امنیت ایران مهمترین فرصت جذب گردشگر و سرمایهگذار است
کشور- موزه ایران
مرتضی رحمانیموحد، معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، باور دارد در حال حاضر، موقعیتی استثنایی برای صنعت گردشگری و جذب سرمایه در این حوزه فراهم شده است، فرصتی که به عقیده او زمان بهرهبرداری از آن کوتاه است و هر چه سریعتر باید از آن استفاده کرد؛ این فرصت البته وجود امنیت در ایران به نسبت سایر کشورهای منطقه است. به باور او، ایران «کشور-موزه» است و با استفاده از فرصت امنیت، میتوان رونقدهی به صنعت گردشگری را به عنوان سیاست اصلی تعریف کرد.
از نظر شما اولویت نخست در حوزه گردشگری که باید به آن پرداخت و توجه کرد، چیست؟
گردشگری پکیجی از سه حوزه است که برای درک آن باید به هر سه این حوزهها توجه کرد. موضوع اول از منظر اقتصادی است؛ دیگری زنجیره خدمات است که متناسب با آن، فرآیند توسعه گردشگری شکل میگیرد. جلوه سومی هم وجود دارد که در امور فرهنگی نمایان میشود؛ به این معنی که وقتی آن دو مورد اول به صورت یک زنجیره خدمات و فعالیتهای منظم درآیند، مسلما بر فرهنگ نیز تأثیر خواهند گذاشت. زمانی که گردشگری مسئولانه شکل گیرد، تأثیرات فرهنگی آن بسیار مورد توجه قرار خواهد گرفت. باید توجه کنیم که صنعت گردشگری باعث رشد و توسعه اشتغال نیز خواهد شد. توزیع اشتغال به توانمندسازی جوامع محلی میانجامد؛ با رفتوآمد، حملونقل و همچنین خریدوفروشها درآمدزایی و اشتغال افزایش پیدا میکند و موجب رضایتمندی جوامع میزبان میشود. فراموش نکنیم زمانی به چنین جایگاه مطلوبی میرسیم که سه حالت ذکرشده به صورت صحیح و چرخهای اجرا شود.
برای رسیدن به این جایگاه نیازمند زیرساختها و پیشنیازهایی هستیم تا با آن بتوانیم جذابیت ماندگاری برای گردشگر ایجاد کنیم. این زیرساختها چگونه ایجاد میشوند؟
برای ایجاد زیرساختها نیاز به برنامههای همسو با پارادایم یا دیدگاهمان داریم و درست همینجاست که در زمان عملیاتیکردن برنامههایمان متوجه میشویم نیازمند سرمایهگذار و افرادی از جامعه اقتصادی هستیم که باید مشارکتجو باشند. توانمندی این افراد الزاما مالی نیست؛ آنها ابتکار، خلاقیت و شکوفایی دارند و مدیریت درست منابع را میدانند. این افراد زمانیکه وارد عرصه میشوند و زنجیره گردشگری را شکل میدهند، زیرساختها را مهیا میکنند و در ادامه با وجود آنهاست که آن سهگانهای که اشاره کردم، تحقق پیدا میکند. عموما گردشگریهای موفق از سرمایهگذاریهای بخش خصوصی پیروی میکنند و موفق میشوند. در این مواقع وظیفه دولتها تنها حمایت یا هدایت عمومی در جهت تسهیل فعالیت و مکانیسم بخش خصوصی است.
اگر بخش خصوصی بخواهد وارد کار شود، زیرساختها را شکل دهد و این تأسیسات را ایجاد کند، نیازمند خدمات و تسهیلات است. مهمترین این خدمات چیست؟ حدود حضور دولت برای هدایت بخش خصوصی چیست؟
بخش خصوصی برای ورود به عرصه سرمایهگذاری نیازمند تأمین امنیت دائمی است. اگر این امنیت برای او وجود داشته باشد، شاهد فراوانی سرمایهگذاری در حوزه صنعت گردشگری هستیم. این موضوع برای رسیدن به نقطه سرمایهگذاری حداکثری بسیار مهم است.
