کوروش تیمورزاده در گفتوگو با شرق
گرفتن مجوز برای کارهایم از حوصله من خارج است
پرک چاوشی: در هجدهم تیرماه ۱۳۵۴ در کرمانشاه زاده شد و علاقهاش به موسیقی از دوران کودکی شکل گرفت، یعنی از زمانی که در دبستان تیموریان عضو گروه سرودخوانی بود. «کوروش تیمورزاده» خواننده جوان و خوشصدای کرمانشاهی که قطعات «دنگ پراو»، «چشاگهت»، «ایران من»، «ساقی»، «هویت گمشده» و «شراب ناسازگار» از اجراهای نامآشنای اوست را بسیاری «شجریان کرمانشاهی» مینامند. هم صدای گرم و دلنشینش و هم خضوع و فروتنیاش در برخورد با دیگران، او را به محبوبیت بالایی در میان مخاطبانش رسانده است. همکاری تیمورزاده با انجمن موسیقی کرمانشاه، به اجراهای زیادی در کشورهای مختلف دنیا انجامید که اجرا در کشورهای هندوستان، تاجیستکان، آلمان، آفریقای جنوبی، فرانسه، اسپانیا، روسیه، قفقاز شمالی و ایتالیا از آن زمرهاند. او همچنین برای نخستین بار تیتراژ یک سریال به نام «هویت گمشده» را با لهجه فارسی کرمانشاهی اجرا کرد. کوروش تیمورزاده تاکنون ازدواج نکرده است. او هیچ آلبومی از خود منتشر نکرده و موسیقی محل درآمد این هنرمند کرمانشاهی نیست. اخیرا یک کانال تلگرامی برای انتشار مستقیم کارهای این هنرمند به آدرس telegram.me/kouroshteymourzadeh به راه افتاده است. گفتوگویی که در پی میآید بهبهانه آخرین اجرای این هنرمند در نوروز 95 در کشور ایتالیاست.
بهتر است مصاحبه را شروع كنيم با شروع فعاليت هنرى شما، چه شد كه وارد عرصه موسيقى شديد؟
من در دبستانی به نام دبستان تیموریان درس میخواندم که مدیر آن خانمی بودند به نام شهلا اميدي که با مادرم دوستی داشتند. در کودکی کمی استرس داشتم، براي آنكه استرس من كم شود خانم امیدی صبحها مرا به سر صف میبرد و از من میخواست که سر صف سرود بخوانم. از همانجا بود که من به خواندن علاقمند شدم. سال ٦٦ و 67 بود که جنگ در حال تمام شدن بود، يك سري گروههای موسيقي در كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان تشکیل شد. دوازده سيزده سالم بود که عضو گروه سرود کانون پرورش فکری وابسته به آموزش پرورش ناحیه ۲ شدم و در بسیاری از جشنوارههای آن زمان موفق به کسب مقامهای برتر بههمراه این گروه شدیم. یک گروه دیگر هم براي مدرسه تشكيل داديم که محمد جاسمى (خواهرزاده سيدجلال محمديان) هم در آنجا بود. ایشان الان از نوازندههاى خوب و موفق هست. همانجا بود که با آقای محمدیان آشنا شدم و از آن تاریخ با ایشان دوستی پیدا کردم. از طرفی آقاي محمديان به لحاظ اخلاقى انسان موجهى بودند، من هم تشويش شدم که بخوانم و حس مىكردم که این کار، كار خوبى است. ایشان در این زمینه هم خيلي به من كمك ميكردند. تا وقتی در گروه سرود بودم فقط سرود کار میکردم، تا اینکه
در سال ٧٤ به پيشنهاد يكى از دوستان شروع کردم به آواز ایرانی خواندن. و بعد شروع كردم به گوش دادن به رديفهاى آواز آقاي محمود كريمى و کم کم آواز ايرانى را ياد گرفتم. بعد با آقاى مجتبى بهرامى آشنا شدم و خیلی از محضرشان استفاده کردم. اما هيچوقت نشد مستمر شاگرد ايشان باشم. تا اینکه آقاي صديف رامبد به من معرفی شد و من برای حضور در کلاس ایشان هر هفته به تهران میرفتم. بيشتر رديفها را از ايشان ياد گرفتم. رفتهرفته تصنيفهاى قديمى را ياد گرفتم. بعد با آقاي خرسندپور آشنا شدم و به عضویت انجمن موسيقي کرمانشاه درآمدم. سال ٧٨ و ٧٩ بود که شروع به همکاری با واحد موسيقي صداوسيما كردم كه از آن تاريخ تاکنون حدود چهل پنجاه قطعه ضبط كردهايم.
