شرق به بررسی وضعیت کنونی منطقه الموت و چالش های آن میپردازد
مسیری که دیگر سبز نیست...
سیاست های اشتباه از سوی دولت ها و عدم توجه به ارتقا دانش محیط زیستی در بین مردم، خسارت های جبران ناپذیری را به حوزه های مختلف محیط زیست مانند آب، خاک، هوا و ... وارد کرده است. و این بار داستان آشیانه عقاب و الموت مرموز که نفس اش به شماره افتاده و سکوت اش در همهمه تراکتورها و بولدوزرها مدفون شده است. اجرای طرح ملی جاده قزوین- الموت- تنکابن بدون دریافت مجوز محیط زیست سال هاست منطقه الموت را با مشکلات و خسارت های جدی رو به رو ساخته است. این پروژه در سفرهای استانی رییس جمهور پیشین به قزوین کلید خورد و تا امروز با وجود هزینه های بسیار پیشرفت مناسبی نداشته است.
فاز اول پروژه راه سازی الموت به تنکابن بدون هیچ گزارش ارزیابی محیطی زیستی آغاز به کار کرد، این مسیر که از آزاد راه قزوین به کرج، روبه روی نیروگاه شهید رجایی از روستای حصار خروان شروع و تا روستای شهرک ادامه دارد در طول مسیر باعث آسیب های فراوان محیط زیستی شده است که از جمله این معضلات؛ آسیب فراوان به جنگل بنه (پسته وحشی)، تخریب پناهگاه حیات وحش کل و بز، مسدود کردن قسمت های مختلف از رودخانه، از بین رفت ماهی آزاد مخصوص این منطقه و... بوده است که در فاز دو این برنامه به دلیل وجود این مشکل و تخریب منطقه بکر الموت عملیات راه سازی متوقف شد.
سیاوش شمسی پور سرپرست اداره کل حفاظت محیط زیست استان قزوین با بیان اینکه ما در سازمان محیط زیست مخالف هیچ گونه کار زیر بنایی نیستم به شرط اینکه قانونی باشد و با رعایت دقیق قانون از آسیب رسانی به محیط زیست جلوگیری شود، خاطر نشان کرد: متاسفانه برخی پروژه های مهم راه سازی مجوز محیط زیست ندارند و تداوم اجرای آنها مشکل ساز است که در این راستا امیدواریم همکاری لازم برای رعایت ضوابط و قوانین محیط زیست انجام شود.
سرپرست محیط زیست استان قزوین تصریح کرد: پروژه قزوین، الموت به تنکابن در گذشته هیچ مجوز زیست محیطی نداشته و چون بخشی از جاده در کریدور عبور حیات وحش است و در بخشی از مسیر هم به مسیر رودخانه و جنگل های اروس آسیب می زند؛ باید با گزارش محیط زیست روند اجرای طرح پیش گرفته شود و در غیر این صورت آسیب های جبران ناپذیری را در پی خواهد داشت.
آسیب های محیطی زیستی و اقداماتی که تا به امروز باعث شده بخش های مختلفی از استان متحمل صدمات جبران ناپذیری شود با اعتراض بسیاری از انجمن های مردم نهاد و دوستداران محیط رو به رو شده است.
محمد الموتی عضو گروه محیط زیستی الموتیار با اشاره به آسیب های مخرب این پروژه«قزوین- الموت- تنکابن» درمنطقه بکر الموت، گفت: این پروژه که سالهای زیادی از تصویب و اجرایی شدن آن میگذرد صدمات جبرانناپذیری را به اقلیم منحصربفرد الموت وارد کرده و علاوه بر عدم پیوست محیط زیستی، از ابتدا در اجرای پروژه نیز استانداردهای لازم را نادیده گرفته شده و با انجام آزمون و خطا، روند شکافتن ویرانگر کوه ها و تخریب دردناک یکی از بکرترین پناهگاه های حیات وحش را تا به امروز ادامه داده است. متاسفانه این طرح هنوز به نیمه راه نرسیده است و جالب این است که تاکنون حتی یک گزارش از روند پیشرفت کار، دلایل طولانی شدن اجرای پروژه، میزان اعتبارات دریافتی و گزارشی از عملکرد پروژه به اطلاع عموم نرسیده است. بدون تردید باید با اقداماتی شفاف در این زمینه از ادامه این پروژ به صورت آزمون و خطا جلوگیری شود تا ادعای ملی بودن آن تنها در دریافت اعتبارات خلاصه نگردد بلکه ملزم به قوانین و مقررات هم باشد.
