مانیفست صد هتل - صد کسبوکار
ابراهیمبای سلامی.مدیرعامل هلدینگ گردشگری تأمین اجتماعی
1 گردشگري به عنوان بزرگترين پديده اجتماعي جامعه مدرن، به تدريج در بستر يک صنعت فرابخشي به محور تحولات نظام اجتماعي در همه جوامع تبديل شده و نقش عمدهاي را در تعيين راهبردهاي ملي و بينالمللي پيدا ميکند؛ به گونهاي که اکنون توسعه و امنيت کشورها و شهرهاي بزرگ را بر حسب فرایند ميزباني و ميهماني و حضور ديگر مردمان در آنها ميسنجند؛ به عبارت ديگر در دنياي امروز، گردشگري شاخص توسعه بوده و در رويکرد اقتصادي و اجتماعي نوين، هر کشوري که گردشگر ندارد؛ عقبمانده، توسعهنيافته و ناامن تلقي ميشود.
کارکردهاي اقتصادي، فرهنگي، سياسي و اجتماعي گردشگري موجب شده دولتها توجه ويژهاي به سياستگذاري و برنامهريزي در اين صنعت داشته باشند. درآمدزايي، اشتغالآفريني، فقرزدايي، عدالتگستري، حفظ محیط زیست و پايداري منابع مادي و معنوي جوامع، از کارکردهاي اصلي صنعت گردشگري به شمار ميآیند.
صنعت گردشگري به عنوان بستر و بخشي از پديده اجتماعي گردشگري، متشکل از شش مؤلفه اصلي است که عبارتند از:
1-1- جاذبههاي طبيعي، فرهنگي، صنعتي و خدماتي که اساس انگيزه و کشش گردشگران براي انتخاب مقصد و انجام سفر به شمار ميآيند.
1-2- حملونقل و خدمات مسافري در ابعاد هوايي، زميني، ريلي و دريايي که جابهجايي و تحرک گردشگران داخلي و خارجي به آن وابسته است و کميت و کيفيت ارائه خدمات آن، نقش تعيينکنندهاي در توسعه صنعت گردشگري دارد.
1-3- اقامت و هتل اساس عرضه محصولات گردشگري و انتخاب مقصد است. گردشگر از خانه خود (مبدأ) به اين اميد حرکت ميکند که در مقصد برايش زمينه آسايش و ارائه خدمات اقامتي و رفاهي فراهم شده باشد.
1-4- پذيرايي و رستوران، تأمین مايحتاج خوراکي و نوشيدني وابسته به سليقه گردشگران و کيفيت ارائه آن از سوی ميزبان در مقصد، چه در اقامتگاه و چه در بيرون از آن از اهميت فوقالعادهاي برخوردار است. درحالحاضر برخي از کشورهاي دنيا با نوع غذا و پذيرايي مخصوص خود معرفي ميشوند.
1-5- بازار، خريد، سوغات و صنايعدستي بخش قابلملاحظهاي از هزينه سفر و گردش را به خود اختصاص ميدهند. آن گروه از گردشگراني که بيش از 30 هزار دلار در سال درآمد دارند، دوسوم هزينههاي سفر را صرف خريد و سوغات ميکنند.
1-6- خدمات اختصاصي گردشگري نیز از عوامل بسیار مهم است. علاوه بر خدماتي که به طور معمول در جامعه ميزبان ارائه ميشود، برخي از خدمات مثل مديريت خاص گردشگري، تورگرداني، استفاده از راهنمايان تور حرفهاي و آشنا به زبان ميهمان، آموزش و استفاده از کارکنان حرفهاي بهويژه در بخشهاي اقامتي، پذيرايي و حملونقل؛ برنامهريزي بهويژه براي تعطيلات، اوقات فراغت و فرار از يکنواختي، تبليغات، بازاريابي، چگونگي استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT)، بانک، بيمه، رعايت احترام و حقوق خاص ميهمانان و گردشگران و ديگر خدمات مخصوص که لازم است به گردشگران ارائه شود (ابراهيمباي سلامي، 1388: 7). هر يک از شش مؤلفه مذکور داراي موضوعات، تخصصها، رشتهها و رويکردهاي خاص خود و درعينحال، وابسته به هم بوده و براي هر مؤلفه صنعت گردشگري، صدها شغل و کسبوکار حرفهاي تعريف شده است.
2 تاريخچه ساختوساز و ارائه تمهيدات اقامتي و ميهمانپذيري در ايران، قديمي و دیرینه است. ايران از لحاظ جغرافيايي بر سر چهارراه جهان قرار گرفته و مشهور است که شاه عباس صفوي عزم ساخت هزار کاروانسرا داشته است تا از اقصينقاط جهان مسافران و بازرگانان در سراسر ايران رفتوآمد کنند و بسياري از محققان، آن اقدام بزرگ را مبناي اقتدار و آباداني ايران در دوران صفوي دانستهاند. در دهه 50 شمسي نيز با آغاز فرایند سفر و گردشگري به شيوه مدرن، دولت وقت براي ساخت 200 واحد اقامتي و ميهمانپذير در سراسر کشور به صورت زنجيرهاي و آمايش سرزمين اقدام کرد که درحالحاضر بيش از 64 واحد از آن اقامتگاهها در شرکت سرمايهگذاري ايرانگردي و جهانگردي با خدمت به ميهمانان و ايرانگردان فعاليت ميکنند.
3 ساختوساز هتل اساس عرضه محصولات صنعت گردشگري است. در سه دهه اخير که اين صنعت در جهان و بهويژه در منطقه خاورميانه و غرب آسيا گسترش يافته و در حال پيشرفت روزافزون است، توانسته سرمايهها را جذب و رونق فضاي کسبوکار را ايجاد کند.
4 ديدار از ايران، هميشه به دليل جاذبههاي فرهنگي، زيارتي، تاريخي و خدماتي قابل ملاحظه، مورد تقاضاي جهانيان بوده و پس از برجام، اين تقاضا افزايش یافته است؛ اما اکنون امکانات اقامتي کشور از نظر کمّي و کيفي، محدود و نابسامان است؛ به گونهاي که 70 درصد تورهاي متقاضي سفر به اصفهان و ديگر مناطق فاخر توريستي ايران به دليل نبودِ هتل مناسب با پاسخ رد مواجه ميشوند. اين در حالي است که اغلب متقاضيان اين جاذبهها اروپايي و از کشورهاي غربي و عمدتا ارزآور هستند. به عبارت ديگر، امکان سازماندهي و ايجاد بستههاي سفر برحسب ضوابط معمول حرفه تورگرداني که فروش منظم تورها برحسب وجود محل اقامت مناسب و متنوع در يک شهر يا شهرهاي متعدد است و تأمین خدمات رفاهي استاندارد گردشگران در ايران با وجود آنچه در کشورهاي ديگر وجود دارد، بسيار محدود است.