از شما بهعنوان خواننده خوشصدا وکمتولید یاد میشود. آیا دلیل این امر این است که فرصت خواندن ندارید یا با تولیدکنندگان در ارتباط نیستید یا دلیل خاص دیگری دارد؟
علتش فقط وسواس بودن من در كار است. خيلى كم پيش مىآيد كه كارى را کاملا بپسندم، حتما باید از شعر آن قطعه خیلی خوشم بیاید و آهنگ و ملودی را هم بپسندم. متاسفانه ما ملودیپرداز خوب کم داریم، همان تعداد اندک هم که داریم، خیلی کم کار انجام میدهند و بالتبع آنها که کم ملودی تولید کنند، کار من هم کم میشود.
ملودیپردازی که کارش را قبول داشته باشید در کرمانشاه کیست؟
اجازه بدهید اسم نیاورم که کسی از قلم نیفتد. اما هستند دوستانی که بیشتر با آنها کار میکنم و مشخص است کارهای من بیشتر با کدام ملودیپردازان است.
حرفه اصلی و منبع درآمد شما چیست؟ آیا از موسیقی است یا از کارهای دیگر؟
قبلا کار پیمانکاری انجام میدادم. با یکی از دوستان شرکتی داشتیم که کار عمرانی انجام میدادیم اما در پنج شش سال اخیر که کار عمرانی کم شد و اوضاع اقتصادی بد شد، من فقط کار موسیقی انجام میدهم.
شرایط کار برای اهالی موسیقی در کرمانشاه چطور است؟ آیا در کرمانشاه میشود از موسیقی خیلی پول درآورد؟
خیلی که نه، البته بستگی به توقع آدم دارد. به اندازه یک کارمند میشود درآمد داشت. اما من از موسیقی توقع مالی ندارم چون موسیقی آنقدر ثروت معنوی برایم دارد که کافی است.
کارهایی که اخیرا در زمینه موسیقی انجام میدهید، بدیع و جذاب است؛ ترکیب شعر فارسی کرمانشاهی و موسیقی اصیل ایرانی. پیشنهادش از چهکسی بود و چطور شد که وارد این عرصه شدید؟
پیشنهاد این کار را دکتر جواد کریمی به من دادند. من در ابتدا فکر میکردم که انجام این کار جالب نیست. اما دکتر کریمی گفتند آقایی به نام «ذبیحاله وحید» هست که اهل اصفهان و ملودیساز خوبی است. و بعدها متوجه شدم که درست گفتند.
اولین تجربه من در این کار، تیتراژ سریال هویت گمشده بود که اجرا کردیم و دیدیم کار خوب در میآید. حالا که فکر میکنم لهجه فارسی کرمانشاهی جای ملودیپردازی زیادی دارد، به این کار ادامه خواهیم دادیم. اگرچه تصمیم ندارم فقط در این بخش کار کنم اما در آینده حتما کارهای اینچنینی دوباره خواهم داشت.
قصد دارید آلبومی منسجم از کارهای فارسی کرمانشاهی و با همین سبک داشته باشید؟
چندماهی است که با آقای ذبیحاله در حال توافق برای کارهای جدیدی هستیم. خوشبختانه هردویمان سختگیر هستیم. عقیده من اینست که اگر فقط دو کار با کیفیت در کل دوره کاریام بخوانم بهتر از این است که هزار کار بیکیفیت داشته باشم. این است که کیفیت برایم خیلی مهمتر از کمیت است.
در اینگونه کارها روند انتخاب شعر چگونه است؟
کارهای کُردی که انتخاب کردهام همه از شعرهای آقای پرتو کرمانشاهی است. چون هم به خود ایشان ارادت خاصی دارم و هم به اشعارشان. رابطه ما مثل پدر و فرزندی است. این است که درک بهتری از شعرهای ایشان دارم. در حال حاضر هم روی اشعار کردی ایشان کار میکنم. قرار است تقریبا همه شعرهای کُردی ایشان را ملودیزه کنیم. کار را شروع کردهایم اما هنوز ملودی مدنظرم را پیدا نکردهام. کارهای آقای پرتو را آقای وحید نظری کرمانشاهی انجام میدهند. یک کار جدید هم در دستگاه افشاری داریم که آماده است اما هنوز منتشرش نکردهایم.
