|

گفت و گوی شرق با مهدی رمضانی مدیرکل کتابخانه های عمومی استان قزوین

برخورد خشن مدعیان سیاست با پیکر نحیف فرهنگ در استان

داشتن درک و فهم درست از مشکلات و کمبودهای موجود در حوزه فرهنگ و هنر و نحوه مدیریت در این عرصه که تصمیمات خرد و کلان آن تاثیر مستقیم بر جامعه می گذارد؛ هرگز با شعار دادن و تحت تاثیر بازی های سیاسی و حزبی قرار گرفتن، محقق نخواهد شد. حقیقتی که فراموش کردن آن جز قربانی کردن هنرمندان و ممانعت از رسیدن روح انسانی و حیات بخش هنر به جامعه محصولی نخواهد داشت. مهدی رمضانی مدیرکل کتابخانه های عمومی استان قزوین ازجمله متولیان فرهنگی استان به حساب می آید که در سایه تعامل با دیگر ارگان ها نهادهای فرهنگی و پرداختن به رسالت حقیقی مجموعه خویش اقدامات مثبتی چون افزایش تعداد کتاب‌خانه‌های عمومی استان از 52 به 64 کتاب‌خانه، برگزاری 145 نشست کتابخوان، ایجاد بخش تخصصی نابینایان برای اولین بار در استان، برگزاری بیش از 550 نمایشگاه و معرفی کتاب و ... را تنها در طی 16 ماه در سطح کتاب‌خانه های عمومی انجام داده است. بی شک با شعار دادن از تریبون ها و اعمال نظرات شخصی نمی توان گره ای از مشکلات فرهنگی گشود؛ که به راستی عرصه فرهنگ، عرصه اقدام و عمل است نه عرصه لابی گری. در ادامه گفت و گوی شرق با مهدی رمضانی مدیرکل جوان و فعال کتابخانه های عمومی استان قزوین را می خوانید:

برای شروع، از حال و روز کتاب و کتابخوانی در استان قزوین بفرمایید؟
به لطف خداوند متعال و با توجه به سیاستگذاری های صورت گرفته شاخص های تخصصی حوزه کتاب و کتاب خوانی روندی روبه رشد را سپری می نماید که البته تا رسیدن به نقطه ی مطلوب و ایده آل فاصله زیادی داریم؛ این نقطه مطلوب در چشم‌انداز 1404 ترسیم شده و امروز با تمام تلاشی که از گذشته تا حال صورت گرفته است تنها حدود 35 درصد از شاخص های آماری چشم انداز در حوزه های تخصصی تحقق یافته است. اگرچه تاکید داریم که تاثیر فرهنگ کتابخوانی و افزایش سرانه مطالعه باید در سایر شاخصه های فرهنگی و اجتماعی کشور بروز و ظهور داشته باشد و تعالی فرهنگی جامعه را رقم بزند.
