|

اقدامات، دستاورد و تحول اداری

بهره‌وری و تحول منابع انسانی

حمیدرضا ادیب‌نیا-رئیس امور بهره‌وری و هماهنگی تحول اداری شرکت ملی گاز ایران

امور بهره‌وری و هماهنگی تحول اداری به‌طور ذاتی مأموریت ترویج فرهنگ بهبود مستمر در شركت ملی گاز ایران را بر عهده دارد. برای حصول به این مطلوب نیز از ابزارهایی مانند مدیریت فرایندها، نظام‌های مدیریتی، نظام پیشنهادها، برنامه‌های تحول اداری، چرخه مدیریت بهره‌وری و... استفاده می‌کند.
فرایندها و ابزارهایی که در این امور استفاده می‌شوند از دو وجه اجرائی و نظارتی برخوردار است. وجه اجرائی معطوف به سیاست‌گذاری و تجهیز ستاد شركت ملی گاز ایران به سیستم‌های مدیریتی، نظام‌های بهبود و تعالی سازمانی و طرح‌های توسعه و تحول نظام اداری و وجه نظارتی بر اشاعه یكپارچه این رویكرد در پیكره شركت و حصول اطمینان از تداوم و استمرار آن در شركت‌های فرعی متمركز می‌شود.
به‌این‌ترتیب فعالیت‌های این امور را می‌توان در سه حوزه دسته‌بندی کرد: 1- حوزه خلاقیت، نوآوری و كارآفرینی 2- حوزه نظام‌های مدیریتی و تعالی سازمانی 3- حوزه بهره‌وری و تحول اداری.
1- حوزه خلاقیت، نوآوری و كارآفرینی: نظام پیشنهادها در وزارت نفت و به دنبال آن در شركت ملی گاز ایران از قدمتی بالغ بر 14 سال برخوردار است. شركت ملی گاز ایران یكی از ارگان‌های پیشرو در بهره‌گیری از ابزار نظام پیشنهادهاست. افتخار درج نام تعداد زیادی از شركت‌های فرعی شركت ملی گاز به‌عنوان سازمان‌های برتر در سطح ملی و دریافت تندیس‌های سیمین و بلورین در جایزه ملی نظام پیشنهادها را می‌توان به‌عنوان مستندی بر این ادعا به شمار آورد.
دستیابی به ركورد دریافت بیش از 317 هزار پیشنهاد ازجمله افتخارات این شركت است. تصویب بالغ بر 74 هزار پیشنهاد و اجرای حدود 37 هزار پیشنهاد از نشانه‌های بلوغ نظام پیشنهادها در شركت ملی گاز ایران است. البته لازم به ذكر است هم‌زمان با ارتقای سطح بلوغ سازمانی و به تناسب نیازهای روز صنعت گاز و سیاست‌گذاری‌های جدید ملی نظیر اقتصاد مقاومتی، ارتقا در این نظام بهبود سازمانی به‌عنوان ضرورتی انکارناپذیر درآمده است. در همین راستا طراحی نظام خلاقیت، نوآوری و كارآفرینی با تلفیق چند فرایند ایده‌محور مانند نظام پیشنهادها، كانون تفكر، كارآفرینی و نظام مدیریت دانش در دستور كار این امور قرار گرفته است. انتظار می‌رود با تدوین و جاری‌سازی نظام جدید، زمینه‌های حركت پایدار شركت ملی گاز ایران در مسیر تحول و كارآفرینی سازمانی فراهم شود.
مطابق مصوبه هیأت‌مدیره شركت ملی گاز ایران، كانون تفكر نقشی محوری در ارتقای ایده‌پردازی و جلب و ساماندهی نظرات كاركنان بر عهده دارد. این كانون حلقه اصلی و مركز یكپارچه‌سازی نظام‌های ایده‌پرداز در شركت ملی گاز ایران است. توسعه و بهره‌گیری حداكثری از قابلیت‌های این ابزار نوین، به‌طور جدی در دستور كار قرار گرفته است.
2- حوزه نظام‌های مدیریتی و تعالی سازمانی: سابقه استقرار و پیاده‌سازی نظام‌های مدیریتی در شركت ملی گاز ایران به سال 1379 برمی‌گردد كه از آن سال، برخی از شركت‌های تابعه اقدام به استقرار استانداردهای مدیریت كیفیت، زیست‌محیطی و ایمنی، بهداشت و نظام مدیریت یكپارچه کردند. همچنین حركت در مسیر تعالی نیز از اوایل دهه 80 در مجموعه شركت ملی گاز ایران آغاز شده است.
