|

سرگردان در «كوچه بي نام»

شمسی رنجبر: دو خانواده با تکیه بر مذهب و سنت زندگی نسبتا آرامی دارند. ابتدا به نظر می‌رسد شاید تنها دغدغه‌شان دختری است که نمی‌خواهد تابع قوانین و ارثی خانواده‌اش باشد، با مردی بزرگ‌تر از خود که زن و بچه دارد بیرون می‌رود و پنهانی سیگار می‌کشد. در مقابلش خواهری معصوم و سربه زیر، مطیع خانواده و عاشق مسلک قرار دارد که دلداده پسر عمویش است. اما این همه چیز نیست. "کوچه بی نام" روزمره گی‌های این خانواده متوسط را به نمایش می گذارد و در طی این روند بیننده را با سیلی از اتفاقات و گاهی کاراکترهایی رو‌به‌رو می کند که با حذفشان عملا برای فیلم اتفاق خاصی نمی‌افتد. شاید نویسنده با این جریانات در صدد پوشاندن خلایی است که قادر به بازسازی آن با روایت‌های پیوسته و مرتبط با روایت اصلی نبوده، خورده داستان‌هایی که نمی‌توان برایش دلیل منطقی آورد چون از ضعف فیلمنامه ناشی می‌شوند و پیرنگ را دچار تسلسل می‌کند. یک نمونه از این موارد، سکانس افتادن کودک در چاه است. اصلا دلیل وجود چاه در خانه و یا مواردی از این دست که تنها زمان فیلم را افزایش می‌دهد مشخص نمی‌شود. شخصیت‌ها و اتفاقات زیادی به تصویر کشیده می‌شوند که در لابه‌لای آن کاراکترها بدون هیچ پشتوانه منطقی متحول می‌شوند، به‌طوریکه این تحول در تضاد شخصیت ابتدایی است که به بیننده نشان داده می‌شود، غافل از اینکه بازگشایی علت رفتارها در فیلم، گره‌گشایی تعلیق را معنا نمی‌دهد. با نگاهی موازی با نام فیلم، به دلیل سیل وقایع و عدم پرداخت کافی شخصیت‌ها، با کاراکترهای بی‌هویتی روبه‌رو می‌شویم که تحول غیر منطقی و حتی وجودی بدون دلیل در فیلم دارند که سعی شده این بی‌محتوایی در پشت بازی‌های خوب پنهان شود. بازی "فرهاد اصلانی"، "باران کوثری"، "فرشته صدر عرفانی" در خور توجه است، هرچند تکرار شدن "پانته‌ا بهرام" ما را کسل می‌کند، اما تواناییش در ارایه بازی قابل قبول این امر را تقلیل می‌دهد. زخمی روزگار بودن برای حاج مهدی به عنوان پدر خانواده مرموز است. آیا ناشی از اشتباه، خطا یا گناه خودش است؟ و یا نه، از اینکه همسرش از کما درآمده و او را در دوراهی دردناکی قرار داده است اینگونه گیج و منگ است و نمی داند به راستی دلش میخواست در آن سالها که او به فروغ دل بسته بود، احترام دوباره به زندگی باز می‌گشت یا نه؟ شاید هم زخم‌زبانی است بر خانواده‌های سنتي که خودشان هم بله! عشق نصیبه دختر حاج مهدی به پسر فروغ که با آن سبک عاشق شدن دهه هفتاد، چه حرفی برای مخاطب دارد؟ مخاطب در انتها چه نتیجه‌ای می‌گیرد؟ محدثه چگونه با این ویژگی‌هایی که در فیلم برایش تعریف می‌شود تحت تاثیر نصیحت کوتاه پدرش قرار می‌گیرد و از عشقش بابک که او را دلیل خوب شدن حالش می داند می گذرد و به گونه‌ای به راه راست کشیده می‌شود؟ این موضوع به همان میزان اغراق‌آمیز است که سنتي بودن « احترام »و خود را با کفن پوشاندش، خواننده را به انزجار می‌کشد. اما جای این نکته خالی است که تدوین ضعیف کار، به اصطلاح سوتی‌هایی را منجر شده که با دقت بیشتر می‌شد آن‌ها را حذف کرد. "کوچه بی نام" فیلمی اجتماعی با بازی‌های خوب است اما سرگردان است و از عدم انسجام فیلم نامه و طرح درست رنج می برد.
خلاصه فیلم:
حاج مهدی با بازی "فرهاد اصلانی"، سه دختر دارد که دختر بزرگش فاطمه ازدواج کرده و صاحب یک پسر است. دختر دیگرش محدثه با بازی "باران کوثری" در رابطه‌ای است که آن را از خانواده‌اش پنهان می‌کند. او با مردی متاهل با بازی "امیر آقایی" که دارای فرزند است دوست شده و قصد دارد با کمک او به خارج از کشور برود. دختر دیگر حاج مهدی، نصیبه، به پسر عمویش حمید دل بسته است. خانواده دیگر که در طبقه پایین خانه حاج مهدی زندگی می کنند، خانواده فروغ و حمید است. فروغ با بازی "پانته‌‌آ بهرام"، مادر حمید است که می‌خواهد او را از ازدواج با نصیبه پشیمان کند، ... زمانیکه احترام همسر حاج مهدی با بازی "فرشته صدر عرفانی" در گذشته به کما می رود فروغ زن صیغه‌ای مهدی می‌شود، بعد از به دنیا آمدن حمید احترام از کما بیرون می‌آید و فروغ صیغه‌نامه را پس می‌فرستد. حمید به مسافرت می‌رود، اما با شنیدن خبر سقوط هواپیمایی که او با آن عازم سفر بوده، فضا آشفته می‌شود.