با این تفاسیر اصلی‌ترین مانع در جهت پیشرفت این حوزه چیست؟
حرکت جدی در حوزه کتاب‌خوانی زمانی محقق خواهد شد که مبتنی بر عزم تمامی مجموعه های فرهنگی اثر گذار بوده باشد و شاهد تعامل جمعی این مجموعه ها باشیم. آموزش و ترویج کتاب‌خوانی و نهادینه شدن لذت کتاب خواندن باید در کودکی تحقق یابد و برای این امر باید مراکز و نهاد های موثر همچون خانواده ، مهد های کودک ، آموزش و پرورش ، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نقش خود را ایفا کنند. بدیهی است نگاه کوتاه مدت در این حوزه کارایی نداشته و آنچه که امید بخش است ارتقا میزان توجه به کتاب‌خوانی در حوزه کودکان توسط نهاد ها و مراکز مورد اشاره بوده است که نوید تشکیل جامعه ای کتابخوان را می دهد. حال با توجه به مقدورات محدود مجموعه های فرهنگی برای پیشبرد امور در این حوزه لزوما باید از ظرفیت های مشترک بهره برد تا بتوان اثرگذاری بیشتری را شاهد بود. در همین راستا ما هم حداکثر تلاش خود را به کار گرفتیم تا نهایت تعامل را با مجموعه های همراه فرهنگی داشته باشیم و در این مسیر بعضا مورد بی مهری هم قرار گرفته ایم که یکی از موانع عدم تحقق کامل چشم انداز ها همین ناهماهنگی ها و بی مهری ها بوده است
با توجه به سابقه فعالیت شما به عنوان معاونت فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین، آیا بخشی از ناهماهنگی‌ها و بی مهری ها را می توان محصول سیاست زدگی در فضای فرهنگ و هنر استان دانست؟
هر چه قدر سیاست گری و شناخت و فهم مسائل سیاسی امری پسندیده و مطلوب محسوب می شود سیاسی بازی و سیاست زدگی موضوعی نکوهیده و مانع رشد و توسعه در کلیه حوزه ها می گردد. بی تردید یکی از موانع توسعه، عدم بلوغ سیاسی مدعیان این حوزه است، جایی که توان و ظرفیت تشخیص مصالح عمومی در مواجهه با موضوعات مختلف وجود ندارد و صرفا روابط شخصی و منافع قبیله ای بر مصالح اجتماعی غلبه دارد و انتظار توسعه نیز نباید داشت این مهم در حوزه فرهنگ پررنگ تر است و باید گفت پیکر لطیف و نحیف فرهنگ در جامعه ی فرهنگی ما ،تاب مقاومت در مواجهه با برخورد خشن و سیاست زده مدعیان سیاست را ندارد.
فرهنگ سیاسی به معنای درست آن، نقطه ی آمال دلسوزان این حوزه باید باشد یعنی فرهنگ و هنری که مبتنی بر آرمان های نظام و انقلاب بوده و به دنبال تثبیت ،تعمیق و ترویج آن باشد؛ اگر از این مسیر به هر دلیلی خارج شویم بی قیدی فرهنگی حاکم می شود.
ضرورت افتتاح تالار قلم از سوی نهاد کتابخانه های عمومی استان چیست؟
به نظرم خلأ یک مکان مشخص و دایمی برای پراختن تخصصی به حوزه کتاب امری ضروری بود. برای استانی همچون قزوین که فارغ از وسعت و جمعیت در جایگاه ده استان برتر کشور در حوزه نشر قرار داشته این امر اهمیت بالایی دارد که بررسی های تخصصی کتاب را در دستور کار قرار دهد.تالار قلم با همین هدف تشکیل شد و شعار تالار هم "سرای اصحاب فرهنگ و اندیشه" انتخاب شد و معتقدیم هر فردی که زیر چتر اصول نظام قرار می گیرد و کتاب تألیفی وی دارای مجوز های قانونی است باید مورد توجه و تفقد قرار گیرد. تا کنون که حدود یک سال از افتتاح تالار می گذرد برنامه های کیفی و فاخری در حوزه رونمایی و نقد و بررسی کتاب در تالار برگزار شده که قابل توجه بوده است.
آیا نهاد کتابخانه های عمومی استان در راستای حمایت از مؤلفان و ناشران قزوینی برنامه ای داشته است؟
بدون تردید یکی از رسالت های مجموعه های فرهنگی من جمله اداره کل کتابخانه های عمومی استان حمایت از ناشرین و مؤلفان استانی است که در این راستا توجه و پرداختن به آثار تألیف شده توسط این عناصر ارزشمند از طریق برنامه های فرهنگی و نشست های تخصصی در کتابخانه های عمومی سطح استان و تالار قلم و از سوی دیگر خرید آثار مؤلفان و ناشرین استانی و نگهداری آن در مخازن کتابخانه های عمومی استان صورت گرفته است. میزان حمایت از مؤلفان استانی در طول سال 94 در مقایسه با سال 93 رشد قابل توجه هزار درصدی داشته یعنی در طول سال 93 تنها یازده عنوان کتاب از مؤلفان استان خریداری شده بود که این عدد در طول سال 94 به بیش از یکصد و سی عنوان رسید و در پنج ماهه ابتدایی سال جاری نیز بیش از یکصد و هشتاد عنوان کتاب از ناشرین استانی خریداری شده است.