5 در تحليلي کارشناسي مسئله اصلي و مشکل کنوني توسعه صنعت گردشگري در ايران، کمبود هتلهاي مناسب است. بر اساس گزارش شوراي رقابتپذيري سفر و گردشگري منتشرشده از طرف مجمع جهاني اقتصاد، ايران برحسب شاخص «زيرساخت خدمات گردشگري» وضعيت مطلوبي ندارد و در رتبه 119 از ميان 141 کشور قرار گرفته است. از نظر شاخص «تعداد اتاق هتل بر حسب هر صد نفر» که يکي از ارکان شاخص پيشين است، رتبه 113 را در ميان 141 کشور دارد. بر حسب اين شاخص رتبه عربستان 37، رتبه ترکيه 63، رتبه امارات 34 و رتبه مالزي 47 است. در ايران، تعداد 1038 هتل وجود دارد که فقط سه درصد آنها، چهار و پنجستاره هستند. خراسان رضوي با 168 هتل، مازندران با 97 هتل و تهران با 96 هتل بيشترين تعداد هتل را دارند و استانهاي کهگيلويهوبويراحمد با چهار هتل، خراسان شمالي با شش هتل و زنجان با هفت هتل کمترين تعداد هتل را. برحسب مطالعات برنامه ملي توسعه گردشگري به رهبري لودويگ ريدر (1382) براي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در هفت قطب گردشگري کشور، نياز ايران به 361 هتل در آن زمان برآورد شده است، بر حسب بند 50 سياستهاي کلي برنامه ششم اگر هدف آن باشد که ايرانگردان
خارجي به پنجبرابر وضعيت کنوني افزايش يابند، کشور حداقل به 400 هتل چهار و پنج ستاره نياز دارد و برخي از شرکتهاي خارجي با فعاليت گستردهاي در امر هتلسازي و هتلداري خاورميانه اعلام کردهاند در صورتي که توسعه گردشگران ايران برحسب سياستهاي کلي اعلامشده انجام شود، نياز ايران بيش از 770 هتل چهار و پنج ستاره خواهد بود. در اسناد پيوست برنامه ششم توسعه نيز پيشبيني شده است که حدود 270 هتل چهار و پنج ستاره در کشور ساخته شود. هماکنون 124 هتل (47 هتل پنجستاره و 77 هتل چهارستاره) در حال ساخت هستند. بر حسب مطالعات شرکت امکو (1393)، ايران در سال 1404 به 484 هزار تخت نياز دارد.
6 زيرساخت ضعيف گردشگري ايران، بهويژه در بخش هتلها، باعث شده تا ضرورت پيدا کند دولت در اسناد پيوست لايحه برنامه ششم، توجه به ساخت هتل داشته باشد تاجاييکه پيشبيني کرده که شمار هتلهاي ايران از 1.220 باب هتل در سال 1395 به 1.600 باب در سال 1399 افزايش يابد که از اين تعداد 250 هتل چهار يا پنج ستاره در نظر گرفته شده است.
7 طرح «صد هتل- صد کسبوکار» با رويکرد تخصصي و کارشناسي و بر حسب جمعبندي و نتيجهگيري از مطالعات ملي و بينالمللي مطرح شده است.
8 در اين طرح، افزون بر مطالعات اسنادي و نتيجهگيري از گزارشهاي موجود، رويکردهاي نوين در توسعه گردشگري و بهویژه در صنعت هتل به عنوان يک پديده اقتصادي با کارکردهاي متنوع و چندگانه مدنظر قرار گرفته است؛ سپس، براي استفاده از آخرين ديدگاهها و دستاوردهاي کارشناسي کشور و تطبيق مطالعات با نظر مسئولان و دستاندرکاران ملي و محلي، از طريق مکاتبات و پيگيريهاي متعدد و استفاده از نظر و کمک استانداران محترم 31 استان کشور، شهرداران مراکز استان و شهرهاي بزرگ، مناطق آزاد کشور و شهرهاي مستعد توسعه گردشگري، معاونين عمراني و مديران کل دفاتر فني استانداريها، مديران کل و معاونين گردشگري استانها، سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، شورایعالی استانها و شوراهاي اسلامي شهرها، تعداد 174 زمين براي پروژهها با نقشههاي DWG و ديگر انواع نقشهها و نمادها به همراه مطالعات محيطي و محلي ارسالشده براي هريک از آنها گردآوري و در فرایند تدوين کتاب طرح منتشر شده است.
9 «صد هتل- صد کسبوکار» علاوه بر اينکه يک راهبرد براي توسعه صنعت گردشگري ايران است، اقدام و عملي جدي براي افزايش ثروت و درآمد سازمان تأمین اجتماعي است.
10 هگتا به عنوان بزرگترين هلدينگ گردشگري ايران، با ارائه اين طرح، واسطه و کاتاليزور اصلي سرمايهگذاري داخلي و خارجي ميشود و با اعتباربخشي تخصصي براي پروژههاي ميانمدت، ساخت هتلهاي مناسب به صورت پروژههاي مشترک (Joint Venture Projects) براي افزايش عرضه صنعت گردشگري ايران سازماندهي خواهند شد.
11 طرح «صد هتل- صد کسبوکار» از طريق هگتا و سازمان تأمین اجتماعي به اين دليل ارائه ميشود که اين سازمان، با اعتباري که به عنوان بزرگترين بنگاه اقتصادي غيردولتي، اما وابسته و تحت نظارت دولت دارد، ميتواند اعتماد کارآفرينان و مشارکت شرکتهاي داخلي و خارجي را برانگيزد. با درنظرگرفتن اين اعتبار، فرایند مشارکت بخش خصوصي و تمامي اشخاص حقيقي و حقوقي در اين پروژه تضمينشده به حساب ميآيد.
12 بعد از اينکه طرح «صد هتل- صد کسبوکار» از سوي مديرعامل هگتا مطرح شد، واکنشهای ملي و بينالمللي نسبت به آن آغاز شد. مديران مجموعه هتلهاي زنجيرهاي استاروود (Starwood Hotels & Resorts) به منظور حفظ رهبري خود در صنعت هتلداري غرب آسيا، طرح صد هتل در خاورميانه (امارات متحده، عربستان و قطر) را براي سال 2020 در کنفرانس AHIC شهر دوبی مطرح کرد.
13 ساخت هتلها به صورت زنجيرهاي در ايران حدود 40 سال است که متوقف شده و هتلهاي جديد به صورت انفرادي و پراکنده و عمدتا با زحمات بخش خصوصي ساخته شدهاند. طرح «صد هتل- صد کسبوکار» امکان ايجاد زنجيرهاي معتبر از هتلها را در سطح سه تا پنجستاره در سراسر کشور فراهم کرده است تا عرضه تورهاي متنوع براي ايرانگردان داخلي و خارجي با ساماندهي و تورگرداني منظم ميسر باشد و گردش به عنوان يک کالا به صورت رقابتي، با کيفيت بهتر و قيمت مناسبتر در سراسر کشور ارائه شود.
14 عزم ملي و مشارکت جوامع محلي از اصول گردشگري پايدار است. با برنامهريزيهاي انجامشده، طرح «صد هتل- صد کسبوکار» فرصت و امکان مشارکت تمامي اقشار جامعه اعم از ثروتمند و فقير را براي فعاليت در صنعت گردشگري و کمک به توسعه اقتصادي کشور فراهم ميکند.
15 آمايش سرزمين، توسعه عدالت اجتماعي و بهويژه رويکرد عدالتمحور در صنعت گردشگري و گسترش اين صنعت در 31 استان کشور و تعريف مقاصد جديد و متنوع در سراسر ايران با ايجاد اقامتگاهها و هتلهاي مناسب، از اهداف اصلي اين طرح هستند و خوشبختانه گستره زمينها و پروژههايي که معرفي شدهاند، همين موضوع را نشان ميدهد و اين امر در مراحل بعد با معرفي پروژههاي بيشتر گسترش خواهد يافت.