محمد الموتی با تاکید به این که خواست مردم منطقه ایجاد راه ارتباطی مطمئن و ایمن برای سهولت و امنیت دسترسی به روستاهای پرشمار منطقه بود، افزود: امروز نه تنها مسیری ایمن و آسوده نسیب مردمان منطقه نشده بلکه با ایجاد کریدوری مخرب، به طبیعت منطقه نیز آسیب رسانده است. پروژه نادرستی که تنها با ایمنسازی و بهسازی جاده موجود و دو بانده کردن آن می شد یکی از زیباترین مسیرهای کوهستانی کشور را به وجود آورده و همچنین دسترسی متوازنی را برای اکثر روستاهای منطقه ایجاد میکرد.
الموتی با بیان اینکه در ابتدا به دلیل فقدان ارزیابی صحیح و کارشناسی در انتخاب مسیر قسمتی از بافت بکر منطقه دچار آسیب جدی شده است گفت: در این پروژه با وجود مخالفت مردم روستا، جاده از دل باغهای روستای دینهکوه عبور کرد و در فرآیند اجرای پروژه راهسازی با رانش و ریزش کوه مواجه شد و حال بیم آن میرود که بخشی از مسیر به طول ۱۰ کیلومتر اساسا قابل استفاده نباشد و به دلیل جانمایی نامناسب پس از این همه تخریب، تکه دیگری از کوهها و درهها مورد تاخت و تاز ماشینآلات راهسازی قرار گیرد. ضمن اینکه تعهدات شرکت پیمانکار به مردم مبنی بر حصارکشی باغ ها و حفاظت از آنها در برابر رانش هیچ گاه عملی نشده و به عبارتی علاوه بر ویرانی طبیعت، زندگی روستاییان هم در معرض خطر قرار گرفته است.
وی در پایان خاطرنشان کرد که متاسفانه راهبرد و چیدمان توسعه در الموت به دلیل توجه نکردن به پایداری و حفظ زیستبوم، این منطقه را طی سال های گذشته در معرض آسیب های جدی قرار داده است.
متاسفانه عدم توجه پیمانکاران این پروژه به آسیب های زیست محیطی و تخلیه نخاله ها در طالقان رود، باعث نابودی بسیاری از آبزیان در منطقه شده است. این جاده در مسیر روستای شیر کوه دسترسی گونه های حیواناتی منطقه را به طالقان رود قطع کرده است که این مهم در آینده منجر به تصادفات جاده ای وحوش می شود و همچنین شکارچی ها را به زیستگاه حیات وحش منطقه هدایت می کند. بدون تردید با تخریب زیستگاه وحوش در الگوی رفتاری حیات وحش منطقه نیز تغییراتی به وجود می آید و این تغییر گونه های حیوانی را برای دسترسی به غذا به روستاهای اطراف می کشد.
با وجود تمام این مشکلات، آسیب ها و خطراتی که حیات وحش این منطقه را تحدید می کند، هیچ گزارش محیط زیستی برای بیان این آسیب های جدی تا به امروز تدوین نشده است. این در حالی است که در چند روز گذشته رئیس روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت راه و شهرسازی اجرای طرح ملی قزوین- الموت - تنکابن را با اختصاص ۵۸ میلیارد تومان اعتبار از فروش سهام فولاد خوزستان در اولویت وزارت راه و شهرسازی قرار داده است.
البته این تنها یکی از مشکلات و معضلات موجود در حوزه محیط زیست استان قزوین و منطقه الموت است، آلودگی هوا به دلیل سوخت مازوت در نیروگاه شهید رجایی، خشک شدن دشت قزوین به واسطه برداشت بیرویه آب از چاه های غیر مجاز و همچنین دریاچه اوان که یکی از پنج تالاب مهم استان است، به دلیل عدم برنامه ریزی در معرض تنش های محیط زیستی و اجتماعی قرار گرفته است.
