|

خانم ابتکار! ما می‌گوییم اما هیچ اتفاقی هم نمی‌افتد

سید جبل عاملی

مشکلات زیست‌محیطی و منابع طبیعی و امثالهم بسیار زیاد و گوناگون است و نمی‌دانم از کجا باید شروع کرد و گفت؟ آیا اصلاً باید حرفی زد یا سکوت ک
این سؤالی است که باید پاسخ داده شود، که حتماً هم برایش پاسخی دارید ولی راه‌حلی برای آن ندارید و یا اگر هم دارید فقط در حیطه حرف‌ها و صحبت‌های زودگذر و شیرینی هستند که راهگشا نیست و در عمل هم آن‌قدر زمان را ازدست‌داده‌ایم که حالا هم دیگر کاری از دستتان برای بسیاری از مسائل بر‌نمی‌آید.
از این بحث‌های کلان می‌گذریم تا من مسائل و نکاتی که پیرامون استان بوشهر است برای شما بیان کنم که شاید بارقه‌ای کوچک از امید برای یکی از این مسائل مطروحه بدرخشد و بازهم شاید برای محیط‌زیست من و استانم و همین‌طور نسل‌های آینده مفید واقع شود.
استان بوشهر را حتماً و بی‌شک همه ایران با نفت و گاز و عسلویه و دریا می‌شناسند اما به قول ظریف گویان، "بیرونش دیگران را کشته و داخلش خودمان را" و فقط نامش زیبا است و صدالبته سودش برای دیگران که خارج از استان هستند و ما استان بوشهری‌ها بی‌نصیبیم و از این حرف‌ها و قس علی‌هذا...
ای‌کاش این‌ها را نداشتیم تا در کنارش این‌همه دردسر هم نداشته باشیم و یا بهتر "داغ دل نداشتیم از داشتن و بهره نبردن"، دردسرهایی از نوع نفتی و گازی که بسیار شدید در حال ویرانگری محیط زیست جانوری و انسانی است و تا به امروز چه بر سر استانم و مردمش که نیاورده است.
اگر تابه‌حال به‌عنوان یک هنرمند، یک گردشگر و یا عاشق محیط زیست به مناطق تحت حفاظت محیط زیست استان بوشهر رفته باشید فقط ناراحتی و غصه به سراغتان خواهد آمد از همه‌ی این ویرانی‌ها و تخریب‌هایی که به چشم می‌بینید و روزبه‌روز هم در حال گسترش هستند. راستی اصلاً آیا اهمیت دارد که چه بلایی دارد به جان آن مناطق می‌آید و حال‌وروزشان از کجا به کجا رسیده و می‌رسد؟
اگر به‌عنوان مهمان به یکی از مناطق صنعتی مثل عسلویه، کنگان و بخصوص جزیره خارگ وارد شوید عمق فاجعه را در همان نگاه اول متوجه خواهید شد که اصلاً قادر به دیدن حتی فاصله‌ای نزدیک نیستید و شاید اگر خانم ابتکار و مسوولان دیگر سری به آنجا بزنند آن‌قدر با دست جلوی چشمانشان را خواهند گرفت که اصلاً از هیچ مکانی نخواهند توانست درست بازدید کنند. اما این تمام واقعیت نیست و اصل قصه چیز دیگری است. خانم ابتکار اینجا حتی تنفس بسیار سخت است، تا آنجا که در خارگ با روشن بودن فلرهای عظیم بخصوص در شب‌ها به‌جای هوا دوده تنفس می‌شود و باید برای نوزادان و کودکان حتماً پارچه‌ای مرطوب روی مجرای تنفسشان گذاشت شود که شاید و شاید جلو آلوده شدن ریه‌هایشان را بگیرد.
این نکته را خودم کاملاً تجربه کرده و حتی در عسلویه بوده‌ام و از نزدیک مشاهده کردم که فلرهای عظیم در کنار زباله‌های گازی و صنعتی رها شونده در هوا و خاک و دریا ، همه و همه، نفس کشیدن را سخت و زندگی کردن را دشوارتر از همیشه می‌کند.تازه این تجربه کوتاه‌مدت من است و به‌هیچ‌وجه به‌اندازه نیروهای زحمت‌کش و خدوم صنعت نفت و مردمان نجیب آنجا مورد لطف آلودگی قرار نگرفتم و واقعاً درک نمی‌کنم به آن‌ها چه می‌گذرد چون فقط خودشان می‌دانند و خدا.