16 اين طرح بر اساس مطالعه و تحليل رويکردها و نظريههاي بنيادين و جديد توسعه با تلفيق آخرين ديدگاههاي عملي ارائه شده و همانگونهکه در عنوان آن مستتر است، رونق و توسعه کسبوکارهاي پيشين و پسين ساخت و بهرهبرداري هتل (Forward Linkage & Backward Linkage) در قالبي که آلبرت اتو هيرشمن (Albert Otto Hirschmann) در نظريه توسعه اقتصادي براي بنگاههاي توليدي مورد تأکید قرار داده، در نظر گرفته شده است و براي ارائه کمّي و کيفي آنها در سطح استانداردهاي بينالمللي برنامهريزي خواهد شد.
17 با اجراي اين طرح، بهبود فضاي کسبوکار بهويژه در کل صنعت گردشگري ايران و کارکردهاي متنوع در فرایند طراحي، ساخت و بهرهبرداري براي هريک از مشاغل و کسبوکارها به وجود خواهد آمد و هريک از پروژهها با رويکرد تخصصي به نحو مطلوب پرورش و هدايت خواهند شد.
18 با فراهمآمدن زمينه جذب سرمايهگذاري داخلي و خارجي از طريق طرح «صد هتل- صد کسبوکار» و به پشتوانه اعتمادي که از سوي دولت و سازمان تأمین اجتماعي برانگيخته شده است، با تأمین منافع تضمينشده سرمايهگذاران از خروج سرمايهها از کشور جلوگيري خواهد شد.
19 در جهان كنوني صنعت گردشگري بيش از ديگر فعاليتهاي اقتصادي، موضوعي (based-Theme) شده است و براي توسعه خود، نياز به همكاري با شبكههاي بينالمللي در برنامهريزي بستههاي تور تعاملي، چندجانبه و فرامليتي دارد. طرح «صد هتل- صد كسبوكار» امكان استفاده از سطوح بينالمللي براي ايران و غرب آسيا و استفاده از امكانات و خدمات گردشگري ديگر كشورها، بهویژه جوامع اسلامي را فراهم ميكند.
20 در کنار مزيتهاي اقتصادي كه اين طرح براي سازمان تأمین اجتماعي و ارتقاي برند آن دارد، به منافع بيشتر مشاركتكنندگان در فرایند جهانيشدن اقتصاد و حفظ و ارتقاي هويت ايراني- اسلامي كمك ميكند.
21 تعداد و تيراژ قابلملاحظه صد هتل با يک برند و جغرافياي گسترده آن در سراسر كشور و بهويژه مناطق مستعد توسعه گردشگري، اين فرصت فراهم شده است تا با استفاده از مزيت صرفه به مقياس، در طراحي، ساخت و بهرهبرداري اين هتلها، كيفيت بهتر و قيمت مناسبتر و ارزانتري در تمامي مراحل عمليات طراحي، احداث، بهرهبرداري و خدمات براي رفاه حال گردشگران و مردم ارائه شود.
22 اتكا به منابع داخلي و تعامل اقتصادي برد- برد با خارج، از مهمترين اصول طرح «صد هتل - صد كسبوكار» است. اين طرح براساس آخرين رويكردهاي تخصصي صنعت گردشگري، هتلسازي و هتلداري با كاركردهاي متنوع و اقتصادي براي همه پروژههاي صدگانه در سراسر كشور طراحي شده و از سرمايهگذاري داخلي و خارجي و پروژههاي مشترك استقبال ميكند.
23 کارکردهايي چندگانه در طراحي هتلها موجب شده مجتمعهاي اقامتي گردشگري فقط محل خواب و استراحت نباشند. در رويکرد جديد، هتل يک پديده اقتصادي است که مجموعهاي از خدمات براي ميهمانان و حتي مردم شهر ميزبان فراهم ميکند. اهميت ارائه اين خدمات و کارکرد اقتصادي و تجاري آنها به گونهاي است که در مجتمعهاي جديد توريستي درآمد حاصل از اتاق خواب را در مقايسه با کل درآمد مجتمع، در حد پارکينگ خودروها فرض ميکنند؛ به عبارت ديگر، اقامتگاههای مناسب عمدتا حضور ميهمانان و مردم را در يک مکان تجاري تسهيل ميکنند و به گسترش بازار کسبوکار ميانجامند.
24 امکان ايجاد شبکه تهيه و توزيع خدمات و کالاها به صورت يکنواخت در سطوح ملي و بينالمللي براي گردشگران و جوامع محلي ميزبان، بستر مناسبي براي طراحي و بنيانگذاري يک شبکه از خدمات و ارائه کالا و محصولات داراي کيفيت و با قيمت مناسبتر از بازار معمول را به صورت زنجيرهاي براي مردم در طرح «صد هتل- صد کسبوکار» فراهم ميکند.
25 با توجه به اصل چهارم راهبرد هگتا مبنيبر رويكرد اقتصادي به تعالي فرهنگ، در طراحي «صد هتل - صد كسبوكار»، توجه به معماري ايراني- اسلامي به عنوان يك امر مسلم لحاظ شده است و هر گردشگر با حضور در اين هتلها تفاوت فضا و امتياز حضور در ايران را با مشاهده هنر فاخر ملي اين سرزمين احساس خواهد كرد.
26 با توجه به آينده پرسود گردشگري ايران، تاكنون هيأتهاي تجاري بسياري از داخل و خارج براي سرمايهگذاري در پروژههاي مرحله نخست طرح «صد هتل - صد كسبوكار» مراجعه كرده و با عنایت به كمبود هتل در شهرهاي بزرگ توريستي ايران پيشنهاد مشاركت در ساخت ارائه کردهاند.
27 در این طرح پيشبينيهاي لازم براي مشاركت و ارتقاي شركتهاي بزرگ ساختماني و شركتهاي وابسته به آنها مثل شيشه، كاشي، گچ، سیمان، چوب، سراميك، آسانسور و توليدكنندگان تجهيزات هتلي همچون صنايع مبلمان و دكوراسيون، ظروف و تزئينات پرده، لباس، فرش تجهيزات و تأسیسات بهداشتي، شوينده و آشپزخانه و ديگر صنايع ضروري انجام شده است و با تسهيل و سازماندهي و ايجاد پروژههاي مشترك، اين صنايع با شركتهايي كه در سطح بينالمللي فعاليت ميكنند، زمينه مساعدي براي انتقال تكنولوژي و دانش فني و افزايش كميت و كيفيت آنها فراهم خواهد شد.
28 طرح «صد هتل- صد كسبوكار» ميتواند با فعالكردن شركتهاي طراحي و معماري و مشاركت شركتهاي ساختماني يكي از محورهاي رهايي از دوران ركود و ايجاد دوره رونق و جذب سرمايههاي سرگردان داخلي باشد.
29 هگتا نقش شريك، رهبري، كاتاليزوري و هدايت اين طرح را برعهده دارد و آنچه در اين كتاب صد هتل- صد کسبوکار ارائه ميشود، مرحله نخست، طرح موضوع و ارائه نامزدي 174 پروژه مشخص است كه 40 پروژه آن متعلق به سازمان تأمین اجتماعي و هگتاست و ديگر پروژهها از سوي استانداران، شهرداران و مسئولان مناطق و ديگر سازمانها و اشخاص حقيقي و حقوقی ارائه شده است.
بديهي است كه با انتشار مانيفست و كتاب «صد هتل- صدكسبوكار» فصل نخست اين پرونده گشوده شده و پس از اين، احتياج به همفكري، مشورت و پيشنهاد همه كساني كه به عزت و پيشرفت ايران ميانديشند روزافزون ميشود.