دراین‌میان، ستاد شركت ملی گاز ایران همواره نقش حامی را بر عهده داشته است. لیكن به‌منظور ایجاد توسعه متوازن و حركت هم‌راستای مجموعه شركت ملی گاز شامل ستاد و مدیریت‌های آن و تمامی شركت‌های فرعی، استقرار نظام مدیریت یكپارچه در مجموعه شركت ملی گاز ایران در مصوبه شماره 1624 مورخ 12 اسفند 1393 هیأت‌مدیره مورد تأكید و الزام قرار گرفته و برنامه‌های اجرائی آن با محوریت امور بهره‌وری و هماهنگی تحول اداری در حال اجراست. در همین راستا، فرایند استقرار سیستم یكپارچه مدیریت (IMS) در ستاد شركت ملی گاز ایران آغاز شده است كه با اولویت بازطراحی و چابك‌سازی فرایندهای شركت در حال انجام است. همچنین با هدف تسهیل پایش و حمایت از استمرار این سیاست در سطح شركت‌های فرعی، فرایند نظارت بر حسن استقرار نظام‌های مدیریتی در شركت‌های تابعه توسط این امور در دست تدوین است.
شایان ذكر است در حوزه تعالی سازمانی، شركت‌های تابعه شركت ملی گاز ایران همواره حضوری مؤثر دارند. به‌گونه‌ای كه در جوایز ملی تعالی سازمانی و كیفیت، سه شركت فرعی موفق به دریافت تندیس بلورین شده‌‌اند و چندین شركت نیز حائز شرایط دریافت تقدیرنامه‌های سه و چهارستاره شده‌اند. همچنین طراحی مبنایی برای حركت مداوم و مستمر شركت در مسیر تعالی با رویكرد ایجاد توسعه متوازن، از اهداف آتی این امور است.
3- حوزه بهره‌وری و تحول اداری: تحقق برنامه‌های اصلاح نظام اداری به‌عنوان یك سند بالادستی، همواره یكی از سیاست‌های اصلی امور بهره‌وری و هماهنگی تحول اداری بوده است. مشاركت در اصلاح نظام اداری و متناسب‌سازی برنامه‌های تحول با كسب‌وكار و ماهیت صنعت گاز كشور، ابلاغ شاخص‌های مربوطه، دریافت اطلاعات مربوط به شاخص‌ها و... ازجمله اقدامات اساسی دراین‌زمینه است. در همین راستا، شركت‌های گاز استانی در جشنواره‌های شهید رجایی (برش استانی) همواره حضوری مؤثر داشته‌‌اند و عناوین مهم و درخور توجهی نیز كسب کرده‌اند كه تقدیر مقامات استانی را به همراه داشته است.
به‌منظور اطمینان از ارائه مطلوب خدمات به مشتریان و جامعه، امور بهره‌وری و تحول اداری مطابق مصوبه «تكریم مردم و جلب رضایت ارباب‌رجوع» به شماره 18540/13.ط مورخ 10/02/1381 شورای‌عالی اداری، سیاست‌گذاری برای ارتقای این حوزه در دستور كار قرار گرفته است. طراحی فرایندهایی به‌منظور سنجش كیفیت خدمات ارائه‌شده به ارباب‌رجوع، استانداردسازی خدمات، اطلاع‌رسانی به ارباب‌رجوع و... ازجمله اقدامات انجام‌شده در این راستا است. همچنین به‌منظور پایش اثربخشی اقدامات صورت‌گرفته، اقدامات و برنامه‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری واحدهای ستادی و شركت‌های فرعی در قالب مدل ارزیابی طراحی‌شده دراین‌زمینه و به‌صورت سراسری در دو نوبت ارزیابی شده و نقاط قوت و زمینه‌های قابل بهبود آن شناسایی شده است. با توجه به نتایج این ارزیابی‌ها، پروژه‌های بهبود متناسب طراحی و در دست اقدام قرار گرفته است كه از آن جمله می‌توان به سنجش رضایتمندی كاركنان، تدوین نظام مدیریت ارتباطات درون و برون‌سازمانی، استانداردسازی خدمات، بازرسی‌های دوره‌ای سرزده و... اشاره کرد.
در حوزه بهره‌وری، جهت‌گیری اساسی شركت ملی گاز ایران، استقرار كامل چرخه مدیریت بهره‌وری است. در همین راستا سنجش و پایش شاخص‌های بهره‌وری ازجمله برنامه‌هایی است كه در چند نوبت محقق شده و چالش‌های این مهم شناسایی شده است. در زمان حاضر، با توجه به ابلاغ برنامه جامع بهره‌وری كشور، ضمن تشكیل كارگروه‌های سیاست‌گذاری و اجرائی دراین‌زمینه، اقدامات لازم درخصوص استقرار چرخه نظام جامع بهره‌وری مطابق با چارچوب‌های اعلامی كشوری در دست اقدام است.