شانزده ماه از معارفه شما به عنوان مدیرکل کتابخانه های عمومی استان می گذرد، عملکرد خود را چگونه ارزیابی می کنید؟
حرکت هدفمند و رو به جلو در هر سازمانی متکی بر تدوین برنامه ای اصولی و علمی است به همین دلیل تدوین سند چشم‌انداز پنج ساله کتابخانه های عمومی استان از اقدامات و ابتکارات منحصر به فرد این اداره کل بود که ارتقا شاخص های تخصصی در کلیه کتابخانه های عمومی استان را در سایه تلاش مضاعف و همراهی کتابداران عزیز و کارشناسان پرتلاش به دنبال داشته است. همچنین شاهد ارتقا بیش از بیست ‌درصدی امتیاز شاخص های اختصاصی کتابخانه های نهادی سطح استان بودیم؛ علاوه بر این با حمایت فرمانداران گرامی اعتبارات عمرانی این اداره کل در طی 16 ماه گذشته رشد حدوداً شش برابری داشته است و در همین راستا این اداره کل به دلیل موفقیت در جذب و هزینه ی اعتبارات از سوی دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور مورد تقدیر قرار گرفت.
می توانیم ادعا کنیم که یکی از مراکزی که در این دوره اخیر به آن مجموعه امید به معنای حقیقی تزریق شده باشد نهاد کتابخانه های عمومی بوده و توجه به ارتقای سطح معیشتی کتابداران بسیار مورد توجه واقع شده به نحوی که علاوه بر افزایش قابل‌توجه ارقام احکام کارگزینی، مبالغ رفاهی این عزیزان نیز رشد چند برابری داشته است. اگرچه این اقدامات جبران تلاش‌های همکاران پرتلاش ما را نخواهد نمود اما در حد بضاعتمان و در این شرایط سخت اعتباری کشور سعی شد گره‌ای از مشکلات این قشر ارزشمند باز شود.

داشتن درک و فهم درست از مشکلات و کمبودهای موجود در حوزه فرهنگ و هنر و نحوه مدیریت در این عرصه که تصمیمات خرد و کلان آن تاثیر مستقیم بر جامعه می گذارد؛ هرگز با شعار دادن و تحت تاثیر بازی های سیاسی و حزبی قرار گرفتن، محقق نخواهد شد. حقیقتی که فراموش کردن آن جز قربانی کردن هنرمندان و ممانعت از رسیدن روح انسانی و حیات بخش هنر به جامعه محصولی نخواهد داشت. مهدی رمضانی مدیرکل کتابخانه های عمومی استان قزوین ازجمله متولیان فرهنگی استان به حساب می آید که در سایه تعامل با دیگر ارگان ها نهادهای فرهنگی و پرداختن به رسالت حقیقی مجموعه خویش اقدامات مثبتی چون افزایش تعداد کتاب‌خانه‌های عمومی استان از 52 به 64 کتاب‌خانه، برگزاری 145 نشست کتابخوان، ایجاد بخش تخصصی نابینایان برای اولین بار در استان، برگزاری بیش از 550 نمایشگاه و معرفی کتاب و ... را تنها در طی 16 ماه در سطح کتاب‌خانه های عمومی انجام داده است. بی شک با شعار دادن از تریبون ها و اعمال نظرات شخصی نمی توان گره ای از مشکلات فرهنگی گشود؛ که به راستی عرصه فرهنگ، عرصه اقدام و عمل است نه عرصه لابی گری. در ادامه گفت و گوی شرق با مهدی رمضانی مدیرکل جوان و فعال کتابخانه های عمومی استان قزوین را می خوانید:

برای شروع، از حال و روز کتاب و کتابخوانی در استان قزوین بفرمایید؟
به لطف خداوند متعال و با توجه به سیاستگذاری های صورت گرفته شاخص های تخصصی حوزه کتاب و کتاب خوانی روندی روبه رشد را سپری می نماید که البته تا رسیدن به نقطه ی مطلوب و ایده آل فاصله زیادی داریم؛ این نقطه مطلوب در چشم‌انداز 1404 ترسیم شده و امروز با تمام تلاشی که از گذشته تا حال صورت گرفته است تنها حدود 35 درصد از شاخص های آماری چشم انداز در حوزه های تخصصی تحقق یافته است. اگرچه تاکید داریم که تاثیر فرهنگ کتابخوانی و افزایش سرانه مطالعه باید در سایر شاخصه های فرهنگی و اجتماعی کشور بروز و ظهور داشته باشد و تعالی فرهنگی جامعه را رقم بزند.