از سوی دیگر، سرمایهگذار چه در مکانیابی و امکانسنجی و چه در مختصاتی که به حوزه زیستمحیطی گردشگری مربوط است، با مطالعه و برنامه باید همواره مورد حمایت قرار گیرد؛ منظور از مختصات حوزه زیستمحیطی نیز مختصاتی است که اجازه میدهد کجا، با چه سبکی و چه سازهای محیط گردشگری را بنا کنیم. هر کدام از محیطهای گردشگری مختصات خودش را دارد. محیط گردشگری شهری مختصاتی دارد، محیط روستایی، مذهبی و بافتهای سنتی نیز مختصات خاص خود را دارند که متولی گردشگری و سرمایهگذار باید آن را در نظر بگیرند.
با توجه به اینکه سرمایهگذار، با علم بر محیط منتخب، سرمایهگذاری میکند، میتوانیم او را به رعایت این مختصات مجبور کنیم؟ به طور مثال، در محیطی که بافت سنتی و مذهبی دارد، سرمایهگذار تصمیم میگیرد فضایی مدرن ایجاد کند که ممکن است موجب ایجاد برخی درهمریختگیهای محیطی شود. نحوه بازخورد سیاستگذار با چنین فضایی چگونه باید باشد؟
درست است که ما میگوییم سرمایهگذار به میل خودش ممکن است هر جایی که میخواهد سرمایهگذاری کند، ولی اگر درست هدایت و تفهیم نشود و با مطالعات آمایش سرزمینی و منطقهای و برنامهریزیهای صحیح کارش را انجام ندهد، شکست میخورد و ممکن است باعث سرخوردگی مردم، گردشگران و حتی خودش شود. وقتی این نشانهگذاری نباشد باعث سرخوردگی میشود و بهجای استقرار مدل تشویقی به مدلی تخریبی تبدیل میشود و سرمایهگذاران دیگر را هم از دست میدهیم؛ چراکه سرمایهگذاران آینده از تجربه موفقیت یا شکست سرمایهگذار پیشین درس میگیرند و براساس آن تصمیمشان را نهایی میکنند. این مسئله باید ازسوی دستگاه حاکمیتی و مسئولان دیده و براساس برنامه به سرمایهگذار مساعدت شود. نقش سیاستگذار تنظیمگر اینجا اهمیت پیدا میکند: دخالت نکند اما نقش رگولاتوری خود را نیز فراموش نکند.
نقش زیرساختهای محلی در این پروسه چیست؟
برای تمام مواردی که ذکر کردم باید زیرساختهای محلی وجود داشته باشد، به طور مثال اگر در چنین شرایطی خدمات ناقصی در حوزه حملونقل ارائه دهیم، بازار را واگذار کردیم. وقتی میگویم بخش داخلی باید در حوزه جذب گردشگر فعال باشد یعنی اینکه بتواند تمام ضروریات از جمله زیرساختهای لازم را با عملکردی هماهنگ کنار هم قرار دهد تا وقتی گردشگری به ایران میآید دیگر مشکلی در روابط ویزا، فرودگاه، حملونقل، راهنما و امثال آن نداشته باشد، با وجود این اتفاق است که یک گردشگر رضایتمند از ایران خارج میشود.
