در اقتصاد مقاومتی، ضایعات نداریم
توسعه گردشگری و توسعه مبتنی بر علم و فناوری، از تأکیدات سیاستهای اقتصاد مقاومتی است. اینها از جمله موضوعاتی است که استاندار یزد معتقد است در این استان بیشازپیش مورد توجه قرار گرفته است. وجود 65 مرکز علمی و فناوری در استان، یکی از شواهد حرکت در این زمینه است. همچنین در 9 ماه ابتدایی سال 95 بیش از 60 هزار گردشگر خارجی به یزد سفر کردهاند و پیشبینی میشود تا پایان امسال از مرز صد هزار نفر عبور کند. این در حالی است که در سال 1391 تنها 12هزارو 500 گردشگر خارجی از استان یزد بازدید کرده بودند. «سیدمحمد میرمحمدی»، این آمارها را در کنار آمارهای دیگری از صادرات و اعطای تسهیلات و سرمایهگذاری در وضعیت فعلی استان تحت مدیریتش ارائه میدهد و نسبت به آینده ابراز امیدواری میکند.
با توجه به اینکه شما استاندار یزد و رئیس ستاد اقتصاد مقاومتی این استان هستید، برداشتتان از مفهوم «اقتصاد مقاومتی» چیست؟
از نظر من اقتصاد مقاومتی در واقع اقتصادی است که پایه آن علم و دانش است و تمام عوامل و عناصرش به صورت منظومهای تشکیل میشود و نهایتا منجر به این خواهد شد که ما از منابعی که داریم حداکثر بهرهوری را داشته باشیم؛ یعنی کمترین هزینه و بالاترین کیفیت و درآمد. اگر اقتصاد ما با این مبانی شکل بگیرد، طبیعی است همه ابعاد ضروری علمی در آن دیده شده و در واقع ضایعات نداریم.
از طرف دیگر ما در این اقتصاد به نحوی عمل میکنیم که هم کیفیت به طوری باشد که بِرندمان نسبت به بِرندهای سایر کشورها مشهورتر باشد و درعینحال موضوع قاچاق و مواردی که خارج از ضوابط اقتصادی عمل میکند نیز به حداقل ممکن برسد؛ چون دیگر نباید برای قاچاقچی صرفه اقتصادی داشته باشد.
بنابراین چنین اقتصادی که اقتصاد مقاومتی است، میتواند در قبال نابسامانیهای اقتصادی دنیا مقاوم باشد و از تکانههای اقتصادی کمترین آسیب را ببیند و بتواند تداوم خودش را با یک وضع مناسب و ثابت حفظ کند.
چه فرصتها و پتانسیلهایی در استان یزد وجود دارد تا در جهت تولید درونزا و بهرهوری بهتر و پیشبرد اهداف اقتصاد مقاومتی حرکت کنید؟
در استان یزد خوشبختانه ظرفیتهای خوبی وجود دارد. ما از معادن متنوع و غنی برخورداریم و دومین استان کشور از نظر مواد معدنی هستیم. در ارتباط با زیرساختهای صنعتی و استقرار صنایعی که تاکنون مستقر شده نیز ظرفیت و فرصت خوبی داریم، بهویژه در زمینه کاشی و سرامیک در استان یزد بیش از 50 درصد ظرفیت کشور را در اختیار داریم و این آمار رو به افزایش است. درعینحال کیفیت ما هم از سایر تولیدکنندگان قابل رقابت و حتی برتر است. الان هم تلاشمان روی توسعه صنایع هایتک و کمآب است که خوشبختانه داریم مواردی را دنبال میکنیم.
گردشگری یکی دیگر از فرصتهای بسیار خوب استان است؛ برای اینکه ما از یک بافت خشتی تاریخی منحصربهفرد در دنیا برخورداریم؛ بافتی که حیات در آن جاری است و مردم در همان بافت زندگی میکنند. خوشبختانه امروز استان یزد یکی از مقاصد گردشگری خارجیها به حساب میآید و مثلث طلایی گردشگری بین اصفهان، یزد و فارس در حال تشکیل است. اخیرا جلسهای با دستاندرکاران گردشگری و بخش خصوصی این سه استان داشتیم تا با هماهنگیها و همافزایی بیشتر بتوانیم سامان بسیار مؤثری را برای گردشگران، بهویژه گردشگران خارجی داشته باشیم.
استان یزد از نظر گردشگری طبیعی نیز فرصتهای بسیار خوبی دارد، برای اینکه ما از مناطق کویری و تپههای شنی تا مناطق جنگلی را در استان داریم و عملا چهار فصل را در تابستان شاهد هستیم. در یک منطقه کویری و بیابانی، داشتن چنین ظرفیتهایی برای همه گردشگران میتواند بسیار دیدنی و جذاب باشد.
سال 1391 تعداد گردشگران خارجی 12هزارو 500 نفر بود اما به برآورد بیش از صد هزار نفر برای سال 1395 رسیدهایم و در این مسیر، در 9ماهه ابتدای سال بیش از 60 هزار گردشگر خارجی داشتهایم. خوشبختانه هم سازمان گردشگری و هم بخش خصوصی از سرمایهگذاری در این استان استقبال خوبی میکنند، بهطوریکه از سال 94 تاکنون بیش از هزار تخت اقامتی بومگردی در استان ایجاد کردهایم.
بخش خصوصی در این زمینه 58 میلیارد تومان سرمایهگذاری داشته است و این روند کماکان ادامه دارد. از نظر احداث هتلهای چهار و پنج ستاره هم با استقبال بخش خصوصی روبهرو شدهایم. ما اکنون هفت هتل چهارستاره و پنجستاره را هم در یزد و هم در شهرستانهای استان در دست احداث داریم؛ چراکه گردشگری یکی از ظرفیتهای بالای ماست.
