پایانی باز برای قصه «ته لنجی»ها
شرق-سرویس اقتصادی: سالهاست در سواحل جنوبی کشور و بهخصوص استان بوشهر، جایی که مردمانش کمترین سهم را از نفت، گاز و دیگر منابعی که در کمترین فاصله با آنها تولید میشود دارند، شغلی رواج پیدا کرده که به "ته لنجی" معروف است. شغلی که در سالیان گذشته بهشدت همه گیر شده و توانسته معیشت بسیاری از مردم این مناطق را بهخوبی تأمین کرده و تحت پوشش قرار دهد. اما این شغل همیشه در سالیان گذشته تا کنون محل اختلافنظر بسیاری از مردم و مسئولان بوده و گاه مشکلات بسیاری را در این راستا به وجود آورده است. اما سوال اصلی که همواره مطرح بوده و شاید خوب به آن پرداخته نشده این است، آیا کالای ته لنجی را میتوان یک کالای قانونی محسوب کرد یا خیر؟
ته لنجی چیست؟
ته لنجی در واقع یک نوع از واردات کالا به شمار میآید که به همراه ملوانان اتفاق افتاده و بر اساس آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات هر ملوان سالانه میتواند ۶ بار کالا به میزان ۱۵۰۰ دلار با خود وارد کند.
مصوبهای که در دولت نهم اتفاق افتاد
در سفرهای استانی محمود احمدینژاد و در اولین باری که رییس دولت قبل به بوشهر سفر کرد بحث کالای ته لنجی موردتوجه قرار گرفت و بر طبق مصوبهای پسازآن مقرر شد هر ملوان سالانه شش بار و هر بار 1/5میلیون تومان کالای همراه خود وارد کند. تا پیشازاین مصوبه دولت، هر ملوان بوشهری میتوانست سالانه چهار بار و هر بار ۴۰۰ هزار تومان کالای ملوانی با خود وارد میکرد که با مصوبه فوق با افزایش حدود 4 برابری مواجه شد. بااینحال پس از مدتی از اجرای مصوبه دولت احمدینژاد، ستاد مبارزه با قاچاق کالا محدودیتهایی را در این خصوص قائل شد و اجرای این مصوبه با مشکلاتی بسیاری مواجه گردید تا جایی که در مقطعی کسبه بازار گناوه که تأمین اجناس خود را در ارتباط مستقیم با این حوزه میدیدند اقدام به اعتصاب و تعطیلی مغازههای بازار کردند.این مشکلات تا دولت یازدهم هم ادامه داشت تا جایی که بر اساس بخشنامه روزهاي پاياني سال 94 رئیسکل گمرك ايران به رئيس ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز كشور كه از سال جديد اجرايي شده است محدودیتهایی در بنادر جنوبي كشور بهویژه استان بوشهر تعيين شد كه فعاليت مبادلات كالا و تردد شناورها به كشورهاي حوزه خلیجفارس كاهش
يافت.
با ادامهدار شدن این موضوع و مشکلاتی که برای ملوانان و فعالان این حوزه به وجود آمد، دولت نسبت به این مسئله در دو بُعد تأمین معیشت مردم و همچنین مبارزه با سوءاستفاده کنندگان این عرصه تلاشهای بسیاری را از طریق نماینده خود در استان صورت داد که به همراه فعالیتهایی که نمایندگان مجلس در این دوره داشتند تلاش شد تا مشکل ملوانانی که از این راه امرار معاش میکنند حلشده و آسیب کمتری متوجه مردم استان شود.