برای رسیدن به این هدف، چه موانع حقوقی سد راه است و تهدیدکننده محسوب میشود؟
ضعف قوانین، چه در بخش سرمایهگذاری داخلی و چه خارجی، وجود ندارد؛ حتی میتوان گفت ما در سرمایهگذاری خارجی قوانین پیشرو داریم. اما چیزی که جذابیت سرمایهگذاری را افزایش میدهد و عمر علاقهمندی به آن را زیاد میکند، پشتیبانی بانکی از آن است. از سوی دیگر، در کشور ما دو نرخ وجود دارد؛ نرخ ورود یک چیز است و نرخ خروج بعد از سرمایهگذاری چیز دیگری است. این موضوعات بدیهی است و باید زودتر تکلیفش مشخص شود که سرمایهگذار خارجی بداند سرمایهاش چه وضعیتی دارد؛ چراکه در کشورهای دیگر اینگونه نیست.
انتظارات سرمایهگذار خارجی از دولت چیست؟
سرمایهگذار خارجی علاقهمند است دولت در حمایت از سرمایهگذاری هشدار دهد، اطلاعرسانی کند و قدمی بردارد، حتی بخشی از مختصات سرمایهگذاری را هم همراهی کند. اگر قرار باشد صفر تا صد یک سرمایهگذاری از زمین تا زمان افتتاح را سرمایهگذار خارجی انجام دهد، با توجه به نوسانات قیمتهای داخلی، ممکن است مطلوب آنها نباشد. در موقعیتی قیمتها افزایش پیدا میکند و سرمایهگذاری توجیه اقتصادی ندارد و در موقعیتی دیگر قیمتها مطلوب است و اتفاق بالعکسی خواهد افتاد؛ بنابراین ممکن است در مواقعی توجیه اقتصادی از بین برود. به طور مثال، بین سه تا پنج سال، در حوزه هتلداری، زمان بازگشت سرمایه در نظر گرفته میشود. اگر به هر دلیلی این زمان افزایش یابد، به سرمایهگذاری نامطلوب تبدیل میشود و کسی سمت آن نمیرود.
طی سالهای گذشته مراجعه سرمایهگذار خارجی به ایران به چه صورت بوده است؟
اشتیاق به صنعت گردشگری در عموم سرمایهگذارانی که به ایران مراجعه کردند، زیاد است؛ یعنی گرایش سرمایهگذارانی که طی این سه سال به ما مراجعه کردند، در مقایسه با سایر بخشهای کشور، به سوی گردشگری بوده است؛ چراکه آن را موجهتر میدانند و این امتیازی است که ما الان از آن بهرهمند هستیم.
دلایل علاقهمندی آنها برای حضور در بخشهای سرمایهگذاری گردشگری ایران چیست؟
دلایل مختلفی وجود دارد. اول اینکه ایران یک کشور- موزه است؛ جاذبههای زیادی دارد که میتواند برای گردشگر جذاب باشد و همین جذابیت، اگر با پذیرایی مطلوبی همراه شود، میتواند به گردشگری رونق اساسی دهد.
در این میان نقش دستگاههای متولی در گسترش صنعت گردشگری و جذب سرمایه چیست؟
مهمترین نکتهای که باید در سرمایهگذاری در نظر بگیریم و فکری به حالش کنیم، این است که نگاهی واحد و دستگاه متولی روشنی برای گسترش صنعت گردشگری منظور و تعریف کنیم. چهارچوبهای قانونی باید مشخص شود تا همه دستگاهها موظف باشند از آنها حمایت کنند. اگر این شکل تعریفشده اتفاق بیفتد و سرمایهگذار آن را لمس کند، بهسرعت میتوانیم از ظرفیت گردشگری خودمان در سطح جهانی استفاده کنیم. دستگاههای متولی باید قوانین را یکسان و باقدرت به اجرا درآورند تا مشکلی برای سرمایهگذاران و گردشگران بهوجود نیاید.