از نظر علم و فناوری هم ظرفیتهای بالایی در استان داریم، چراکه مردم استان از استعداد بالایی برخوردارند و استان یزد در 23 سال گذشته در کنکور سراسری هر سال رتبه اول کنکور را داشته است.
بنابراین محور فناوری یکی از محورهای مهم و اولویتدار در استان است. پروژه پارک علم و فناوری را دنبال کردیم و توسعه دادیم و از این نظر بعد از تهران و اصفهان در رتبه سوم قرار داریم؛ همچنین، مرکز فناوری آب در استان تشکیل شده و منطقه ویژه علم و فناوری نیز به تصویب رسیده است.
استان یزد جزء پنج استانی است که مرکز علم و فناوری برای آن ایجاد شده و شعبه پژوهشکده رویان هم در این استان دایر شده است.
مرکز فناوری کاشی و سرامیک هم با سرمایهگذاری بخش خصوصی برپا شده و مرکز تحقیقات انرژی خورشیدی و مرکز نوآوری زیستفناوری در مرکز رشد بیوتکنولوژی نیز ایجاد شده است. اخیرا هم خوشبختانه مرکز شتابدهی نوآوری را دایر کردهایم که در دانشگاه یزد با مشارکت بخش خصوصی بهطور مقدماتی آغاز به کار کردند و در دهه فجر رسما افتتاح خواهد شد. با توجه به اینکه استان یزد از نظر صادرات فناوری رتبه دوم را در اختیار دارد، در این زمینه قدمهای خیلی خوبی برداشتیم و یکی از ابعاد تشکیلدهنده اقتصاد مقاومتی، بحث علم و فناوری است.
در مجموع 65 مرکز علمی و پژوهشی در استان داریم و دانشگاه یزد به عنوان دانشگاه مادر، یکی از دانشگاههایی است که از نظر رتبهبندی در کشور وضعیت خوبی دارد و دانشگاه آزاد یزد هم ظرفیت بسیار خوبی در این زمینه دارد. از نظر انرژی خورشیدی در استان ظرفیتهای بسیار بالایی داریم چراکه در طول سال حدود 330 روز آفتابی داریم، به همین خاطر در دو سال اخیر به موضوع انرژی خورشیدی بیشتر توجه کردهایم و یکی از اولویتهای استان است.
در این راستا، 54 پروانه بهرهبرداری برای انرژی خورشیدی از سوی وزارت نیرو تاکنون صادر و کار بیش از 12 واحد انجام شده است.
در زمینه بهداشت و درمان نیز ظرفیت بسیار خوب و گستردهای در استان داریم، بهطوریکه بیش از 45 درصد تختهای بیمارستانی را بیماران غیربومی اشغال میکنند و از استانهای مختلف نظیر سیستانوبلوچستان، هرمزگان و حتی کرمان و استانهای همجوار ما برای امور درمانی به یزد میآیند و ضمن اینکه پزشکان خوبی در استان داریم، هزینههای درمان در اینجا پایینتر است و همه اینها موجب شده به قطب بهداشت و درمان این منطقه تبدیل شویم. وزیر بهداشت نیز در سالهای اخیر توجه ویژهای به این استان داشتهاند.
در کنار اینها، ظرفیت خیرین استان بسیار بالاست و این پشتوانه خوبی به حساب میآید. از دیگر ظرفیتهای استان، حوزه فرهنگ و هنر است و از نظر فرهنگی و تعداد کتابخانهها و مراکز فرهنگی یک استان بسیار غنی محسوب میشویم. عنوان دارالعباده و دارالعلم زینتبخش استان است که برخاسته از ویژگیهایی است که در این استان وجود داشته و دارد.
در ارتباط با محیط زیست و منابع طبیعی هم خوشبختانه در این سالها شاهدیم که توسعه پوشش گیاهی به خوبی دنبال شده و شاید در سه سال اخیر بیش از دوهزارو 500 هکتار از مناطق تحت پوشش گیاهی و کمربند سبز قرار گرفتهاند. علاوه بر آن، اجرای طرح منارید و ترسیب کربن در استان یزد سبب شده است با مشارکت مردم محل، کارهای منابع طبیعی دنبال شود که نتیجه خوبی در پی داشته و وسعت استان، تنوع شرایط آبوهوایی و مجموعه اینها فرصتهایی است که در استان وجود دارد.
بخشی از اینها ظرفیتهای خدادادی است که در استان وجود دارد. درباره اقدامات عملی که بهطور خاص در زمینه اقتصاد مقاومتی انجام شده است، توضیح دهید.
علاوه بر اینها، در استان اقدامات خوبی برای اقتصاد مقاومتی انجام شده است. بعد از تشکیل قرارگاه اقتصاد مقاومتی به فرماندهی معاون اول رئیسجمهور و تشکیل ستادهای استانی، این ستاد در استان یزد بهموقع تشکیل شد.
اعضای ستاد هم دولتی هستند و هم 12 نفر از بخش خصوصی در آن حضور دارند. ما در ارتباط با اقتصاد مقاومتی، 16 جلسه داشتهایم و در سال 95 و با 52 دستور کار و 66 مصوبه، کار خود را پیش بردهایم که این مصوبات عملیاتی شدهاند یا در حال عملیاتیشدن هستند.
