|

بایدها و نبایدهای فعالان مدنی

مهدی پایدار

انسان‌ها از سالیان متمادی به‌فکر جامعه‌ای آباد برای خود و اطرافیان می‌باشند. این جامعه آباد را همیشه جامعه‌ای آرمانی و مدینه فاضله‌ای فرض می‌کنند که گاها برای رسیدن به آن دچار اشتباه و توهم می‌شوند. این‌که مطالبه‌گری و فعالیت در حوزه‌های مختلف جامعه یعنی چه را همه به‌نحوی و به رای خود تفسیر می‌کنند تا به هدف بزرگی که دارند، برسند.در بعضی تفاسیر معمولا با شکلی از فعالیت مدنی مواجه می‌شویم که راه ترکستان را انتخاب کرده‌اند و به‌سویی می‌روند که مغایر با اصول مطالبه‌گری و فعالیت‌های مدنی و اجتماعی است. اساسا این‌گونه افراد کوبیدن و ناسزاگویی را سرلوحه کار خود قرار داده و از بوته نقد خارج و به‌سوی سخن‌پراکنی روی می‌آورند. دلیل این حملات به‌سوی مسوولان و مدیران یا فشارهای سیاسی است و یا گرایش‌های قومی قبیله‌ایست. اگر مسیر به‌همین شکل پیش برود به‌سمت حرمت‌شکنی و آبروریزی افراد خواهیم رفت؛ چه باید کرد؟! آیا نمی‌توان فعالان اجتماعی را آموزش داد؟ نمی‌شود برای ایشان معیار تعیین کرد؟! برای ماندن در کار فعالیت‌های اجتماعی باید همیشه به‌روز بود و مرتب در پی کسب دانش.در مسیری که گام برداشتیم، ابراز نظر در هر زمینه‌ای برای فعالان مدنی شاید در وهله اول ایشان را پرنفوذ در مطالبه‌گری نشان دهد اما بی‌گمان این‌طور نیست و اگر این حرکت همینطور ادامه پیدا کند، باعث تمسخر خواهد شد. آمدن در یک و یا چند مسیر کاملا مشخص، باعث اعتبار خود فرد و حتی جامعه در مسیرهای یادشده خواهد بود. از این شاخه به آن شاخه پریدن فعالان مدنی باعث سردرگمی و اختلال در امور اجرائی است. چون فعالان و مطالبه‌گران اجتماعی باتوجه به فضاهایی که در اختیار دارند، خوب می‌توانند روی افکار عمومی تاثیر بگذارند و اگر خدای ناکرده این تاثیرات به اشتباه و در تقابل با مدیران اجرایی باشد، مدیران بیشتر هزینه‌های خود را صرف برگرداندن افکار عمومی به فضایی که حقیقت در آن غوطه‌ور می‌باشد، می‌کنند. بااستفاده از متخصصانی که سال‌ها در حیطه‌های مختلف فعالیت کرده‌اند در کنار فعالان اجتماعی و مدنی، حلقه گمشده این عزیزان است، دادن مشاوره خوب برای جلوبردن اهداف، نیاز اساسی مطالبه‌گران می‌باشد که متاسفانه به‌دلیل خودبزرگ‌بینی دوستان هنوز مرتفع نگردیده‌ است. شاید یک مثال ساده باعث شود به درستی کلام پی ببریم. فعالی در وهله نخست و بدون داشتن اطلاعات به ساخته‌نشدن فلان سازه اعتراض دارد. باتوجه به رسانه و فضای مجازی، چندین روز آن‌را در بوق کرنا می‌کند که کذا و کذا... . خب پس باید چه‌کاری کرد؟ برای همین مثال می‌بایست ابتدا با مشاورانی که اساتید فنی هستند به بحث نشست. طرح‌های توجیهی را ملاحظه بفرمایند. توجیه ریالی آن‌را ببینند. علت ساخت و عدم ساخت، علت توقف و عدم توقف، موقعیت‌های فرس ماژور و ... . همه این‌ها دلایلی است برای نساختن یک سازه. آیا درست است بدون داشتن اطلاعات دست به‌حمله به‌سمت مدیران اجرایی برد؟