گفتید کار آهنگسازی هویت گمشده را آقای ذبیخ اله وحید انجام دادند که اصفهانی هستند. برای یک غیرکرمانشاهی ارتباط برقرار کردن با این شعر و آهنگ گذاشتن بر روی آن دشوار نیست؟
نه همانطور که دیدیم کار هویت گمشده بسیار خوب از آب درآمد. چون خود این اشعار غالبا موسیقایی هستند و مهم نیست کسیکه روی آن ملودی میگذارد کرمانشاهی باشد یا خیر.
این کارهایتان فقط اینترنتی منتشر میشوند؟
بله
جویای گرفتن مجوز برای انتشار آنها نیستید؟
گرفتن مجوز کمی سخت است و از حوصله من خارج است، بعلاوه اینکه بعدا که مجوز بگیریم دوباره میآید روی اینترنت و میرسد به دست مخاطب، وقتی قرار است از همان طریق بهدست مخاطبان برسد پس دیگر چرا مستقیم این کار را انجام ندهیم! البته شاید در آینده مجوز یک سیدی را بگیرم آنهم بخاطر کارنامه کاری خودم و برای آهنگ پیشواز موبایلها که لازم است باید کار مجوزدار معرفی شود. مگر برای اینگونه کارها مجبور شوم مجوز بگیرم وگرنه در کل زیاد بهدنبال گرفتن مجوز آلبوم نیستم. همین حالا هم براحتی همه کارهایم به دست علاقمندان میرسد، به عقیده من میشود بیواسطه با مخاطبان در ارتباط بود.
برای ضبط یک قطعه موسیقی اسپانسر دارید یا با هزینه شخصیتان کارها انجام میشود؟
برای ضبط یک قطعه موسیقی هیچ هزینهای نمیپردازم چون همه کارها توسط دوستان انجام میشود. از آهنگسازی و تنظیم گرفته تا استودیو ضبط صدا و ... .
در کشورهای دیگر مخاطبان شما چهکسانی هستند؟ آیا کُردهای خارج از ایرانند و بهواسطه کُرد بودنتان مخاطب شما شدهاند؟ یا اینکه بعنوان یک خواننده آواز اصیل ایرانی فارغ از قومیتتان در خارج از ایران معرفی شدهاید؟
من سعی کردهام کاری که میکنم کارهای نو و تازهیی باشد. ما دو چیز خوب را با هم ترکیب کردهایم، اشعار آقای پرتوکرمانشاهی و سبک سید اصغر کردستانی، فکر می کنم اگر محبوبیتی در کار باشد مربوط به این ترکیب باشد.
از گروه مشق عشق بگویید، بنیانگزارش چهکسی است و چه فعالیتهایی دارد؟ آیا آلبومی از این گروه موجود است؟
خودم بنیانگزار و سرپرست این گروه هستم. این گروه از سال 80 شروع به فعالیت کرد و خیلی از دوستان تاکنون با این گروه همکاری داشتهاند. اما بهفراخور شرایط و زمان چون بعضیهایشان از نظر جغرافیایی دور شدند دیگر برایشان مقدور نبود به همکاری ادامه دهند. خیلیهای دیگر هم بعدها به گروه اضافه شدند. آلبومی از این گروه در دست نیست بجز چند قطعه تصویری «ایران من» و «شراب ناسازگار» و ... . این گروه یک گروه کوچک تار و کمانچه است که اعضای آن ثابت نیستند و جبر زمانه خیلیها را میآورد و میبرد.
تمام اجراهای شما در قالب همین گروه است؟
بله در قالب همین گروه است. بعلاوه یکسری اجراها برای مراسم و بزرگداشتها که با همین گروه دعوت به آنها میشویم
تا بحال هیچ آلبومی منتشر نکردهاید؟
نه هیچ آلبوم مجوزداری ندارم
در کدام کشورها اجرا داشتهاید؟
حدود بیست کشور
روند گرفتن اجرا در کشورهای دیگر چطور است؟
چندحالت دارد. یکی اینکه گاهی از آنجا دعوت میشویم و از اینجا هم اسپانسر برای پول بلیتها هست و گروه آنجا دستمزد دریافت میکند. گاهی هم از طریق سازمان فرهنگ و ارتباطات است که کارهایش اینجا انجام میشود و ما به آنجا اعزام میشویم و حق ماموریت میگیریم. مثل اجرایی که برای ثبت جهانی نوروز در سازمان یونسکو در سال 1390 در فرانسه داشتیم.