30 سازمان تأمین اجتماعي با وجود دراختيارداشتن 10 هلدينگ بزرگ در موضوعات و رشتههاي متعدد، مالکيت و مديريت بانك رفاه كارگران به عنوان عامل و بسترساز تغيير در رويههاي مالي براي ايجاد واحد ترويج و ارتقاي سرمايهگذاري (IPU) در آن بانک ميتواند محور همافزايي، تأمین مواد و توليد تجهيزات لازم براي ساخت و بهرهبرداري از اين طرح باشد.
31 اکنون که اهميت و اشتياق به توسعه صنعت گردشگري در شهرها و حتي روستاهاي کشور اوج گرفته است، اگر همانگونه که در سياستهاي کلي نظام مطرح شده است، هدف اصلي توسعه صنعت گردشگري در ايران باشد و دولت در اين باره مصمم شود، اين طرح فرصت مناسبي را فراهم کرده و همه سازمانها و نهادهاي مربوط به امر سرمايهگذاري ازجمله سازمان سرمايهگذاري و کمکهاي اقتصادي و فني ايران (معاونت وزارت امور اقتصادي و دارايي)، شركتهاي تأمین سرمايه داخلي و خارجي، بانکها و مؤسسات مالي و اعتباري، شركتهاي سرمايهگذار و سفراي جمهوري اسلامي، سازمان توسعه صادرات، دفاتر و وابستگان بازرگاني ايران و ديگر كشورها و سفراي خارجي مقيم ايران، پس از انتشار اين مجموعه مدون، ميتوانند براي انتخاب و معرفي پروژههاي مهم صنعت گردشگري و هتلسازي کشور پيشنهاد مشاركت خود را با هگتا در ميان بگذارند.
32 بخش خصوصي نقش اصلي اجراي طرح «صد هتل - صد كسبوكار» را بر عهده خواهد داشت و ميتواند زمينه مشاركت خود را در اين طرح يا در هريك از پروژهها مشخص و اعلام کند. مشارکت مؤثر و معنادار بخش خصوصي، هم براي دوره اجرا و احداث طرح و هم براي دوره بهرهبرداري و استفاده از ظرفيتهاي توسعه گردشگري مورد ملاحظه قرار گرفته است.
33 توسعه گردشگري با ساخت هتلهاي مناسب ميسر است. بدون داشتن امكانات اقامتي مناسب، امكان ارائه تورهاي انبوه و تحقق بند 50 سياست كلي برنامه ششم، مبني بر افزايش پنجبرابري ايرانگردان خارجي و توسعه ايرانگردي داخلي، وجود ندارد. با اجراي اين طرح، شركتهاي ايراني در بازاريابي و تعريف تورهاي متنوع، قابليت رقابت با بازارهاي منطقه را پيدا خواهند كرد.
34 توسعه گردشگري در ايران نيازمند تحريک تقاضا از طريق عرضه انبوه محصولات گردشگري است. طرح «صد هتل- صد کسبوکار» با افزايش عرضه، زمينه را براي ورود شرکتهاي عمده فروش تور به بازار ايران فراهم ميکند.
35 بزرگكردن بازار گردشگري ايران در سطح ملي، منطقهاي و بينالمللي و ايجاد گفتمان توسعه و پيشرفت با رويكرد نو با برانگيختن عزم ملي، انگيزه پيشرفت و مشاركت جوامع محلي در گستره سرزمين و ايجاد صدها كسبوكار مفيد و پايدار، هدف اصلي در تدوين طرح «صد هتل- صد كسبوكار» هگتا است.
36 طرح «صد هتل- صد كسبوكار» عمدتا بر محور ساخت هتلهاي چهار و پنجستاره در شهرهاي بزرگ و توریستی ارائه شده است؛ اما در شهرهاي كوچك و مناطق كمبرخوردار نيز به تناسب موقعيت، هتلهايي در حد سهستاره ولي با رعایت استاندارهاي بينالمللي احداث خواهند شد. براي هريك از پروژهها طرح توجيه فني و اقتصادي (FS) با رويكرد كاركرد متنوع، ايجاد مجتمعهاي گردشگري و بهبود دائم فضاي كسبوكار تدوين ميشود.
37 اگر محور عمده رويکرد اقتصاد مقاومتي را عدماتکا به خارج، رهايي از وابستگي به درآمدهاي نفت و نجات از محدوديتها و ناکارآمديهاي «دولت رانتير» فرض کنيم، توسعه صنعت گردشگري، بهویژه با رويکرد تأمین فضاي مناسب براي رونق گردشگري و ايرانگردي داخلي، موجب جلوگيري از خروج ارز و در پي آن، ورود تعداد بيشتر و سازمانيافته گردشگران خارجي و توسعه صادرات با مشارکت مردم در داخل خواهد شد.
38 بهبود فضاي كسبوكار را آنچنان كه دِسوتو (De Soto) در نظريه Doing Business بررسي و تدوين كرده و در مقولات و اصول یازدهگانه نظريه ايشان مورد تأكيد قرار گرفته، لازمه فعاليتهاي اقتصادي بوده و همه آن اصول در اين طرح مدنظر قرار گرفته شده است. از اين رو، ايجاد بستر و به جريان انداختن صدها كسبوكار مستلزم توجه جدي، حمايت دولت، بازنگري در برخي از سياستها و تقويت در امور تسهيلات، ايجاد تشويقات و تسريع در فرایند كارها برحسب تغيير در رويههاي سنتي و اعتباربخشي مشخص به طرح «صد هتل - صد كسبوكار» است.
39 صنعت هتل همانند صنعت خودرو و حتي بيشتر از آن، پيچيده و تخصصي است و حداقل 36 نوع هتل به صورت رسمي هماکنون در دنيا رزرو ميشوند و هريک از اين هتلها داراي ويژگيها و کارکردهاي خاص هستند.
40 در ويرايش اول کتاب «صد هتل- صد کسبوکار»، 174 نقشه از زمينهاي مناسب و تعيينشده به همراه توضيحات آن در 31 استان کشور به منظور انتخاب و مشارکت سرمايهگذاران از سوي سازمانها، نهادها و مقامات استاني و شهري ارائه شده که در پاسخ به درخواست هگتا مبنی بر ارسال فايل DWG و اطلاعات محيطي براي هريک ارائه شده است.
تعداد زيادي نقشه و اطلاعات را به همين صورت و فرمت ارسال کردهاند؛ اما براي برخي از پروژهها نقشههاي سادهتري ارسال شده که ممکن است کيفيت بالايي نداشته نباشند؛ اما ازآنجاکه هدف اصلي، معرفي و نامزدکردن پروژههاست، پس از انتخاب اوليه هريک از آنها، اطلاعات بيشتري براي تهيه طرحهاي توجيه اقتصادي و ارائه بستههاي کاملتر بر اساس رويکردهاي تخصصي فراهم خواهد شد. هريک از پروژهها با کد مخصوص معرفي شدهاند و اولويت انتخاب آنها بر حسب موقعيت خاص پروژه، علاقه و محاسبه مشارکتکنندگان است.
در فصل اول طرح براساس آخرين اطلاعات منتشرشده، نگاهي به وضعيت کنوني گردشگري و هتلداري جهان و ايران شده است و در فصل دوم، فرصتهاي سرمايهگذاري در صنعت هتل ايران به تفکيک استانها و شهرها و معرفي پروژههاي مشخص، ارائه ميشود. در فصل سوم، بخشي از قوانين و تصويبنامهها درخصوص تشويق سرمايهگذاري در گردشگري و هتلداري آورده شده است.