سخنان امیدوارکننده سالاری
مصطفی سالاری استاندار بوشهر که پیشازاین درباره کالای "ته لنجی" گفته بود: « دولت و مقامهای ارشد کشور بر این باورند که درساماندهی کالاهای همراه ملوان نباید مردم متضرر شوند بلکه با تصمیمگیری منطقی و مدبرانه این مسئله باید حل شود. نبود آمار مشخص از ورود کالا، وجود آمارهای متفاوت، میزان متفاوت معافیتها، مشخص نبودن نوع کالاهای وارداتی، فقدان کنترل بهداشتی و قرنطینهای از جمله مشکلات بحث کالاهای ته لنجی است. منافع معافیت کالاهای همراه ملوان بیش از اینکه به ملوانان برسد به تاجرانی میرسد که شاید حتی یکبار هم به استان بوشهر سفر نداشته و رنج سفر دریایی را نمیدانند. هدف از معافیت کالاهای همراه ملوان این نیست که منافع این نوع معافیت از آن کسانی شود که رنجی در این زمینه نکشیدهاند. تلاش همه مقامهای ارشد ملی و استانی ساماندهی وضعیت نابسامان کالاهای همراه ملوان از لحاظ کنترل کالاهای وارداتی و کنترل بهداشتی و قرنطینهای کالاهاست. » این بار و در اردیبهشت ماه سال 95 در رابطه با مشکلات کالاهای وارده همراه ملوانان صحبتهای امیدوارکنندهای را مطرح کرد. وی با اعلام اینکه معیشت مردم استان به دریا وابسته است گفت: « در
راستاي ساماندهي و ضابطهمند كردن فعاليت لنج های تجاري، آییننامه جديد در استفاده از معافيت ته لنجي در اين استان تدوینشده است. ميزان ترخيص كالاهاي ته لنجي بر اساس ظرفيت لنجهاي تجاري تعیینشده كه بهزودی آییننامه جديد برخورداري ملوانان و لنجداران از ته لنجي اعلام ميشود. با ضابطهمند شدن معافيت تهلنجي ضمن اينكه مزيت جديدي براي ترخيص كالاها ارائه ميشود مناطق ساحلي اين استان رونق بيشتري ميگيرد. لنجداران تجاري استان بوشهر در راستاي آييننامه جديد معافيت ترخيص كالاي تهلنجي، بايد ضمن پرداخت حقوق ماهانه ملوانان، آنان را بيمه كنند. با احتساب خانوادههاي ملوانان بيش از 75 هزار نفر كه 7.5 درصد از جمعيت استان بوشهر تشكيل ميدهند از طريق لنجهاي تجاري ارتزاق ميكنند.» سالاري همچنین با اشاره به اينكه در ترخيص كالاي تهلنجي پروانه گمركي داخلي صادر ميشود گفته بود: «ميزان ته لنجي در نقاط مختلف استان بوشهر افزايش يافته است بهگونهای كه رضايت لنجداران، ملوانان و بازاريان فراهم ميكند.»
پیگیریها در مجلس ؟
در همین راستا عبدالحمید خدری نماینده مردم بوشهر،گناوه و دیلم در مجلس شورای اسلامی که حوزه مردم انتخابیهاش بیشترین فعالیت را در این راستا دارند از ابتدای دوران نمایندگی خود تلاشهای فراوانی را در راستای حل مشکلات ملوانان و مسئله "ته لنجی" انجام داده که برخی واکنشها و اظهارات نظرهای او را در این باره با هم مرور میکنیم. وی چند ماه پیش ضمن ارائه واکنشی تند نسبت به قاچاقچی خواندن ملوانان فعال در حوزه "ته لنجی" درباره حل این مشکل گفته است: « دراینارتباط با همراهی استاندار بوشهر پیگیری و رایزنیهای متعددی با مسئولان کشوری برای ساماندهی کالای همراه ملوان که امروز امرارمعاش بیش از 90 درصد مردم به آن وابسته است، انجام دادهام.
خدری با بیان اینکه از مردم حوزه انتخابیه خود انتظار و توقع دارم مطالبات خود را از مجراهای قانونی پیگیری کنند، گفته است: «هیچکس حق ندارد، ته لنجی را قاچاق بداند و تعداد افرادی را که بهعنوان ملوان در این حوزه برای امرارمعاش و کاسبی خود جان و مالشان را به موجهای دریا میسپارند قاچاق و قاچاقچی خطاب کند. باید به لنج هایی که قبل از صدور بخشنامه رئیسکل گمرکات کشور به سفر رفتهاند یا در گمرک پهلوگرفته و دارای کالای ملوانی هستند، طبق اصول و موازین حقوقی در اسرع وقت اجازه تخلیه بار داده شود.»همچنین به علت سفر خدری به خارج از کشور در صحبتی که با مشاور او داشتیم وی ضمن تأیید پیگیریهای نماینده استان در این رابطه از ایراداتی گفت که به آییننامه وعده دادهشده برای حل مشکلات ملوانان، واردشده اما ابراز امیدواری کرد که این مشکل با پیگیریهای مستمر حلشده و به نتیجه برسد.