امور بهره‌وری و هماهنگی تحول اداری به‌طور ذاتی مأموریت ترویج فرهنگ بهبود مستمر در شركت ملی گاز ایران را بر عهده دارد. برای حصول به این مطلوب نیز از ابزارهایی مانند مدیریت فرایندها، نظام‌های مدیریتی، نظام پیشنهادها، برنامه‌های تحول اداری، چرخه مدیریت بهره‌وری و... استفاده می‌کند.
فرایندها و ابزارهایی که در این امور استفاده می‌شوند از دو وجه اجرائی و نظارتی برخوردار است. وجه اجرائی معطوف به سیاست‌گذاری و تجهیز ستاد شركت ملی گاز ایران به سیستم‌های مدیریتی، نظام‌های بهبود و تعالی سازمانی و طرح‌های توسعه و تحول نظام اداری و وجه نظارتی بر اشاعه یكپارچه این رویكرد در پیكره شركت و حصول اطمینان از تداوم و استمرار آن در شركت‌های فرعی متمركز می‌شود.
به‌این‌ترتیب فعالیت‌های این امور را می‌توان در سه حوزه دسته‌بندی کرد: 1- حوزه خلاقیت، نوآوری و كارآفرینی 2- حوزه نظام‌های مدیریتی و تعالی سازمانی 3- حوزه بهره‌وری و تحول اداری.
1- حوزه خلاقیت، نوآوری و كارآفرینی: نظام پیشنهادها در وزارت نفت و به دنبال آن در شركت ملی گاز ایران از قدمتی بالغ بر 14 سال برخوردار است. شركت ملی گاز ایران یكی از ارگان‌های پیشرو در بهره‌گیری از ابزار نظام پیشنهادهاست. افتخار درج نام تعداد زیادی از شركت‌های فرعی شركت ملی گاز به‌عنوان سازمان‌های برتر در سطح ملی و دریافت تندیس‌های سیمین و بلورین در جایزه ملی نظام پیشنهادها را می‌توان به‌عنوان مستندی بر این ادعا به شمار آورد.
دستیابی به ركورد دریافت بیش از 317 هزار پیشنهاد ازجمله افتخارات این شركت است. تصویب بالغ بر 74 هزار پیشنهاد و اجرای حدود 37 هزار پیشنهاد از نشانه‌های بلوغ نظام پیشنهادها در شركت ملی گاز ایران است. البته لازم به ذكر است هم‌زمان با ارتقای سطح بلوغ سازمانی و به تناسب نیازهای روز صنعت گاز و سیاست‌گذاری‌های جدید ملی نظیر اقتصاد مقاومتی، ارتقا در این نظام بهبود سازمانی به‌عنوان ضرورتی انکارناپذیر درآمده است. در همین راستا طراحی نظام خلاقیت، نوآوری و كارآفرینی با تلفیق چند فرایند ایده‌محور مانند نظام پیشنهادها، كانون تفكر، كارآفرینی و نظام مدیریت دانش در دستور كار این امور قرار گرفته است. انتظار می‌رود با تدوین و جاری‌سازی نظام جدید، زمینه‌های حركت پایدار شركت ملی گاز ایران در مسیر تحول و كارآفرینی سازمانی فراهم شود.
مطابق مصوبه هیأت‌مدیره شركت ملی گاز ایران، كانون تفكر نقشی محوری در ارتقای ایده‌پردازی و جلب و ساماندهی نظرات كاركنان بر عهده دارد. این كانون حلقه اصلی و مركز یكپارچه‌سازی نظام‌های ایده‌پرداز در شركت ملی گاز ایران است. توسعه و بهره‌گیری حداكثری از قابلیت‌های این ابزار نوین، به‌طور جدی در دستور كار قرار گرفته است.
2- حوزه نظام‌های مدیریتی و تعالی سازمانی: سابقه استقرار و پیاده‌سازی نظام‌های مدیریتی در شركت ملی گاز ایران به سال 1379 برمی‌گردد كه از آن سال، برخی از شركت‌های تابعه اقدام به استقرار استانداردهای مدیریت كیفیت، زیست‌محیطی و ایمنی، بهداشت و نظام مدیریت یكپارچه کردند. همچنین حركت در مسیر تعالی نیز از اوایل دهه 80 در مجموعه شركت ملی گاز ایران آغاز شده است.
