|

خسته نباشی شهرداری

شهریار کریمی

گذر زمان قامت راستش را مثل کمان خم کرده، دو نهال را که در داخل قوطی روغن‌نباتی جا خوش کرده‌اند، به‌سختی حمل می‌کند. جوانی به او نزدیک می‌شود و می‌گوید: «پدرجان؛ من دارم پیاده تا میدان سنجابی می‌روم، اگر مسیرت هست کمکت کنم؟» لب‌هایش به خنده باز می‌شود، با گرمی می‌گوید: «این درخت‌ها را به عشق شما جوان‌ها به پارک شرقی مسکن می‌برم تا نزدیک استخر آنجا بکارم. شاید من چند صبح بیشتر زنده نباشم، می‌خواهم بعد از مردنم هرکس زیر سایه این بیدهای مجنون بنشیند بگوید رحمت به پدر و مادر هرکس که این درخت‌ها را کاشته. دنیا همین است من هم به عشق رحمت فرستادن مردم بعد از مرگم بقیه زندگی‌ام را سر می‌کنم. برو خیر از جوانی‌ات ببینی. امام حسین نگهدار سرت باشد». جوان دور می‌شود. پیکان سفیدرنگی به پیرمرد نزدیک می‌شود پس از توافق قیمت مقصد، راننده درختچه‌ها را در جعبه عقب با دشواری جا می‌دهد، گاز می‌دهد و می‌رود.
در روزهای اخیر نیز شاهد فعالیت دوست‌داران طبیعت ‌و محیط‌زیست در دنیای مجازی بودیم. صفحات اجتماعی و کانال‌های تلگرامی پر شده بود از پیغام‌هایی که شهروندان را به یاری می‌طلبید برای کاشت درخت در روز درخت‌کاری. زمان معین می‌کردند و پس از کاشت درختچه‌ها با گرفتن عکس‌های سلفی، خستگی یک روز به‌یادماندنی را از تن بیرون می‌کردند.غرق فکر کردن هستی، مثل هرروز، مسیر محل کار تا خانه را قدم می‌زنی. آنقدر در دنیای خودت سیر می‌کنی که هر تصویری را می‌بینی، به آن دقت نمی‌کنی. به خانه می‌رسی و بی آنکه به‌نظرت اتفاق خاصی در آن روز افتاده باشد، نفس راحتی می‌کشی و می‌گویی :«امروز هم بی‌قضا و بلا گذشت». فردایش که می‌شود بازهم داری از همان مسیر راه خانه را گز می‌کنی. خیابان همان خیابان است، بلوار همان بلوار. اما یک چیزی سر جایش نیست. نه انگار خیلی چیزها سر جایشان نیستند! تندوتند تصاویر روزهای گذشته را در ذهنت مرور می‌کنی. با تصویری که امروز داری از بلوار شهید بهشتی می‌بینی، همان مسیر هر روز، همان سه‌راه 22بهمن بسمت گاراژ، بله با تصویر هر روز فرق می‌کند. امروز هیچ‌کدام از درخت‌های بلوار سر جایشان نیستند! اما دیروز که رد شده بودی، بی‌محابا، آری همان دیروز دیده بودی که دارند دورتا دور درختان را چاله می‌کنند. مثل قالبی که بخواهند با آن درخت را ریشه‌کن کنند. ناگهان یاد پروژه دوست‌نداشتنی‌ای می‌افتی که مدت‌هاست گلوی شهر تو را سخت می‌فشارد. راه نفسش را بند آورده است. آخرش هم معلوم نشد آن کارشناسی‌های بی‌اساسی که تشخیص داده بود می‌شود در این مسیر مونوریل احداث کرد و بعدها فهمیدند که بهتر است قطار سبک شهری بسازند، کجا رفت؟ حالا قرار است جای خالی این درخت‌ها، به پایه‌های سیمانی مونوریل داده شود. قلبت فشرده می‌شود. کاش دیروز در فکر غرق نبود، کاش رفته بودی نزدیک‌تر و فریاد کشیده بودی: «آهای آدم‌ها! پس‌فردا روز درخت‌کاری است! دارید با شهرمان چه می‌کنید؟ خوب که فکر می‌کنی می‌بینی اگر دیروز هم فریاد کشیده بودی، کاری از دستت برنمی‌آمد، لابد یک کارشناس می‌آمد جلویت سبز می‌شد و می‌‌گفت: «این کار کارشناسی شده، نگران نباشید، درخت‌ها در صحت کامل به جایی دیگر منتقل می‌شوند». و تو هم لبخند می‌زدی و با بغضی که در گلویت بود می‌گفتی: «مراقب درختانمان باشید، دلم برایشان تنگ می‌شود...»