مزیت ظرفیتهای گردشگری ما نسبت به همسایگانمان در چیست؟
باید قبول کرد که امروز ظرفیتهای گردشگری در خیلی از نقاط جهان و منطقه پر شده است یا حتی دیگر به دلیل نبود امنیت مزیتی ندارند. الان در کشورمان هم مزیت امنیتی و هم فرصتهای خالیمانده را باهم داریم؛ درعینحال نباید فراموش کنیم فرصت استفاده از این ظرفیتها نیز دائمی نیست و محدود خواهد بود. امنیت حرف اول و آخر را در گردشگری میزند. چه در سرمایهگذاری و چه در بازاریابی، هر کسی که میخواهد پول بدهد و جاذبهای را ببیند، به فکر امنیت است؛ حتی اگر همه چیز برایش فراهم باشد، باز هم بدون امنیت جایی سفر نمیکند.
روابط بینالمللی دولت یازدهم تا چه اندازه توانسته این امنیت را افزایش دهد؟
همه میدانند که شکل دیگر امنیت، بهجز فیزیکی، امنیت روانی است. تعاملاتی که با دنیا داریم و روابطی که باعث شد با دنیا رابطه بهتری نسبت به قبل داشته باشیم، آرامشی را برای گردشگران مهیا کرده است. خوشبختانه سه سال اخیر، در سطحی از مبادلات بینالمللی قرار گرفتیم که باعث شد این امنیت به چشم مجامع مختلف دنیا بیاید. امروزه دیگر کمپینهای ایرانهراسی به چاقوی کندی تبدیل شده و عواملی که باعث تبلیغات منفی علیه ما میشد، از صحنه حذف شدهاند. همین عوامل باعث ایجاد آرامشی میشود که سرمایهگذار و گردشگر را به خود جلب کند.
پیشنهاد شما برای بهترشدن آینده صنعت گردشگری ایران چیست؟
باید از ظرفیتهایی که در منطقه پر شده استفاده کنیم. شاید عراق، سوریه و مصر هم مانند ما ظرفیتهایی داشته باشند، اما چون امنیت ندارند قادر به بهرهبرداری از ظرفیتهایشان نیستند. باید از این فرصت که معلوم نیست تا چه زمانی در اختیارمان است، استفاده و سعی کنیم دورنمای شفافی از سرمایهگذاری را به سرمایهگذار نشان دهیم.
مرتضی رحمانیموحد، معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، باور دارد در حال حاضر، موقعیتی استثنایی برای صنعت گردشگری و جذب سرمایه در این حوزه فراهم شده است، فرصتی که به عقیده او زمان بهرهبرداری از آن کوتاه است و هر چه سریعتر باید از آن استفاده کرد؛ این فرصت البته وجود امنیت در ایران به نسبت سایر کشورهای منطقه است. به باور او، ایران «کشور-موزه» است و با استفاده از فرصت امنیت، میتوان رونقدهی به صنعت گردشگری را به عنوان سیاست اصلی تعریف کرد.
از نظر شما اولویت نخست در حوزه گردشگری که باید به آن پرداخت و توجه کرد، چیست؟
گردشگری پکیجی از سه حوزه است که برای درک آن باید به هر سه این حوزهها توجه کرد. موضوع اول از منظر اقتصادی است؛ دیگری زنجیره خدمات است که متناسب با آن، فرآیند توسعه گردشگری شکل میگیرد. جلوه سومی هم وجود دارد که در امور فرهنگی نمایان میشود؛ به این معنی که وقتی آن دو مورد اول به صورت یک زنجیره خدمات و فعالیتهای منظم درآیند، مسلما بر فرهنگ نیز تأثیر خواهند گذاشت. زمانی که گردشگری مسئولانه شکل گیرد، تأثیرات فرهنگی آن بسیار مورد توجه قرار خواهد گرفت. باید توجه کنیم که صنعت گردشگری باعث رشد و توسعه اشتغال نیز خواهد شد. توزیع اشتغال به توانمندسازی جوامع محلی میانجامد؛ با رفتوآمد، حملونقل و همچنین خریدوفروشها درآمدزایی و اشتغال افزایش پیدا میکند و موجب رضایتمندی جوامع میزبان میشود. فراموش نکنیم زمانی به چنین جایگاه مطلوبی میرسیم که سه حالت ذکرشده به صورت صحیح و چرخهای اجرا شود.