همچنین 9 کارگروه تشکیل دادیم؛ شامل کارگروه بهرهوری، کارگروه برقراری انضباط مالی در بخش عمومی و قطع وابستگی بودجه به نفت، کارگروه پیشبرد برونگرایی اقتصاد مانند توسعه صادرات غیرنفتی، کارگروه ارتقای توان تولید ملی و درونزایی اقتصاد، کارگروه توسعه اقتصاد دانشبنیان، کارگروه شفافسازی و سالمسازی اقتصاد، کارگروه عدالتبنیانکردن اقتصاد و توسعه عدالت اجتماعی، کارگروه مردمیکردن اقتصاد و کارگروه گفتمانسازی و فرهنگسازی اقتصاد که هر یک از این کارگروهها در چارچوب دستورالعملهای مربوطه اقدامات خوبی را دنبال کردهاند.
ما در این مدت، شناسنامههای تفصیلی طرحهای اقتصاد مقاومتی را تهیه کردیم.
چند طرح اقتصاد مقاومتی مصوب کردید؟
در واقع حدود 97 طرح اقتصاد مقاومتی مصوب کردیم.
با چه حجم سرمایهگذاری؟
تعدادی از این طرحها دولتی است و تعدادی هم خصوصی. آنها را باید جمعا محاسبه کنیم ولی 97 طرح ما در حوزه اقتصاد مقاومتی استان در حال پیگیری و اجراست که در اینها بخش خصوصی نیز حضور دارد. در این 97 طرح، 15 دستگاه در رابطه با اقتصاد مقاومتی درگیر کار هستند و در ستاد اقتصاد مقاومتی حضور دارند. همچنین وضعیت 95 درصد واحدهای تولیدی استان را مشخص کردهایم.
بیش از سههزارو 600 واحد تولیدی و صنعتی در استان وجود داشته که در بررسیها مشخص شد خیلی از این واحدها سالهاست تعطیل شده؛ مثلا واحدی داریم که از سال 73 تعطیل است ولی همچنان در فهرست واحدهای صنعتی ذکر میشود. بنابراین درصدد برآمدیم سامانهای تعریف کنیم تا وضعیت فعلی تمام واحدهای تولیدی و صنعتی در آن مشخص شود و معلوم باشد درحالحاضر فعال است یا نیست یا تغییر کاربری داده است. خوشبختانه این کار با پایش صددرصدی دنبال میشود و تا پایان سال هم قرار است اطلاعات کلی را به ما بدهند.
در ارتباط با فرهنگسازی نیز رئیس کارگروه مربوطه، رئیس مرکز صداوسیمای استاد یزد است. در این ارتباط 190 ساعت تولید برنامه رادیو و تلویزیونی و 330 ساعت پخش برنامه انجام شده و 640 مورد زیرنویس در ارتباط با اقتصاد مقاومتی نیز انجام شده است.
ما بیش از 300 پروژه عمرانی را برای واگذاری به بخش خصوصی احصا و 62 مورد را تاکنون واگذار کردهایم و برای مابقی هم به دنبال داوطلبانی هستیم که به آنها واگذار شود. 481 مورد تسهیلات به واحدهای تولیدی متقاضی در استان به مبلغ بیش از 419 میلیارد تومان از سوی سیستم به صورت مستقیم پرداخت شده است، برای 319 مورد تسهیلات به مبلغ بیش از 271 میلیارد تومان در قالب مصوبات کارگروه تسهیل به واحدهای تولیدی پرداخت شده است.
در مجموع حدود 690 میلیارد تومان به وسیله سیستم بانکی، از طریق بهینیاب و مستقیم خود بانکها، به 800 واحد تولید صنعتی پرداخت شده است.
در این زمینه، رتبه ما طبق ارزیابی سازمان مدیریت و برنامهریزی یا سازمان برنامه و بودجه فعلی، رتبه چهارم کشوری است ولی از نظر میزان پرداخت تسهیلات بر مبنای مصوبات کارگروه تسهیل و پرداخت مستقیم بانکها برای واحدهای تولیدی نیز رتبه پنجم کشوری را در اختیار داریم.
از نظر صادرات که در سیاستهای اقتصاد مقاومتی نیز بر آن تأکید شده است، خوشبختانه با وجود همه مشکلاتی که به تحریمها برمیگشت و مسائل و تنگناهای دیگر، افزایش وزنی صادرات را شاهد بودهایم به طوری که در هشتماهه نخست سال 95 بیش از یکمیلیونو 246 هزار تن کالا از گمرک استان یزد صادر شد. البته موارد متعددی از صادرات کالاهای تولیدی استان یزد هم وجود دارد که از طریق سایر گمرکها در دیگر استانها صادر میشود.
مثلا خیار سبز را به روسیه صادر میکنیم که این کار از طریق گمرک آذربایجان انجام میشود و در آماری که ذکر کردم، این موارد به حساب نیامده است وگرنه رقم واقعی صادرات استان و افزایش صادرات، بسیار بیشتر از این رقم است. در مجموع، طبق پایشی که انجام دادیم، مشخص شد از نظر وزنی 17 درصد نسبت به سال قبل افزایش داشتیم ولی این افزایش از نظر ارزش ریالی صادرات، حدود 12 درصد کاهش را شاهد بوده است.
در زمینه جذب گردشگران خارجی هم همانطور که عرض کردم، خوشبختانه در 9ماهه اول سال جاری شامل بیش از 60 هزار گردشگر خارجی بوده است و پیشبینی میکنیم این رقم تا پایان امسال به بیش از صد هزار گردشگر خارجی برسد. همچنین سه مورد سرمایهگذاری خارجی نیز در استان داشتهایم که در زمینه انرژی خورشیدی و تولید ظروف بلور بوده است.
