|

مزیت‌های هلدینگ‌های گردشگری

محمد‌حسین ایمانی‌خوشخو.رئیس هیأت‌مدیره هگتا

هلدینگ گردشگری به شرکت‌هایی با هدف اِعمال کنترل و مدیریت اجزای تشکیل‌دهنده صنعت گردشگری در قالب یک یا چند شرکت تابعه گفته می‌شود. باید توجه داشت که هلدینگ گردشگری، نوعا به شکل سهامی اداره می‌شود و مشخص است که شرکت هلدینگ، مستقیما محصول (کالا یا خدمت) عرضه نمی‌کند و دارایی‌های این شرکت‌ها، سهام شرکت‌های تابعه است. در حقیقت، شرکت هلدینگ ستاد فرماندهی شرکت‌های تابعه است؛ بنابراین باید دارای بینشی وسیع از کسب‌وکار شرکت‌های تابعه باشد تا بتواند شرکت‌های تحت فرمان خود را در مسیر ارزش‌آفرینی و هم‌افزایی به طور کارآمد هدایت و رهبری کند. مدیریت کلان گردشگری می‌بایست به این اجماع کلی و بینش دست یابد که یکی از بهترین راه‌های رشد و توسعه، تأسیس و راه‌اندازی شرکت‌های مادرتخصصی است. این روش به‌خوبی می‌تواند توان ارائه محصولات و خدمات منحصربه‌فرد گردشگری را افزایش دهد و زمینه‌های همکاری را فراتر از دولت‌ها به ثمر برساند و با دخالت کمتر آنها، به شکل‌دهی گردشگری نوین منجر شود که توان رقابت با سایر رقبا را در دو سطح ملی و منطقه‌ای داشته باشد. این امر منجر به گشودن‌شدن درهای خصوصی‌سازی، واگذاری سهام و اقدام به کوچک‌کردن بخش دولتی خواهد شد؛ اما به‌هرحال این دولت‌ها هستند که سازوکار انجام این امور را فراهم می‌کنند. شرکت‌هایی با خصوصیات ذکرشده و با شناخت زنجیره ارزشی کسب‌وکارها و به تملیک درآوردن شرکت‌هایی که در زنجیره ارزشی قرار دارند، ضمن هلدینگ‌شدن، موجب کاهش ریسک و هم‌افزایی می‌شوند. به اعتقاد «انسف» چهار نوع هم‌افزایی «هم‌افزایی فروش، هم‌افزایی عملیاتی، هم‌افزایی سرمایه‌گذاری و هم‌افزایی‌های مدیریتی» وجود دارد که هلدینگ با راهبری شرکت‌های تابعه می‌تواند این هم‌افزایی را ایجاد کند. واقعیت این است که در شرکت‌های هلدینگ گردشگری امکان استفاده از منابع بین شرکت‌های تابعه (منابع آزاد) و به‌اشتراک‌گذاشتن توانمندی‌ها در ارائه خدمت و محصول جهانگردی، صرفه‌جویی در مقیاس و درعین‌حال قدرت انعطاف‌‌پذیری بالا، خصوصا در شرکت‌های هلدینگ تخصصی، مزیتی است که در شرایط برابر، شرکت‌های دیگر از آن بی‌بهره‌اند؛ البته قدرت انعطاف‌‌پذیری و واکنش در برابر تغییرات محیطی بستگی به سبک ارتباطی هلدینگ با شرکت‌های تابعه دارد.
اهداف ایجاد هلدینگ گردشگری
این شرکت‌ها با هدف تکمیل حلقه‌های مفقوده چرخه صنایع، حِرف و تشکیل خوشه‌های اقتصادی با استفاده از جذب نخبگان و نیروهای علمی، تخصصی و دارای تجربه در زمینه‌های تخصصی گردشگری ایجاد می‌شوند و دارای اهداف زیر هستند:
1. هدف نهایی از ایجاد ‌چنین شرکت‌هایی، ایجاد، سازمان‌دهی، اداره، تکمیل و راه‌اندازی شرکت‌های گردشگری در حوزه اجزای شکل‌دهنده صنعت است. مشاوره مدیریت توسعه بخش گردشگری و از آن طریق ایجاد و سازماندهی و راه‌اندازی بنگاه‌های کوچک خدمات و محصولات گردشگری و کارآفرینی در حوزه گردشگری است. همچنین این شرکت‌ها به منظور بهره‌برداری متمرکز از منابع دولت‌ها و زمینه‌سازی برای انجام‌ندادن فعالیت‌های تکراری، موازی و از کلیه توانمندی‌های اطلاعاتی موجود، در راستای پرهیز از انجام اقدامات موازی و تکراری و بهره‌گیری از کلیه توانمندی‌های موجود کشورهای عضو، اعم از دانش فنی، تخصصی و تجربه و ماشین‌آلات و ... راه‌اندازی می‌شود.