آخر این قصه پر ماجرا چیست؟
"ته لنجی" شاید بهظاهر تنها یک شغل باشد اما بیشک موردی به وسعت نان شب عده بسیاری از مردم به شمار میآید که حل نشدن مشکلات پیرامون آن و نبود دستورالعمل ثابت برای ملوانان میتواند ضربهای جدی به سفره های قشر زحمتکش ملوانان هم استانی وارد کند. این مسئله همچنین ارتباط مستقیمی با بازاریان و کسبههای حوزههای مختلف دارد که بازار گناوه شاید اولین بازاری باشد که از بلاتکلیفی در این عرصه ضربه خواهد خورد. بازاری که تنظیم شدن آن ارتباط مستقیمی با بحث "ته لنجی" ها دارد و معیشت خانوادههای بسیاری را شامل میشود.
با این تفاسیر باید منتظر ماند و دید این معضل که شاید سالهاست گریبان گیر مردم خطه استان بوشهر و یا دیگر نقاط ساحلی کشور شده است چگونه حل خواهد شد؟ از یکسو باید مبارزه با قاچاق در هر شرایطی اولویت داشته باشد و از یکسو هم معیشت مردم به همان اندازه باید موردتوجه قرار گیرد. با توجه به اینکه نان عده بسیاری در گرو این مسئله بوده باید نسبت به رفع این مشکل هرچه سریعتر اقداماتی صورت گیرد تا یکبار برای همیشه این مشکل حل شود. اقداماتی که خوشبختانه هم از جانب استاندار و هم نمایندگان استان در مجلس چندی است بهشدت پیگیری شده و موردتوجه ویژه قرا گرفته است و امید است با استمرار این پیگیریها شرایط بهگونهای رقم بخورد که بهطور همزمان هم مبارزه با قاچاق مورد توجه قرار گرفته و دست سودجویان این عرصه از سوءاستفادهها کوتاه شود و هم ملوانان زحمتکش نوار ساحلی کشور به حقوحقوق خود طبق قانون برسند تا حداقل در برابر زحمات و خطراتی که در شغل خود با آن مواجه هستند به حداقلها دسترسی پیدا کنند.
شرق-سرویس اقتصادی: سالهاست در سواحل جنوبی کشور و بهخصوص استان بوشهر، جایی که مردمانش کمترین سهم را از نفت، گاز و دیگر منابعی که در کمترین فاصله با آنها تولید میشود دارند، شغلی رواج پیدا کرده که به "ته لنجی" معروف است. شغلی که در سالیان گذشته بهشدت همه گیر شده و توانسته معیشت بسیاری از مردم این مناطق را بهخوبی تأمین کرده و تحت پوشش قرار دهد. اما این شغل همیشه در سالیان گذشته تا کنون محل اختلافنظر بسیاری از مردم و مسئولان بوده و گاه مشکلات بسیاری را در این راستا به وجود آورده است. اما سوال اصلی که همواره مطرح بوده و شاید خوب به آن پرداخته نشده این است، آیا کالای ته لنجی را میتوان یک کالای قانونی محسوب کرد یا خیر؟
ته لنجی چیست؟
ته لنجی در واقع یک نوع از واردات کالا به شمار میآید که به همراه ملوانان اتفاق افتاده و بر اساس آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات هر ملوان سالانه میتواند ۶ بار کالا به میزان ۱۵۰۰ دلار با خود وارد کند.
مصوبهای که در دولت نهم اتفاق افتاد
در سفرهای استانی محمود احمدینژاد و در اولین باری که رییس دولت قبل به بوشهر سفر کرد بحث کالای ته لنجی موردتوجه قرار گرفت و بر طبق مصوبهای پسازآن مقرر شد هر ملوان سالانه شش بار و هر بار 1/5میلیون تومان کالای همراه خود وارد کند. تا پیشازاین مصوبه دولت، هر ملوان بوشهری میتوانست سالانه چهار بار و هر بار ۴۰۰ هزار تومان کالای ملوانی با خود وارد میکرد که با مصوبه فوق با افزایش حدود 4 برابری مواجه شد. بااینحال پس از مدتی از اجرای مصوبه دولت احمدینژاد، ستاد مبارزه با قاچاق کالا محدودیتهایی را در این خصوص قائل شد و اجرای این مصوبه با مشکلاتی بسیاری مواجه گردید تا جایی که در مقطعی کسبه بازار گناوه که تأمین اجناس خود را در ارتباط مستقیم با این حوزه میدیدند اقدام به اعتصاب و تعطیلی مغازههای بازار کردند.این مشکلات تا دولت یازدهم هم ادامه داشت تا جایی که بر اساس بخشنامه روزهاي پاياني سال 94 رئیسکل گمرك ايران به رئيس ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز كشور كه از سال جديد اجرايي شده است محدودیتهایی در بنادر جنوبي كشور بهویژه استان بوشهر تعيين شد كه فعاليت مبادلات كالا و تردد شناورها به كشورهاي حوزه خلیجفارس كاهش
يافت.