یعنی پول انجام این پروژهها را هم آوردهاند؟
بله، با سرمایهگذاری 13میلیوندلاری که کارهایش دارد انجام میشود و پولش را هم آوردهاند. در ارتباط با طرحهای خودمان هم بحث خطوط کنسانتره چُغارد و سِچاهون را داشتیم که پیشرفت فیزیکی حدودا 90درصدی داشته است.
اینها طرحهایی است که جزء طرحهای اقتصاد مقاومتی به حساب میآید و علاوه بر اینها طرحهای زیاد دیگری هم در حال انجامشدن است؛ از جمله طرح احداث کارخانه فولاد یکمیلیونتنی بافق کسری با پیشرفت بیش از 10درصدی و بهرهبرداری از کارخانه 900هزارتنی آگلومراسیون بافق، طرح افزایش تولید آهن اسفنجی کارخانه ارفع اردکان از 800 هزار تن به یکمیلیونو 200 هزار تن، احداث واحد گندلهسازی بهاباد که کلنگزنی آن انجام و پروژهاش آغاز و کارهای زیرساختی و عملیات مقدماتی آن شروع شده است که انشاءالله با استقرار تجهیزات و ماشینآلات دنبال میشود.
قبلا هم عرض کردم 58 میلیارد تومان سرمایهگذاری بخش خصوصی در 84 پروژه گردشگری را هم داشتیم. برای سرمایهگذاری و حمایت از سرمایهگذاری در این استان، یک مرکز خدمات سرمایهگذاری تشکیل دادهایم که ساختمان مالی قدیم را برای این مرکز بازسازی کردیم و خوشبختانه با حضور وزیر محترم کشور افتتاح شد و سال جاری تمام دستگاههایی که در ارتباط با صدور مجوز برای انجام کارها دخیل بودند، همگی نماینده تامالاختیار خود را در آن مرکز مستقر کردهاند و از طریق سیستم کامپیوتری به صورت آنلاین با هم مرتبط هستند و سرمایهگذار دیگر به دستگاههای مختلف مراجعه نمیکند بلکه فقط در همان قسمت و به اتاقهای مختلف مراجعه میکند تا مجوزها و نظرات دستگاههای مربوط را کسب کند.
فرصتهای سرمایهگذاری استانی نیز در استان یزد احصا شده و 71 پروژه هم تعریف شده است. همه اینها به صورت کتابچه و سیدی درآمده و هم به زبان فارسی و هم به زبان انگلیسی به سفارتخانههایمان در کشورهای مختلف ارسال شده است تا اگر سرمایهگذار خارجی هم علاقهمند بود، سیدی را در اختیارش بگذارند و بتواند کارهایش را دنبال کند.
در واقع پهنهبندیهایمان مشخص شده است که چه کاربریهایی در چه پهنههایی میتوانند مستقر شوند. همچنین مشوقهای قانونیمان احصا شده است، تمام مشوقها و پشتیبانیهای قانونی و معافیتهایی که احتمالا داشتهایم، تمام این موارد را احصا و دنبال کردیم و اینها را هم به صورت دفترچهای درآوردیم تا سرمایهگذار که مراجعه میکند، در مرکز سرمایهگذاری در اختیارش گذاشته شود تا بداند چه حمایتهای قانونیای از او به عمل میآید. این موارد خوشبختانه در استان انجام شده است.
الان وزیر معین استان یزد چه کسی است؟
وزیر محترم دادگستری است. ایشان یک جلسه آمدند در ستاد اقتصاد مقاومتی استان و نظراتشان را بیان کردند.
ظاهرا با توجه به ظرفیتهای استان یزد، انتقاداتی در زمینه انتخاب وزیر معین برای این استان وجود داشته است.
برای انتخاب وزرای معین حسب پیشنهاد استانداران، چیزی که اول مقرر بود، بنده، وزیر نفت، وزیر اقتصاد و دارایی و وزیر مسکن و شهرسازی را به عنوان وزیر معین برای استان یزد پیشنهاد دادم اما وقتی وزیر معین معرفی شد، وزیر محترم دادگستری بود. اینکه در دولت چه مواردی مطرح بوده یا بعدا مطرح شده، خبر ندارم.
استان یزد استانی سیاسی نیست، در حوزه جرائم هم مسئله چندانی ندارد. چون اصل مهم در انتخاب وزیر معین، اختیارات ویژهای بود که وزیر در وزارتخانه خودش میتوانست اجرا کند.
بههرحال اینها بحثهایی است که در دولت مطرح شده است.
درحالحاضر آقای پورمحمدی واقعا همکاری لازم را با استان دارد؟
در برخی استانها، وزیر معین هنوز در بحث اقتصاد مقاومتی ورود جدی نکرده و در جلسات شرکت نکرده است اما بههرحال آقای پورمحمدی در جلسه اقتصاد مقاومتی استان یزد شرکت کرده و با توجه به اینکه ایشان در پستها و سمتهای مختلفی کار کرده و دید جامعی در موضوعات مختلف دارد، به نظر من میتواند برای استان مفید باشد و ما از راهنماییهای ایشان استفاده میکنیم و خواهیم کرد.
بههرحال اقتصاد مقاومتی صرفا بحث صنعتی نیست. ما اقتصادمان یکبُعدی نیست، ابتدای آن بحث مبانی علم و دانش و دوم بحث امنیت سرمایهگذاری است؛ یعنی بحث امنیت سرمایهگذاری برای ما خیلی مهم است و ایشان میتواند در این زمینه نقش ارزندهای ایفا کند. در ارتباط با تأمین نیرو و آرامش و آسایش محیطهای کارگری و ایجاد امیدواری برای آینده بهتر و در مجموع اگر ابعاد مختلف را در نظر بگیریم، ایشان میتواند نقش مؤثری داشته باشد که نباید آن را نادیده گرفت.