برای رسیدن به این جایگاه نیازمند زیرساختها و پیشنیازهایی هستیم تا با آن بتوانیم جذابیت ماندگاری برای گردشگر ایجاد کنیم. این زیرساختها چگونه ایجاد میشوند؟
برای ایجاد زیرساختها نیاز به برنامههای همسو با پارادایم یا دیدگاهمان داریم و درست همینجاست که در زمان عملیاتیکردن برنامههایمان متوجه میشویم نیازمند سرمایهگذار و افرادی از جامعه اقتصادی هستیم که باید مشارکتجو باشند. توانمندی این افراد الزاما مالی نیست؛ آنها ابتکار، خلاقیت و شکوفایی دارند و مدیریت درست منابع را میدانند. این افراد زمانیکه وارد عرصه میشوند و زنجیره گردشگری را شکل میدهند، زیرساختها را مهیا میکنند و در ادامه با وجود آنهاست که آن سهگانهای که اشاره کردم، تحقق پیدا میکند. عموما گردشگریهای موفق از سرمایهگذاریهای بخش خصوصی پیروی میکنند و موفق میشوند. در این مواقع وظیفه دولتها تنها حمایت یا هدایت عمومی در جهت تسهیل فعالیت و مکانیسم بخش خصوصی است.
اگر بخش خصوصی بخواهد وارد کار شود، زیرساختها را شکل دهد و این تأسیسات را ایجاد کند، نیازمند خدمات و تسهیلات است. مهمترین این خدمات چیست؟ حدود حضور دولت برای هدایت بخش خصوصی چیست؟
بخش خصوصی برای ورود به عرصه سرمایهگذاری نیازمند تأمین امنیت دائمی است. اگر این امنیت برای او وجود داشته باشد، شاهد فراوانی سرمایهگذاری در حوزه صنعت گردشگری هستیم. این موضوع برای رسیدن به نقطه سرمایهگذاری حداکثری بسیار مهم است.
از سوی دیگر، سرمایهگذار چه در مکانیابی و امکانسنجی و چه در مختصاتی که به حوزه زیستمحیطی گردشگری مربوط است، با مطالعه و برنامه باید همواره مورد حمایت قرار گیرد؛ منظور از مختصات حوزه زیستمحیطی نیز مختصاتی است که اجازه میدهد کجا، با چه سبکی و چه سازهای محیط گردشگری را بنا کنیم. هر کدام از محیطهای گردشگری مختصات خودش را دارد. محیط گردشگری شهری مختصاتی دارد، محیط روستایی، مذهبی و بافتهای سنتی نیز مختصات خاص خود را دارند که متولی گردشگری و سرمایهگذار باید آن را در نظر بگیرند.
با توجه به اینکه سرمایهگذار، با علم بر محیط منتخب، سرمایهگذاری میکند، میتوانیم او را به رعایت این مختصات مجبور کنیم؟ به طور مثال، در محیطی که بافت سنتی و مذهبی دارد، سرمایهگذار تصمیم میگیرد فضایی مدرن ایجاد کند که ممکن است موجب ایجاد برخی درهمریختگیهای محیطی شود. نحوه بازخورد سیاستگذار با چنین فضایی چگونه باید باشد؟
درست است که ما میگوییم سرمایهگذار به میل خودش ممکن است هر جایی که میخواهد سرمایهگذاری کند، ولی اگر درست هدایت و تفهیم نشود و با مطالعات آمایش سرزمینی و منطقهای و برنامهریزیهای صحیح کارش را انجام ندهد، شکست میخورد و ممکن است باعث سرخوردگی مردم، گردشگران و حتی خودش شود. وقتی این نشانهگذاری نباشد باعث سرخوردگی میشود و بهجای استقرار مدل تشویقی به مدلی تخریبی تبدیل میشود و سرمایهگذاران دیگر را هم از دست میدهیم؛ چراکه سرمایهگذاران آینده از تجربه موفقیت یا شکست سرمایهگذار پیشین درس میگیرند و براساس آن تصمیمشان را نهایی میکنند. این مسئله باید ازسوی دستگاه حاکمیتی و مسئولان دیده و براساس برنامه به سرمایهگذار مساعدت شود. نقش سیاستگذار تنظیمگر اینجا اهمیت پیدا میکند: دخالت نکند اما نقش رگولاتوری خود را نیز فراموش نکند.