1 گردشگري به عنوان بزرگترين پديده اجتماعي جامعه مدرن، به تدريج در بستر يک صنعت فرابخشي به محور تحولات نظام اجتماعي در همه جوامع تبديل شده و نقش عمدهاي را در تعيين راهبردهاي ملي و بينالمللي پيدا ميکند؛ به گونهاي که اکنون توسعه و امنيت کشورها و شهرهاي بزرگ را بر حسب فرایند ميزباني و ميهماني و حضور ديگر مردمان در آنها ميسنجند؛ به عبارت ديگر در دنياي امروز، گردشگري شاخص توسعه بوده و در رويکرد اقتصادي و اجتماعي نوين، هر کشوري که گردشگر ندارد؛ عقبمانده، توسعهنيافته و ناامن تلقي ميشود.
کارکردهاي اقتصادي، فرهنگي، سياسي و اجتماعي گردشگري موجب شده دولتها توجه ويژهاي به سياستگذاري و برنامهريزي در اين صنعت داشته باشند. درآمدزايي، اشتغالآفريني، فقرزدايي، عدالتگستري، حفظ محیط زیست و پايداري منابع مادي و معنوي جوامع، از کارکردهاي اصلي صنعت گردشگري به شمار ميآیند.
صنعت گردشگري به عنوان بستر و بخشي از پديده اجتماعي گردشگري، متشکل از شش مؤلفه اصلي است که عبارتند از:
1-1- جاذبههاي طبيعي، فرهنگي، صنعتي و خدماتي که اساس انگيزه و کشش گردشگران براي انتخاب مقصد و انجام سفر به شمار ميآيند.
1-2- حملونقل و خدمات مسافري در ابعاد هوايي، زميني، ريلي و دريايي که جابهجايي و تحرک گردشگران داخلي و خارجي به آن وابسته است و کميت و کيفيت ارائه خدمات آن، نقش تعيينکنندهاي در توسعه صنعت گردشگري دارد.
1-3- اقامت و هتل اساس عرضه محصولات گردشگري و انتخاب مقصد است. گردشگر از خانه خود (مبدأ) به اين اميد حرکت ميکند که در مقصد برايش زمينه آسايش و ارائه خدمات اقامتي و رفاهي فراهم شده باشد.
1-4- پذيرايي و رستوران، تأمین مايحتاج خوراکي و نوشيدني وابسته به سليقه گردشگران و کيفيت ارائه آن از سوی ميزبان در مقصد، چه در اقامتگاه و چه در بيرون از آن از اهميت فوقالعادهاي برخوردار است. درحالحاضر برخي از کشورهاي دنيا با نوع غذا و پذيرايي مخصوص خود معرفي ميشوند.
1-5- بازار، خريد، سوغات و صنايعدستي بخش قابلملاحظهاي از هزينه سفر و گردش را به خود اختصاص ميدهند. آن گروه از گردشگراني که بيش از 30 هزار دلار در سال درآمد دارند، دوسوم هزينههاي سفر را صرف خريد و سوغات ميکنند.
1-6- خدمات اختصاصي گردشگري نیز از عوامل بسیار مهم است. علاوه بر خدماتي که به طور معمول در جامعه ميزبان ارائه ميشود، برخي از خدمات مثل مديريت خاص گردشگري، تورگرداني، استفاده از راهنمايان تور حرفهاي و آشنا به زبان ميهمان، آموزش و استفاده از کارکنان حرفهاي بهويژه در بخشهاي اقامتي، پذيرايي و حملونقل؛ برنامهريزي بهويژه براي تعطيلات، اوقات فراغت و فرار از يکنواختي، تبليغات، بازاريابي، چگونگي استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT)، بانک، بيمه، رعايت احترام و حقوق خاص ميهمانان و گردشگران و ديگر خدمات مخصوص که لازم است به گردشگران ارائه شود (ابراهيمباي سلامي، 1388: 7). هر يک از شش مؤلفه مذکور داراي موضوعات، تخصصها، رشتهها و رويکردهاي خاص خود و درعينحال، وابسته به هم بوده و براي هر مؤلفه صنعت گردشگري، صدها شغل و کسبوکار حرفهاي تعريف شده است.
2 تاريخچه ساختوساز و ارائه تمهيدات اقامتي و ميهمانپذيري در ايران، قديمي و دیرینه است. ايران از لحاظ جغرافيايي بر سر چهارراه جهان قرار گرفته و مشهور است که شاه عباس صفوي عزم ساخت هزار کاروانسرا داشته است تا از اقصينقاط جهان مسافران و بازرگانان در سراسر ايران رفتوآمد کنند و بسياري از محققان، آن اقدام بزرگ را مبناي اقتدار و آباداني ايران در دوران صفوي دانستهاند. در دهه 50 شمسي نيز با آغاز فرایند سفر و گردشگري به شيوه مدرن، دولت وقت براي ساخت 200 واحد اقامتي و ميهمانپذير در سراسر کشور به صورت زنجيرهاي و آمايش سرزمين اقدام کرد که درحالحاضر بيش از 64 واحد از آن اقامتگاهها در شرکت سرمايهگذاري ايرانگردي و جهانگردي با خدمت به ميهمانان و ايرانگردان فعاليت ميکنند.
3 ساختوساز هتل اساس عرضه محصولات صنعت گردشگري است. در سه دهه اخير که اين صنعت در جهان و بهويژه در منطقه خاورميانه و غرب آسيا گسترش يافته و در حال پيشرفت روزافزون است، توانسته سرمايهها را جذب و رونق فضاي کسبوکار را ايجاد کند.
4 ديدار از ايران، هميشه به دليل جاذبههاي فرهنگي، زيارتي، تاريخي و خدماتي قابل ملاحظه، مورد تقاضاي جهانيان بوده و پس از برجام، اين تقاضا افزايش یافته است؛ اما اکنون امکانات اقامتي کشور از نظر کمّي و کيفي، محدود و نابسامان است؛ به گونهاي که 70 درصد تورهاي متقاضي سفر به اصفهان و ديگر مناطق فاخر توريستي ايران به دليل نبودِ هتل مناسب با پاسخ رد مواجه ميشوند. اين در حالي است که اغلب متقاضيان اين جاذبهها اروپايي و از کشورهاي غربي و عمدتا ارزآور هستند. به عبارت ديگر، امکان سازماندهي و ايجاد بستههاي سفر برحسب ضوابط معمول حرفه تورگرداني که فروش منظم تورها برحسب وجود محل اقامت مناسب و متنوع در يک شهر يا شهرهاي متعدد است و تأمین خدمات رفاهي استاندارد گردشگران در ايران با وجود آنچه در کشورهاي ديگر وجود دارد، بسيار محدود است.
