف بود.
ضمن اینکه سرمایه‌گذاری‌های قبلی به علت نبود برنامه‌ریزی صحیح بیشتر به انحراف رفته و باعث افزایش مشکلات شده بود. همه اینها به اضافه دیگر سرانه‌ها مانند کمبود امکانات و نبود وسایل ورزشی، فرهنگی و اجتماعی را یک‌ جا تجمیع کردیم و به این نتیجه رسیدیم که اولویت را روی مباحث اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و بعد مباحث سیاسی قرار دهیم. با وجود اینکه مباحث سیاسی بسیار مهم بود اما مواجهه با خیل زیاد بی‌کاران اقتصاد را در اولویت قرار داد.
با تمام این تفاسیر در این آسیب‌شناسی واقعا زیرپوست جامعه استان لرستان را هم رصد کردیم. بررسی زیرپوست جامعه گویای این بود که سرمایه اجتماعی بسیار تضعیف شده است. سرمایه اجتماعی‌ای که تمام هم‌وغم مسئولان در نظام جمهوری اسلامی بوده؛ وقتی سرمایه اجتماعی تضعیف شود، هیچ چیز دیگری نمی‌توان داشت. این امر ما را در برنامه‌ریزی برای اقتصاد استان جدی‌تر کرد. اما مشکلاتی هست که می‌شود گفت کماکان زیر پوست شهر وجود دارد. برای همین اولویت ما توسعه استان است و مردم هم مطالباتشان عموما از دولت همین بوده است.
در این آسیب‌شناسی‌ها به این نتیجه رسیدیم که آنجا هیچ‌کس راضی نبود مشکل خودش را حل کند و مدام توقع داشتند که فرد دیگری این امر را انجام دهد. مدیر از مدیرکل توقع داشت، مدیرکل از بالادستش و این چرخه باطل باعث پایین‌آمدن اعتمادبه‌نفس می‌شد.
سعی ما این شد که اعتمادبه‌نفس را به مدیران بازگردانیم. حتی در جذب مدیران یکی از پارامترها این بود که اگر مدیری با تکیه بر پول دولت می‌خواهد مدیر شود، اصلا نیاید. چون اعتقاد داشتیم اگر مدیری با تکیه بر پول دولت بیاید مدیر نیست، کارپرداز است. به کارپرداز هم پول می‌دهید و او خرج می‌کند. مدیر باید از توان فکری و از برنامه‌ریزی خود استفاده کند.
به‌ همین‌ دلیل به این جمع‌بندی رسیدم که ریل توسعه را تغییر دهم. باید توسعه را در ریل بخش خصوصی قرار می‌دادیم و این اتفاق زمانی می‌افتاد که موانع سر راه این ریل و توسعه بخش خصوصی برداشته شود. این موانع هم بسیار هزینه‌بر بود و به‌گونه‌ای نبود که به‌راحتی بتوانم آنها را از سر راه بردارم. این موانع، هم سخت‌افزاری بود و هم زیرساختی، اما نیاز به برنامه‌ریزی و نگاه جدید در امور نرم‌افزاری داشت تا امکانات برای آن به وجود بیاید. زیرا وقتی به بخش خصوصی گفته می‌شد در لرستان سرمایه‌گذاری کنید، اولین حرفی که می‌شنیدیم این بود که فرودگاه دارید؟ ریل دارید؟ اتوبان چهارخط دارید؟ یعنی امکانات سخت‌افزاری لازم و زیرساخت‌های استان برای حضور پرقدرت بخش خصوصی فراهم نبود و استان از نبود اینها در رنج بود. پس تأمین زیرساخت‌ها برای آنها یک شرط بود. بعد از آن سؤال می‌کردند در آن استان فرهنگ کار در بین مردم وجود دارد یا نه؟ به این معنی که اگر من سرمایه‌گذاری کنم، مردم مشارکت و همکاری می‌کنند، یا برای من مشکل درست می‌کنند؟ مردم چقدر علاقه‌مند هستند کار کنند؟ احساس امنیت وجود دارد یا نه؟
گاهی جایی می‌روید که هیچ مشکلی از نظر امنیتی وجود ندارد ولی ناخودآگاه احساس یک ناامنی می‌کنید، این احساس باید از بین می‌رفت. استان لرستان جزء پنج استان امن کشور است. اصلا و ابدا شاخص‌های ناامنی را نداشتیم ولی ممکن بود آن احساس ناامنی به وجود بیاید. اینها همان امکانات نرم‌افزاری است و اراده و برنامه‌ریزی نیاز است تا آن امکانات سخت‌افزاری نظیر جاده، کارخانه و... ایجاد و مفید فایده شود.