میخواهم نظرتان را درباره رشته موسیقی دانشکده هنر کرمانشاه بدانم
وجود این رشته و این دانشکده در کرمانشاه اتفاق خوبی است اما اگر بشود یکسری اساتید برجسته را بصورت پروازی اگر شده ماهی یکبار بیاورند، سبب میشود کیفیت کار بهتر از این هم بشود.
معتقد هستید نمیشود از اساتید حاضر موسیقی ساکن کرمانشاه بهره گرفت؟
میشود اما حرف من این است در حال حاضر همان استادی که در آموزشگاه درس میدهد در دانشگاه هم درس میدهد. پس تفاوت آموزشگاه و دانشگاه در چیست؟ بخاطر همین میگویم لازم است از اساتید دیگر هم بهره گرفت. کما اینکه خیلی از موسیقیدانان کرمانشاهی هم در حال حاضر در کرمانشاه زندگی نمیکنند يا مثلا اگر بشود از آقای کیوان ساکت برای این کار بهره گرفت بسیار خوب است.
در زمینه تدریس آواز در این دانشکده به شما پیشنهادی داده نشده است؟
(با لبخندی از سر تواضع) من بی مایه که باشم؟ در ابتدای شروع فعالیت این رشته، یکبار پیشنهاد این کار داده شد اما من خیلی حوصله این کارها را ندارم. البته اساتید بزرگی هستند که میتوان از محضرشان استفاده کرد.
شما تدریس آموزشگاهی یا خصوصی آواز ندارید؟
نه تدریس ندارم فقط سعی میکنم تبادل سلیقه کنم. بنظر من در موسیقی و آواز خواندن از همه چیز مهمتر، سلیقه است. مثل آشپزی که طعمهای خودش را به غذا میدهد، خواننده هم باید سلیقه خودش را به خواندنش بدهد. کسی هم که کلاس آواز میرود باید سلیقه تحریری خودش را داشته باشد و سبک خودش را پیدا کند. باید فکرش عوض شود، آن موقع است که مغزش به هنجرهاش دستور میدهد که چطور بخواند. این خیلی مهمتر است تا اینکه فقط بیاییم و ردیف را کار کنیم. ردیفهای آوازی در بازار موجود است و میشود به آن گوش داد و یاد گرفت. اما در آموختن آواز مهم تبادل زیباییشناسی است.
آخرین اجرای شما اجرا در رم و میلان ایتالیا بود. کمی از آن اجرا بگویید؟
دو اجرا در ایتالیا داشتیم. یکی در دانشگاه موسیقی میلان که سمینار تخصصی بررسی موسیقی آیینی ملل بود. جمعی بود حدود 50 نفره که متخصص و از اساتید موسیقی دانشگاه بودند. یکی از دوستان ما که استاد همان دانشگاه بود، کارهای ما را ترجمه میکرد. او درباره موسیقی ما صحبت کرد و درباره اینکه دستگاه ماهور ما برابر با گام ماژور آنهاست. و دستگاه اصفهان ما برابر با گام مینور آنهاست و این شباهتها را توضیح میداد. دو قطعه سنتی و فولکور را اجرا کردیم که در آن، ابتدا از دستگاه ماهور شروع کردم و سپس وارد دستگاه اصفهان شدم. و او توضیح میداد که چطور گام را عوض کردم. اجرای دیگر هم کنسرتی بود در شهر رُم که با استقابل خوبی مواجه شد.
چه کسانی در این سفر شما را همراهی کردند؟
یونس پاکنژاد نوازنده کمانچه، علیاصغر نصرالهپور نوازنده تمبک، نیما دارابی نوازنده تار و نیما خدایار مدیر هنری و اسپانسر مالی بودند
گفته بودید احتمال دارد سال آینده در مراسم بزرگداشت مولانا در قونیه اجرا داشته باشید، مشخص شده که این اجرا صورت خواهد گرفت یا خیر؟
سال گذشته یکی از دوستان عزیز بهنام آقای جهانبخش شکری مرا به قونیه دعوت کردند. البته اجراهای قونیه رسمی نیستند و اینگونه است که در هر گوشهای کسی میخواند و اجرا میکند. ما هم که آنجا بودیم با چند گروه همکاری داشتیم. قرار شد اگر کارها درست شود برای سال بعد یک اجرا با ارکستر گروه مشق عشق داشته باشیم. نی و تمبک و دف و عود را به تار و کمانچه اضافه میکنیم و قطعاتی از اشعار مولانا را اجرا خواهیم کرد.