یکی از نکات اساسی برای فعالیت‌ها مخصوصا مطالبه‌گران، تشکیل مجموعه‌های واحد و سمن‌هایی است برای پی‌گیری مطالبات و جمع‌شدن فعالان مدنی واقعی در کنار هم. متاسفانه امروز شاهد هستیم که فعالیت مدنی و اجتماعی توسط افراد در شبکه‌های اجتماعی دنبال می‌شود. که قطعا این کار اشتباهی است. دیدن چهره‌به‌چهره، همه آمادگی‌های را برای حضور موثر آماده می‌کند. اما ماندن و بودن در مجموعه‌های اجتماعی و استمرار مطالبات، همیشه تا انتها نیست. شاید یکی از دلایل عمده آن عدم نفع شخصی افراد در آن مجموعه می‌باشدکه باعث شده نمیتواند تا آخر در این مسیر حرکت كنند. نگاه‌های غلط به فعالیت‌های اجتماعی و مطالبه‌گری سازمانی، تک‌رایی همراهان در مجموعه‌های فعال مدنی، نگاه‌های وارونه سیاه و سفید به موضوعات مطروحه، رفتارهای غیر عقلایی از دیگر اعمال اشتباه فعالیت‌های مدنی است که به‌صورت جمعی اداره می‌شود. بی‌تفاوتی افراد تحصیل‌کرده در فعالیت‌های مدنی، معضل امروزی جوامع ماست. این بی‌تفاوتی باعث شده که انتقال صحیح مطالبات به‌خوبی صورت نگیرد و اصول انتقادی را به‌کلی فراموش کنیم. استفاده فعالان مدنی از شایعات موجود در جامعه از دیگر معضلات جامعه گسترده ماست که هر دم می‌خواهد خود را مطالبه‌گر فرض کند. تکیه‌دادن به شایعات و حرف‌های درگوشی باعث شده که چنان با کلمات آتشین داد بزنیم که اخلاق را هم ببازیم. اخلاقی که باید رکن هر فعالیتی قرار بگیرد...
تجربه نشان داده جامعه پویا باوجود فعالان مدنی پویا خواهد ماند.
به امید آن روز...

انسان‌ها از سالیان متمادی به‌فکر جامعه‌ای آباد برای خود و اطرافیان می‌باشند. این جامعه آباد را همیشه جامعه‌ای آرمانی و مدینه فاضله‌ای فرض می‌کنند که گاها برای رسیدن به آن دچار اشتباه و توهم می‌شوند. این‌که مطالبه‌گری و فعالیت در حوزه‌های مختلف جامعه یعنی چه را همه به‌نحوی و به رای خود تفسیر می‌کنند تا به هدف بزرگی که دارند، برسند.در بعضی تفاسیر معمولا با شکلی از فعالیت مدنی مواجه می‌شویم که راه ترکستان را انتخاب کرده‌اند و به‌سویی می‌روند که مغایر با اصول مطالبه‌گری و فعالیت‌های مدنی و اجتماعی است. اساسا این‌گونه افراد کوبیدن و ناسزاگویی را سرلوحه کار خود قرار داده و از بوته نقد خارج و به‌سوی سخن‌پراکنی روی می‌آورند. دلیل این حملات به‌سوی مسوولان و مدیران یا فشارهای سیاسی است و یا گرایش‌های قومی قبیله‌ایست. اگر مسیر به‌همین شکل پیش برود به‌سمت حرمت‌شکنی و آبروریزی افراد خواهیم رفت؛ چه باید کرد؟! آیا نمی‌توان فعالان اجتماعی را آموزش داد؟ نمی‌شود برای ایشان معیار تعیین کرد؟! برای ماندن در کار فعالیت‌های اجتماعی باید همیشه به‌روز بود و مرتب در پی کسب دانش.