به‌هرحال کار را بردیم به سمت کارهای اقتصادی و از طریق بخش خصوصی به زیرساخت‌ها توجه کردیم. آزادراه خرم‌آباد- اراک را با مشارکت قرارگاه خاتم‌الانبیا آغاز کردیم و پروژه به خوبی پیش می‌رود، همچنین نزدیک به هزارو 500 نفر در آن مشغول به کار هستند. پروژه راه‌آهن را نیز با حدود 800‌ میلیارد تومان آغاز کردیم. بازسازی راه‌آهن قدیم را نیز انجام دادیم.
در سال 92 هر هفته خروجی یک واگن داشتیم که درحال‌حاضر چند برابر شده است. احساس کردیم این ریل دیگر توان ندارد، پس آنجا را بازسازی کردیم و 175 کیلومتر در حوزه استان لرستان بازسازی ریل قدیم را انجام دادیم. همچنین فرودگاه جدیدی ساختیم. روزی که به اینجا آمدم، هفته‌ای چهار پرواز به این استان انجام می‌شد ولی اکنون تعداد پروازها به هفته‌ای 31 پرواز رسیده است. در فرودگاه افزایش باند دادیم، وی‌آی‌پی جدید تأسیس کردیم و 67‌ میلیارد تومان برای تکمیل فرودگاه، با قرارگاه خاتم قرارداد بستیم. کار را انجام دادند، به نحوی که همین الان با وجود اینکه طرح توسعه‌مان هنوز افتتاح نشده، (حدود یک ماه دیگر افتتاح می‌شود) پرواز تهران و نجف را داریم و در حال برقرارکردن پرواز قشم هستیم.
‌ مشکلات شما در مسیر اجرای مصوبات اقتصاد مقاومتی بیشتر از چه نوعی است؟
در این قضیه مشکلات و چالش‌های اساسی فراوانی داشتیم. ما تقاضا کردیم حدود 70 تا80 نوع تفویض اختیار به ما داده شود، زیرا برای پیشبرد و سرعت عمل نیاز به نوعی خودگردانی اقتصادی داریم. با این مدل از تفویض اختیار توانایی‌ها بالا می‌رود. منظور این است که مشکلات اقتصادی‌مان را در خود استان حل کنیم و مدیران اختیار داشته باشند.
درحال‌حاضر متأسفانه این اختیارات را ندارند، برای نمونه مجوز بانک‌ها عملا عملیاتی نشد؛ یعنی بانک‌ها همچنان اختیاراتشان در هیئت‌مدیره‌هایشان در تهران باقی مانده. البته از عملکرد بانک‌ها راضی هستیم، کار‌های اساسی خوبی انجام داده‌اند، ولی واقعیت این است که زمان‌بر است؛ یعنی من مثلا در جلسه ستاد تسهیل مصوبه‌ای را می‌گذرانم، آن مدیر اختیار ندارد که آن را عملیاتی کند و باید بفرستد هیئت‌مدیره و هیئت‌مدیره هم به ما پاسخ دهد. ما در این موارد و با مجوز‌هایی که گرفتیم، در راستای اجرای اقتصاد مقاومتی در استان به 663 پروژه در دو سال رسیدیم. بهتر است بگویم 663 طرح، چون بعضی از این طرح‌ها هر کدام تعداد زیادی پروژه هستند. به دلیل اینکه مقام معظم رهبری، درعین‌حال 24 رویکرد را هم مشخص کرده‌اند، در هر رویکرد ما باید مصداق بیاوریم، یکی از این رویکردها این است که از تمام ظرفیت‌ها استفاده کنید، یعنی ما باید از همه نیروی انسانی استفاده کنیم.