نقش زیرساختهای محلی در این پروسه چیست؟
برای تمام مواردی که ذکر کردم باید زیرساختهای محلی وجود داشته باشد، به طور مثال اگر در چنین شرایطی خدمات ناقصی در حوزه حملونقل ارائه دهیم، بازار را واگذار کردیم. وقتی میگویم بخش داخلی باید در حوزه جذب گردشگر فعال باشد یعنی اینکه بتواند تمام ضروریات از جمله زیرساختهای لازم را با عملکردی هماهنگ کنار هم قرار دهد تا وقتی گردشگری به ایران میآید دیگر مشکلی در روابط ویزا، فرودگاه، حملونقل، راهنما و امثال آن نداشته باشد، با وجود این اتفاق است که یک گردشگر رضایتمند از ایران خارج میشود.
برای رسیدن به این هدف، چه موانع حقوقی سد راه است و تهدیدکننده محسوب میشود؟
ضعف قوانین، چه در بخش سرمایهگذاری داخلی و چه خارجی، وجود ندارد؛ حتی میتوان گفت ما در سرمایهگذاری خارجی قوانین پیشرو داریم. اما چیزی که جذابیت سرمایهگذاری را افزایش میدهد و عمر علاقهمندی به آن را زیاد میکند، پشتیبانی بانکی از آن است. از سوی دیگر، در کشور ما دو نرخ وجود دارد؛ نرخ ورود یک چیز است و نرخ خروج بعد از سرمایهگذاری چیز دیگری است. این موضوعات بدیهی است و باید زودتر تکلیفش مشخص شود که سرمایهگذار خارجی بداند سرمایهاش چه وضعیتی دارد؛ چراکه در کشورهای دیگر اینگونه نیست.
انتظارات سرمایهگذار خارجی از دولت چیست؟
سرمایهگذار خارجی علاقهمند است دولت در حمایت از سرمایهگذاری هشدار دهد، اطلاعرسانی کند و قدمی بردارد، حتی بخشی از مختصات سرمایهگذاری را هم همراهی کند. اگر قرار باشد صفر تا صد یک سرمایهگذاری از زمین تا زمان افتتاح را سرمایهگذار خارجی انجام دهد، با توجه به نوسانات قیمتهای داخلی، ممکن است مطلوب آنها نباشد. در موقعیتی قیمتها افزایش پیدا میکند و سرمایهگذاری توجیه اقتصادی ندارد و در موقعیتی دیگر قیمتها مطلوب است و اتفاق بالعکسی خواهد افتاد؛ بنابراین ممکن است در مواقعی توجیه اقتصادی از بین برود. به طور مثال، بین سه تا پنج سال، در حوزه هتلداری، زمان بازگشت سرمایه در نظر گرفته میشود. اگر به هر دلیلی این زمان افزایش یابد، به سرمایهگذاری نامطلوب تبدیل میشود و کسی سمت آن نمیرود.
طی سالهای گذشته مراجعه سرمایهگذار خارجی به ایران به چه صورت بوده است؟
اشتیاق به صنعت گردشگری در عموم سرمایهگذارانی که به ایران مراجعه کردند، زیاد است؛ یعنی گرایش سرمایهگذارانی که طی این سه سال به ما مراجعه کردند، در مقایسه با سایر بخشهای کشور، به سوی گردشگری بوده است؛ چراکه آن را موجهتر میدانند و این امتیازی است که ما الان از آن بهرهمند هستیم.
