|

پارادوکس بنگاه‌داری

ساسان گلباز، نماینده بانک ملی در مجتمع گهر لرستان، درباره بنگاه‌داری بانک‌ها می‌گوید که درحال‌حاضر به دلیل وجود رکود، متأسفانه دست ما بسته است. بانک تمایل ندارد شرکت‌داری کند بلکه مایل است این شرکت‌ها را واگذار کند. ولی چون دچار رکود هستیم، سرمایه‌داران حاضر نیستند سرمایه‌گذاری و شروع به تولیداتی کنند که از ظرفیت بازارش اطلاعی ندارند. بازار داخلی ما ممکن است جواب ندهد ولی قطعا بازار خارجی پاسخگو خواهد بود و این نیازمند این است که واقعا از تولیدکنندگان و صادرکنندگان حمایت شود. ما به‌راحتی می‌توانیم بازار منطقه را به دست بگیریم. بازارهای منطقه تشنه محصولات ایرانی هستند و به‌خوبی استقبال می‌کنند، ولی اشکالاتی وجود دارد که لازم است همه کسانی که دست‌اندرکار هستند، دلسوزانه و مسئولانه به موضوع نگاه کنند تا این چرخه به حرکت در آید.

‌ جنابعالی به‌عنوان نماینده بانک ملی ایران در مجتمع گهر لرستان چه وظیفه‌ای را دنبال می‌کنید؟ مأموریت شما در این مجتمع چیست؟
به‌عنوان نماینده بانک ملی مسئولیت ساماندهی تعدادی از شرکت‌های بدهکار واگذاری‌شده به بانک ملی ایران بر عهده من گذاشته شده است. از جمله این شرکت‌ها شرکت «گهر لرستان» است که یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌هایی است که در این مجموعه واگذار شده است. البته طرح بسیار بزرگ و با آینده درخشانی است. نکته درخورتأمل این است که بانک در طراحی اولیه این شرکت نقش داشته است، چون بخش درخورتوجهی از تسهیلات این پروژه را بانک ملی ایران متقبل شده است.
‌ هدف از تأسیس شرکت گهر لرستان چه بوده است؟
با توجه به امکانات بالقوه و منابع موجود، شرکت با هدف تولید زنجیره غذایی و آب در حوزه مواد غذایی ایجاد شده است. از طرفی با توجه به وجود منابع آب معدنی بسیار غنی، تولید آب معدنی در اشل تولیدی بالا با حدود تولید روزانه بیش از یک‌ میلیون بطری آب که رقم درخور‌توجهی است برای تأمین آب معدنی و فراورده‌های آن مانند آب طعم‌دار، آب‌میوه و انواع نوشیدنی‌ها در دستور طرح ایجادی شرکت قرار دارد. در کنار این تولید انواع کنسرو و غذاهای بسته‌بندی‌شده نیز از تولیدات طراحی‌شده در این راستاست. در همین ارتباط و برای رسیدن محصولات به بازار‌های هدف به‌ویژه در امر صادرات موارد تولیدی، زیرساخت‌های عبور خط آهن ریلی نیز پیش‌بینی شده است.