شمسی رنجبر: دو خانواده با تکیه بر مذهب و سنت زندگی نسبتا آرامی دارند. ابتدا به نظر می‌رسد شاید تنها دغدغه‌شان دختری است که نمی‌خواهد تابع قوانین و ارثی خانواده‌اش باشد، با مردی بزرگ‌تر از خود که زن و بچه دارد بیرون می‌رود و پنهانی سیگار می‌کشد. در مقابلش خواهری معصوم و سربه زیر، مطیع خانواده و عاشق مسلک قرار دارد که دلداده پسر عمویش است. اما این همه چیز نیست. "کوچه بی نام" روزمره گی‌های این خانواده متوسط را به نمایش می گذارد و در طی این روند بیننده را با سیلی از اتفاقات و گاهی کاراکترهایی رو‌به‌رو می کند که با حذفشان عملا برای فیلم اتفاق خاصی نمی‌افتد. شاید نویسنده با این جریانات در صدد پوشاندن خلایی است که قادر به بازسازی آن با روایت‌های پیوسته و مرتبط با روایت اصلی نبوده، خورده داستان‌هایی که نمی‌توان برایش دلیل منطقی آورد چون از ضعف فیلمنامه ناشی می‌شوند و پیرنگ را دچار تسلسل می‌کند. یک نمونه از این موارد، سکانس افتادن کودک در چاه است. اصلا دلیل وجود چاه در خانه و یا مواردی از این دست که تنها زمان فیلم را افزایش می‌دهد مشخص نمی‌شود. شخصیت‌ها و اتفاقات زیادی به تصویر کشیده می‌شوند که در لابه‌لای آن کاراکترها بدون هیچ پشتوانه منطقی متحول می‌شوند، به‌طوریکه این تحول در تضاد شخصیت ابتدایی است که به بیننده نشان داده می‌شود، غافل از اینکه بازگشایی علت رفتارها در فیلم، گره‌گشایی تعلیق را معنا نمی‌دهد. با نگاهی موازی با نام فیلم، به دلیل سیل وقایع و عدم پرداخت کافی شخصیت‌ها، با کاراکترهای بی‌هویتی روبه‌رو می‌شویم که تحول غیر منطقی و حتی وجودی بدون دلیل در فیلم دارند که سعی شده این بی‌محتوایی در پشت بازی‌های خوب پنهان شود. بازی "فرهاد اصلانی"، "باران کوثری"، "فرشته صدر عرفانی" در خور توجه است، هرچند تکرار شدن "پانته‌ا بهرام" ما را کسل می‌کند، اما تواناییش در ارایه بازی قابل قبول این امر را تقلیل می‌دهد. زخمی روزگار بودن برای حاج مهدی به عنوان پدر خانواده مرموز است. آیا ناشی از اشتباه، خطا یا گناه خودش است؟ و یا نه، از اینکه همسرش از کما درآمده و او را در دوراهی دردناکی قرار داده است اینگونه گیج و منگ است و نمی داند به راستی دلش میخواست در آن سالها که او به فروغ دل بسته بود، احترام دوباره به زندگی باز می‌گشت یا نه؟ شاید هم زخم‌زبانی است بر خانواده‌های سنتي که خودشان هم بله! عشق نصیبه دختر حاج مهدی به پسر فروغ که با آن سبک عاشق شدن دهه هفتاد، چه حرفی برای مخاطب دارد؟ مخاطب در انتها چه نتیجه‌ای می‌گیرد؟ محدثه چگونه با این ویژگی‌هایی که در فیلم برایش تعریف می‌شود تحت تاثیر نصیحت کوتاه پدرش قرار می‌گیرد و از عشقش بابک که او را دلیل خوب شدن حالش می داند می گذرد و به گونه‌ای به راه راست کشیده می‌شود؟ این موضوع به همان میزان اغراق‌آمیز است که سنتي بودن « احترام »و خود را با کفن پوشاندش، خواننده را به انزجار می‌کشد. اما جای این نکته خالی است که تدوین ضعیف کار، به اصطلاح سوتی‌هایی را منجر شده که با دقت بیشتر می‌شد آن‌ها را حذف کرد. "کوچه بی نام" فیلمی اجتماعی با بازی‌های خوب است اما سرگردان است و از عدم انسجام فیلم نامه و طرح درست رنج می برد.
خلاصه فیلم:
حاج مهدی با بازی "فرهاد اصلانی"، سه دختر دارد که دختر بزرگش فاطمه ازدواج کرده و صاحب یک پسر است. دختر دیگرش محدثه با بازی "باران کوثری" در رابطه‌ای است که آن را از خانواده‌اش پنهان می‌کند. او با مردی متاهل با بازی "امیر آقایی" که دارای فرزند است دوست شده و قصد دارد با کمک او به خارج از کشور برود. دختر دیگر حاج مهدی، نصیبه، به پسر عمویش حمید دل بسته است. خانواده دیگر که در طبقه پایین خانه حاج مهدی زندگی می کنند، خانواده فروغ و حمید است. فروغ با بازی "پانته‌‌آ بهرام"، مادر حمید است که می‌خواهد او را از ازدواج با نصیبه پشیمان کند، ... زمانیکه احترام همسر حاج مهدی با بازی "فرشته صدر عرفانی" در گذشته به کما می رود فروغ زن صیغه‌ای مهدی می‌شود، بعد از به دنیا آمدن حمید احترام از کما بیرون می‌آید و فروغ صیغه‌نامه را پس می‌فرستد. حمید به مسافرت می‌رود، اما با شنیدن خبر سقوط هواپیمایی که او با آن عازم سفر بوده، فضا آشفته می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.