گیلاس با طعم زندگی
مهدي حاجي حسيني
مدتي قبل وقتی خبر درگذشت عباس کیارستمی فیلمساز برجسته کشورمان را شنیدم در شوک عجیبی فرو رفتم. با خود گفتم مردی بزرگ رفت و تو قدرش را ندانستی. وقتی در شبکههای اجتماعی هم دیدم که اکثر سینما دوستان همین مسئله را مطرح میکنند برایم این سؤال جدی شد که چرا قدرش را ندانستیم ؟ و چطور میتوانیم قدرش را بدانیم ؟ اینکه چرا قدر او را ندانسیم و اینکه دولت چه باید میکرده برای کیارستمی را کنار میگذارم زیرا به مسائلی برمیگردد که خود صحبتی جدا میطلبد اما میتوانیم به اینکه حال ما چطور میتوانیم قدر او را هرچند دیر و بعد از فوتش بدانیم بپردازیم. برای اینکه بفهمیم چگونه میتوان قدر عباس کیارستمی را دانست باید اول به این اندیشید که کیارستمی که بود و چه میخواست. عباس کیارستمی عاشق دیدن بود، عاشق شنیدن، عاشق تعمق کردن، عاشق تإمل کردن، عاشق ادبیات و هنر و بهخصوص سینما بود. کیارسمتی عاشق دنیا و زیباییهایش بود. عاشق کشف زیباییها و پیچیدگیهای پنهان در دل واقعیات نازیبا و ساده بود. شاید از همه بیشتر کیارستمی عاشق تجربه کردن بود. کیارسمتی انسان دقیقی بود. به شدت دقیق. در همه چیز دقیق میشد. در کتابها، فیلمها و مردم. این شاخصه در فیلمهایش هم وجود داشت. در عین سادگی شدیداً با دقت ساخته و پرداخته شده بود. کیارستمی همه را به اندیشیدن دعوت میکرد. به دوباره دیدن و کشف دوبارهي دنیا. پس میتوانیم برای اینکه یاد او را زنده نگه داریم و قدرش را هرچند دیر بیشتر بدانیم مثل او زندگی کنیم. سعی کنیم کتاب بیشتر بخوانیم. سعی کنیم بیشتر فیلم خوب ببینیم. میتوانیم زیباییهای دنیا را بیشتر کشف کنیم. ذهنمان را از پیشداوریها و ساختارهای مرسوم خالی کنیم و دنیا را دوباره معنی کنیم. همانطور که کیارستمی در کلاسهایش به شاگردانش میگفت، تجربه کنیم و بیشتر از همه اینکه در مسائل عمیق شویم. گاهی اوقات مسائلی ساده و پیش پاافتاده مثل خوردن یک گیلاس برای یک ذهن آماده و پذیرا میتواند چنان شگفتانگیز باشد که هستی را با آن دوباره معنی کند. در دنیا دقیق شویم و سعی کنیم مانند کیارستمی هیچ چیز از زیر دیدگانمان پنهان نماند. یک خبر، یک نقاشی، یک عکس، یک شعر، یک اتفاق، یک لحظه میتواند سرآغاز یک قصهی زیبا و سفری شگفتانگیز برای فهمیدن هستی و انسان باشد. اینطور شاید بشود قدر کیارستمیها را دانست که تعدادشان هم اندک است. کسانی که بعضیهاشان خوشبختانه هنوز در قید حیات هستند. بزرگانی از قبیل بهرام بیضایی که با پژوهشها، فیلمها، تئاترها، و نمایشنامههایش میراث نمایشی ما زنده نگه داشته است. یا ناصر تقوایی که فیلمّها و فیلمنامه هایش بخش مهمی از تاریخ سینمایی این سرزمیناند. یا بابک احمدی که کتابهای ارزشمندی در حوزه فلسفه و هنر به رشته تحریر درآورده. یا محمود دولت آبادی با داستانهای ارزشمندش، یا احمد رضا احمدی با شعرهای ماندگارش یا ... قدرشناسی امثال کیارستمیها شاید به این شکل است. اینکه حرفشان را بفهمیم. اینکه راهشان را ادامه دهیم...