با اتفاقاتی که افتاد، این پروژه مسکوت ماند. پروژه در قدم‌های اولیه خود متوقف شد و درصد کمی از آن انجام شده است. هرچند به‌لحاظ سرمایه، بودجه مناسبی به آن اختصاص داده شده است. اکنون با توجه به شرایط، شرکت، رسما به بانک ملی منتقل شده است. ما در بانک ملی با یک پارادوکس روبه‌رو هستیم؛ از یک طرف نباید شرکت‌داری کنیم، از طرف دیگر هم وقتی یک شرکت به بانک واگذار می‌شود، نمی‌توانیم در مقابل آن بی‌تفاوت بمانیم و اقدامی برای راه‌اندازی آن انجام ندهیم. البته پیش‌فرض بانک این است که تمام شرکت‌های تملیکی باید برای فروش به مزایده گذاشته شوند. برنامه‌ریزی برای فروش تمام شرکت‌ها هم وجود دارد و اقداماتی هم انجام شده و بعضی از این شرکت‌ها هم فروخته شده‌اند. منتها با توجه به شرایط اقتصادی کشور، خیلی از این شرکت‌ها مشتری ندارند و تا زمانی که به فروش نرفته‌اند یا مشتری ندارند، طبیعتا بانک نمی‌تواند آنها را به حال خود رها کند. برنامه‌ریزی بانک این است که با همان طرحی که از قبل وجود داشت و با همان سرمایه‌گذاری ان‌شاءالله شرکت را راه‌اندازی کند و کار را با همان شدت پیش ببریم. کار دیگری که می‌توان انجام داد این است که شرکت به حال خود رها شود تا کم‌کم از بین برود و متروکه شود، یا اینکه آن را بفروشیم. با توجه به این شرایط، تصمیم بر این گرفته شد که بانک ملی ایران، شرکت را با همان طرحی که روزهای اول برای آن در نظر گرفته بود، راه‌اندازی کند.
‌ درباره پروژه توضیح دهید درحال‌حاضر در چه مرحله‌ای است؟
در فاز اول قرار این بوده که زیرساخت‌های مناسب برای ایجاد کارخانه آب معدنی برای 18 خط تولید آب و انتقال آن از چشمه به کارخانه راه‌اندازی شود. برای این کار، آزمایشگاهی تأسیس شود، آب چشمه لوله‌کشی شود، سوله‌ها آماده شوند که تقریبا این کارها انجام شده و آب چشمه به محل کارخانه از طریق لوله‌کشی رسیده و آزمایشگاه‌ها تا حدودی راه‌اندازی شده‌اند، اما برای ادامه کار نیاز به ماشین‌آلاتی است که سفارشات آن انجام شده است. درحال‌حاضر تولید درِ بطری و پریفورم را که یک مرحله قبل از شکل‌گیری بطری است، انجام داده‌ایم و درحال‌حاضر منتظر تولید بطری هستیم که ان‌شاءالله با انتقال اولین خط تولید آب معدنی به آنجا، فعال خواهد شد.
‌ با توجه به این وضعیت در صورت اینکه برای مجموعه خریداری پیدا شود، آیا بانک حاضر به واگذاری خواهد بود؟
هر زمانی خریدار داشته باشیم، با شرایط روز صددرصد آماده واگذاری هستیم و این امر، هم به نفع بانک است و هم به‌نفع اقتصاد کشور که بانک در این حوزه‌ها وارد نشود، زیرا شرکت را شرکت‌دارها باید اداره کنند و بانک را هم بانک‌دارها. در هر مقطعی اگر مشتری و سرمایه‌گذاری حاضر به سرمایه‌گذاری باشد، بانک با کمال میل قبول خواهد کرد و حتی برای کسانی که تمایل به سرمایه‌گذاری داشته باشند، امتیازاتی هم قائل خواهد شد.