دلایل علاقهمندی آنها برای حضور در بخشهای سرمایهگذاری گردشگری ایران چیست؟
دلایل مختلفی وجود دارد. اول اینکه ایران یک کشور- موزه است؛ جاذبههای زیادی دارد که میتواند برای گردشگر جذاب باشد و همین جذابیت، اگر با پذیرایی مطلوبی همراه شود، میتواند به گردشگری رونق اساسی دهد.
در این میان نقش دستگاههای متولی در گسترش صنعت گردشگری و جذب سرمایه چیست؟
مهمترین نکتهای که باید در سرمایهگذاری در نظر بگیریم و فکری به حالش کنیم، این است که نگاهی واحد و دستگاه متولی روشنی برای گسترش صنعت گردشگری منظور و تعریف کنیم. چهارچوبهای قانونی باید مشخص شود تا همه دستگاهها موظف باشند از آنها حمایت کنند. اگر این شکل تعریفشده اتفاق بیفتد و سرمایهگذار آن را لمس کند، بهسرعت میتوانیم از ظرفیت گردشگری خودمان در سطح جهانی استفاده کنیم. دستگاههای متولی باید قوانین را یکسان و باقدرت به اجرا درآورند تا مشکلی برای سرمایهگذاران و گردشگران بهوجود نیاید.
مزیت ظرفیتهای گردشگری ما نسبت به همسایگانمان در چیست؟
باید قبول کرد که امروز ظرفیتهای گردشگری در خیلی از نقاط جهان و منطقه پر شده است یا حتی دیگر به دلیل نبود امنیت مزیتی ندارند. الان در کشورمان هم مزیت امنیتی و هم فرصتهای خالیمانده را باهم داریم؛ درعینحال نباید فراموش کنیم فرصت استفاده از این ظرفیتها نیز دائمی نیست و محدود خواهد بود. امنیت حرف اول و آخر را در گردشگری میزند. چه در سرمایهگذاری و چه در بازاریابی، هر کسی که میخواهد پول بدهد و جاذبهای را ببیند، به فکر امنیت است؛ حتی اگر همه چیز برایش فراهم باشد، باز هم بدون امنیت جایی سفر نمیکند.
روابط بینالمللی دولت یازدهم تا چه اندازه توانسته این امنیت را افزایش دهد؟
همه میدانند که شکل دیگر امنیت، بهجز فیزیکی، امنیت روانی است. تعاملاتی که با دنیا داریم و روابطی که باعث شد با دنیا رابطه بهتری نسبت به قبل داشته باشیم، آرامشی را برای گردشگران مهیا کرده است. خوشبختانه سه سال اخیر، در سطحی از مبادلات بینالمللی قرار گرفتیم که باعث شد این امنیت به چشم مجامع مختلف دنیا بیاید. امروزه دیگر کمپینهای ایرانهراسی به چاقوی کندی تبدیل شده و عواملی که باعث تبلیغات منفی علیه ما میشد، از صحنه حذف شدهاند. همین عوامل باعث ایجاد آرامشی میشود که سرمایهگذار و گردشگر را به خود جلب کند.
پیشنهاد شما برای بهترشدن آینده صنعت گردشگری ایران چیست؟
باید از ظرفیتهایی که در منطقه پر شده استفاده کنیم. شاید عراق، سوریه و مصر هم مانند ما ظرفیتهایی داشته باشند، اما چون امنیت ندارند قادر به بهرهبرداری از ظرفیتهایشان نیستند. باید از این فرصت که معلوم نیست تا چه زمانی در اختیارمان است، استفاده و سعی کنیم دورنمای شفافی از سرمایهگذاری را به سرمایهگذار نشان دهیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.