5 در تحليلي کارشناسي مسئله اصلي و مشکل کنوني توسعه صنعت گردشگري در ايران، کمبود هتلهاي مناسب است. بر اساس گزارش شوراي رقابتپذيري سفر و گردشگري منتشرشده از طرف مجمع جهاني اقتصاد، ايران برحسب شاخص «زيرساخت خدمات گردشگري» وضعيت مطلوبي ندارد و در رتبه 119 از ميان 141 کشور قرار گرفته است. از نظر شاخص «تعداد اتاق هتل بر حسب هر صد نفر» که يکي از ارکان شاخص پيشين است، رتبه 113 را در ميان 141 کشور دارد. بر حسب اين شاخص رتبه عربستان 37، رتبه ترکيه 63، رتبه امارات 34 و رتبه مالزي 47 است. در ايران، تعداد 1038 هتل وجود دارد که فقط سه درصد آنها، چهار و پنجستاره هستند. خراسان رضوي با 168 هتل، مازندران با 97 هتل و تهران با 96 هتل بيشترين تعداد هتل را دارند و استانهاي کهگيلويهوبويراحمد با چهار هتل، خراسان شمالي با شش هتل و زنجان با هفت هتل کمترين تعداد هتل را. برحسب مطالعات برنامه ملي توسعه گردشگري به رهبري لودويگ ريدر (1382) براي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در هفت قطب گردشگري کشور، نياز ايران به 361 هتل در آن زمان برآورد شده است، بر حسب بند 50 سياستهاي کلي برنامه ششم اگر هدف آن باشد که ايرانگردان
خارجي به پنجبرابر وضعيت کنوني افزايش يابند، کشور حداقل به 400 هتل چهار و پنج ستاره نياز دارد و برخي از شرکتهاي خارجي با فعاليت گستردهاي در امر هتلسازي و هتلداري خاورميانه اعلام کردهاند در صورتي که توسعه گردشگران ايران برحسب سياستهاي کلي اعلامشده انجام شود، نياز ايران بيش از 770 هتل چهار و پنج ستاره خواهد بود. در اسناد پيوست برنامه ششم توسعه نيز پيشبيني شده است که حدود 270 هتل چهار و پنج ستاره در کشور ساخته شود. هماکنون 124 هتل (47 هتل پنجستاره و 77 هتل چهارستاره) در حال ساخت هستند. بر حسب مطالعات شرکت امکو (1393)، ايران در سال 1404 به 484 هزار تخت نياز دارد.
6 زيرساخت ضعيف گردشگري ايران، بهويژه در بخش هتلها، باعث شده تا ضرورت پيدا کند دولت در اسناد پيوست لايحه برنامه ششم، توجه به ساخت هتل داشته باشد تاجاييکه پيشبيني کرده که شمار هتلهاي ايران از 1.220 باب هتل در سال 1395 به 1.600 باب در سال 1399 افزايش يابد که از اين تعداد 250 هتل چهار يا پنج ستاره در نظر گرفته شده است.
7 طرح «صد هتل- صد کسبوکار» با رويکرد تخصصي و کارشناسي و بر حسب جمعبندي و نتيجهگيري از مطالعات ملي و بينالمللي مطرح شده است.
8 در اين طرح، افزون بر مطالعات اسنادي و نتيجهگيري از گزارشهاي موجود، رويکردهاي نوين در توسعه گردشگري و بهویژه در صنعت هتل به عنوان يک پديده اقتصادي با کارکردهاي متنوع و چندگانه مدنظر قرار گرفته است؛ سپس، براي استفاده از آخرين ديدگاهها و دستاوردهاي کارشناسي کشور و تطبيق مطالعات با نظر مسئولان و دستاندرکاران ملي و محلي، از طريق مکاتبات و پيگيريهاي متعدد و استفاده از نظر و کمک استانداران محترم 31 استان کشور، شهرداران مراکز استان و شهرهاي بزرگ، مناطق آزاد کشور و شهرهاي مستعد توسعه گردشگري، معاونين عمراني و مديران کل دفاتر فني استانداريها، مديران کل و معاونين گردشگري استانها، سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، شورایعالی استانها و شوراهاي اسلامي شهرها، تعداد 174 زمين براي پروژهها با نقشههاي DWG و ديگر انواع نقشهها و نمادها به همراه مطالعات محيطي و محلي ارسالشده براي هريک از آنها گردآوري و در فرایند تدوين کتاب طرح منتشر شده است.
9 «صد هتل- صد کسبوکار» علاوه بر اينکه يک راهبرد براي توسعه صنعت گردشگري ايران است، اقدام و عملي جدي براي افزايش ثروت و درآمد سازمان تأمین اجتماعي است.
10 هگتا به عنوان بزرگترين هلدينگ گردشگري ايران، با ارائه اين طرح، واسطه و کاتاليزور اصلي سرمايهگذاري داخلي و خارجي ميشود و با اعتباربخشي تخصصي براي پروژههاي ميانمدت، ساخت هتلهاي مناسب به صورت پروژههاي مشترک (Joint Venture Projects) براي افزايش عرضه صنعت گردشگري ايران سازماندهي خواهند شد.
11 طرح «صد هتل- صد کسبوکار» از طريق هگتا و سازمان تأمین اجتماعي به اين دليل ارائه ميشود که اين سازمان، با اعتباري که به عنوان بزرگترين بنگاه اقتصادي غيردولتي، اما وابسته و تحت نظارت دولت دارد، ميتواند اعتماد کارآفرينان و مشارکت شرکتهاي داخلي و خارجي را برانگيزد. با درنظرگرفتن اين اعتبار، فرایند مشارکت بخش خصوصي و تمامي اشخاص حقيقي و حقوقي در اين پروژه تضمينشده به حساب ميآيد.
12 بعد از اينکه طرح «صد هتل- صد کسبوکار» از سوي مديرعامل هگتا مطرح شد، واکنشهای ملي و بينالمللي نسبت به آن آغاز شد. مديران مجموعه هتلهاي زنجيرهاي استاروود (Starwood Hotels & Resorts) به منظور حفظ رهبري خود در صنعت هتلداري غرب آسيا، طرح صد هتل در خاورميانه (امارات متحده، عربستان و قطر) را براي سال 2020 در کنفرانس AHIC شهر دوبی مطرح کرد.
13 ساخت هتلها به صورت زنجيرهاي در ايران حدود 40 سال است که متوقف شده و هتلهاي جديد به صورت انفرادي و پراکنده و عمدتا با زحمات بخش خصوصي ساخته شدهاند. طرح «صد هتل- صد کسبوکار» امکان ايجاد زنجيرهاي معتبر از هتلها را در سطح سه تا پنجستاره در سراسر کشور فراهم کرده است تا عرضه تورهاي متنوع براي ايرانگردان داخلي و خارجي با ساماندهي و تورگرداني منظم ميسر باشد و گردش به عنوان يک کالا به صورت رقابتي، با کيفيت بهتر و قيمت مناسبتر در سراسر کشور ارائه شود.
14 عزم ملي و مشارکت جوامع محلي از اصول گردشگري پايدار است. با برنامهريزيهاي انجامشده، طرح «صد هتل- صد کسبوکار» فرصت و امکان مشارکت تمامي اقشار جامعه اعم از ثروتمند و فقير را براي فعاليت در صنعت گردشگري و کمک به توسعه اقتصادي کشور فراهم ميکند.
15 آمايش سرزمين، توسعه عدالت اجتماعي و بهويژه رويکرد عدالتمحور در صنعت گردشگري و گسترش اين صنعت در 31 استان کشور و تعريف مقاصد جديد و متنوع در سراسر ايران با ايجاد اقامتگاهها و هتلهاي مناسب، از اهداف اصلي اين طرح هستند و خوشبختانه گستره زمينها و پروژههايي که معرفي شدهاند، همين موضوع را نشان ميدهد و اين امر در مراحل بعد با معرفي پروژههاي بيشتر گسترش خواهد يافت.