تنها سه روز مانده به روز درخت‌کاری، شهرداری کرمانشاه بیکار نماند و به‌بهانه عبور ریل منوریل، درختان زیبا و کهن بلوار شهید بهشتی را از ریشه درآورد. البته این ریشه‌کنی درختان، در ظاهر با احتیاط همراه بود. کارگران شهرداری ابتدا زمین اطراف درختان را گود کرده و تا بعد از آن، درختان را با ریشه از زمین بیرون آورند و جای دیگر آنها را دوباره در زمین بکارند، اما کارشناسان بر این باورند که این درخت‌ها درصورتی‌که با ماشین مخصوص از ریشه بیرون آورده نشوند و سریع ریشه آنها در حفاظ مخصوص قرار داده نشوند، بخش اعظم ریشه خود را از دست خواهند داد و این اقدام شهرداری تنها ظاهرسازی است. طبق اصول درخت باغبانی، جابجایی درخت باید پیش از بهار و هنگامی‌که درخت هنوز در خواب زمستانی است انجام شود. اما جابجایی باید با ماشین مخصوص انجام شود. در غیر این صورت احتمال آسیب جبران‌ناپذیر به درخت وجود دارد. غیر از نگهداری هنگام جابجایی، نکته مهم‌تر انتخاب مکان جدید برای انتقال درخت است. مکانی که طبق اصول باغبانی از پیش آماده شده. متاسفانه تلاش‌های خبرنگار شرق برای گفت‌وگو با مسئولان شهرداری بی‌نتیجه ماند.مردی که حدود ۵۰ سال سن دارد و خود را باغدار معرفی می‌کند، با افسوس از کنار جای خالی درختان رد می‌شود : «امکان ندارد که آن درخت‌ها زنده بمانند. حالا شاید اگر یکماه پیش آنها را از ریشه بیرون می‌آوردند و زود ریشه آنها را با نایلون می‌پوشاندند، دوباره سبز می‌شدند ولی الان که از خواب بیدار شده‌اند و جوانه زده‌اند، اصلا امکان ندارد که دوباره سبز شوند. این‌هم که نشان می‌دهند دارند با ریشه درخت‌ها را درمی‌آورند بخاطر این است که خودشان را دلسوز نشان دهند.خدا برایشان نسازد اگر این درخت‌ها دوباره سبز نشوند. وجدانن باید به شهرداری بگویی خسته نباشی. نزدیک روز درخت‌کاری چند درخت را قطع کردی؟»

گذر زمان قامت راستش را مثل کمان خم کرده، دو نهال را که در داخل قوطی روغن‌نباتی جا خوش کرده‌اند، به‌سختی حمل می‌کند. جوانی به او نزدیک می‌شود و می‌گوید: «پدرجان؛ من دارم پیاده تا میدان سنجابی می‌روم، اگر مسیرت هست کمکت کنم؟» لب‌هایش به خنده باز می‌شود، با گرمی می‌گوید: «این درخت‌ها را به عشق شما جوان‌ها به پارک شرقی مسکن می‌برم تا نزدیک استخر آنجا بکارم. شاید من چند صبح بیشتر زنده نباشم، می‌خواهم بعد از مردنم هرکس زیر سایه این بیدهای مجنون بنشیند بگوید رحمت به پدر و مادر هرکس که این درخت‌ها را کاشته. دنیا همین است من هم به عشق رحمت فرستادن مردم بعد از مرگم بقیه زندگی‌ام را سر می‌کنم. برو خیر از جوانی‌ات ببینی. امام حسین نگهدار سرت باشد». جوان دور می‌شود. پیکان سفیدرنگی به پیرمرد نزدیک می‌شود پس از توافق قیمت مقصد، راننده درختچه‌ها را در جعبه عقب با دشواری جا می‌دهد، گاز می‌دهد و می‌رود.
