|

هم‌نوازی نی‌انبان شریفیان با کمانچه؛

نبض خلیج فارس در دست جادوگر موسیقی جنوب

الهه زیارتی

یارا: مقابل تالار وحدت؛ ۴۰دقیقه مانده به اجرای کنسرت گروه لیان و جمعیت علاقه‌مندی که هرچه به لحظه شروع نزدیک‌تر می‌شویم، افزون می‌شوند. لهجه شیرین جنوبی، آمیخته با رایحه عطرهایی که خاص خودشان است، ذهنم را به شب‌های شرجی می‌لغزاند. عکس‌های سلفی و یادگاری توی سالن انتظار تالار وحدت و خوش لباسی و شیک‌پوشی مردمان جنوب، زمستان تهران را بهاری کرده است.
وارد تالار می‌شویم. هیجان و اشتیاق شنیدن موسیقی جنوبی برای من که ریشه در سواحل خلیج همیشگی فارس دارم، تنها حسی است که در این لحظه دارم. نمی‌دانم چرا! با این‌که این سومین باری است که نوای نی‌انبان و موسیقی جنوبم را در تهران می‌شنوم اما هنوز همان هیجانی را دارم که در اولین بار حضورم در کنسرت مردان آفتابی جنوب تجربه‌اش کرده بودم.
کنار من خانمی نشسته که از موسیقی جنوب هیچ حس و خاطره‌ای ندارد. می‌گوید تنها از مردمان جنوب مردی را می‌شناسم که گرمای وجودش سال‌ها شادی‌بخش پیر و جوان طایفه بوده است. او نمی‌داند که این گرما از کدام فرهنگ و کدام موسیقی گرفته شده است.
با صدای تشویق حضار و کنار رفتن پرده‌ها، آکا؛ مرد خوش‌صدای لیان با چهره‌ای همیشه خندان و محمد فرامرزی عزیز که در سکوت صدایش بندر را فریاد می‌زند، لنگر کشیدند و همراه با حاضران، قدم به سینه امواج خروشان خلیج فارس نهادند. نوازنده‌ها یکی پس از دیگری به یاری محمد و آکا آمدند.
صدای هلهله جمعیت، سفر حیرت‌انگیز در شب زمستانی تهران در دل خلیج همیشگی فارس و ورود سکان‌دار کشتی لیان… . وه که شورانگیز است! پدری در آستانه چهل‌سالگی، پسرانش را به لیان رهنمون می‌سازد.
هر لحظه وجودم از هماهنگی آفتاب و دریا می‌لرزد. مردان لیان در بالای استیج، حسین سنگر، مهدی شریفیان، مرتضی پالیزدان، حمید اکبری، امین سلیمیان و ایمان قاسمی با تن‌پوش‌هایی که بر سینه آفتاب را ‌نشانده‌اند و پائین استیج، محسن شریفیان، آکا صفوی و محمد فرامرزی با تن‌پوش‌هایی که بر قلبشان نقش ماهی زده‌اند، ایستاده‌اند، آفتابی که از بالای این کشتی بر قلب ماهی‌های بی‌قرار می‌تابد و شور زندگی را در دلشان صدچندان می‌کند.
قلب گروه می‌تپد و جادوگر نی‌انبان هر لحظه از سازش صدایی سحرانگیز را بیرون می‌کشد و در فضای تالار می‌پراکند. بی‌شک محسن اسطوره موسیقی جنوب است. او که از کودکی با موج و تور و ماهی و شرجی آشنا بوده و سال‌های پختگی‌اش را با کودکی تک‌تک مردمان جنوب پیوند می‌زند.
یک به یک آداب جنوبی را لا‌به‌لای نوای ساز همراه با رازی که حالا در فضای تالار بر همگان فاش می‌شود به مردمی هدیه می‌کند که آمده‌اند تا با جنوبی‌ترین موسیقی دیارشان همراه شوند.
حالا او سازش را قالیچه سلیمان می‌کند و با چرخشی به عقب به معیت کمانچه در می‌آید. چشمانم را می‌بندم. نوای کمانچه و نی‌انبان و …. مرا به سال‌هایی دور می‌برد. آنقدر دور که به پیش از تولد نیز می‌رسد. همان زمانی‌که غضنفرالسلطنه برازجانی و هم‌رزمانش را با قرآن راهی جنگ با انگلیس کردند.
ساز شریفیان بی‌شک، ریسمان محکمی است که از شهر بوشهر تا دشت‌های، برازجان و دشتی و گناوه؛ همه را به هم پیوند می‌دهد، صدای هی‌کردن اسب‌های آماده جنگ است، سکوتی لبریز از هیجان و حرکت است که سال‌ها مردمان جنوب را در عین نجابت در مسیر حیاتی قرار داده که برای کسب نان و شرف و آبرو، دور شوند از سکون و آرام نگیرند.
مرغ خوش‌الحان لیان حالا پای خیام را نیز به میان کشیده و خیام‌وار زیستن مردمانش را به رخ می‌کشد و همراه با او نوازندگان زبردست آفتاب‌نشان تور را به دریای وحدت انداخته و قلب ماهیان تشنه معرفت را صید می‌کنند.
پرده‌ها بسته می‌شود؛ انگار کن که از قونیه‌ای طولانی بازگشته‌ام؛ حس چرخشی که مرا در دَوَران موج‌های دریا مدام می‌چرخاند و صدای کمانچه و نی‌انبان که نبض خلیج فارس را در دست گرفته است.