خشکسالی بیداد می‌کند و همه‌ی فشارها و آلودگی‌های نفتی و گازی هم جوانب دیگر را تشدید می‌کنند. بحران‌ها افزایش می‌یابد و شاید دیگر کاری نشود کرد جز اینکه از لاشه بیجان زیستی تا پایان وجودش باید همین‌طور سوءاستفاده کرد تا تمام شود و بعد رها کرد. دریا موضوع دیگریست که استان بوشهر به علت هم‌مرز بودن با ۶۳۵ کیلومتر کرانه دریایی اساس لاینفک این استان و زندگی مردمان آن است که مشخص نیست داریم چه بر سر آن می‌آوریم. با یک گشت مخفیانه و کمی هم زیرکانه البته بدون هیچ مدیر و مسوولی در ساحل شهرهای استان از بندر دیلم گرفته که بخش‌هایی از ساحل آن با فاضلاب تزیین‌شده تا ساحلی دگرگون و متفاوت از آن ساخته در کنار بحث فاضلاب‌های گناوه و بندر پیر بوشهر و استحصال‌های عشقی و عاشقی از دریا متوجه عمق فاجعه‌ای که با دستان خود به وجود آورده‌ایم، می‌شویم. البته این هم تقصیر پیر بودن و ناتوان بودن خود این پیر خفته به دامان آب است که نمی‌تواند از خودش حفاظت کند و نه همه آدم‌های شهری که از دریا میکَنَند و نه از خودشان تا به‌حساب خودشان به دارایی‌های خود بیفزایند.
از ساحل بوشهر پیر که رد می‌شویم می‌بینیم که بسیاری از نقاط دریا بوی فاضلاب از آن بلند شده و بیداد می‌کند که اگر در کنار زباله‌های اسکله و گمرک راکد بی‌شک منظره‌ای نازیبا را به ذهن مهمان می‌کند.
خط ساحلی را اگر پیش بگیریم از بوشهر تا بندر دیر که به‌مانند شمال ایران سودای ویلا سازی و هجوم زمین‌خواران که برای افزایش دارایی چشم تیز کرده‌اند تا خود دیر که بزرگ‌ترین اسکله صیادی به شمار می‌آید پیش برویم که البته فقط این اسم را یدک می‌کشد و کنگان بخت‌برگشته که هجوم تاسیسات نفتی کل محیط زیست و شکل زمین و کوه‌های آنجا را کاملاً به سرزمین دیگری تبدیل کرده و تمام سواحلش نیز یا تغییر شکل و کاربری داده‌اند و یا می‌دهند و عسلویه که خود داستان مفصلی است که چه بر سرش آمده و می‌آید و در آینده فقط خاطره‌ای از آن خواهد بود و خیلی دیر نباشد که یادش گرامی داشته شود و در آخر هم یادی از نقطه خوش آب‌وهوای استان جم و ریز داشته باشیم که به‌مانند دیگر مناطق تأسیسات نفتی و پتروشیمی و همه اتفاقاتی که آلودگی و خشکسالی‌ها، برای آن منطقه سرسبز دارد به ارمغان می‌آورد که بس داستان خواب‌آوری است.
همه‌ی این‌ها که گفته شد بخش بسیار کوچکی از وضعیت اسفناک زندگی ما بوشهری‌هاست و علاوه بر همه این‌ها اضافه کنیم ریزگردهایی را که جان همه‌ی جنوبی‌ها را در مشت خود فشار می‌دهد و شما پایتخت‌نشینان فقط وقتی مهمان شهرتان شد وجودش را تائید کردید و گفتید که چه جالب همچنین موجودی هم هست و واویلا که باید برای نفس کشیدن خودمان کاری بکنیم و کسی دیگر کار نداشت به خط جنوبی کشور و هزار مشکل دیگر از وضعیت زیست‌محیطی جانوری استان بوشهر تا وضعیت بد زندگی و کار محیط‌بانانی که عاشقانه فقط درد نابودی محیط زیست استان را تماشا می‌کنند و نمی‌دانند که باید چه‌کاری انجام دهند و در ادامه نابودی مراتع ، جنگل‌ها، خاک، هوا و زندگی ما استان بوشهری‌ها که حدیث بیانش تا قیامت زمان می‌خواهد.
ای‌کاش فکر و تدبیری فوری و سریع اندیشیده می‌شد برای زندگی مردمان خارگ ، امام حسن ، عسلویه ، کنگان و دیر و همه استان بوشهری‌ها...
ما خوب می‌دانیم تمام این نکات را شاید به‌خوبی بدانید اما چه کنیم که تنها وسیله گفتنمان، قلممان است و از مهترین دغدغه‌هایمان این است که در پیرامون زندگی خود حفظ محیط زیست را داشته باشیم تا بتوانیم با حفظ این میراث نگهداری از آن را به فرزندانمان بیاموزیم. ولی ای‌کاش تا دیرتر از دیر نشده شما به‌عنوان یک مسئول کاری بنیادی و اساسی انجام دهید.