توسعه گردشگری و توسعه مبتنی بر علم و فناوری، از تأکیدات سیاستهای اقتصاد مقاومتی است. اینها از جمله موضوعاتی است که استاندار یزد معتقد است در این استان بیشازپیش مورد توجه قرار گرفته است. وجود 65 مرکز علمی و فناوری در استان، یکی از شواهد حرکت در این زمینه است. همچنین در 9 ماه ابتدایی سال 95 بیش از 60 هزار گردشگر خارجی به یزد سفر کردهاند و پیشبینی میشود تا پایان امسال از مرز صد هزار نفر عبور کند. این در حالی است که در سال 1391 تنها 12هزارو 500 گردشگر خارجی از استان یزد بازدید کرده بودند. «سیدمحمد میرمحمدی»، این آمارها را در کنار آمارهای دیگری از صادرات و اعطای تسهیلات و سرمایهگذاری در وضعیت فعلی استان تحت مدیریتش ارائه میدهد و نسبت به آینده ابراز امیدواری میکند.
با توجه به اینکه شما استاندار یزد و رئیس ستاد اقتصاد مقاومتی این استان هستید، برداشتتان از مفهوم «اقتصاد مقاومتی» چیست؟
از نظر من اقتصاد مقاومتی در واقع اقتصادی است که پایه آن علم و دانش است و تمام عوامل و عناصرش به صورت منظومهای تشکیل میشود و نهایتا منجر به این خواهد شد که ما از منابعی که داریم حداکثر بهرهوری را داشته باشیم؛ یعنی کمترین هزینه و بالاترین کیفیت و درآمد. اگر اقتصاد ما با این مبانی شکل بگیرد، طبیعی است همه ابعاد ضروری علمی در آن دیده شده و در واقع ضایعات نداریم.
از طرف دیگر ما در این اقتصاد به نحوی عمل میکنیم که هم کیفیت به طوری باشد که بِرندمان نسبت به بِرندهای سایر کشورها مشهورتر باشد و درعینحال موضوع قاچاق و مواردی که خارج از ضوابط اقتصادی عمل میکند نیز به حداقل ممکن برسد؛ چون دیگر نباید برای قاچاقچی صرفه اقتصادی داشته باشد.
بنابراین چنین اقتصادی که اقتصاد مقاومتی است، میتواند در قبال نابسامانیهای اقتصادی دنیا مقاوم باشد و از تکانههای اقتصادی کمترین آسیب را ببیند و بتواند تداوم خودش را با یک وضع مناسب و ثابت حفظ کند.
چه فرصتها و پتانسیلهایی در استان یزد وجود دارد تا در جهت تولید درونزا و بهرهوری بهتر و پیشبرد اهداف اقتصاد مقاومتی حرکت کنید؟
در استان یزد خوشبختانه ظرفیتهای خوبی وجود دارد. ما از معادن متنوع و غنی برخورداریم و دومین استان کشور از نظر مواد معدنی هستیم. در ارتباط با زیرساختهای صنعتی و استقرار صنایعی که تاکنون مستقر شده نیز ظرفیت و فرصت خوبی داریم، بهویژه در زمینه کاشی و سرامیک در استان یزد بیش از 50 درصد ظرفیت کشور را در اختیار داریم و این آمار رو به افزایش است. درعینحال کیفیت ما هم از سایر تولیدکنندگان قابل رقابت و حتی برتر است. الان هم تلاشمان روی توسعه صنایع هایتک و کمآب است که خوشبختانه داریم مواردی را دنبال میکنیم.
گردشگری یکی دیگر از فرصتهای بسیار خوب استان است؛ برای اینکه ما از یک بافت خشتی تاریخی منحصربهفرد در دنیا برخورداریم؛ بافتی که حیات در آن جاری است و مردم در همان بافت زندگی میکنند. خوشبختانه امروز استان یزد یکی از مقاصد گردشگری خارجیها به حساب میآید و مثلث طلایی گردشگری بین اصفهان، یزد و فارس در حال تشکیل است. اخیرا جلسهای با دستاندرکاران گردشگری و بخش خصوصی این سه استان داشتیم تا با هماهنگیها و همافزایی بیشتر بتوانیم سامان بسیار مؤثری را برای گردشگران، بهویژه گردشگران خارجی داشته باشیم.
استان یزد از نظر گردشگری طبیعی نیز فرصتهای بسیار خوبی دارد، برای اینکه ما از مناطق کویری و تپههای شنی تا مناطق جنگلی را در استان داریم و عملا چهار فصل را در تابستان شاهد هستیم. در یک منطقه کویری و بیابانی، داشتن چنین ظرفیتهایی برای همه گردشگران میتواند بسیار دیدنی و جذاب باشد.
سال 1391 تعداد گردشگران خارجی 12هزارو 500 نفر بود اما به برآورد بیش از صد هزار نفر برای سال 1395 رسیدهایم و در این مسیر، در 9ماهه ابتدای سال بیش از 60 هزار گردشگر خارجی داشتهایم. خوشبختانه هم سازمان گردشگری و هم بخش خصوصی از سرمایهگذاری در این استان استقبال خوبی میکنند، بهطوریکه از سال 94 تاکنون بیش از هزار تخت اقامتی بومگردی در استان ایجاد کردهایم.
بخش خصوصی در این زمینه 58 میلیارد تومان سرمایهگذاری داشته است و این روند کماکان ادامه دارد. از نظر احداث هتلهای چهار و پنج ستاره هم با استقبال بخش خصوصی روبهرو شدهایم. ما اکنون هفت هتل چهارستاره و پنجستاره را هم در یزد و هم در شهرستانهای استان در دست احداث داریم؛ چراکه گردشگری یکی از ظرفیتهای بالای ماست.
