|

عزم ملی، لازمه «فروش لبخند»

آرش نورآقایی.رئیس کانون سراسری انجمن‌های صنفی راهنمایان گردشگری

باید بپذیریم که گردشگری به عنوان یک صنعت روبه‌رشد، در دنیا برای خودش جا باز کرده است اما متأسفانه هنوز در ایران چنین جایگاهی ندارد. برای تبدیل گردشگری در کشورمان به یک صنعت، نیاز به عزمی ملی داریم؛ یعنی همه کسانی که در شکل‌گیری صنعت گردشگری نقش‌آفرین‌اند (شامل افراد دخیل در امور اقتصادی، یا جوامع بومی و سیاست‌گذاران) لازم است تا نگاهی ویژه‌تر به آن‌چه امروز هست، داشته باشند. باید برای جامعه بومی، از لحاظ عرفی، شرعی و همچنین سبک زندگی، این پذیرش به وجود بیاید که گردشگر می‌تواند وارد حریم عمومی محل زندگی‌شان شود و در ادامه هم باید این آگاهی داده شود که ورود گردشگر می‌تواند ارتقایی جدی در سطح زندگی و مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی‌شان پدید آورد. از سوی دیگر در حوزه سیاست‌گذاری نیز باید سیاست‌مداران و تصمیم‌گیران بر صنعت گردشگری نقطه‌نظری مثبت‌تر از نگاه کنونی داشته باشند. کسانی نیز که بخش سرمایه‌گذاری را در حوزه‌های مربوط به صنعت گردشگری، همچون حمل‌ونقل، اقامت، مدیریت جاذبه‌ها و خوردوخوراک، برعهده دارند باید به ضرورت رونق این صنعت توجه ویژه‌ای کنند. باز هم تأکید می‌کنم برای تبدیل گردشگری ایرانی به یک صنعت پررونق، باید ذی‌نفعان آن با عزمی ملی برای پذیرش گردشگر و رونق این صنعت بکوشند. پس از مدنظر قراردادن این موضوع، باید به دنبال راهکار باشیم. یکی از راهکارهای ضروری، معرفی مقصد گردشگری است؛ به این مفهوم که کشورمان را در نگاه کسانی که می‌خواهند به عنوان گردشگر وارد ایران شوند، به‌خوبی معرفی کنیم و یادمان باشد باید به گونه‌ای خودمان را معرفی کنیم که گردشگران ایران را به عنوان یک مکان گردشی بین‌المللی ببینند و بشناسند. به عنوان مثال، همان‌طور که ممکن است دو نفر در تهران برای سفر سیاحتی و گردشی به پاریس فکر کنند، دیگران نیز در پاریس از ایران به عنوان مقصد گردشگری سخن بگویند و برای آمدن به آن برنامه‌ریزی نمایند. این شناسایی نیز در سه گروه تقسیم‌بندی می‌شود؛ نخستین کاری که باید انجام دهیم بازارسازی است، سپس انجام بازاریابی و در ادامه پرورش توانایی حفظ بازار ایجادشده در خودمان. پس از انجام این اقدامات، باید موانع راه حضور گردشگر را نیز برطرف کنیم؛ مثلا برای دریافت روادید تسهیلاتی فراهم شود، چراکه واقعا برای یک گردشگر خارجی پیدا کردن فرم روادید از وب‌سایت وزارت خارجه ایران و تکمیل آن دشوار است. گردشگر در بخش روادید باید با شفافیت بداند چه مراحل و الگوریتمی را باید برای ورود به ایران پشت‌سر بگذارد. در ادامه باید اطلاعاتی به آنها در مورد رفتارهایشان، پس از سفر به ایران، بدهیم؛ درواقع می‌خواهم بگویم که با گردشگران‌مان باید با شفافیت کامل روبه‌رو شویم. سپس باید از امنیتشان آگاه شوند. ما گاهی از امنیت ایران به عنوان امری مهم صحبت می‌کنیم اما امنیت تنها به نبود تروریست خلاصه نمی‌شود. آیا واقعا در ایران احساس امنیت وجود دارد؟ امن هست ولی ایمن نیست. ایمن یعنی گردشگرانی که با آنها در ارتباط هستیم، نگویند: ردشدن از خیابان‌های ایران یکی از سخت‌ترین کارهایی است که در طول عمرمان انجام دادیم! از سوی دیگر، باید از خودمان بپرسیم با ورود گردشگر به ایران، چه تسهیلاتی در اختیارش قرار می‌گیرد. آیا می‌تواند از امکانات اقتصادی و اجتماعی، کارت اعتباری یا صنعت بیمه بهره‌مند شود؟ به فرض اگر چمدان مسافر وارد هواپیما نشد، آیا بیمه آن را پوشش می‌دهد؟ اگر اتفاق جانی و مالی برایش رخ‌ دهد، بیمه چگونه او را حمایت می‌کند؟ با پاسخ به این پرسش‌ها متوجه می‌شویم در صنعت بیمه و بانک‌داری باید زیرساخت‌های مهمی را برای گردشگران ایجاد کنیم. از این موارد که بگذریم، به حمل‌ونقل، شرایط جاده‌ها، اقامت، مدیریت جاذبه‌ها و نکاتی از این دست می‌رسیم‌. از مواد ضروری دیگر ایجاد زیرساخت‌های ما به حساب می‌آید و برای برداشتن موانع از سر راه صنعت گردشگری لازم است به این امکانات سخت‌افزاری و نیز نرم‌افزاری فکر کنیم. در برخی جوامع به صنعت گردشگری صنعت «فروش لبخند» نیز می‌گویند. آیا ما برای آن آموزش‌های لازم را دیده‌ایم؟ رعایت این نکات است که برای گردشگر رضایت‌مندی را به دنبال می‌آورد. اما پیش از همه اینها، نخست باید خوب بدانیم کشور ما در ذهن گردشگر چگونه تصویر شده است؛ اگر تصویری نادرست شکل گرفته، آن را اصلاح کنیم و در پی آن موانع گردشگری را از میان برداریم تا وقتی گردشگر به سرزمین‌مان وارد شد، بتواند با خیالی آسوده آن را ترک کند و با رفتنش گردشگران بیشتری را برای سفر به ایران معرفی کند. در ادامه خاطرنشان می‌کنم که برای تحقق این زیرساخت‌ها نیاز به جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی داریم و نباید فراموش کنیم که جذب سرمایه‌گذار برای صنعت گردشگری مانند شکار آهو در یک دشت است. همان اندازه که این شکار نیازمند ظرافت عمل است، جذب سرمایه‌گذار نیز همین ظرافت را می‌طلبد. موانع قانونی، شرایط بد بانکی، عدم حمایت بیمه‌ای، بی‌توجهی سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیران و موضوعاتی مشابه می‌تواند سرمایه‌گذار را هر چه بیشتر از ایران دور کند.

باید بپذیریم که گردشگری به عنوان یک صنعت روبه‌رشد، در دنیا برای خودش جا باز کرده است اما متأسفانه هنوز در ایران چنین جایگاهی ندارد. برای تبدیل گردشگری در کشورمان به یک صنعت، نیاز به عزمی ملی داریم؛ یعنی همه کسانی که در شکل‌گیری صنعت گردشگری نقش‌آفرین‌اند (شامل افراد دخیل در امور اقتصادی، یا جوامع بومی و سیاست‌گذاران) لازم است تا نگاهی ویژه‌تر به آن‌چه امروز هست، داشته باشند. باید برای جامعه بومی، از لحاظ عرفی، شرعی و همچنین سبک زندگی، این پذیرش به وجود بیاید که گردشگر می‌تواند وارد حریم عمومی محل زندگی‌شان شود و در ادامه هم باید این آگاهی داده شود که ورود گردشگر می‌تواند ارتقایی جدی در سطح زندگی و مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی‌شان پدید آورد. از سوی دیگر در حوزه سیاست‌گذاری نیز باید سیاست‌مداران و تصمیم‌گیران بر صنعت گردشگری نقطه‌نظری مثبت‌تر از نگاه کنونی داشته باشند. کسانی نیز که بخش سرمایه‌گذاری را در حوزه‌های مربوط به صنعت گردشگری، همچون حمل‌ونقل، اقامت، مدیریت جاذبه‌ها و خوردوخوراک، برعهده دارند باید به ضرورت رونق این صنعت توجه ویژه‌ای کنند. باز هم تأکید می‌کنم برای تبدیل گردشگری ایرانی به یک صنعت پررونق، باید ذی‌نفعان آن با عزمی ملی برای پذیرش گردشگر و رونق این صنعت بکوشند. پس از مدنظر قراردادن این موضوع، باید به دنبال راهکار باشیم. یکی از راهکارهای ضروری، معرفی مقصد گردشگری است؛ به این مفهوم که کشورمان را در نگاه کسانی که می‌خواهند به عنوان گردشگر وارد ایران شوند، به‌خوبی معرفی کنیم و یادمان باشد باید به گونه‌ای خودمان را معرفی کنیم که گردشگران ایران را به عنوان یک مکان گردشی