پرک چاوشی: در هجدهم تیرماه ۱۳۵۴ در کرمانشاه زاده شد و علاقهاش به موسیقی از دوران کودکی شکل گرفت، یعنی از زمانی که در دبستان تیموریان عضو گروه سرودخوانی بود. «کوروش تیمورزاده» خواننده جوان و خوشصدای کرمانشاهی که قطعات «دنگ پراو»، «چشاگهت»، «ایران من»، «ساقی»، «هویت گمشده» و «شراب ناسازگار» از اجراهای نامآشنای اوست را بسیاری «شجریان کرمانشاهی» مینامند. هم صدای گرم و دلنشینش و هم خضوع و فروتنیاش در برخورد با دیگران، او را به محبوبیت بالایی در میان مخاطبانش رسانده است. همکاری تیمورزاده با انجمن موسیقی کرمانشاه، به اجراهای زیادی در کشورهای مختلف دنیا انجامید که اجرا در کشورهای هندوستان، تاجیستکان، آلمان، آفریقای جنوبی، فرانسه، اسپانیا، روسیه، قفقاز شمالی و ایتالیا از آن زمرهاند. او همچنین برای نخستین بار تیتراژ یک سریال به نام «هویت گمشده» را با لهجه فارسی کرمانشاهی اجرا کرد. کوروش تیمورزاده تاکنون ازدواج نکرده است. او هیچ آلبومی از خود منتشر نکرده و موسیقی محل درآمد این هنرمند کرمانشاهی نیست. اخیرا یک کانال تلگرامی برای انتشار مستقیم کارهای این هنرمند به آدرس telegram.me/kouroshteymourzadeh به راه افتاده است. گفتوگویی که در پی میآید بهبهانه آخرین اجرای این هنرمند در نوروز 95 در کشور ایتالیاست.
بهتر است مصاحبه را شروع كنيم با شروع فعاليت هنرى شما، چه شد كه وارد عرصه موسيقى شديد؟
من در دبستانی به نام دبستان تیموریان درس میخواندم که مدیر آن خانمی بودند به نام شهلا اميدي که با مادرم دوستی داشتند. در کودکی کمی استرس داشتم، براي آنكه استرس من كم شود خانم امیدی صبحها مرا به سر صف میبرد و از من میخواست که سر صف سرود بخوانم. از همانجا بود که من به خواندن علاقمند شدم. سال ٦٦ و 67 بود که جنگ در حال تمام شدن بود، يك سري گروههای موسيقي در كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان تشکیل شد. دوازده سيزده سالم بود که عضو گروه سرود کانون پرورش فکری وابسته به آموزش پرورش ناحیه ۲ شدم و در بسیاری از جشنوارههای آن زمان موفق به کسب مقامهای برتر بههمراه این گروه شدیم. یک گروه دیگر هم براي مدرسه تشكيل داديم که محمد جاسمى (خواهرزاده سيدجلال محمديان) هم در آنجا بود. ایشان الان از نوازندههاى خوب و موفق هست. همانجا بود که با آقای محمدیان آشنا شدم و از آن تاریخ با ایشان دوستی پیدا کردم. از طرفی آقاي محمديان به لحاظ اخلاقى انسان موجهى بودند، من هم تشويش شدم که بخوانم و حس مىكردم که این کار، كار خوبى است. ایشان در این زمینه هم خيلي به من كمك ميكردند. تا وقتی در گروه سرود بودم فقط سرود کار میکردم، تا اینکه
در سال ٧٤ به پيشنهاد يكى از دوستان شروع کردم به آواز ایرانی خواندن. و بعد شروع كردم به گوش دادن به رديفهاى آواز آقاي محمود كريمى و کم کم آواز ايرانى را ياد گرفتم. بعد با آقاى مجتبى بهرامى آشنا شدم و خیلی از محضرشان استفاده کردم. اما هيچوقت نشد مستمر شاگرد ايشان باشم. تا اینکه آقاي صديف رامبد به من معرفی شد و من برای حضور در کلاس ایشان هر هفته به تهران میرفتم. بيشتر رديفها را از ايشان ياد گرفتم. رفتهرفته تصنيفهاى قديمى را ياد گرفتم. بعد با آقاي خرسندپور آشنا شدم و به عضویت انجمن موسيقي کرمانشاه درآمدم. سال ٧٨ و ٧٩ بود که شروع به همکاری با واحد موسيقي صداوسيما كردم كه از آن تاريخ تاکنون حدود چهل پنجاه قطعه ضبط كردهايم.