از نظر علم و فناوری هم ظرفیتهای بالایی در استان داریم، چراکه مردم استان از استعداد بالایی برخوردارند و استان یزد در 23 سال گذشته در کنکور سراسری هر سال رتبه اول کنکور را داشته است.
بنابراین محور فناوری یکی از محورهای مهم و اولویتدار در استان است. پروژه پارک علم و فناوری را دنبال کردیم و توسعه دادیم و از این نظر بعد از تهران و اصفهان در رتبه سوم قرار داریم؛ همچنین، مرکز فناوری آب در استان تشکیل شده و منطقه ویژه علم و فناوری نیز به تصویب رسیده است.
استان یزد جزء پنج استانی است که مرکز علم و فناوری برای آن ایجاد شده و شعبه پژوهشکده رویان هم در این استان دایر شده است.
مرکز فناوری کاشی و سرامیک هم با سرمایهگذاری بخش خصوصی برپا شده و مرکز تحقیقات انرژی خورشیدی و مرکز نوآوری زیستفناوری در مرکز رشد بیوتکنولوژی نیز ایجاد شده است. اخیرا هم خوشبختانه مرکز شتابدهی نوآوری را دایر کردهایم که در دانشگاه یزد با مشارکت بخش خصوصی بهطور مقدماتی آغاز به کار کردند و در دهه فجر رسما افتتاح خواهد شد. با توجه به اینکه استان یزد از نظر صادرات فناوری رتبه دوم را در اختیار دارد، در این زمینه قدمهای خیلی خوبی برداشتیم و یکی از ابعاد تشکیلدهنده اقتصاد مقاومتی، بحث علم و فناوری است.
در مجموع 65 مرکز علمی و پژوهشی در استان داریم و دانشگاه یزد به عنوان دانشگاه مادر، یکی از دانشگاههایی است که از نظر رتبهبندی در کشور وضعیت خوبی دارد و دانشگاه آزاد یزد هم ظرفیت بسیار خوبی در این زمینه دارد. از نظر انرژی خورشیدی در استان ظرفیتهای بسیار بالایی داریم چراکه در طول سال حدود 330 روز آفتابی داریم، به همین خاطر در دو سال اخیر به موضوع انرژی خورشیدی بیشتر توجه کردهایم و یکی از اولویتهای استان است.
در این راستا، 54 پروانه بهرهبرداری برای انرژی خورشیدی از سوی وزارت نیرو تاکنون صادر و کار بیش از 12 واحد انجام شده است.
در زمینه بهداشت و درمان نیز ظرفیت بسیار خوب و گستردهای در استان داریم، بهطوریکه بیش از 45 درصد تختهای بیمارستانی را بیماران غیربومی اشغال میکنند و از استانهای مختلف نظیر سیستانوبلوچستان، هرمزگان و حتی کرمان و استانهای همجوار ما برای امور درمانی به یزد میآیند و ضمن اینکه پزشکان خوبی در استان داریم، هزینههای درمان در اینجا پایینتر است و همه اینها موجب شده به قطب بهداشت و درمان این منطقه تبدیل شویم. وزیر بهداشت نیز در سالهای اخیر توجه ویژهای به این استان داشتهاند.
در کنار اینها، ظرفیت خیرین استان بسیار بالاست و این پشتوانه خوبی به حساب میآید. از دیگر ظرفیتهای استان، حوزه فرهنگ و هنر است و از نظر فرهنگی و تعداد کتابخانهها و مراکز فرهنگی یک استان بسیار غنی محسوب میشویم. عنوان دارالعباده و دارالعلم زینتبخش استان است که برخاسته از ویژگیهایی است که در این استان وجود داشته و دارد.
در ارتباط با محیط زیست و منابع طبیعی هم خوشبختانه در این سالها شاهدیم که توسعه پوشش گیاهی به خوبی دنبال شده و شاید در سه سال اخیر بیش از دوهزارو 500 هکتار از مناطق تحت پوشش گیاهی و کمربند سبز قرار گرفتهاند. علاوه بر آن، اجرای طرح منارید و ترسیب کربن در استان یزد سبب شده است با مشارکت مردم محل، کارهای منابع طبیعی دنبال شود که نتیجه خوبی در پی داشته و وسعت استان، تنوع شرایط آبوهوایی و مجموعه اینها فرصتهایی است که در استان وجود دارد.
بخشی از اینها ظرفیتهای خدادادی است که در استان وجود دارد. درباره اقدامات عملی که بهطور خاص در زمینه اقتصاد مقاومتی انجام شده است، توضیح دهید.
علاوه بر اینها، در استان اقدامات خوبی برای اقتصاد مقاومتی انجام شده است. بعد از تشکیل قرارگاه اقتصاد مقاومتی به فرماندهی معاون اول رئیسجمهور و تشکیل ستادهای استانی، این ستاد در استان یزد بهموقع تشکیل شد.
اعضای ستاد هم دولتی هستند و هم 12 نفر از بخش خصوصی در آن حضور دارند. ما در ارتباط با اقتصاد مقاومتی، 16 جلسه داشتهایم و در سال 95 و با 52 دستور کار و 66 مصوبه، کار خود را پیش بردهایم که این مصوبات عملیاتی شدهاند یا در حال عملیاتیشدن هستند.