با ادامهدار شدن این موضوع و مشکلاتی که برای ملوانان و فعالان این حوزه به وجود آمد، دولت نسبت به این مسئله در دو بُعد تأمین معیشت مردم و همچنین مبارزه با سوءاستفاده کنندگان این عرصه تلاشهای بسیاری را از طریق نماینده خود در استان صورت داد که به همراه فعالیتهایی که نمایندگان مجلس در این دوره داشتند تلاش شد تا مشکل ملوانانی که از این راه امرار معاش میکنند حلشده و آسیب کمتری متوجه مردم استان شود.
سخنان امیدوارکننده سالاری
مصطفی سالاری استاندار بوشهر که پیشازاین درباره کالای "ته لنجی" گفته بود: « دولت و مقامهای ارشد کشور بر این باورند که درساماندهی کالاهای همراه ملوان نباید مردم متضرر شوند بلکه با تصمیمگیری منطقی و مدبرانه این مسئله باید حل شود. نبود آمار مشخص از ورود کالا، وجود آمارهای متفاوت، میزان متفاوت معافیتها، مشخص نبودن نوع کالاهای وارداتی، فقدان کنترل بهداشتی و قرنطینهای از جمله مشکلات بحث کالاهای ته لنجی است. منافع معافیت کالاهای همراه ملوان بیش از اینکه به ملوانان برسد به تاجرانی میرسد که شاید حتی یکبار هم به استان بوشهر سفر نداشته و رنج سفر دریایی را نمیدانند. هدف از معافیت کالاهای همراه ملوان این نیست که منافع این نوع معافیت از آن کسانی شود که رنجی در این زمینه نکشیدهاند. تلاش همه مقامهای ارشد ملی و استانی ساماندهی وضعیت نابسامان کالاهای همراه ملوان از لحاظ کنترل کالاهای وارداتی و کنترل بهداشتی و قرنطینهای کالاهاست. » این بار و در اردیبهشت ماه سال 95 در رابطه با مشکلات کالاهای وارده همراه ملوانان صحبتهای امیدوارکنندهای را مطرح کرد. وی با اعلام اینکه معیشت مردم استان به دریا وابسته است گفت: « در
راستاي ساماندهي و ضابطهمند كردن فعاليت لنج های تجاري، آییننامه جديد در استفاده از معافيت ته لنجي در اين استان تدوینشده است. ميزان ترخيص كالاهاي ته لنجي بر اساس ظرفيت لنجهاي تجاري تعیینشده كه بهزودی آییننامه جديد برخورداري ملوانان و لنجداران از ته لنجي اعلام ميشود. با ضابطهمند شدن معافيت تهلنجي ضمن اينكه مزيت جديدي براي ترخيص كالاها ارائه ميشود مناطق ساحلي اين استان رونق بيشتري ميگيرد. لنجداران تجاري استان بوشهر در راستاي آييننامه جديد معافيت ترخيص كالاي تهلنجي، بايد ضمن پرداخت حقوق ماهانه ملوانان، آنان را بيمه كنند. با احتساب خانوادههاي ملوانان بيش از 75 هزار نفر كه 7.5 درصد از جمعيت استان بوشهر تشكيل ميدهند از طريق لنجهاي تجاري ارتزاق ميكنند.» سالاري همچنین با اشاره به اينكه در ترخيص كالاي تهلنجي پروانه گمركي داخلي صادر ميشود گفته بود: «ميزان ته لنجي در نقاط مختلف استان بوشهر افزايش يافته است بهگونهای كه رضايت لنجداران، ملوانان و بازاريان فراهم ميكند.»