دراین‌میان، ستاد شركت ملی گاز ایران همواره نقش حامی را بر عهده داشته است. لیكن به‌منظور ایجاد توسعه متوازن و حركت هم‌راستای مجموعه شركت ملی گاز شامل ستاد و مدیریت‌های آن و تمامی شركت‌های فرعی، استقرار نظام مدیریت یكپارچه در مجموعه شركت ملی گاز ایران در مصوبه شماره 1624 مورخ 12 اسفند 1393 هیأت‌مدیره مورد تأكید و الزام قرار گرفته و برنامه‌های اجرائی آن با محوریت امور بهره‌وری و هماهنگی تحول اداری در حال اجراست. در همین راستا، فرایند استقرار سیستم یكپارچه مدیریت (IMS) در ستاد شركت ملی گاز ایران آغاز شده است كه با اولویت بازطراحی و چابك‌سازی فرایندهای شركت در حال انجام است. همچنین با هدف تسهیل پایش و حمایت از استمرار این سیاست در سطح شركت‌های فرعی، فرایند نظارت بر حسن استقرار نظام‌های مدیریتی در شركت‌های تابعه توسط این امور در دست تدوین است.
شایان ذكر است در حوزه تعالی سازمانی، شركت‌های تابعه شركت ملی گاز ایران همواره حضوری مؤثر دارند. به‌گونه‌ای كه در جوایز ملی تعالی سازمانی و كیفیت، سه شركت فرعی موفق به دریافت تندیس بلورین شده‌‌اند و چندین شركت نیز حائز شرایط دریافت تقدیرنامه‌های سه و چهارستاره شده‌اند. همچنین طراحی مبنایی برای حركت مداوم و مستمر شركت در مسیر تعالی با رویكرد ایجاد توسعه متوازن، از اهداف آتی این امور است.
3- حوزه بهره‌وری و تحول اداری: تحقق برنامه‌های اصلاح نظام اداری به‌عنوان یك سند بالادستی، همواره یكی از سیاست‌های اصلی امور بهره‌وری و هماهنگی تحول اداری بوده است. مشاركت در اصلاح نظام اداری و متناسب‌سازی برنامه‌های تحول با كسب‌وكار و ماهیت صنعت گاز كشور، ابلاغ شاخص‌های مربوطه، دریافت اطلاعات مربوط به شاخص‌ها و... ازجمله اقدامات اساسی دراین‌زمینه است. در همین راستا، شركت‌های گاز استانی در جشنواره‌های شهید رجایی (برش استانی) همواره حضوری مؤثر داشته‌‌اند و عناوین مهم و درخور توجهی نیز كسب کرده‌اند كه تقدیر مقامات استانی را به همراه داشته است.
به‌منظور اطمینان از ارائه مطلوب خدمات به مشتریان و جامعه، امور بهره‌وری و تحول اداری مطابق مصوبه «تكریم مردم و جلب رضایت ارباب‌رجوع» به شماره 18540/13.ط مورخ 10/02/1381 شورای‌عالی اداری، سیاست‌گذاری برای ارتقای این حوزه در دستور كار قرار گرفته است. طراحی فرایندهایی به‌منظور سنجش كیفیت خدمات ارائه‌شده به ارباب‌رجوع، استانداردسازی خدمات، اطلاع‌رسانی به ارباب‌رجوع و... ازجمله اقدامات انجام‌شده در این راستا است. همچنین به‌منظور پایش اثربخشی اقدامات صورت‌گرفته، اقدامات و برنامه‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری واحدهای ستادی و شركت‌های فرعی در قالب مدل ارزیابی طراحی‌شده دراین‌زمینه و به‌صورت سراسری در دو نوبت ارزیابی شده و نقاط قوت و زمینه‌های قابل بهبود آن شناسایی شده است. با توجه به نتایج این ارزیابی‌ها، پروژه‌های بهبود متناسب طراحی و در دست اقدام قرار گرفته است كه از آن جمله می‌توان به سنجش رضایتمندی كاركنان، تدوین نظام مدیریت ارتباطات درون و برون‌سازمانی، استانداردسازی خدمات، بازرسی‌های دوره‌ای سرزده و... اشاره کرد.
در حوزه بهره‌وری، جهت‌گیری اساسی شركت ملی گاز ایران، استقرار كامل چرخه مدیریت بهره‌وری است. در همین راستا سنجش و پایش شاخص‌های بهره‌وری ازجمله برنامه‌هایی است كه در چند نوبت محقق شده و چالش‌های این مهم شناسایی شده است. در زمان حاضر، با توجه به ابلاغ برنامه جامع بهره‌وری كشور، ضمن تشكیل كارگروه‌های سیاست‌گذاری و اجرائی دراین‌زمینه، اقدامات لازم درخصوص استقرار چرخه نظام جامع بهره‌وری مطابق با چارچوب‌های اعلامی كشوری در دست اقدام است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.