2. یکی دیگر از اهدافی که هلدینگ گردشگری دنبال می‌کند، بهرمندی و استفاده از نخبگان و متخصصان، به همراه شرکت‌های بزرگ و باتجربه است.
3. ایجاد سامانه‌های جامع اطلاع‌رسانی در ارتباط با تمامی اجزا و ایجاد سامانه شبکه‌ای در همه سطوح هرم به منظور آگاهی از کلیه اقدامات و عملکرد زیرمجموعه‌ای خود و حمایت علمی و تخصصی و فنی و مالی در ایجاد شرکت‌های زیرمجموعه نیز از دیگر اهداف مد نظر این شرکت‌ها است.
4. ایجاد شبکه‌های رایانه‌ای در راستای راه‌اندازی و توسعه کسب‌وکارهای نوین در بخش گردشگری هدف دیگر این شرکت‌هاست.
5. ارائه خدمات مشاوره‌ای و حمایت از ایجاد و توسعه شرکت‌های کوچک و متوسط در بخش گردشگری و بهره‌گیری از توانمندی‌های موجود کشور در راستای پرهیز از اقدامات متلاقی، موازی و تکراری در بخش گردشگری و سازمان‌های دولتی و پیمان‌های منطقه‌ای که درحال‌حاضر مشغول به فعالیت هستند.
6. از اهداف دیگرِ این شرکت‌ها می‌توان به کمک به افزایش سرمایه‌های انسانی از طریق ایجاد و توسعه بنگاه‌های کوچک و متوسط و تربیت نیروهای متخصص و کارآزموده و کمک به جذب فناوری و دانش فنی در صنعت گردشگری و هتلداری اشاره کرد.
7. تحقیق درباره زمینه‌های تخصصی در صنعت گردشگری و ایجاد ارتباط با مراکز تحقیقاتی و پژوهش از دیگر اهداف مهم شرکت‌های هلدینگ گردشگری است.
پس می‌توان عنوان کرد که هلدینگ، هم‌زمان هم از مزیت‌های سازمان بزرگ مانند منابع وسیع و هم از مزیت‌های سازمان کوچک یعنی انعطاف‌پذیری بالا، بهره می‌برد.

هلدینگ گردشگری به شرکت‌هایی با هدف اِعمال کنترل و مدیریت اجزای تشکیل‌دهنده صنعت گردشگری در قالب یک یا چند شرکت تابعه گفته می‌شود. باید توجه داشت که هلدینگ گردشگری، نوعا به شکل سهامی اداره می‌شود و مشخص است که شرکت هلدینگ، مستقیما محصول (کالا یا خدمت) عرضه نمی‌کند و دارایی‌های این شرکت‌ها، سهام شرکت‌های تابعه است. در حقیقت، شرکت هلدینگ ستاد فرماندهی شرکت‌های تابعه است؛ بنابراین باید دارای بینشی وسیع از کسب‌وکار شرکت‌های تابعه باشد تا بتواند شرکت‌های تحت فرمان خود را در مسیر ارزش‌آفرینی و هم‌افزایی به طور کارآمد هدایت و رهبری کند. مدیریت کلان گردشگری می‌بایست به این اجماع کلی و بینش دست یابد که یکی از بهترین راه‌های رشد و توسعه، تأسیس و راه‌اندازی شرکت‌های مادرتخصصی است. این روش به‌خوبی می‌تواند توان ارائه محصولات و خدمات منحصربه‌فرد گردشگری را افزایش دهد و زمینه‌های همکاری را فراتر از دولت‌ها به ثمر برساند و با دخالت کمتر آنها، به شکل‌دهی گردشگری نوین منجر شود که توان رقابت با سایر رقبا را در دو سطح ملی و منطقه‌ای داشته باشد. این امر منجر به گشودن‌شدن درهای خصوصی‌سازی، واگذاری سهام و اقدام به کوچک‌کردن بخش دولتی خواهد شد؛ اما به‌هرحال این دولت‌ها هستند که سازوکار انجام این امور را فراهم می‌کنند. شرکت‌هایی با خصوصیات ذکرشده و با شناخت زنجیره ارزشی کسب‌وکارها و به تملیک درآوردن شرکت‌هایی که در زنجیره ارزشی قرار دارند، ضمن هلدینگ‌شدن، موجب کاهش ریسک و هم‌افزایی می‌شوند. به اعتقاد «انسف» چهار نوع هم‌افزایی «هم‌افزایی فروش، هم‌افزایی عملیاتی، هم‌افزایی سرمایه‌گذاری و هم‌افزایی‌های مدیریتی» وجود دارد که هلدینگ با راهبری شرکت‌های تابعه می‌تواند این هم‌افزایی را ایجاد کند. واقعیت این است که در شرکت‌های هلدینگ گردشگری امکان استفاده از منابع بین شرکت‌های تابعه (منابع آزاد) و به‌اشتراک‌گذاشتن توانمندی‌ها در ارائه خدمت و محصول جهانگردی، صرفه‌جویی در مقیاس و درعین‌حال قدرت انعطاف‌‌پذیری بالا، خصوصا در شرکت‌های هلدینگ تخصصی، مزیتی است که در شرایط برابر، شرکت‌های دیگر از آن بی‌بهره‌اند؛ البته قدرت انعطاف‌‌پذیری و واکنش در برابر تغییرات محیطی بستگی به سبک ارتباطی هلدینگ با شرکت‌های تابعه دارد.