در مسیری که گام برداشتیم، ابراز نظر در هر زمینه‌ای برای فعالان مدنی شاید در وهله اول ایشان را پرنفوذ در مطالبه‌گری نشان دهد اما بی‌گمان این‌طور نیست و اگر این حرکت همینطور ادامه پیدا کند، باعث تمسخر خواهد شد. آمدن در یک و یا چند مسیر کاملا مشخص، باعث اعتبار خود فرد و حتی جامعه در مسیرهای یادشده خواهد بود. از این شاخه به آن شاخه پریدن فعالان مدنی باعث سردرگمی و اختلال در امور اجرائی است. چون فعالان و مطالبه‌گران اجتماعی باتوجه به فضاهایی که در اختیار دارند، خوب می‌توانند روی افکار عمومی تاثیر بگذارند و اگر خدای ناکرده این تاثیرات به اشتباه و در تقابل با مدیران اجرایی باشد، مدیران بیشتر هزینه‌های خود را صرف برگرداندن افکار عمومی به فضایی که حقیقت در آن غوطه‌ور می‌باشد، می‌کنند. بااستفاده از متخصصانی که سال‌ها در حیطه‌های مختلف فعالیت کرده‌اند در کنار فعالان اجتماعی و مدنی، حلقه گمشده این عزیزان است، دادن مشاوره خوب برای جلوبردن اهداف، نیاز اساسی مطالبه‌گران می‌باشد که متاسفانه به‌دلیل خودبزرگ‌بینی دوستان هنوز مرتفع نگردیده‌ است. شاید یک مثال ساده باعث شود به درستی کلام پی ببریم. فعالی در وهله نخست و بدون داشتن اطلاعات به ساخته‌نشدن فلان سازه اعتراض دارد. باتوجه به رسانه و فضای مجازی، چندین روز آن‌را در بوق کرنا می‌کند که کذا و کذا... . خب پس باید چه‌کاری کرد؟ برای همین مثال می‌بایست ابتدا با مشاورانی که اساتید فنی هستند به بحث نشست. طرح‌های توجیهی را ملاحظه بفرمایند. توجیه ریالی آن‌را ببینند. علت ساخت و عدم ساخت، علت توقف و عدم توقف، موقعیت‌های فرس ماژور و ... . همه این‌ها دلایلی است برای نساختن یک سازه. آیا درست است بدون داشتن اطلاعات دست به‌حمله به‌سمت مدیران اجرایی برد؟
یکی از نکات اساسی برای فعالیت‌ها مخصوصا مطالبه‌گران، تشکیل مجموعه‌های واحد و سمن‌هایی است برای پی‌گیری مطالبات و جمع‌شدن فعالان مدنی واقعی در کنار هم. متاسفانه امروز شاهد هستیم که فعالیت مدنی و اجتماعی توسط افراد در شبکه‌های اجتماعی دنبال می‌شود. که قطعا این کار اشتباهی است. دیدن چهره‌به‌چهره، همه آمادگی‌های را برای حضور موثر آماده می‌کند. اما ماندن و بودن در مجموعه‌های اجتماعی و استمرار مطالبات، همیشه تا انتها نیست. شاید یکی از دلایل عمده آن عدم نفع شخصی افراد در آن مجموعه می‌باشدکه باعث شده نمیتواند تا آخر در این مسیر حرکت كنند. نگاه‌های غلط به فعالیت‌های اجتماعی و مطالبه‌گری سازمانی، تک‌رایی همراهان در مجموعه‌های فعال مدنی، نگاه‌های وارونه سیاه و سفید به موضوعات مطروحه، رفتارهای غیر عقلایی از دیگر اعمال اشتباه فعالیت‌های مدنی است که به‌صورت جمعی اداره می‌شود. بی‌تفاوتی افراد تحصیل‌کرده در فعالیت‌های مدنی، معضل امروزی جوامع ماست. این بی‌تفاوتی باعث شده که انتقال صحیح مطالبات به‌خوبی صورت نگیرد و اصول انتقادی را به‌کلی فراموش کنیم. استفاده فعالان مدنی از شایعات موجود در جامعه از دیگر معضلات جامعه گسترده ماست که هر دم می‌خواهد خود را مطالبه‌گر فرض کند. تکیه‌دادن به شایعات و حرف‌های درگوشی باعث شده که چنان با کلمات آتشین داد بزنیم که اخلاق را هم ببازیم. اخلاقی که باید رکن هر فعالیتی قرار بگیرد...
تجربه نشان داده جامعه پویا باوجود فعالان مدنی پویا خواهد ماند.
به امید آن روز...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.