16 اين طرح بر اساس مطالعه و تحليل رويکردها و نظريههاي بنيادين و جديد توسعه با تلفيق آخرين ديدگاههاي عملي ارائه شده و همانگونهکه در عنوان آن مستتر است، رونق و توسعه کسبوکارهاي پيشين و پسين ساخت و بهرهبرداري هتل (Forward Linkage & Backward Linkage) در قالبي که آلبرت اتو هيرشمن (Albert Otto Hirschmann) در نظريه توسعه اقتصادي براي بنگاههاي توليدي مورد تأکید قرار داده، در نظر گرفته شده است و براي ارائه کمّي و کيفي آنها در سطح استانداردهاي بينالمللي برنامهريزي خواهد شد.
17 با اجراي اين طرح، بهبود فضاي کسبوکار بهويژه در کل صنعت گردشگري ايران و کارکردهاي متنوع در فرایند طراحي، ساخت و بهرهبرداري براي هريک از مشاغل و کسبوکارها به وجود خواهد آمد و هريک از پروژهها با رويکرد تخصصي به نحو مطلوب پرورش و هدايت خواهند شد.
18 با فراهمآمدن زمينه جذب سرمايهگذاري داخلي و خارجي از طريق طرح «صد هتل- صد کسبوکار» و به پشتوانه اعتمادي که از سوي دولت و سازمان تأمین اجتماعي برانگيخته شده است، با تأمین منافع تضمينشده سرمايهگذاران از خروج سرمايهها از کشور جلوگيري خواهد شد.
19 در جهان كنوني صنعت گردشگري بيش از ديگر فعاليتهاي اقتصادي، موضوعي (based-Theme) شده است و براي توسعه خود، نياز به همكاري با شبكههاي بينالمللي در برنامهريزي بستههاي تور تعاملي، چندجانبه و فرامليتي دارد. طرح «صد هتل- صد كسبوكار» امكان استفاده از سطوح بينالمللي براي ايران و غرب آسيا و استفاده از امكانات و خدمات گردشگري ديگر كشورها، بهویژه جوامع اسلامي را فراهم ميكند.
20 در کنار مزيتهاي اقتصادي كه اين طرح براي سازمان تأمین اجتماعي و ارتقاي برند آن دارد، به منافع بيشتر مشاركتكنندگان در فرایند جهانيشدن اقتصاد و حفظ و ارتقاي هويت ايراني- اسلامي كمك ميكند.
21 تعداد و تيراژ قابلملاحظه صد هتل با يک برند و جغرافياي گسترده آن در سراسر كشور و بهويژه مناطق مستعد توسعه گردشگري، اين فرصت فراهم شده است تا با استفاده از مزيت صرفه به مقياس، در طراحي، ساخت و بهرهبرداري اين هتلها، كيفيت بهتر و قيمت مناسبتر و ارزانتري در تمامي مراحل عمليات طراحي، احداث، بهرهبرداري و خدمات براي رفاه حال گردشگران و مردم ارائه شود.
22 اتكا به منابع داخلي و تعامل اقتصادي برد- برد با خارج، از مهمترين اصول طرح «صد هتل - صد كسبوكار» است. اين طرح براساس آخرين رويكردهاي تخصصي صنعت گردشگري، هتلسازي و هتلداري با كاركردهاي متنوع و اقتصادي براي همه پروژههاي صدگانه در سراسر كشور طراحي شده و از سرمايهگذاري داخلي و خارجي و پروژههاي مشترك استقبال ميكند.
23 کارکردهايي چندگانه در طراحي هتلها موجب شده مجتمعهاي اقامتي گردشگري فقط محل خواب و استراحت نباشند. در رويکرد جديد، هتل يک پديده اقتصادي است که مجموعهاي از خدمات براي ميهمانان و حتي مردم شهر ميزبان فراهم ميکند. اهميت ارائه اين خدمات و کارکرد اقتصادي و تجاري آنها به گونهاي است که در مجتمعهاي جديد توريستي درآمد حاصل از اتاق خواب را در مقايسه با کل درآمد مجتمع، در حد پارکينگ خودروها فرض ميکنند؛ به عبارت ديگر، اقامتگاههای مناسب عمدتا حضور ميهمانان و مردم را در يک مکان تجاري تسهيل ميکنند و به گسترش بازار کسبوکار ميانجامند.
24 امکان ايجاد شبکه تهيه و توزيع خدمات و کالاها به صورت يکنواخت در سطوح ملي و بينالمللي براي گردشگران و جوامع محلي ميزبان، بستر مناسبي براي طراحي و بنيانگذاري يک شبکه از خدمات و ارائه کالا و محصولات داراي کيفيت و با قيمت مناسبتر از بازار معمول را به صورت زنجيرهاي براي مردم در طرح «صد هتل- صد کسبوکار» فراهم ميکند.
25 با توجه به اصل چهارم راهبرد هگتا مبنيبر رويكرد اقتصادي به تعالي فرهنگ، در طراحي «صد هتل - صد كسبوكار»، توجه به معماري ايراني- اسلامي به عنوان يك امر مسلم لحاظ شده است و هر گردشگر با حضور در اين هتلها تفاوت فضا و امتياز حضور در ايران را با مشاهده هنر فاخر ملي اين سرزمين احساس خواهد كرد.
26 با توجه به آينده پرسود گردشگري ايران، تاكنون هيأتهاي تجاري بسياري از داخل و خارج براي سرمايهگذاري در پروژههاي مرحله نخست طرح «صد هتل - صد كسبوكار» مراجعه كرده و با عنایت به كمبود هتل در شهرهاي بزرگ توريستي ايران پيشنهاد مشاركت در ساخت ارائه کردهاند.
27 در این طرح پيشبينيهاي لازم براي مشاركت و ارتقاي شركتهاي بزرگ ساختماني و شركتهاي وابسته به آنها مثل شيشه، كاشي، گچ، سیمان، چوب، سراميك، آسانسور و توليدكنندگان تجهيزات هتلي همچون صنايع مبلمان و دكوراسيون، ظروف و تزئينات پرده، لباس، فرش تجهيزات و تأسیسات بهداشتي، شوينده و آشپزخانه و ديگر صنايع ضروري انجام شده است و با تسهيل و سازماندهي و ايجاد پروژههاي مشترك، اين صنايع با شركتهايي كه در سطح بينالمللي فعاليت ميكنند، زمينه مساعدي براي انتقال تكنولوژي و دانش فني و افزايش كميت و كيفيت آنها فراهم خواهد شد.
28 طرح «صد هتل- صد كسبوكار» ميتواند با فعالكردن شركتهاي طراحي و معماري و مشاركت شركتهاي ساختماني يكي از محورهاي رهايي از دوران ركود و ايجاد دوره رونق و جذب سرمايههاي سرگردان داخلي باشد.
29 هگتا نقش شريك، رهبري، كاتاليزوري و هدايت اين طرح را برعهده دارد و آنچه در اين كتاب صد هتل- صد کسبوکار ارائه ميشود، مرحله نخست، طرح موضوع و ارائه نامزدي 174 پروژه مشخص است كه 40 پروژه آن متعلق به سازمان تأمین اجتماعي و هگتاست و ديگر پروژهها از سوي استانداران، شهرداران و مسئولان مناطق و ديگر سازمانها و اشخاص حقيقي و حقوقی ارائه شده است.
بديهي است كه با انتشار مانيفست و كتاب «صد هتل- صدكسبوكار» فصل نخست اين پرونده گشوده شده و پس از اين، احتياج به همفكري، مشورت و پيشنهاد همه كساني كه به عزت و پيشرفت ايران ميانديشند روزافزون ميشود.