مدتي قبل وقتی خبر درگذشت عباس کیارستمی فیلمساز برجسته کشورمان را شنیدم در شوک عجیبی فرو رفتم. با خود گفتم مردی بزرگ رفت و تو قدرش را ندانستی. وقتی در شبکههای اجتماعی هم دیدم که اکثر سینما دوستان همین مسئله را مطرح میکنند برایم این سؤال جدی شد که چرا قدرش را ندانستیم ؟ و چطور میتوانیم قدرش را بدانیم ؟ اینکه چرا قدر او را ندانسیم و اینکه دولت چه باید میکرده برای کیارستمی را کنار میگذارم زیرا به مسائلی برمیگردد که خود صحبتی جدا میطلبد اما میتوانیم به اینکه حال ما چطور میتوانیم قدر او را هرچند دیر و بعد از فوتش بدانیم بپردازیم. برای اینکه بفهمیم چگونه میتوان قدر عباس کیارستمی را دانست باید اول به این اندیشید که کیارستمی که بود و چه میخواست. عباس کیارستمی عاشق دیدن بود، عاشق شنیدن، عاشق تعمق کردن، عاشق تإمل کردن، عاشق ادبیات و هنر و بهخصوص سینما بود. کیارسمتی عاشق دنیا و زیباییهایش بود. عاشق کشف زیباییها و پیچیدگیهای پنهان در دل واقعیات نازیبا و ساده بود. شاید از همه بیشتر کیارستمی عاشق تجربه کردن بود. کیارسمتی انسان دقیقی بود. به شدت دقیق. در همه چیز دقیق میشد. در کتابها، فیلمها و مردم. این شاخصه در فیلمهایش هم وجود داشت. در عین سادگی شدیداً با دقت ساخته و پرداخته شده بود. کیارستمی همه را به اندیشیدن دعوت میکرد. به دوباره دیدن و کشف دوبارهي دنیا. پس میتوانیم برای اینکه یاد او را زنده نگه داریم و قدرش را هرچند دیر بیشتر بدانیم مثل او زندگی کنیم. سعی کنیم کتاب بیشتر بخوانیم. سعی کنیم بیشتر فیلم خوب ببینیم. میتوانیم زیباییهای دنیا را بیشتر کشف کنیم. ذهنمان را از پیشداوریها و ساختارهای مرسوم خالی کنیم و دنیا را دوباره معنی کنیم. همانطور که کیارستمی در کلاسهایش به شاگردانش میگفت، تجربه کنیم و بیشتر از همه اینکه در مسائل عمیق شویم. گاهی اوقات مسائلی ساده و پیش پاافتاده مثل خوردن یک گیلاس برای یک ذهن آماده و پذیرا میتواند چنان شگفتانگیز باشد که هستی را با آن دوباره معنی کند. در دنیا دقیق شویم و سعی کنیم مانند کیارستمی هیچ چیز از زیر دیدگانمان پنهان نماند. یک خبر، یک نقاشی، یک عکس، یک شعر، یک اتفاق، یک لحظه میتواند سرآغاز یک قصهی زیبا و سفری شگفتانگیز برای فهمیدن هستی و انسان باشد. اینطور شاید بشود قدر کیارستمیها را دانست که تعدادشان هم اندک است. کسانی که بعضیهاشان خوشبختانه هنوز در قید حیات هستند. بزرگانی از قبیل بهرام بیضایی که با پژوهشها، فیلمها، تئاترها، و نمایشنامههایش میراث نمایشی ما زنده نگه داشته است. یا ناصر تقوایی که فیلمّها و فیلمنامه هایش بخش مهمی از تاریخ سینمایی این سرزمیناند. یا بابک احمدی که کتابهای ارزشمندی در حوزه فلسفه و هنر به رشته تحریر درآورده. یا محمود دولت آبادی با داستانهای ارزشمندش، یا احمد رضا احمدی با شعرهای ماندگارش یا ... قدرشناسی امثال کیارستمیها شاید به این شکل است. اینکه حرفشان را بفهمیم. اینکه راهشان را ادامه دهیم...
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.