با این تفاسیر اصلی‌ترین مانع در جهت پیشرفت این حوزه چیست؟
حرکت جدی در حوزه کتاب‌خوانی زمانی محقق خواهد شد که مبتنی بر عزم تمامی مجموعه های فرهنگی اثر گذار بوده باشد و شاهد تعامل جمعی این مجموعه ها باشیم. آموزش و ترویج کتاب‌خوانی و نهادینه شدن لذت کتاب خواندن باید در کودکی تحقق یابد و برای این امر باید مراکز و نهاد های موثر همچون خانواده ، مهد های کودک ، آموزش و پرورش ، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نقش خود را ایفا کنند. بدیهی است نگاه کوتاه مدت در این حوزه کارایی نداشته و آنچه که امید بخش است ارتقا میزان توجه به کتاب‌خوانی در حوزه کودکان توسط نهاد ها و مراکز مورد اشاره بوده است که نوید تشکیل جامعه ای کتابخوان را می دهد. حال با توجه به مقدورات محدود مجموعه های فرهنگی برای پیشبرد امور در این حوزه لزوما باید از ظرفیت های مشترک بهره برد تا بتوان اثرگذاری بیشتری را شاهد بود. در همین راستا ما هم حداکثر تلاش خود را به کار گرفتیم تا نهایت تعامل را با مجموعه های همراه فرهنگی داشته باشیم و در این مسیر بعضا مورد بی مهری هم قرار گرفته ایم که یکی از موانع عدم تحقق کامل چشم انداز ها همین ناهماهنگی ها و بی مهری ها بوده است
با توجه به سابقه فعالیت شما به عنوان معاونت فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین، آیا بخشی از ناهماهنگی‌ها و بی مهری ها را می توان محصول سیاست زدگی در فضای فرهنگ و هنر استان دانست؟
هر چه قدر سیاست گری و شناخت و فهم مسائل سیاسی امری پسندیده و مطلوب محسوب می شود سیاسی بازی و سیاست زدگی موضوعی نکوهیده و مانع رشد و توسعه در کلیه حوزه ها می گردد. بی تردید یکی از موانع توسعه، عدم بلوغ سیاسی مدعیان این حوزه است، جایی که توان و ظرفیت تشخیص مصالح عمومی در مواجهه با موضوعات مختلف وجود ندارد و صرفا روابط شخصی و منافع قبیله ای بر مصالح اجتماعی غلبه دارد و انتظار توسعه نیز نباید داشت این مهم در حوزه فرهنگ پررنگ تر است و باید گفت پیکر لطیف و نحیف فرهنگ در جامعه ی فرهنگی ما ،تاب مقاومت در مواجهه با برخورد خشن و سیاست زده مدعیان سیاست را ندارد.
فرهنگ سیاسی به معنای درست آن، نقطه ی آمال دلسوزان این حوزه باید باشد یعنی فرهنگ و هنری که مبتنی بر آرمان های نظام و انقلاب بوده و به دنبال تثبیت ،تعمیق و ترویج آن باشد؛ اگر از این مسیر به هر دلیلی خارج شویم بی قیدی فرهنگی حاکم می شود.