سیاست های اشتباه از سوی دولت ها و عدم توجه به ارتقا دانش محیط زیستی در بین مردم، خسارت های جبران ناپذیری را به حوزه های مختلف محیط زیست مانند آب، خاک، هوا و ... وارد کرده است. و این بار داستان آشیانه عقاب و الموت مرموز که نفس اش به شماره افتاده و سکوت اش در همهمه تراکتورها و بولدوزرها مدفون شده است. اجرای طرح ملی جاده قزوین- الموت- تنکابن بدون دریافت مجوز محیط زیست سال هاست منطقه الموت را با مشکلات و خسارت های جدی رو به رو ساخته است. این پروژه در سفرهای استانی رییس جمهور پیشین به قزوین کلید خورد و تا امروز با وجود هزینه های بسیار پیشرفت مناسبی نداشته است.
فاز اول پروژه راه سازی الموت به تنکابن بدون هیچ گزارش ارزیابی محیطی زیستی آغاز به کار کرد، این مسیر که از آزاد راه قزوین به کرج، روبه روی نیروگاه شهید رجایی از روستای حصار خروان شروع و تا روستای شهرک ادامه دارد در طول مسیر باعث آسیب های فراوان محیط زیستی شده است که از جمله این معضلات؛ آسیب فراوان به جنگل بنه (پسته وحشی)، تخریب پناهگاه حیات وحش کل و بز، مسدود کردن قسمت های مختلف از رودخانه، از بین رفت ماهی آزاد مخصوص این منطقه و... بوده است که در فاز دو این برنامه به دلیل وجود این مشکل و تخریب منطقه بکر الموت عملیات راه سازی متوقف شد.
سیاوش شمسی پور سرپرست اداره کل حفاظت محیط زیست استان قزوین با بیان اینکه ما در سازمان محیط زیست مخالف هیچ گونه کار زیر بنایی نیستم به شرط اینکه قانونی باشد و با رعایت دقیق قانون از آسیب رسانی به محیط زیست جلوگیری شود، خاطر نشان کرد: متاسفانه برخی پروژه های مهم راه سازی مجوز محیط زیست ندارند و تداوم اجرای آنها مشکل ساز است که در این راستا امیدواریم همکاری لازم برای رعایت ضوابط و قوانین محیط زیست انجام شود.
سرپرست محیط زیست استان قزوین تصریح کرد: پروژه قزوین، الموت به تنکابن در گذشته هیچ مجوز زیست محیطی نداشته و چون بخشی از جاده در کریدور عبور حیات وحش است و در بخشی از مسیر هم به مسیر رودخانه و جنگل های اروس آسیب می زند؛ باید با گزارش محیط زیست روند اجرای طرح پیش گرفته شود و در غیر این صورت آسیب های جبران ناپذیری را در پی خواهد داشت.
آسیب های محیطی زیستی و اقداماتی که تا به امروز باعث شده بخش های مختلفی از استان متحمل صدمات جبران ناپذیری شود با اعتراض بسیاری از انجمن های مردم نهاد و دوستداران محیط رو به رو شده است.
محمد الموتی عضو گروه محیط زیستی الموتیار با اشاره به آسیب های مخرب این پروژه«قزوین- الموت- تنکابن» درمنطقه بکر الموت، گفت: این پروژه که سالهای زیادی از تصویب و اجرایی شدن آن میگذرد صدمات جبرانناپذیری را به اقلیم منحصربفرد الموت وارد کرده و علاوه بر عدم پیوست محیط زیستی، از ابتدا در اجرای پروژه نیز استانداردهای لازم را نادیده گرفته شده و با انجام آزمون و خطا، روند شکافتن ویرانگر کوه ها و تخریب دردناک یکی از بکرترین پناهگاه های حیات وحش را تا به امروز ادامه داده است. متاسفانه این طرح هنوز به نیمه راه نرسیده است و جالب این است که تاکنون حتی یک گزارش از روند پیشرفت کار، دلایل طولانی شدن اجرای پروژه، میزان اعتبارات دریافتی و گزارشی از عملکرد پروژه به اطلاع عموم نرسیده است. بدون تردید باید با اقداماتی شفاف در این زمینه از ادامه این پروژ به صورت آزمون و خطا جلوگیری شود تا ادعای ملی بودن آن تنها در دریافت اعتبارات خلاصه نگردد بلکه ملزم به قوانین و مقررات هم باشد.