هرچند این را نیز می‌دانم که نمی‌توانید هیچ کاری انجام دهید...

مشکلات زیست‌محیطی و منابع طبیعی و امثالهم بسیار زیاد و گوناگون است و نمی‌دانم از کجا باید شروع کرد و گفت؟ آیا اصلاً باید حرفی زد یا سکوت ک
این سؤالی است که باید پاسخ داده شود، که حتماً هم برایش پاسخی دارید ولی راه‌حلی برای آن ندارید و یا اگر هم دارید فقط در حیطه حرف‌ها و صحبت‌های زودگذر و شیرینی هستند که راهگشا نیست و در عمل هم آن‌قدر زمان را ازدست‌داده‌ایم که حالا هم دیگر کاری از دستتان برای بسیاری از مسائل بر‌نمی‌آید.
از این بحث‌های کلان می‌گذریم تا من مسائل و نکاتی که پیرامون استان بوشهر است برای شما بیان کنم که شاید بارقه‌ای کوچک از امید برای یکی از این مسائل مطروحه بدرخشد و بازهم شاید برای محیط‌زیست من و استانم و همین‌طور نسل‌های آینده مفید واقع شود.
استان بوشهر را حتماً و بی‌شک همه ایران با نفت و گاز و عسلویه و دریا می‌شناسند اما به قول ظریف گویان، "بیرونش دیگران را کشته و داخلش خودمان را" و فقط نامش زیبا است و صدالبته سودش برای دیگران که خارج از استان هستند و ما استان بوشهری‌ها بی‌نصیبیم و از این حرف‌ها و قس علی‌هذا...
ای‌کاش این‌ها را نداشتیم تا در کنارش این‌همه دردسر هم نداشته باشیم و یا بهتر "داغ دل نداشتیم از داشتن و بهره نبردن"، دردسرهایی از نوع نفتی و گازی که بسیار شدید در حال ویرانگری محیط زیست جانوری و انسانی است و تا به امروز چه بر سر استانم و مردمش که نیاورده است.
اگر تابه‌حال به‌عنوان یک هنرمند، یک گردشگر و یا عاشق محیط زیست به مناطق تحت حفاظت محیط زیست استان بوشهر رفته باشید فقط ناراحتی و غصه به سراغتان خواهد آمد از همه‌ی این ویرانی‌ها و تخریب‌هایی که به چشم می‌بینید و روزبه‌روز هم در حال گسترش هستند. راستی اصلاً آیا اهمیت دارد که چه بلایی دارد به جان آن مناطق می‌آید و حال‌وروزشان از کجا به کجا رسیده و می‌رسد؟
اگر به‌عنوان مهمان به یکی از مناطق صنعتی مثل عسلویه، کنگان و بخصوص جزیره خارگ وارد شوید عمق فاجعه را در همان نگاه اول متوجه خواهید شد که اصلاً قادر به دیدن حتی فاصله‌ای نزدیک نیستید و شاید اگر خانم ابتکار و مسوولان دیگر سری به آنجا بزنند آن‌قدر با دست جلوی چشمانشان را خواهند گرفت که اصلاً از هیچ مکانی نخواهند توانست درست بازدید کنند. اما این تمام واقعیت نیست و اصل قصه چیز دیگری است. خانم ابتکار اینجا حتی تنفس بسیار سخت است، تا آنجا که در خارگ با روشن بودن فلرهای عظیم بخصوص در شب‌ها به‌جای هوا دوده تنفس می‌شود و باید برای نوزادان و کودکان حتماً پارچه‌ای مرطوب روی مجرای تنفسشان گذاشت شود که شاید و شاید جلو آلوده شدن ریه‌هایشان را بگیرد.
این نکته را خودم کاملاً تجربه کرده و حتی در عسلویه بوده‌ام و از نزدیک مشاهده کردم که فلرهای عظیم در کنار زباله‌های گازی و صنعتی رها شونده در هوا و خاک و دریا ، همه و همه، نفس کشیدن را سخت و زندگی کردن را دشوارتر از همیشه می‌کند.تازه این تجربه کوتاه‌مدت من است و به‌هیچ‌وجه به‌اندازه نیروهای زحمت‌کش و خدوم صنعت نفت و مردمان نجیب آنجا مورد لطف آلودگی قرار نگرفتم و واقعاً درک نمی‌کنم به آن‌ها چه می‌گذرد چون فقط خودشان می‌دانند و خدا.