اهداف ایجاد هلدینگ گردشگری
این شرکت‌ها با هدف تکمیل حلقه‌های مفقوده چرخه صنایع، حِرف و تشکیل خوشه‌های اقتصادی با استفاده از جذب نخبگان و نیروهای علمی، تخصصی و دارای تجربه در زمینه‌های تخصصی گردشگری ایجاد می‌شوند و دارای اهداف زیر هستند:
1. هدف نهایی از ایجاد ‌چنین شرکت‌هایی، ایجاد، سازمان‌دهی، اداره، تکمیل و راه‌اندازی شرکت‌های گردشگری در حوزه اجزای شکل‌دهنده صنعت است. مشاوره مدیریت توسعه بخش گردشگری و از آن طریق ایجاد و سازماندهی و راه‌اندازی بنگاه‌های کوچک خدمات و محصولات گردشگری و کارآفرینی در حوزه گردشگری است. همچنین این شرکت‌ها به منظور بهره‌برداری متمرکز از منابع دولت‌ها و زمینه‌سازی برای انجام‌ندادن فعالیت‌های تکراری، موازی و از کلیه توانمندی‌های اطلاعاتی موجود، در راستای پرهیز از انجام اقدامات موازی و تکراری و بهره‌گیری از کلیه توانمندی‌های موجود کشورهای عضو، اعم از دانش فنی، تخصصی و تجربه و ماشین‌آلات و ... راه‌اندازی می‌شود.
2. یکی دیگر از اهدافی که هلدینگ گردشگری دنبال می‌کند، بهرمندی و استفاده از نخبگان و متخصصان، به همراه شرکت‌های بزرگ و باتجربه است.
3. ایجاد سامانه‌های جامع اطلاع‌رسانی در ارتباط با تمامی اجزا و ایجاد سامانه شبکه‌ای در همه سطوح هرم به منظور آگاهی از کلیه اقدامات و عملکرد زیرمجموعه‌ای خود و حمایت علمی و تخصصی و فنی و مالی در ایجاد شرکت‌های زیرمجموعه نیز از دیگر اهداف مد نظر این شرکت‌ها است.
4. ایجاد شبکه‌های رایانه‌ای در راستای راه‌اندازی و توسعه کسب‌وکارهای نوین در بخش گردشگری هدف دیگر این شرکت‌هاست.
5. ارائه خدمات مشاوره‌ای و حمایت از ایجاد و توسعه شرکت‌های کوچک و متوسط در بخش گردشگری و بهره‌گیری از توانمندی‌های موجود کشور در راستای پرهیز از اقدامات متلاقی، موازی و تکراری در بخش گردشگری و سازمان‌های دولتی و پیمان‌های منطقه‌ای که درحال‌حاضر مشغول به فعالیت هستند.
6. از اهداف دیگرِ این شرکت‌ها می‌توان به کمک به افزایش سرمایه‌های انسانی از طریق ایجاد و توسعه بنگاه‌های کوچک و متوسط و تربیت نیروهای متخصص و کارآزموده و کمک به جذب فناوری و دانش فنی در صنعت گردشگری و هتلداری اشاره کرد.
7. تحقیق درباره زمینه‌های تخصصی در صنعت گردشگری و ایجاد ارتباط با مراکز تحقیقاتی و پژوهش از دیگر اهداف مهم شرکت‌های هلدینگ گردشگری است.
پس می‌توان عنوان کرد که هلدینگ، هم‌زمان هم از مزیت‌های سازمان بزرگ مانند منابع وسیع و هم از مزیت‌های سازمان کوچک یعنی انعطاف‌پذیری بالا، بهره می‌برد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.