از شما بهعنوان خواننده خوشصدا وکمتولید یاد میشود. آیا دلیل این امر این است که فرصت خواندن ندارید یا با تولیدکنندگان در ارتباط نیستید یا دلیل خاص دیگری دارد؟
علتش فقط وسواس بودن من در كار است. خيلى كم پيش مىآيد كه كارى را کاملا بپسندم، حتما باید از شعر آن قطعه خیلی خوشم بیاید و آهنگ و ملودی را هم بپسندم. متاسفانه ما ملودیپرداز خوب کم داریم، همان تعداد اندک هم که داریم، خیلی کم کار انجام میدهند و بالتبع آنها که کم ملودی تولید کنند، کار من هم کم میشود.
ملودیپردازی که کارش را قبول داشته باشید در کرمانشاه کیست؟
اجازه بدهید اسم نیاورم که کسی از قلم نیفتد. اما هستند دوستانی که بیشتر با آنها کار میکنم و مشخص است کارهای من بیشتر با کدام ملودیپردازان است.
حرفه اصلی و منبع درآمد شما چیست؟ آیا از موسیقی است یا از کارهای دیگر؟
قبلا کار پیمانکاری انجام میدادم. با یکی از دوستان شرکتی داشتیم که کار عمرانی انجام میدادیم اما در پنج شش سال اخیر که کار عمرانی کم شد و اوضاع اقتصادی بد شد، من فقط کار موسیقی انجام میدهم.
شرایط کار برای اهالی موسیقی در کرمانشاه چطور است؟ آیا در کرمانشاه میشود از موسیقی خیلی پول درآورد؟
خیلی که نه، البته بستگی به توقع آدم دارد. به اندازه یک کارمند میشود درآمد داشت. اما من از موسیقی توقع مالی ندارم چون موسیقی آنقدر ثروت معنوی برایم دارد که کافی است.
کارهایی که اخیرا در زمینه موسیقی انجام میدهید، بدیع و جذاب است؛ ترکیب شعر فارسی کرمانشاهی و موسیقی اصیل ایرانی. پیشنهادش از چهکسی بود و چطور شد که وارد این عرصه شدید؟
پیشنهاد این کار را دکتر جواد کریمی به من دادند. من در ابتدا فکر میکردم که انجام این کار جالب نیست. اما دکتر کریمی گفتند آقایی به نام «ذبیحاله وحید» هست که اهل اصفهان و ملودیساز خوبی است. و بعدها متوجه شدم که درست گفتند.
اولین تجربه من در این کار، تیتراژ سریال هویت گمشده بود که اجرا کردیم و دیدیم کار خوب در میآید. حالا که فکر میکنم لهجه فارسی کرمانشاهی جای ملودیپردازی زیادی دارد، به این کار ادامه خواهیم دادیم. اگرچه تصمیم ندارم فقط در این بخش کار کنم اما در آینده حتما کارهای اینچنینی دوباره خواهم داشت.
قصد دارید آلبومی منسجم از کارهای فارسی کرمانشاهی و با همین سبک داشته باشید؟
چندماهی است که با آقای ذبیحاله در حال توافق برای کارهای جدیدی هستیم. خوشبختانه هردویمان سختگیر هستیم. عقیده من اینست که اگر فقط دو کار با کیفیت در کل دوره کاریام بخوانم بهتر از این است که هزار کار بیکیفیت داشته باشم. این است که کیفیت برایم خیلی مهمتر از کمیت است.
در اینگونه کارها روند انتخاب شعر چگونه است؟
کارهای کُردی که انتخاب کردهام همه از شعرهای آقای پرتو کرمانشاهی است. چون هم به خود ایشان ارادت خاصی دارم و هم به اشعارشان. رابطه ما مثل پدر و فرزندی است. این است که درک بهتری از شعرهای ایشان دارم. در حال حاضر هم روی اشعار کردی ایشان کار میکنم. قرار است تقریبا همه شعرهای کُردی ایشان را ملودیزه کنیم. کار را شروع کردهایم اما هنوز ملودی مدنظرم را پیدا نکردهام. کارهای آقای پرتو را آقای وحید نظری کرمانشاهی انجام میدهند. یک کار جدید هم در دستگاه افشاری داریم که آماده است اما هنوز منتشرش نکردهایم.