30 سازمان تأمین اجتماعي با وجود دراختيارداشتن 10 هلدينگ بزرگ در موضوعات و رشتههاي متعدد، مالکيت و مديريت بانك رفاه كارگران به عنوان عامل و بسترساز تغيير در رويههاي مالي براي ايجاد واحد ترويج و ارتقاي سرمايهگذاري (IPU) در آن بانک ميتواند محور همافزايي، تأمین مواد و توليد تجهيزات لازم براي ساخت و بهرهبرداري از اين طرح باشد.
31 اکنون که اهميت و اشتياق به توسعه صنعت گردشگري در شهرها و حتي روستاهاي کشور اوج گرفته است، اگر همانگونه که در سياستهاي کلي نظام مطرح شده است، هدف اصلي توسعه صنعت گردشگري در ايران باشد و دولت در اين باره مصمم شود، اين طرح فرصت مناسبي را فراهم کرده و همه سازمانها و نهادهاي مربوط به امر سرمايهگذاري ازجمله سازمان سرمايهگذاري و کمکهاي اقتصادي و فني ايران (معاونت وزارت امور اقتصادي و دارايي)، شركتهاي تأمین سرمايه داخلي و خارجي، بانکها و مؤسسات مالي و اعتباري، شركتهاي سرمايهگذار و سفراي جمهوري اسلامي، سازمان توسعه صادرات، دفاتر و وابستگان بازرگاني ايران و ديگر كشورها و سفراي خارجي مقيم ايران، پس از انتشار اين مجموعه مدون، ميتوانند براي انتخاب و معرفي پروژههاي مهم صنعت گردشگري و هتلسازي کشور پيشنهاد مشاركت خود را با هگتا در ميان بگذارند.
32 بخش خصوصي نقش اصلي اجراي طرح «صد هتل - صد كسبوكار» را بر عهده خواهد داشت و ميتواند زمينه مشاركت خود را در اين طرح يا در هريك از پروژهها مشخص و اعلام کند. مشارکت مؤثر و معنادار بخش خصوصي، هم براي دوره اجرا و احداث طرح و هم براي دوره بهرهبرداري و استفاده از ظرفيتهاي توسعه گردشگري مورد ملاحظه قرار گرفته است.
33 توسعه گردشگري با ساخت هتلهاي مناسب ميسر است. بدون داشتن امكانات اقامتي مناسب، امكان ارائه تورهاي انبوه و تحقق بند 50 سياست كلي برنامه ششم، مبني بر افزايش پنجبرابري ايرانگردان خارجي و توسعه ايرانگردي داخلي، وجود ندارد. با اجراي اين طرح، شركتهاي ايراني در بازاريابي و تعريف تورهاي متنوع، قابليت رقابت با بازارهاي منطقه را پيدا خواهند كرد.
34 توسعه گردشگري در ايران نيازمند تحريک تقاضا از طريق عرضه انبوه محصولات گردشگري است. طرح «صد هتل- صد کسبوکار» با افزايش عرضه، زمينه را براي ورود شرکتهاي عمده فروش تور به بازار ايران فراهم ميکند.
35 بزرگكردن بازار گردشگري ايران در سطح ملي، منطقهاي و بينالمللي و ايجاد گفتمان توسعه و پيشرفت با رويكرد نو با برانگيختن عزم ملي، انگيزه پيشرفت و مشاركت جوامع محلي در گستره سرزمين و ايجاد صدها كسبوكار مفيد و پايدار، هدف اصلي در تدوين طرح «صد هتل- صد كسبوكار» هگتا است.
36 طرح «صد هتل- صد كسبوكار» عمدتا بر محور ساخت هتلهاي چهار و پنجستاره در شهرهاي بزرگ و توریستی ارائه شده است؛ اما در شهرهاي كوچك و مناطق كمبرخوردار نيز به تناسب موقعيت، هتلهايي در حد سهستاره ولي با رعایت استاندارهاي بينالمللي احداث خواهند شد. براي هريك از پروژهها طرح توجيه فني و اقتصادي (FS) با رويكرد كاركرد متنوع، ايجاد مجتمعهاي گردشگري و بهبود دائم فضاي كسبوكار تدوين ميشود.
37 اگر محور عمده رويکرد اقتصاد مقاومتي را عدماتکا به خارج، رهايي از وابستگي به درآمدهاي نفت و نجات از محدوديتها و ناکارآمديهاي «دولت رانتير» فرض کنيم، توسعه صنعت گردشگري، بهویژه با رويکرد تأمین فضاي مناسب براي رونق گردشگري و ايرانگردي داخلي، موجب جلوگيري از خروج ارز و در پي آن، ورود تعداد بيشتر و سازمانيافته گردشگران خارجي و توسعه صادرات با مشارکت مردم در داخل خواهد شد.
38 بهبود فضاي كسبوكار را آنچنان كه دِسوتو (De Soto) در نظريه Doing Business بررسي و تدوين كرده و در مقولات و اصول یازدهگانه نظريه ايشان مورد تأكيد قرار گرفته، لازمه فعاليتهاي اقتصادي بوده و همه آن اصول در اين طرح مدنظر قرار گرفته شده است. از اين رو، ايجاد بستر و به جريان انداختن صدها كسبوكار مستلزم توجه جدي، حمايت دولت، بازنگري در برخي از سياستها و تقويت در امور تسهيلات، ايجاد تشويقات و تسريع در فرایند كارها برحسب تغيير در رويههاي سنتي و اعتباربخشي مشخص به طرح «صد هتل - صد كسبوكار» است.
39 صنعت هتل همانند صنعت خودرو و حتي بيشتر از آن، پيچيده و تخصصي است و حداقل 36 نوع هتل به صورت رسمي هماکنون در دنيا رزرو ميشوند و هريک از اين هتلها داراي ويژگيها و کارکردهاي خاص هستند.
40 در ويرايش اول کتاب «صد هتل- صد کسبوکار»، 174 نقشه از زمينهاي مناسب و تعيينشده به همراه توضيحات آن در 31 استان کشور به منظور انتخاب و مشارکت سرمايهگذاران از سوي سازمانها، نهادها و مقامات استاني و شهري ارائه شده که در پاسخ به درخواست هگتا مبنی بر ارسال فايل DWG و اطلاعات محيطي براي هريک ارائه شده است.
تعداد زيادي نقشه و اطلاعات را به همين صورت و فرمت ارسال کردهاند؛ اما براي برخي از پروژهها نقشههاي سادهتري ارسال شده که ممکن است کيفيت بالايي نداشته نباشند؛ اما ازآنجاکه هدف اصلي، معرفي و نامزدکردن پروژههاست، پس از انتخاب اوليه هريک از آنها، اطلاعات بيشتري براي تهيه طرحهاي توجيه اقتصادي و ارائه بستههاي کاملتر بر اساس رويکردهاي تخصصي فراهم خواهد شد. هريک از پروژهها با کد مخصوص معرفي شدهاند و اولويت انتخاب آنها بر حسب موقعيت خاص پروژه، علاقه و محاسبه مشارکتکنندگان است.
در فصل اول طرح براساس آخرين اطلاعات منتشرشده، نگاهي به وضعيت کنوني گردشگري و هتلداري جهان و ايران شده است و در فصل دوم، فرصتهاي سرمايهگذاري در صنعت هتل ايران به تفکيک استانها و شهرها و معرفي پروژههاي مشخص، ارائه ميشود. در فصل سوم، بخشي از قوانين و تصويبنامهها درخصوص تشويق سرمايهگذاري در گردشگري و هتلداري آورده شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.