پیگیریها در مجلس ؟
در همین راستا عبدالحمید خدری نماینده مردم بوشهر،گناوه و دیلم در مجلس شورای اسلامی که حوزه مردم انتخابیهاش بیشترین فعالیت را در این راستا دارند از ابتدای دوران نمایندگی خود تلاشهای فراوانی را در راستای حل مشکلات ملوانان و مسئله "ته لنجی" انجام داده که برخی واکنشها و اظهارات نظرهای او را در این باره با هم مرور میکنیم. وی چند ماه پیش ضمن ارائه واکنشی تند نسبت به قاچاقچی خواندن ملوانان فعال در حوزه "ته لنجی" درباره حل این مشکل گفته است: « دراینارتباط با همراهی استاندار بوشهر پیگیری و رایزنیهای متعددی با مسئولان کشوری برای ساماندهی کالای همراه ملوان که امروز امرارمعاش بیش از 90 درصد مردم به آن وابسته است، انجام دادهام.
خدری با بیان اینکه از مردم حوزه انتخابیه خود انتظار و توقع دارم مطالبات خود را از مجراهای قانونی پیگیری کنند، گفته است: «هیچکس حق ندارد، ته لنجی را قاچاق بداند و تعداد افرادی را که بهعنوان ملوان در این حوزه برای امرارمعاش و کاسبی خود جان و مالشان را به موجهای دریا میسپارند قاچاق و قاچاقچی خطاب کند. باید به لنج هایی که قبل از صدور بخشنامه رئیسکل گمرکات کشور به سفر رفتهاند یا در گمرک پهلوگرفته و دارای کالای ملوانی هستند، طبق اصول و موازین حقوقی در اسرع وقت اجازه تخلیه بار داده شود.»همچنین به علت سفر خدری به خارج از کشور در صحبتی که با مشاور او داشتیم وی ضمن تأیید پیگیریهای نماینده استان در این رابطه از ایراداتی گفت که به آییننامه وعده دادهشده برای حل مشکلات ملوانان، واردشده اما ابراز امیدواری کرد که این مشکل با پیگیریهای مستمر حلشده و به نتیجه برسد.
آخر این قصه پر ماجرا چیست؟
"ته لنجی" شاید بهظاهر تنها یک شغل باشد اما بیشک موردی به وسعت نان شب عده بسیاری از مردم به شمار میآید که حل نشدن مشکلات پیرامون آن و نبود دستورالعمل ثابت برای ملوانان میتواند ضربهای جدی به سفره های قشر زحمتکش ملوانان هم استانی وارد کند. این مسئله همچنین ارتباط مستقیمی با بازاریان و کسبههای حوزههای مختلف دارد که بازار گناوه شاید اولین بازاری باشد که از بلاتکلیفی در این عرصه ضربه خواهد خورد. بازاری که تنظیم شدن آن ارتباط مستقیمی با بحث "ته لنجی" ها دارد و معیشت خانوادههای بسیاری را شامل میشود.
با این تفاسیر باید منتظر ماند و دید این معضل که شاید سالهاست گریبان گیر مردم خطه استان بوشهر و یا دیگر نقاط ساحلی کشور شده است چگونه حل خواهد شد؟ از یکسو باید مبارزه با قاچاق در هر شرایطی اولویت داشته باشد و از یکسو هم معیشت مردم به همان اندازه باید موردتوجه قرار گیرد. با توجه به اینکه نان عده بسیاری در گرو این مسئله بوده باید نسبت به رفع این مشکل هرچه سریعتر اقداماتی صورت گیرد تا یکبار برای همیشه این مشکل حل شود. اقداماتی که خوشبختانه هم از جانب استاندار و هم نمایندگان استان در مجلس چندی است بهشدت پیگیری شده و موردتوجه ویژه قرا گرفته است و امید است با استمرار این پیگیریها شرایط بهگونهای رقم بخورد که بهطور همزمان هم مبارزه با قاچاق مورد توجه قرار گرفته و دست سودجویان این عرصه از سوءاستفادهها کوتاه شود و هم ملوانان زحمتکش نوار ساحلی کشور به حقوحقوق خود طبق قانون برسند تا حداقل در برابر زحمات و خطراتی که در شغل خود با آن مواجه هستند به حداقلها دسترسی پیدا کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.