‌ مثلا در امر دانشگاه، دانشگاه‌های استان بیش از صد‌ هزار دانشجو دارند که این موضوع باید ساماندهی و توانمند شود تا مفید فایده قرار گیرد. دانشگاه‌های استان به‌طور مثال با توجه به نیاز و اینکه در کدام رشته‌ها دانشجو بگیرند و رویکرد و اولویت‌هایشان چه باید باشد، باید به سوی آینده حرکت کنند. می‌گوییم استان ما مرکز ژئوتوریسم ایران است، آیا این دانشگاه اصلا دانشجویی در رابطه با ژئوتوریست، گردشگری و ... دارد یا نه؟ یا اینکه مثلا می‌گوییم بیشترین معادن قیر طبیعی را در استان داریم، چقدر دانشجوی معدن داریم؟
یکی از مهم‌ترین داشته‌های استان، «آب» است، حدود دو‌‌هزار‌و 500 کیلومتر آبراه داریم، دوهزارو 500 کیلومتر رودخانه یعنی می‌توان 50‌ هزار شغل در آن ایجاد کرد. در همین راستا سه سد در استان ایجاد کرده‌ایم که منبع اشتغال بزرگی در راستای ایجاد شیلات پرورش ماهی و کشاورزی است.
اولین پروژه اقتصاد مقاومتی ما پتروشیمی خرم‌آباد بوده که در دو سال با همکاری بانک صنعت و معدن خوشبختانه اوایل امسال به بهره‌برداری رسید. کشت و صنعتی داشتیم که حدود 15 سال تعطیل بود. با یک سرمایه‌گذار خارجی صحبت کردیم و آن را در یک مزایده عمومی خریداری کرد. اکنون حدود 35 درصد آن احیا و برای 550 نفر شغل ایجاد شده است. بعد از برجام هم با دو شرکت هلندی توافق کرده‌ایم که 50 هکتار گلخانه ایجاد کنند که بزرگ‌ترین گلخانه خاورمیانه است. پروژه بعدی که احیا شد، موادغذایی گهر است که پنج سال تعطیل بود.
یکی دیگراز پروژه‌های اقتصاد مقاومتی، پروژه فولاد ازنا بود که 12 سال تعطیل شده بود. 190‌ میلیون دلار تجهیزات در چین داشت که در آنجا بلوکه شده بود. جالب است پس از برجام در 65 روز تجهیزات آن وارد بندرعباس شد و پس از 45 روز از بندرعباس به ازنا رسید و اکنون به‌شدت مشغول کار است. داروسازی افلاک هم بود که جزء پروژه‌های اقتصاد مقاومتی بوده به خوبی انجام شد. بیمارستان 146تخت‌خوابی در الیگودرز نیز بود که جزء پروژه‌های اقتصاد مقاومتی بود و به وسیله آقای جهانگیری به بهره‌برداری رسید. پروژه‌های متعدد دیگری هم وجود دارد مانند پروژه در حال اجرای آزادراه خرم‌آباد- بروجرد و پروژه‌های دیگری از این دست. همچنین در زمینه تولید گندم که سیاست‌های بسیار خوبی را انجام دادیم.
‌ در پایان دیدگاه کلی خود را پیرامون اقتصاد مقاومتی بیان کنید؟
در یک نگاه کلی باید بگویم اقتصاد مقاومتی باید روی زبان مردم باشد، تبدیل شود به گفتمان مردم و مردم اقتصاد مقاومتی را اجرا کنند؛ آن زمان است که می‌فهمیم موفق شدیم، همان‌طور که مردم در جنگ مشارکت کردند و هزینه جنگ را پذیرفتند و جنگ را اداره کردند و موفق شدند، اقتصاد مقاومتی هم باید به همین شکل باشد؛ همان‌طور که در پیروزی انقلاب مردم خودشان نقش‌آفرینی کردند، انقلاب کردند، شهید دادند و پیروز شدند.
به نظر می‌آید یکی از اهداف بسیار بزرگ اقتصاد مقاومتی، مردمی‌کردن اقتصاد عدالت‌محور و توسعه است. باید اقتصاد مقاومتی را گفتمان عادی مردم کنیم. وقتی ما در استان گلایه داریم از فرهنگ کار که مثلا مردم کار نمی‌کنند یا فرهنگ کار ضعیف است، باید این را افزایش دهیم. اگر می‌خواهیم اقتصاد مقاومتی را تبدیل کنیم به یک گفتمان، باید مدیریت جهادی را به‌عنوان هلدینگ پشت این قضیه بیاوریم. در پایان بگویم اقتصاد مقاومتی، گفتمان اقتصادی کشور است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.