|

در نقد یک ساختار

شمس افرازی . فعال سياسي


جامعه کنونی ایران به لحاظ جوان‌بودن و دارابودن تمامی مؤلفه‌های یک جامعه در حال ‌گذار از شرایط خاصی برخوردار است.
بی‌شک باید پذیرفت جوانان هر کشوری نیرویی طبیعی هستند که نقش مثبت و مفیدی در ایجاد تحولات و تغییرات ایفا می‌کنند و تعدیل‌کننده برخی از سیاست‌های اجتماعی کشور هستند و به‌عنوان عظیم‌ترین سرمایه انسانی جامعه، از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند؛ بنابراین کار در حوزه جوانان برنامه‌ریزی‌های کارشناسی و ظرافت‌های اجرائی و توان خلاقیت بالایی را می‌طلبد.
متأسفانه ما در اقدامی نادرست و به دلیل داشتن ذهن کلیشه‌ای، به جای توسعه و نقد پویا و مرتفع‌کردن نواقص یکی از بهترین تجربه‌های موفق در حوزه مدیریت کلان کشوری که با تأسیس سازمان ملی جوانان ایجاد کرده بودیم و ظرفیت فوق‌العاده‌ای برای حل مشکلات جوانان و پرورش نیروی فکری خلاق برای جامعه داشت، با ترکیب آن با حوزه ورزش و تأسیس وزارت ورزش و جوانان، جلوی بالندگی و رشد آن را گرفتیم. هزینه‌های گزاف این ادغام ناهمگون و شیوه نگرش نامناسب به امور جوانان و کلی‌نگری که در ذهن‌های غیرپویای برخی از مدیران حوزه جوانان رسوخ کرده، مانع جلب مشارکت فعال این قشر عظیم اجتماعی ‌و موجب صدمات و خسارات فراوانی در آینده و سرنوشت کشور و جامعه خواهد شد.
متأسفانه برخی از الگو‌ها را بدون اینکه ظرفیت و توان بومی‌سازی آنها را داشته باشیم یا اینکه درباره فلسفه وجودی آنها دقت و تأمل کنیم و امکان‌سنجی اینکه با بوم‌زیست ما سازگاری دارند یا نه می‌پذیریم، و از جمله این الگو‌پذیری، وزارت ورزش و جوانان است، که ممکن است در کشور یا جوامع دیگر تجربه مثبتی باشد ولی متأسفانه در کشور ما ادغام این دو مقوله تجربه خوبی نبوده زیرا ورزش نه همه نیاز جوانان بوده و نه الزاما تنها مختص جوانان است؛ بنابراین به‌جرئت می‌توان گفت وضعیت نامطلوب فعلی (ادغام مسائل جوانان و ورزش) که معلوم نیست براساس کدام مصلحت‌سنجی و کار کارشناسی انجام شده؛ که اگر به منزله کوچک‌سازی دولت و تمرکز است که خیلی از سازمان‌های عریض و طویل و بی‌خاصیت دیگر هم وجود دارند یا صدها تعاونی وابسته به وزارتخانه‌ها و دولت هستند که فلسفه وجودی آنها در حال حاضر منتفی شده و دولت باید به دید یکپارچه‌نگری و تجمیع به ادغام یا انحلال آنها همت گمارد، ولی موضوع جوانان و نیروی عظیم جوانی را که می‌توانند به‌عنوان مولدان و عاملان توسعه و سرمایه عظیم مديريتي و انسانی و ملی برای تولید کار و اندیشه محسوب شوند، نباید با هر اداره‌اي و... برابر بدانیم.
اکنون زمان آن فرا رسیده که وظیفه خطیر پایان‌دادن به ادغام وزارت ورزش و جوانان در اقدامی جدی و مؤثر صورت پذیرد و جلوی ادامه خسارات مادی و معنوی این عمل گرفته شود. بنابراین با احیای سازمان ملی جوانان و احصای وظایف ذاتی آن و نيز تعیین حدود و توسعه اختیارات به لحاظ ماهوی و درک درست از جایگاه و خاستگاه جوانی با امکان‌سنجی و ایجاد ظرفیت در این حوزه و مسائل مبتلابه جوانان از جمله فرهنگ‌پذیری کار جمعی و توسعه فعالیت‌های مدنی، نهاد‌سازی و... اقدام جدی صورت پذیرد.