ساسان گلباز، نماینده بانک ملی در مجتمع گهر لرستان، درباره بنگاه‌داری بانک‌ها می‌گوید که درحال‌حاضر به دلیل وجود رکود، متأسفانه دست ما بسته است. بانک تمایل ندارد شرکت‌داری کند بلکه مایل است این شرکت‌ها را واگذار کند. ولی چون دچار رکود هستیم، سرمایه‌داران حاضر نیستند سرمایه‌گذاری و شروع به تولیداتی کنند که از ظرفیت بازارش اطلاعی ندارند. بازار داخلی ما ممکن است جواب ندهد ولی قطعا بازار خارجی پاسخگو خواهد بود و این نیازمند این است که واقعا از تولیدکنندگان و صادرکنندگان حمایت شود. ما به‌راحتی می‌توانیم بازار منطقه را به دست بگیریم. بازارهای منطقه تشنه محصولات ایرانی هستند و به‌خوبی استقبال می‌کنند، ولی اشکالاتی وجود دارد که لازم است همه کسانی که دست‌اندرکار هستند، دلسوزانه و مسئولانه به موضوع نگاه کنند تا این چرخه به حرکت در آید.

‌ جنابعالی به‌عنوان نماینده بانک ملی ایران در مجتمع گهر لرستان چه وظیفه‌ای را دنبال می‌کنید؟ مأموریت شما در این مجتمع چیست؟
به‌عنوان نماینده بانک ملی مسئولیت ساماندهی تعدادی از شرکت‌های بدهکار واگذاری‌شده به بانک ملی ایران بر عهده من گذاشته شده است. از جمله این شرکت‌ها شرکت «گهر لرستان» است که یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌هایی است که در این مجموعه واگذار شده است. البته طرح بسیار بزرگ و با آینده درخشانی است. نکته درخورتأمل این است که بانک در طراحی اولیه این شرکت نقش داشته است، چون بخش درخورتوجهی از تسهیلات این پروژه را بانک ملی ایران متقبل شده است.
‌ هدف از تأسیس شرکت گهر لرستان چه بوده است؟
با توجه به امکانات بالقوه و منابع موجود، شرکت با هدف تولید زنجیره غذایی و آب در حوزه مواد غذایی ایجاد شده است. از طرفی با توجه به وجود منابع آب معدنی بسیار غنی، تولید آب معدنی در اشل تولیدی بالا با حدود تولید روزانه بیش از یک‌ میلیون بطری آب که رقم درخور‌توجهی است برای تأمین آب معدنی و فراورده‌های آن مانند آب طعم‌دار، آب‌میوه و انواع نوشیدنی‌ها در دستور طرح ایجادی شرکت قرار دارد. در کنار این تولید انواع کنسرو و غذاهای بسته‌بندی‌شده نیز از تولیدات طراحی‌شده در این راستاست. در همین ارتباط و برای رسیدن محصولات به بازار‌های هدف به‌ویژه در امر صادرات موارد تولیدی، زیرساخت‌های عبور خط آهن ریلی نیز پیش‌بینی شده است.
با اتفاقاتی که افتاد، این پروژه مسکوت ماند. پروژه در قدم‌های اولیه خود متوقف شد و درصد کمی از آن انجام شده است. هرچند به‌لحاظ سرمایه، بودجه مناسبی به آن اختصاص داده شده است. اکنون با توجه به شرایط، شرکت، رسما به بانک ملی منتقل شده است. ما در بانک ملی با یک پارادوکس روبه‌رو هستیم؛ از یک طرف نباید شرکت‌داری کنیم، از طرف دیگر هم وقتی یک شرکت به بانک واگذار می‌شود، نمی‌توانیم در مقابل آن بی‌تفاوت بمانیم و اقدامی برای راه‌اندازی آن انجام ندهیم. البته پیش‌فرض بانک این است که تمام شرکت‌های تملیکی باید برای فروش به مزایده گذاشته شوند. برنامه‌ریزی برای فروش تمام شرکت‌ها هم وجود دارد و اقداماتی هم انجام شده و بعضی از این شرکت‌ها هم فروخته شده‌اند. منتها با توجه به شرایط اقتصادی کشور، خیلی از این شرکت‌ها مشتری ندارند و تا زمانی که به فروش نرفته‌اند یا مشتری ندارند، طبیعتا بانک نمی‌تواند آنها را به حال خود رها کند. برنامه‌ریزی بانک این است که با همان طرحی که از قبل وجود داشت و با همان سرمایه‌گذاری ان‌شاءالله شرکت را راه‌اندازی کند و کار را با همان شدت پیش ببریم. کار دیگری که می‌توان انجام داد این است که شرکت به حال خود رها شود تا کم‌کم از بین برود و متروکه شود، یا اینکه آن را بفروشیم. با توجه به این شرایط، تصمیم بر این گرفته شد که بانک ملی ایران، شرکت را با همان طرحی که روزهای اول برای آن در نظر گرفته بود، راه‌اندازی کند.
‌ درباره پروژه توضیح دهید درحال‌حاضر در چه مرحله‌ای است؟
در فاز اول قرار این بوده که زیرساخت‌های مناسب برای ایجاد کارخانه آب معدنی برای 18 خط تولید آب و انتقال آن از چشمه به کارخانه راه‌اندازی شود. برای این کار، آزمایشگاهی تأسیس شود، آب چشمه لوله‌کشی شود، سوله‌ها آماده شوند که تقریبا این کارها انجام شده و آب چشمه به محل کارخانه از طریق لوله‌کشی رسیده و آزمایشگاه‌ها تا حدودی راه‌اندازی شده‌اند، اما برای ادامه کار نیاز به ماشین‌آلاتی است که سفارشات آن انجام شده است. درحال‌حاضر تولید درِ بطری و پریفورم را که یک مرحله قبل از شکل‌گیری بطری است، انجام داده‌ایم و درحال‌حاضر منتظر تولید بطری هستیم که ان‌شاءالله با انتقال اولین خط تولید آب معدنی به آنجا، فعال خواهد شد.
‌ با توجه به این وضعیت در صورت اینکه برای مجموعه خریداری پیدا شود، آیا بانک حاضر به واگذاری خواهد بود؟
هر زمانی خریدار داشته باشیم، با شرایط روز صددرصد آماده واگذاری هستیم و این امر، هم به نفع بانک است و هم به‌نفع اقتصاد کشور که بانک در این حوزه‌ها وارد نشود، زیرا شرکت را شرکت‌دارها باید اداره کنند و بانک را هم بانک‌دارها. در هر مقطعی اگر مشتری و سرمایه‌گذاری حاضر به سرمایه‌گذاری باشد، بانک با کمال میل قبول خواهد کرد و حتی برای کسانی که تمایل به سرمایه‌گذاری داشته باشند، امتیازاتی هم قائل خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.