همچنین 9 کارگروه تشکیل دادیم؛ شامل کارگروه بهرهوری، کارگروه برقراری انضباط مالی در بخش عمومی و قطع وابستگی بودجه به نفت، کارگروه پیشبرد برونگرایی اقتصاد مانند توسعه صادرات غیرنفتی، کارگروه ارتقای توان تولید ملی و درونزایی اقتصاد، کارگروه توسعه اقتصاد دانشبنیان، کارگروه شفافسازی و سالمسازی اقتصاد، کارگروه عدالتبنیانکردن اقتصاد و توسعه عدالت اجتماعی، کارگروه مردمیکردن اقتصاد و کارگروه گفتمانسازی و فرهنگسازی اقتصاد که هر یک از این کارگروهها در چارچوب دستورالعملهای مربوطه اقدامات خوبی را دنبال کردهاند.
ما در این مدت، شناسنامههای تفصیلی طرحهای اقتصاد مقاومتی را تهیه کردیم.
چند طرح اقتصاد مقاومتی مصوب کردید؟
در واقع حدود 97 طرح اقتصاد مقاومتی مصوب کردیم.
با چه حجم سرمایهگذاری؟
تعدادی از این طرحها دولتی است و تعدادی هم خصوصی. آنها را باید جمعا محاسبه کنیم ولی 97 طرح ما در حوزه اقتصاد مقاومتی استان در حال پیگیری و اجراست که در اینها بخش خصوصی نیز حضور دارد. در این 97 طرح، 15 دستگاه در رابطه با اقتصاد مقاومتی درگیر کار هستند و در ستاد اقتصاد مقاومتی حضور دارند. همچنین وضعیت 95 درصد واحدهای تولیدی استان را مشخص کردهایم.
بیش از سههزارو 600 واحد تولیدی و صنعتی در استان وجود داشته که در بررسیها مشخص شد خیلی از این واحدها سالهاست تعطیل شده؛ مثلا واحدی داریم که از سال 73 تعطیل است ولی همچنان در فهرست واحدهای صنعتی ذکر میشود. بنابراین درصدد برآمدیم سامانهای تعریف کنیم تا وضعیت فعلی تمام واحدهای تولیدی و صنعتی در آن مشخص شود و معلوم باشد درحالحاضر فعال است یا نیست یا تغییر کاربری داده است. خوشبختانه این کار با پایش صددرصدی دنبال میشود و تا پایان سال هم قرار است اطلاعات کلی را به ما بدهند.
در ارتباط با فرهنگسازی نیز رئیس کارگروه مربوطه، رئیس مرکز صداوسیمای استاد یزد است. در این ارتباط 190 ساعت تولید برنامه رادیو و تلویزیونی و 330 ساعت پخش برنامه انجام شده و 640 مورد زیرنویس در ارتباط با اقتصاد مقاومتی نیز انجام شده است.
ما بیش از 300 پروژه عمرانی را برای واگذاری به بخش خصوصی احصا و 62 مورد را تاکنون واگذار کردهایم و برای مابقی هم به دنبال داوطلبانی هستیم که به آنها واگذار شود. 481 مورد تسهیلات به واحدهای تولیدی متقاضی در استان به مبلغ بیش از 419 میلیارد تومان از سوی سیستم به صورت مستقیم پرداخت شده است، برای 319 مورد تسهیلات به مبلغ بیش از 271 میلیارد تومان در قالب مصوبات کارگروه تسهیل به واحدهای تولیدی پرداخت شده است.
در مجموع حدود 690 میلیارد تومان به وسیله سیستم بانکی، از طریق بهینیاب و مستقیم خود بانکها، به 800 واحد تولید صنعتی پرداخت شده است.
در این زمینه، رتبه ما طبق ارزیابی سازمان مدیریت و برنامهریزی یا سازمان برنامه و بودجه فعلی، رتبه چهارم کشوری است ولی از نظر میزان پرداخت تسهیلات بر مبنای مصوبات کارگروه تسهیل و پرداخت مستقیم بانکها برای واحدهای تولیدی نیز رتبه پنجم کشوری را در اختیار داریم.
از نظر صادرات که در سیاستهای اقتصاد مقاومتی نیز بر آن تأکید شده است، خوشبختانه با وجود همه مشکلاتی که به تحریمها برمیگشت و مسائل و تنگناهای دیگر، افزایش وزنی صادرات را شاهد بودهایم به طوری که در هشتماهه نخست سال 95 بیش از یکمیلیونو 246 هزار تن کالا از گمرک استان یزد صادر شد. البته موارد متعددی از صادرات کالاهای تولیدی استان یزد هم وجود دارد که از طریق سایر گمرکها در دیگر استانها صادر میشود.
مثلا خیار سبز را به روسیه صادر میکنیم که این کار از طریق گمرک آذربایجان انجام میشود و در آماری که ذکر کردم، این موارد به حساب نیامده است وگرنه رقم واقعی صادرات استان و افزایش صادرات، بسیار بیشتر از این رقم است. در مجموع، طبق پایشی که انجام دادیم، مشخص شد از نظر وزنی 17 درصد نسبت به سال قبل افزایش داشتیم ولی این افزایش از نظر ارزش ریالی صادرات، حدود 12 درصد کاهش را شاهد بوده است.
در زمینه جذب گردشگران خارجی هم همانطور که عرض کردم، خوشبختانه در 9ماهه اول سال جاری شامل بیش از 60 هزار گردشگر خارجی بوده است و پیشبینی میکنیم این رقم تا پایان امسال به بیش از صد هزار گردشگر خارجی برسد. همچنین سه مورد سرمایهگذاری خارجی نیز در استان داشتهایم که در زمینه انرژی خورشیدی و تولید ظروف بلور بوده است.