البته باید اشاره کنم که نقد کوتاه پیش‌روی، ضعف عملکرد دولتمردان و کارگزاران وزارت ورزش و جوانان نبوده و فارغ از هر نوع خوش‌آمدن یا بدآمدنی به نقد ساختار حاکم بر وزارتخانه و تجمیع سازمان ملی جوانان و مقوله ورزش می‌پردازد؛ بنابراین درخصوص مأموریت دولت در امور جوانان اگر چند وظیفه اصلی زیر را متصور باشیم که عمده آنها عبارت‌اند از:
۱- ایجاد همبستگی میان جوانان و حاکمیت
۲- انتقال تجربه مفاهیم فرهنگی و ملی برای بروزنکردن شکاف‌های نسلی و تحریک‌نکردن گسل‌های اجتماعی
۳- تحقق بخشی از مطالبات جوانان درخصوص مسائل معیشتی و اشتغال پایدار
۴- پرورش نیروی فکری و سرمایه انسانی کارآمد
برای پرکردن خلأ مدیریتی و توانمند‌سازی جهت مدیریت آینده کشور و... موارد فوق را بايد به‌عنوان بخشی از مأموریت وزارتخانه درخصوص جوانان و خروجی ساختار فعلی در انجام مأموریت تعریف‌شده را بررسی و با کارکرد سازمان اسبق ملی جوانان مقایسه کنیم، در خواهیم یافت که عملا در میزان دستیابی به اهداف کلی دولت درخصوص امور جوانان با بحران جدی مواجه هستیم زیرا هیچ‌کدام از اهداف برنامه‌ریزی‌شده محقق نشده و با ساختار فعلی استیلای ورزش بر امور جوانان نیز اجازه تحقق آنها را نمی‌دهیم.
بنابراین انتظار می‌رود دولت محترم با تنظیم لوایحی با نگاه کارشناسی، مسائل جوانان را ببیند و در پی شکوفا‌سازی این سرمایه عظیم ملی بر آید و در شرایط پسابرجام و به‌ویژه در شرایط ‌گذار اجتماعی زمینه‌ای برای برداشتن سایه سنگین ورزش از امور جوانان ایجاد کند و برای احیای الگویی جدید در راستای سازمان ملی جوانان و معاونت ریاست‌جمهور با اختیارات ویژه به حمایت‌های جدی خود از جوانان بپردازد و زمینه امنیت روانی و ایجاد اشتغال پایدار و تأمین آینده اجتماعی و آزادی‌های مدنی را درخصوص راهبرد‌های توسعه انسانی مبتنی بر کرامت اخلاقی تداوم بخشد. زیرا ساختار ناصحيح فعلی، جوانان و مسائل آنان را در سایه سنگین ورزش از اولویت اعتنا خارج کرده و به محاق می‌برد.


جامعه کنونی ایران به لحاظ جوان‌بودن و دارابودن تمامی مؤلفه‌های یک جامعه در حال ‌گذار از شرایط خاصی برخوردار است.
بی‌شک باید پذیرفت جوانان هر کشوری نیرویی طبیعی هستند که نقش مثبت و مفیدی در ایجاد تحولات و تغییرات ایفا می‌کنند و تعدیل‌کننده برخی از سیاست‌های اجتماعی کشور هستند و به‌عنوان عظیم‌ترین سرمایه انسانی جامعه، از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند؛ بنابراین کار در حوزه جوانان برنامه‌ریزی‌های کارشناسی و ظرافت‌های اجرائی و توان خلاقیت بالایی را می‌طلبد.
متأسفانه ما در اقدامی نادرست و به دلیل داشتن ذهن کلیشه‌ای، به جای توسعه و نقد پویا و مرتفع‌کردن نواقص یکی از بهترین تجربه‌های موفق در حوزه مدیریت کلان کشوری که با تأسیس سازمان ملی جوانان ایجاد کرده بودیم و ظرفیت فوق‌العاده‌ای برای حل مشکلات جوانان و پرورش نیروی فکری خلاق برای جامعه داشت، با ترکیب آن با حوزه ورزش و تأسیس وزارت ورزش و جوانان، جلوی بالندگی و رشد آن را گرفتیم. هزینه‌های گزاف این ادغام ناهمگون و شیوه نگرش نامناسب به امور جوانان و کلی‌نگری که در ذهن‌های غیرپویای برخی از مدیران حوزه جوانان رسوخ کرده، مانع جلب مشارکت فعال این قشر عظیم اجتماعی ‌و موجب صدمات و خسارات فراوانی در آینده و سرنوشت کشور و جامعه خواهد شد.