گفتید کار آهنگسازی هویت گمشده را آقای ذبیخ اله وحید انجام دادند که اصفهانی هستند. برای یک غیرکرمانشاهی ارتباط برقرار کردن با این شعر و آهنگ گذاشتن بر روی آن دشوار نیست؟
نه همانطور که دیدیم کار هویت گمشده بسیار خوب از آب درآمد. چون خود این اشعار غالبا موسیقایی هستند و مهم نیست کسیکه روی آن ملودی میگذارد کرمانشاهی باشد یا خیر.
این کارهایتان فقط اینترنتی منتشر میشوند؟
بله
جویای گرفتن مجوز برای انتشار آنها نیستید؟
گرفتن مجوز کمی سخت است و از حوصله من خارج است، بعلاوه اینکه بعدا که مجوز بگیریم دوباره میآید روی اینترنت و میرسد به دست مخاطب، وقتی قرار است از همان طریق بهدست مخاطبان برسد پس دیگر چرا مستقیم این کار را انجام ندهیم! البته شاید در آینده مجوز یک سیدی را بگیرم آنهم بخاطر کارنامه کاری خودم و برای آهنگ پیشواز موبایلها که لازم است باید کار مجوزدار معرفی شود. مگر برای اینگونه کارها مجبور شوم مجوز بگیرم وگرنه در کل زیاد بهدنبال گرفتن مجوز آلبوم نیستم. همین حالا هم براحتی همه کارهایم به دست علاقمندان میرسد، به عقیده من میشود بیواسطه با مخاطبان در ارتباط بود.
برای ضبط یک قطعه موسیقی اسپانسر دارید یا با هزینه شخصیتان کارها انجام میشود؟
برای ضبط یک قطعه موسیقی هیچ هزینهای نمیپردازم چون همه کارها توسط دوستان انجام میشود. از آهنگسازی و تنظیم گرفته تا استودیو ضبط صدا و ... .
در کشورهای دیگر مخاطبان شما چهکسانی هستند؟ آیا کُردهای خارج از ایرانند و بهواسطه کُرد بودنتان مخاطب شما شدهاند؟ یا اینکه بعنوان یک خواننده آواز اصیل ایرانی فارغ از قومیتتان در خارج از ایران معرفی شدهاید؟
من سعی کردهام کاری که میکنم کارهای نو و تازهیی باشد. ما دو چیز خوب را با هم ترکیب کردهایم، اشعار آقای پرتوکرمانشاهی و سبک سید اصغر کردستانی، فکر می کنم اگر محبوبیتی در کار باشد مربوط به این ترکیب باشد.
از گروه مشق عشق بگویید، بنیانگزارش چهکسی است و چه فعالیتهایی دارد؟ آیا آلبومی از این گروه موجود است؟
خودم بنیانگزار و سرپرست این گروه هستم. این گروه از سال 80 شروع به فعالیت کرد و خیلی از دوستان تاکنون با این گروه همکاری داشتهاند. اما بهفراخور شرایط و زمان چون بعضیهایشان از نظر جغرافیایی دور شدند دیگر برایشان مقدور نبود به همکاری ادامه دهند. خیلیهای دیگر هم بعدها به گروه اضافه شدند. آلبومی از این گروه در دست نیست بجز چند قطعه تصویری «ایران من» و «شراب ناسازگار» و ... . این گروه یک گروه کوچک تار و کمانچه است که اعضای آن ثابت نیستند و جبر زمانه خیلیها را میآورد و میبرد.
تمام اجراهای شما در قالب همین گروه است؟
بله در قالب همین گروه است. بعلاوه یکسری اجراها برای مراسم و بزرگداشتها که با همین گروه دعوت به آنها میشویم
تا بحال هیچ آلبومی منتشر نکردهاید؟
نه هیچ آلبوم مجوزداری ندارم
در کدام کشورها اجرا داشتهاید؟
حدود بیست کشور
روند گرفتن اجرا در کشورهای دیگر چطور است؟
چندحالت دارد. یکی اینکه گاهی از آنجا دعوت میشویم و از اینجا هم اسپانسر برای پول بلیتها هست و گروه آنجا دستمزد دریافت میکند. گاهی هم از طریق سازمان فرهنگ و ارتباطات است که کارهایش اینجا انجام میشود و ما به آنجا اعزام میشویم و حق ماموریت میگیریم. مثل اجرایی که برای ثبت جهانی نوروز در سازمان یونسکو در سال 1390 در فرانسه داشتیم.