ضرورت افتتاح تالار قلم از سوی نهاد کتابخانه های عمومی استان چیست؟
به نظرم خلأ یک مکان مشخص و دایمی برای پراختن تخصصی به حوزه کتاب امری ضروری بود. برای استانی همچون قزوین که فارغ از وسعت و جمعیت در جایگاه ده استان برتر کشور در حوزه نشر قرار داشته این امر اهمیت بالایی دارد که بررسی های تخصصی کتاب را در دستور کار قرار دهد.تالار قلم با همین هدف تشکیل شد و شعار تالار هم "سرای اصحاب فرهنگ و اندیشه" انتخاب شد و معتقدیم هر فردی که زیر چتر اصول نظام قرار می گیرد و کتاب تألیفی وی دارای مجوز های قانونی است باید مورد توجه و تفقد قرار گیرد. تا کنون که حدود یک سال از افتتاح تالار می گذرد برنامه های کیفی و فاخری در حوزه رونمایی و نقد و بررسی کتاب در تالار برگزار شده که قابل توجه بوده است.
آیا نهاد کتابخانه های عمومی استان در راستای حمایت از مؤلفان و ناشران قزوینی برنامه ای داشته است؟
بدون تردید یکی از رسالت های مجموعه های فرهنگی من جمله اداره کل کتابخانه های عمومی استان حمایت از ناشرین و مؤلفان استانی است که در این راستا توجه و پرداختن به آثار تألیف شده توسط این عناصر ارزشمند از طریق برنامه های فرهنگی و نشست های تخصصی در کتابخانه های عمومی سطح استان و تالار قلم و از سوی دیگر خرید آثار مؤلفان و ناشرین استانی و نگهداری آن در مخازن کتابخانه های عمومی استان صورت گرفته است. میزان حمایت از مؤلفان استانی در طول سال 94 در مقایسه با سال 93 رشد قابل توجه هزار درصدی داشته یعنی در طول سال 93 تنها یازده عنوان کتاب از مؤلفان استان خریداری شده بود که این عدد در طول سال 94 به بیش از یکصد و سی عنوان رسید و در پنج ماهه ابتدایی سال جاری نیز بیش از یکصد و هشتاد عنوان کتاب از ناشرین استانی خریداری شده است.
شانزده ماه از معارفه شما به عنوان مدیرکل کتابخانه های عمومی استان می گذرد، عملکرد خود را چگونه ارزیابی می کنید؟
حرکت هدفمند و رو به جلو در هر سازمانی متکی بر تدوین برنامه ای اصولی و علمی است به همین دلیل تدوین سند چشم‌انداز پنج ساله کتابخانه های عمومی استان از اقدامات و ابتکارات منحصر به فرد این اداره کل بود که ارتقا شاخص های تخصصی در کلیه کتابخانه های عمومی استان را در سایه تلاش مضاعف و همراهی کتابداران عزیز و کارشناسان پرتلاش به دنبال داشته است. همچنین شاهد ارتقا بیش از بیست ‌درصدی امتیاز شاخص های اختصاصی کتابخانه های نهادی سطح استان بودیم؛ علاوه بر این با حمایت فرمانداران گرامی اعتبارات عمرانی این اداره کل در طی 16 ماه گذشته رشد حدوداً شش برابری داشته است و در همین راستا این اداره کل به دلیل موفقیت در جذب و هزینه ی اعتبارات از سوی دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور مورد تقدیر قرار گرفت.
می توانیم ادعا کنیم که یکی از مراکزی که در این دوره اخیر به آن مجموعه امید به معنای حقیقی تزریق شده باشد نهاد کتابخانه های عمومی بوده و توجه به ارتقای سطح معیشتی کتابداران بسیار مورد توجه واقع شده به نحوی که علاوه بر افزایش قابل‌توجه ارقام احکام کارگزینی، مبالغ رفاهی این عزیزان نیز رشد چند برابری داشته است. اگرچه این اقدامات جبران تلاش‌های همکاران پرتلاش ما را نخواهد نمود اما در حد بضاعتمان و در این شرایط سخت اعتباری کشور سعی شد گره‌ای از مشکلات این قشر ارزشمند باز شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.