بین‌المللی ببینند و بشناسند. به عنوان مثال، همان‌طور که ممکن است دو نفر در تهران برای سفر سیاحتی و گردشی به پاریس فکر کنند، دیگران نیز در پاریس از ایران به عنوان مقصد گردشگری سخن بگویند و برای آمدن به آن برنامه‌ریزی نمایند. این شناسایی نیز در سه گروه تقسیم‌بندی می‌شود؛ نخستین کاری که باید انجام دهیم بازارسازی است، سپس انجام بازاریابی و در ادامه پرورش توانایی حفظ بازار ایجادشده در خودمان. پس از انجام این اقدامات، باید موانع راه حضور گردشگر را نیز برطرف کنیم؛ مثلا برای دریافت روادید تسهیلاتی فراهم شود، چراکه واقعا برای یک گردشگر خارجی پیدا کردن فرم روادید از وب‌سایت وزارت خارجه ایران و تکمیل آن دشوار است. گردشگر در بخش روادید باید با شفافیت بداند چه مراحل و الگوریتمی را باید برای ورود به ایران پشت‌سر بگذارد. در ادامه باید اطلاعاتی به آنها در مورد رفتارهایشان، پس از سفر به ایران، بدهیم؛ درواقع می‌خواهم بگویم که با گردشگران‌مان باید با شفافیت کامل روبه‌رو شویم. سپس باید از امنیتشان آگاه شوند. ما گاهی از امنیت ایران به عنوان امری مهم صحبت می‌کنیم اما امنیت تنها به نبود تروریست خلاصه نمی‌شود. آیا واقعا در ایران احساس امنیت وجود دارد؟ امن هست ولی ایمن نیست. ایمن یعنی گردشگرانی که با آنها در ارتباط هستیم، نگویند: ردشدن از خیابان‌های ایران یکی از سخت‌ترین کارهایی است که در طول عمرمان انجام دادیم! از سوی دیگر، باید از خودمان بپرسیم با ورود گردشگر به ایران، چه تسهیلاتی در اختیارش قرار می‌گیرد. آیا می‌تواند از امکانات اقتصادی و اجتماعی، کارت اعتباری یا صنعت بیمه بهره‌مند شود؟ به فرض اگر چمدان مسافر وارد هواپیما نشد، آیا بیمه آن را پوشش می‌دهد؟ اگر اتفاق جانی و مالی برایش رخ‌ دهد، بیمه چگونه او را حمایت می‌کند؟ با پاسخ به این پرسش‌ها متوجه می‌شویم در صنعت بیمه و بانک‌داری باید زیرساخت‌های مهمی را برای گردشگران ایجاد کنیم. از این موارد که بگذریم، به حمل‌ونقل، شرایط جاده‌ها، اقامت، مدیریت جاذبه‌ها و نکاتی از این دست می‌رسیم‌. از مواد ضروری دیگر ایجاد زیرساخت‌های ما به حساب می‌آید و برای برداشتن موانع از سر راه صنعت گردشگری لازم است به این امکانات سخت‌افزاری و نیز نرم‌افزاری فکر کنیم. در برخی جوامع به صنعت گردشگری صنعت «فروش لبخند» نیز می‌گویند. آیا ما برای آن آموزش‌های لازم را دیده‌ایم؟ رعایت این نکات است که برای گردشگر رضایت‌مندی را به دنبال می‌آورد. اما پیش از همه اینها، نخست باید خوب بدانیم کشور ما در ذهن گردشگر چگونه تصویر شده است؛ اگر تصویری نادرست شکل گرفته، آن را اصلاح کنیم و در پی آن موانع گردشگری را از میان برداریم تا وقتی گردشگر به سرزمین‌مان وارد شد، بتواند با خیالی آسوده آن را ترک کند و با رفتنش گردشگران بیشتری را برای سفر به ایران معرفی کند. در ادامه خاطرنشان می‌کنم که برای تحقق این زیرساخت‌ها نیاز به جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی داریم و نباید فراموش کنیم که جذب سرمایه‌گذار برای صنعت گردشگری مانند شکار آهو در یک دشت است. همان اندازه که این شکار نیازمند ظرافت عمل است، جذب سرمایه‌گذار نیز همین ظرافت را می‌طلبد. موانع قانونی، شرایط بد بانکی، عدم حمایت بیمه‌ای، بی‌توجهی سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیران و موضوعاتی مشابه می‌تواند سرمایه‌گذار را هر چه بیشتر از ایران دور کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.