میخواهم نظرتان را درباره رشته موسیقی دانشکده هنر کرمانشاه بدانم
وجود این رشته و این دانشکده در کرمانشاه اتفاق خوبی است اما اگر بشود یکسری اساتید برجسته را بصورت پروازی اگر شده ماهی یکبار بیاورند، سبب میشود کیفیت کار بهتر از این هم بشود.
معتقد هستید نمیشود از اساتید حاضر موسیقی ساکن کرمانشاه بهره گرفت؟
میشود اما حرف من این است در حال حاضر همان استادی که در آموزشگاه درس میدهد در دانشگاه هم درس میدهد. پس تفاوت آموزشگاه و دانشگاه در چیست؟ بخاطر همین میگویم لازم است از اساتید دیگر هم بهره گرفت. کما اینکه خیلی از موسیقیدانان کرمانشاهی هم در حال حاضر در کرمانشاه زندگی نمیکنند يا مثلا اگر بشود از آقای کیوان ساکت برای این کار بهره گرفت بسیار خوب است.
در زمینه تدریس آواز در این دانشکده به شما پیشنهادی داده نشده است؟
(با لبخندی از سر تواضع) من بی مایه که باشم؟ در ابتدای شروع فعالیت این رشته، یکبار پیشنهاد این کار داده شد اما من خیلی حوصله این کارها را ندارم. البته اساتید بزرگی هستند که میتوان از محضرشان استفاده کرد.
شما تدریس آموزشگاهی یا خصوصی آواز ندارید؟
نه تدریس ندارم فقط سعی میکنم تبادل سلیقه کنم. بنظر من در موسیقی و آواز خواندن از همه چیز مهمتر، سلیقه است. مثل آشپزی که طعمهای خودش را به غذا میدهد، خواننده هم باید سلیقه خودش را به خواندنش بدهد. کسی هم که کلاس آواز میرود باید سلیقه تحریری خودش را داشته باشد و سبک خودش را پیدا کند. باید فکرش عوض شود، آن موقع است که مغزش به هنجرهاش دستور میدهد که چطور بخواند. این خیلی مهمتر است تا اینکه فقط بیاییم و ردیف را کار کنیم. ردیفهای آوازی در بازار موجود است و میشود به آن گوش داد و یاد گرفت. اما در آموختن آواز مهم تبادل زیباییشناسی است.
آخرین اجرای شما اجرا در رم و میلان ایتالیا بود. کمی از آن اجرا بگویید؟
دو اجرا در ایتالیا داشتیم. یکی در دانشگاه موسیقی میلان که سمینار تخصصی بررسی موسیقی آیینی ملل بود. جمعی بود حدود 50 نفره که متخصص و از اساتید موسیقی دانشگاه بودند. یکی از دوستان ما که استاد همان دانشگاه بود، کارهای ما را ترجمه میکرد. او درباره موسیقی ما صحبت کرد و درباره اینکه دستگاه ماهور ما برابر با گام ماژور آنهاست. و دستگاه اصفهان ما برابر با گام مینور آنهاست و این شباهتها را توضیح میداد. دو قطعه سنتی و فولکور را اجرا کردیم که در آن، ابتدا از دستگاه ماهور شروع کردم و سپس وارد دستگاه اصفهان شدم. و او توضیح میداد که چطور گام را عوض کردم. اجرای دیگر هم کنسرتی بود در شهر رُم که با استقابل خوبی مواجه شد.
چه کسانی در این سفر شما را همراهی کردند؟
یونس پاکنژاد نوازنده کمانچه، علیاصغر نصرالهپور نوازنده تمبک، نیما دارابی نوازنده تار و نیما خدایار مدیر هنری و اسپانسر مالی بودند
گفته بودید احتمال دارد سال آینده در مراسم بزرگداشت مولانا در قونیه اجرا داشته باشید، مشخص شده که این اجرا صورت خواهد گرفت یا خیر؟
سال گذشته یکی از دوستان عزیز بهنام آقای جهانبخش شکری مرا به قونیه دعوت کردند. البته اجراهای قونیه رسمی نیستند و اینگونه است که در هر گوشهای کسی میخواند و اجرا میکند. ما هم که آنجا بودیم با چند گروه همکاری داشتیم. قرار شد اگر کارها درست شود برای سال بعد یک اجرا با ارکستر گروه مشق عشق داشته باشیم. نی و تمبک و دف و عود را به تار و کمانچه اضافه میکنیم و قطعاتی از اشعار مولانا را اجرا خواهیم کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.