در روزهای اخیر نیز شاهد فعالیت دوست‌داران طبیعت ‌و محیط‌زیست در دنیای مجازی بودیم. صفحات اجتماعی و کانال‌های تلگرامی پر شده بود از پیغام‌هایی که شهروندان را به یاری می‌طلبید برای کاشت درخت در روز درخت‌کاری. زمان معین می‌کردند و پس از کاشت درختچه‌ها با گرفتن عکس‌های سلفی، خستگی یک روز به‌یادماندنی را از تن بیرون می‌کردند.غرق فکر کردن هستی، مثل هرروز، مسیر محل کار تا خانه را قدم می‌زنی. آنقدر در دنیای خودت سیر می‌کنی که هر تصویری را می‌بینی، به آن دقت نمی‌کنی. به خانه می‌رسی و بی آنکه به‌نظرت اتفاق خاصی در آن روز افتاده باشد، نفس راحتی می‌کشی و می‌گویی :«امروز هم بی‌قضا و بلا گذشت». فردایش که می‌شود بازهم داری از همان مسیر راه خانه را گز می‌کنی. خیابان همان خیابان است، بلوار همان بلوار. اما یک چیزی سر جایش نیست. نه انگار خیلی چیزها سر جایشان نیستند! تندوتند تصاویر روزهای گذشته را در ذهنت مرور می‌کنی. با تصویری که امروز داری از بلوار شهید بهشتی می‌بینی، همان مسیر هر روز، همان سه‌راه 22بهمن بسمت گاراژ، بله با تصویر هر روز فرق می‌کند. امروز هیچ‌کدام از درخت‌های بلوار سر جایشان نیستند! اما دیروز که رد شده بودی، بی‌محابا، آری همان دیروز دیده بودی که دارند دورتا دور درختان را چاله می‌کنند. مثل قالبی که بخواهند با آن درخت را ریشه‌کن کنند. ناگهان یاد پروژه دوست‌نداشتنی‌ای می‌افتی که مدت‌هاست گلوی شهر تو را سخت می‌فشارد. راه نفسش را بند آورده است. آخرش هم معلوم نشد آن کارشناسی‌های بی‌اساسی که تشخیص داده بود می‌شود در این مسیر مونوریل احداث کرد و بعدها فهمیدند که بهتر است قطار سبک شهری بسازند، کجا رفت؟ حالا قرار است جای خالی این درخت‌ها، به پایه‌های سیمانی مونوریل داده شود. قلبت فشرده می‌شود. کاش دیروز در فکر غرق نبود، کاش رفته بودی نزدیک‌تر و فریاد کشیده بودی: «آهای آدم‌ها! پس‌فردا روز درخت‌کاری است! دارید با شهرمان چه می‌کنید؟ خوب که فکر می‌کنی می‌بینی اگر دیروز هم فریاد کشیده بودی، کاری از دستت برنمی‌آمد، لابد یک کارشناس می‌آمد جلویت سبز می‌شد و می‌‌گفت: «این کار کارشناسی شده، نگران نباشید، درخت‌ها در صحت کامل به جایی دیگر منتقل می‌شوند». و تو هم لبخند می‌زدی و با بغضی که در گلویت بود می‌گفتی: «مراقب درختانمان باشید، دلم برایشان تنگ می‌شود...»
تنها سه روز مانده به روز درخت‌کاری، شهرداری کرمانشاه بیکار نماند و به‌بهانه عبور ریل منوریل، درختان زیبا و کهن بلوار شهید بهشتی را از ریشه درآورد. البته این ریشه‌کنی درختان، در ظاهر با احتیاط همراه بود. کارگران شهرداری ابتدا زمین اطراف درختان را گود کرده و تا بعد از آن، درختان را با ریشه از زمین بیرون آورند و جای دیگر آنها را دوباره در زمین بکارند، اما کارشناسان بر این باورند که این درخت‌ها درصورتی‌که با ماشین مخصوص از ریشه بیرون آورده نشوند و سریع ریشه آنها در حفاظ مخصوص قرار داده نشوند، بخش اعظم ریشه خود را از دست خواهند داد و این اقدام شهرداری تنها ظاهرسازی است. طبق اصول درخت باغبانی، جابجایی درخت باید پیش از بهار و هنگامی‌که درخت هنوز در خواب زمستانی است انجام شود. اما جابجایی باید با ماشین مخصوص انجام شود. در غیر این صورت احتمال آسیب جبران‌ناپذیر به درخت وجود دارد. غیر از نگهداری هنگام جابجایی، نکته مهم‌تر انتخاب مکان جدید برای انتقال درخت است. مکانی که طبق اصول باغبانی از پیش آماده شده. متاسفانه تلاش‌های خبرنگار شرق برای گفت‌وگو با مسئولان شهرداری بی‌نتیجه ماند.مردی که حدود ۵۰ سال سن دارد و خود را باغدار معرفی می‌کند، با افسوس از کنار جای خالی درختان رد می‌شود : «امکان ندارد که آن درخت‌ها زنده بمانند. حالا شاید اگر یکماه پیش آنها را از ریشه بیرون می‌آوردند و زود ریشه آنها را با نایلون می‌پوشاندند، دوباره سبز می‌شدند ولی الان که از خواب بیدار شده‌اند و جوانه زده‌اند، اصلا امکان ندارد که دوباره سبز شوند. این‌هم که نشان می‌دهند دارند با ریشه درخت‌ها را درمی‌آورند بخاطر این است که خودشان را دلسوز نشان دهند.خدا برایشان نسازد اگر این درخت‌ها دوباره سبز نشوند. وجدانن باید به شهرداری بگویی خسته نباشی. نزدیک روز درخت‌کاری چند درخت را قطع کردی؟»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.