یارا: مقابل تالار وحدت؛ ۴۰دقیقه مانده به اجرای کنسرت گروه لیان و جمعیت علاقه‌مندی که هرچه به لحظه شروع نزدیک‌تر می‌شویم، افزون می‌شوند. لهجه شیرین جنوبی، آمیخته با رایحه عطرهایی که خاص خودشان است، ذهنم را به شب‌های شرجی می‌لغزاند. عکس‌های سلفی و یادگاری توی سالن انتظار تالار وحدت و خوش لباسی و شیک‌پوشی مردمان جنوب، زمستان تهران را بهاری کرده است.
وارد تالار می‌شویم. هیجان و اشتیاق شنیدن موسیقی جنوبی برای من که ریشه در سواحل خلیج همیشگی فارس دارم، تنها حسی است که در این لحظه دارم. نمی‌دانم چرا! با این‌که این سومین باری است که نوای نی‌انبان و موسیقی جنوبم را در تهران می‌شنوم اما هنوز همان هیجانی را دارم که در اولین بار حضورم در کنسرت مردان آفتابی جنوب تجربه‌اش کرده بودم.
کنار من خانمی نشسته که از موسیقی جنوب هیچ حس و خاطره‌ای ندارد. می‌گوید تنها از مردمان جنوب مردی را می‌شناسم که گرمای وجودش سال‌ها شادی‌بخش پیر و جوان طایفه بوده است. او نمی‌داند که این گرما از کدام فرهنگ و کدام موسیقی گرفته شده است.
با صدای تشویق حضار و کنار رفتن پرده‌ها، آکا؛ مرد خوش‌صدای لیان با چهره‌ای همیشه خندان و محمد فرامرزی عزیز که در سکوت صدایش بندر را فریاد می‌زند، لنگر کشیدند و همراه با حاضران، قدم به سینه امواج خروشان خلیج فارس نهادند. نوازنده‌ها یکی پس از دیگری به یاری محمد و آکا آمدند.
صدای هلهله جمعیت، سفر حیرت‌انگیز در شب زمستانی تهران در دل خلیج همیشگی فارس و ورود سکان‌دار کشتی لیان… . وه که شورانگیز است! پدری در آستانه چهل‌سالگی، پسرانش را به لیان رهنمون می‌سازد.
هر لحظه وجودم از هماهنگی آفتاب و دریا می‌لرزد. مردان لیان در بالای استیج، حسین سنگر، مهدی شریفیان، مرتضی پالیزدان، حمید اکبری، امین سلیمیان و ایمان قاسمی با تن‌پوش‌هایی که بر سینه آفتاب را ‌نشانده‌اند و پائین استیج، محسن شریفیان، آکا صفوی و محمد فرامرزی با تن‌پوش‌هایی که بر قلبشان نقش ماهی زده‌اند، ایستاده‌اند، آفتابی که از بالای این کشتی بر قلب ماهی‌های بی‌قرار می‌تابد و شور زندگی را در دلشان صدچندان می‌کند.
قلب گروه می‌تپد و جادوگر نی‌انبان هر لحظه از سازش صدایی سحرانگیز را بیرون می‌کشد و در فضای تالار می‌پراکند. بی‌شک محسن اسطوره موسیقی جنوب است. او که از کودکی با موج و تور و ماهی و شرجی آشنا بوده و سال‌های پختگی‌اش را با کودکی تک‌تک مردمان جنوب پیوند می‌زند.
یک به یک آداب جنوبی را لا‌به‌لای نوای ساز همراه با رازی که حالا در فضای تالار بر همگان فاش می‌شود به مردمی هدیه می‌کند که آمده‌اند تا با جنوبی‌ترین موسیقی دیارشان همراه شوند.
حالا او سازش را قالیچه سلیمان می‌کند و با چرخشی به عقب به معیت کمانچه در می‌آید. چشمانم را می‌بندم. نوای کمانچه و نی‌انبان و …. مرا به سال‌هایی دور می‌برد. آنقدر دور که به پیش از تولد نیز می‌رسد. همان زمانی‌که غضنفرالسلطنه برازجانی و هم‌رزمانش را با قرآن راهی جنگ با انگلیس کردند.
ساز شریفیان بی‌شک، ریسمان محکمی است که از شهر بوشهر تا دشت‌های، برازجان و دشتی و گناوه؛ همه را به هم پیوند می‌دهد، صدای هی‌کردن اسب‌های آماده جنگ است، سکوتی لبریز از هیجان و حرکت است که سال‌ها مردمان جنوب را در عین نجابت در مسیر حیاتی قرار داده که برای کسب نان و شرف و آبرو، دور شوند از سکون و آرام نگیرند.
مرغ خوش‌الحان لیان حالا پای خیام را نیز به میان کشیده و خیام‌وار زیستن مردمانش را به رخ می‌کشد و همراه با او نوازندگان زبردست آفتاب‌نشان تور را به دریای وحدت انداخته و قلب ماهیان تشنه معرفت را صید می‌کنند.
پرده‌ها بسته می‌شود؛ انگار کن که از قونیه‌ای طولانی بازگشته‌ام؛ حس چرخشی که مرا در دَوَران موج‌های دریا مدام می‌چرخاند و صدای کمانچه و نی‌انبان که نبض خلیج فارس را در دست گرفته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.