متأسفانه برخی از الگو‌ها را بدون اینکه ظرفیت و توان بومی‌سازی آنها را داشته باشیم یا اینکه درباره فلسفه وجودی آنها دقت و تأمل کنیم و امکان‌سنجی اینکه با بوم‌زیست ما سازگاری دارند یا نه می‌پذیریم، و از جمله این الگو‌پذیری، وزارت ورزش و جوانان است، که ممکن است در کشور یا جوامع دیگر تجربه مثبتی باشد ولی متأسفانه در کشور ما ادغام این دو مقوله تجربه خوبی نبوده زیرا ورزش نه همه نیاز جوانان بوده و نه الزاما تنها مختص جوانان است؛ بنابراین به‌جرئت می‌توان گفت وضعیت نامطلوب فعلی (ادغام مسائل جوانان و ورزش) که معلوم نیست براساس کدام مصلحت‌سنجی و کار کارشناسی انجام شده؛ که اگر به منزله کوچک‌سازی دولت و تمرکز است که خیلی از سازمان‌های عریض و طویل و بی‌خاصیت دیگر هم وجود دارند یا صدها تعاونی وابسته به وزارتخانه‌ها و دولت هستند که فلسفه وجودی آنها در حال حاضر منتفی شده و دولت باید به دید یکپارچه‌نگری و تجمیع به ادغام یا انحلال آنها همت گمارد، ولی موضوع جوانان و نیروی عظیم جوانی را که می‌توانند به‌عنوان مولدان و عاملان توسعه و سرمایه عظیم مديريتي و انسانی و ملی برای تولید کار و اندیشه محسوب شوند، نباید با هر اداره‌اي و... برابر بدانیم.
اکنون زمان آن فرا رسیده که وظیفه خطیر پایان‌دادن به ادغام وزارت ورزش و جوانان در اقدامی جدی و مؤثر صورت پذیرد و جلوی ادامه خسارات مادی و معنوی این عمل گرفته شود. بنابراین با احیای سازمان ملی جوانان و احصای وظایف ذاتی آن و نيز تعیین حدود و توسعه اختیارات به لحاظ ماهوی و درک درست از جایگاه و خاستگاه جوانی با امکان‌سنجی و ایجاد ظرفیت در این حوزه و مسائل مبتلابه جوانان از جمله فرهنگ‌پذیری کار جمعی و توسعه فعالیت‌های مدنی، نهاد‌سازی و... اقدام جدی صورت پذیرد.
البته باید اشاره کنم که نقد کوتاه پیش‌روی، ضعف عملکرد دولتمردان و کارگزاران وزارت ورزش و جوانان نبوده و فارغ از هر نوع خوش‌آمدن یا بدآمدنی به نقد ساختار حاکم بر وزارتخانه و تجمیع سازمان ملی جوانان و مقوله ورزش می‌پردازد؛ بنابراین درخصوص مأموریت دولت در امور جوانان اگر چند وظیفه اصلی زیر را متصور باشیم که عمده آنها عبارت‌اند از:
۱- ایجاد همبستگی میان جوانان و حاکمیت
۲- انتقال تجربه مفاهیم فرهنگی و ملی برای بروزنکردن شکاف‌های نسلی و تحریک‌نکردن گسل‌های اجتماعی
۳- تحقق بخشی از مطالبات جوانان درخصوص مسائل معیشتی و اشتغال پایدار
۴- پرورش نیروی فکری و سرمایه انسانی کارآمد
برای پرکردن خلأ مدیریتی و توانمند‌سازی جهت مدیریت آینده کشور و... موارد فوق را بايد به‌عنوان بخشی از مأموریت وزارتخانه درخصوص جوانان و خروجی ساختار فعلی در انجام مأموریت تعریف‌شده را بررسی و با کارکرد سازمان اسبق ملی جوانان مقایسه کنیم، در خواهیم یافت که عملا در میزان دستیابی به اهداف کلی دولت درخصوص امور جوانان با بحران جدی مواجه هستیم زیرا هیچ‌کدام از اهداف برنامه‌ریزی‌شده محقق نشده و با ساختار فعلی استیلای ورزش بر امور جوانان نیز اجازه تحقق آنها را نمی‌دهیم.
بنابراین انتظار می‌رود دولت محترم با تنظیم لوایحی با نگاه کارشناسی، مسائل جوانان را ببیند و در پی شکوفا‌سازی این سرمایه عظیم ملی بر آید و در شرایط پسابرجام و به‌ویژه در شرایط ‌گذار اجتماعی زمینه‌ای برای برداشتن سایه سنگین ورزش از امور جوانان ایجاد کند و برای احیای الگویی جدید در راستای سازمان ملی جوانان و معاونت ریاست‌جمهور با اختیارات ویژه به حمایت‌های جدی خود از جوانان بپردازد و زمینه امنیت روانی و ایجاد اشتغال پایدار و تأمین آینده اجتماعی و آزادی‌های مدنی را درخصوص راهبرد‌های توسعه انسانی مبتنی بر کرامت اخلاقی تداوم بخشد. زیرا ساختار ناصحيح فعلی، جوانان و مسائل آنان را در سایه سنگین ورزش از اولویت اعتنا خارج کرده و به محاق می‌برد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.