محمد الموتی با تاکید به این که خواست مردم منطقه ایجاد راه ارتباطی مطمئن و ایمن برای سهولت و امنیت دسترسی به روستاهای پرشمار منطقه بود، افزود: امروز نه تنها مسیری ایمن و آسوده نسیب مردمان منطقه نشده بلکه با ایجاد کریدوری مخرب، به طبیعت منطقه نیز آسیب رسانده است. پروژه نادرستی که تنها با ایمنسازی و بهسازی جاده موجود و دو بانده کردن آن می شد یکی از زیباترین مسیرهای کوهستانی کشور را به وجود آورده و همچنین دسترسی متوازنی را برای اکثر روستاهای منطقه ایجاد میکرد.
الموتی با بیان اینکه در ابتدا به دلیل فقدان ارزیابی صحیح و کارشناسی در انتخاب مسیر قسمتی از بافت بکر منطقه دچار آسیب جدی شده است گفت: در این پروژه با وجود مخالفت مردم روستا، جاده از دل باغهای روستای دینهکوه عبور کرد و در فرآیند اجرای پروژه راهسازی با رانش و ریزش کوه مواجه شد و حال بیم آن میرود که بخشی از مسیر به طول ۱۰ کیلومتر اساسا قابل استفاده نباشد و به دلیل جانمایی نامناسب پس از این همه تخریب، تکه دیگری از کوهها و درهها مورد تاخت و تاز ماشینآلات راهسازی قرار گیرد. ضمن اینکه تعهدات شرکت پیمانکار به مردم مبنی بر حصارکشی باغ ها و حفاظت از آنها در برابر رانش هیچ گاه عملی نشده و به عبارتی علاوه بر ویرانی طبیعت، زندگی روستاییان هم در معرض خطر قرار گرفته است.
وی در پایان خاطرنشان کرد که متاسفانه راهبرد و چیدمان توسعه در الموت به دلیل توجه نکردن به پایداری و حفظ زیستبوم، این منطقه را طی سال های گذشته در معرض آسیب های جدی قرار داده است.
متاسفانه عدم توجه پیمانکاران این پروژه به آسیب های زیست محیطی و تخلیه نخاله ها در طالقان رود، باعث نابودی بسیاری از آبزیان در منطقه شده است. این جاده در مسیر روستای شیر کوه دسترسی گونه های حیواناتی منطقه را به طالقان رود قطع کرده است که این مهم در آینده منجر به تصادفات جاده ای وحوش می شود و همچنین شکارچی ها را به زیستگاه حیات وحش منطقه هدایت می کند. بدون تردید با تخریب زیستگاه وحوش در الگوی رفتاری حیات وحش منطقه نیز تغییراتی به وجود می آید و این تغییر گونه های حیوانی را برای دسترسی به غذا به روستاهای اطراف می کشد.
با وجود تمام این مشکلات، آسیب ها و خطراتی که حیات وحش این منطقه را تحدید می کند، هیچ گزارش محیط زیستی برای بیان این آسیب های جدی تا به امروز تدوین نشده است. این در حالی است که در چند روز گذشته رئیس روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت راه و شهرسازی اجرای طرح ملی قزوین- الموت - تنکابن را با اختصاص ۵۸ میلیارد تومان اعتبار از فروش سهام فولاد خوزستان در اولویت وزارت راه و شهرسازی قرار داده است.
البته این تنها یکی از مشکلات و معضلات موجود در حوزه محیط زیست استان قزوین و منطقه الموت است، آلودگی هوا به دلیل سوخت مازوت در نیروگاه شهید رجایی، خشک شدن دشت قزوین به واسطه برداشت بیرویه آب از چاه های غیر مجاز و همچنین دریاچه اوان که یکی از پنج تالاب مهم استان است، به دلیل عدم برنامه ریزی در معرض تنش های محیط زیستی و اجتماعی قرار گرفته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.