خشکسالی بیداد می‌کند و همه‌ی فشارها و آلودگی‌های نفتی و گازی هم جوانب دیگر را تشدید می‌کنند. بحران‌ها افزایش می‌یابد و شاید دیگر کاری نشود کرد جز اینکه از لاشه بیجان زیستی تا پایان وجودش باید همین‌طور سوءاستفاده کرد تا تمام شود و بعد رها کرد. دریا موضوع دیگریست که استان بوشهر به علت هم‌مرز بودن با ۶۳۵ کیلومتر کرانه دریایی اساس لاینفک این استان و زندگی مردمان آن است که مشخص نیست داریم چه بر سر آن می‌آوریم. با یک گشت مخفیانه و کمی هم زیرکانه البته بدون هیچ مدیر و مسوولی در ساحل شهرهای استان از بندر دیلم گرفته که بخش‌هایی از ساحل آن با فاضلاب تزیین‌شده تا ساحلی دگرگون و متفاوت از آن ساخته در کنار بحث فاضلاب‌های گناوه و بندر پیر بوشهر و استحصال‌های عشقی و عاشقی از دریا متوجه عمق فاجعه‌ای که با دستان خود به وجود آورده‌ایم، می‌شویم. البته این هم تقصیر پیر بودن و ناتوان بودن خود این پیر خفته به دامان آب است که نمی‌تواند از خودش حفاظت کند و نه همه آدم‌های شهری که از دریا میکَنَند و نه از خودشان تا به‌حساب خودشان به دارایی‌های خود بیفزایند.
از ساحل بوشهر پیر که رد می‌شویم می‌بینیم که بسیاری از نقاط دریا بوی فاضلاب از آن بلند شده و بیداد می‌کند که اگر در کنار زباله‌های اسکله و گمرک راکد بی‌شک منظره‌ای نازیبا را به ذهن مهمان می‌کند.
خط ساحلی را اگر پیش بگیریم از بوشهر تا بندر دیر که به‌مانند شمال ایران سودای ویلا سازی و هجوم زمین‌خواران که برای افزایش دارایی چشم تیز کرده‌اند تا خود دیر که بزرگ‌ترین اسکله صیادی به شمار می‌آید پیش برویم که البته فقط این اسم را یدک می‌کشد و کنگان بخت‌برگشته که هجوم تاسیسات نفتی کل محیط زیست و شکل زمین و کوه‌های آنجا را کاملاً به سرزمین دیگری تبدیل کرده و تمام سواحلش نیز یا تغییر شکل و کاربری داده‌اند و یا می‌دهند و عسلویه که خود داستان مفصلی است که چه بر سرش آمده و می‌آید و در آینده فقط خاطره‌ای از آن خواهد بود و خیلی دیر نباشد که یادش گرامی داشته شود و در آخر هم یادی از نقطه خوش آب‌وهوای استان جم و ریز داشته باشیم که به‌مانند دیگر مناطق تأسیسات نفتی و پتروشیمی و همه اتفاقاتی که آلودگی و خشکسالی‌ها، برای آن منطقه سرسبز دارد به ارمغان می‌آورد که بس داستان خواب‌آوری است.
همه‌ی این‌ها که گفته شد بخش بسیار کوچکی از وضعیت اسفناک زندگی ما بوشهری‌هاست و علاوه بر همه این‌ها اضافه کنیم ریزگردهایی را که جان همه‌ی جنوبی‌ها را در مشت خود فشار می‌دهد و شما پایتخت‌نشینان فقط وقتی مهمان شهرتان شد وجودش را تائید کردید و گفتید که چه جالب همچنین موجودی هم هست و واویلا که باید برای نفس کشیدن خودمان کاری بکنیم و کسی دیگر کار نداشت به خط جنوبی کشور و هزار مشکل دیگر از وضعیت زیست‌محیطی جانوری استان بوشهر تا وضعیت بد زندگی و کار محیط‌بانانی که عاشقانه فقط درد نابودی محیط زیست استان را تماشا می‌کنند و نمی‌دانند که باید چه‌کاری انجام دهند و در ادامه نابودی مراتع ، جنگل‌ها، خاک، هوا و زندگی ما استان بوشهری‌ها که حدیث بیانش تا قیامت زمان می‌خواهد.
ای‌کاش فکر و تدبیری فوری و سریع اندیشیده می‌شد برای زندگی مردمان خارگ ، امام حسن ، عسلویه ، کنگان و دیر و همه استان بوشهری‌ها...
ما خوب می‌دانیم تمام این نکات را شاید به‌خوبی بدانید اما چه کنیم که تنها وسیله گفتنمان، قلممان است و از مهترین دغدغه‌هایمان این است که در پیرامون زندگی خود حفظ محیط زیست را داشته باشیم تا بتوانیم با حفظ این میراث نگهداری از آن را به فرزندانمان بیاموزیم. ولی ای‌کاش تا دیرتر از دیر نشده شما به‌عنوان یک مسئول کاری بنیادی و اساسی انجام دهید.
هرچند این را نیز می‌دانم که نمی‌توانید هیچ کاری انجام دهید...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.