یعنی پول انجام این پروژهها را هم آوردهاند؟
بله، با سرمایهگذاری 13میلیوندلاری که کارهایش دارد انجام میشود و پولش را هم آوردهاند. در ارتباط با طرحهای خودمان هم بحث خطوط کنسانتره چُغارد و سِچاهون را داشتیم که پیشرفت فیزیکی حدودا 90درصدی داشته است.
اینها طرحهایی است که جزء طرحهای اقتصاد مقاومتی به حساب میآید و علاوه بر اینها طرحهای زیاد دیگری هم در حال انجامشدن است؛ از جمله طرح احداث کارخانه فولاد یکمیلیونتنی بافق کسری با پیشرفت بیش از 10درصدی و بهرهبرداری از کارخانه 900هزارتنی آگلومراسیون بافق، طرح افزایش تولید آهن اسفنجی کارخانه ارفع اردکان از 800 هزار تن به یکمیلیونو 200 هزار تن، احداث واحد گندلهسازی بهاباد که کلنگزنی آن انجام و پروژهاش آغاز و کارهای زیرساختی و عملیات مقدماتی آن شروع شده است که انشاءالله با استقرار تجهیزات و ماشینآلات دنبال میشود.
قبلا هم عرض کردم 58 میلیارد تومان سرمایهگذاری بخش خصوصی در 84 پروژه گردشگری را هم داشتیم. برای سرمایهگذاری و حمایت از سرمایهگذاری در این استان، یک مرکز خدمات سرمایهگذاری تشکیل دادهایم که ساختمان مالی قدیم را برای این مرکز بازسازی کردیم و خوشبختانه با حضور وزیر محترم کشور افتتاح شد و سال جاری تمام دستگاههایی که در ارتباط با صدور مجوز برای انجام کارها دخیل بودند، همگی نماینده تامالاختیار خود را در آن مرکز مستقر کردهاند و از طریق سیستم کامپیوتری به صورت آنلاین با هم مرتبط هستند و سرمایهگذار دیگر به دستگاههای مختلف مراجعه نمیکند بلکه فقط در همان قسمت و به اتاقهای مختلف مراجعه میکند تا مجوزها و نظرات دستگاههای مربوط را کسب کند.
فرصتهای سرمایهگذاری استانی نیز در استان یزد احصا شده و 71 پروژه هم تعریف شده است. همه اینها به صورت کتابچه و سیدی درآمده و هم به زبان فارسی و هم به زبان انگلیسی به سفارتخانههایمان در کشورهای مختلف ارسال شده است تا اگر سرمایهگذار خارجی هم علاقهمند بود، سیدی را در اختیارش بگذارند و بتواند کارهایش را دنبال کند.
در واقع پهنهبندیهایمان مشخص شده است که چه کاربریهایی در چه پهنههایی میتوانند مستقر شوند. همچنین مشوقهای قانونیمان احصا شده است، تمام مشوقها و پشتیبانیهای قانونی و معافیتهایی که احتمالا داشتهایم، تمام این موارد را احصا و دنبال کردیم و اینها را هم به صورت دفترچهای درآوردیم تا سرمایهگذار که مراجعه میکند، در مرکز سرمایهگذاری در اختیارش گذاشته شود تا بداند چه حمایتهای قانونیای از او به عمل میآید. این موارد خوشبختانه در استان انجام شده است.
الان وزیر معین استان یزد چه کسی است؟
وزیر محترم دادگستری است. ایشان یک جلسه آمدند در ستاد اقتصاد مقاومتی استان و نظراتشان را بیان کردند.
ظاهرا با توجه به ظرفیتهای استان یزد، انتقاداتی در زمینه انتخاب وزیر معین برای این استان وجود داشته است.
برای انتخاب وزرای معین حسب پیشنهاد استانداران، چیزی که اول مقرر بود، بنده، وزیر نفت، وزیر اقتصاد و دارایی و وزیر مسکن و شهرسازی را به عنوان وزیر معین برای استان یزد پیشنهاد دادم اما وقتی وزیر معین معرفی شد، وزیر محترم دادگستری بود. اینکه در دولت چه مواردی مطرح بوده یا بعدا مطرح شده، خبر ندارم.
استان یزد استانی سیاسی نیست، در حوزه جرائم هم مسئله چندانی ندارد. چون اصل مهم در انتخاب وزیر معین، اختیارات ویژهای بود که وزیر در وزارتخانه خودش میتوانست اجرا کند.
بههرحال اینها بحثهایی است که در دولت مطرح شده است.
درحالحاضر آقای پورمحمدی واقعا همکاری لازم را با استان دارد؟
در برخی استانها، وزیر معین هنوز در بحث اقتصاد مقاومتی ورود جدی نکرده و در جلسات شرکت نکرده است اما بههرحال آقای پورمحمدی در جلسه اقتصاد مقاومتی استان یزد شرکت کرده و با توجه به اینکه ایشان در پستها و سمتهای مختلفی کار کرده و دید جامعی در موضوعات مختلف دارد، به نظر من میتواند برای استان مفید باشد و ما از راهنماییهای ایشان استفاده میکنیم و خواهیم کرد.
بههرحال اقتصاد مقاومتی صرفا بحث صنعتی نیست. ما اقتصادمان یکبُعدی نیست، ابتدای آن بحث مبانی علم و دانش و دوم بحث امنیت سرمایهگذاری است؛ یعنی بحث امنیت سرمایهگذاری برای ما خیلی مهم است و ایشان میتواند در این زمینه نقش ارزندهای ایفا کند. در ارتباط با تأمین نیرو و آرامش و آسایش محیطهای کارگری و ایجاد امیدواری برای آینده بهتر و در مجموع اگر ابعاد مختلف را در نظر بگیریم، ایشان میتواند نقش مؤثری داشته باشد که نباید آن را نادیده گرفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.