يك روز دودهگيري 60هزار تومان
ساعت 2 بعدازظهر بهدنبال خانهای در حوالی چهارراه وکیلآقا میگردد و برای پیدا کردن آدرس خانه، مدام به موبایل صاحبخانه زنگ میزند. شانس میآورد که خانه را پیدا میکند چون حالا دیگر شارژ 2000تومانیاش هم تمام شده است. بعد از حالواحوالی بسیار کوتاه، توالت و حمام و آشپزخانه به او معرفی میشود. دستکشهایی را که صاحبخانه به او میدهد ميگيرد و شروع میکند. سیم ظرفشویی میخواهد و شروع به شستن پشت یخچال میکند. پچپچهای افراد خانه به گوش میرسد که مدام یادآوری میکنند که کمد را قفل کنیم و طلاها را جای امنی بگذاریم. کلماتی است که شنیدن آن باعث میشود گلی خانم با فشار محکمتری طبقات داخل یخچال را بشوید.
مشغول شستن چربیهای روی گاز است که با شویندهای قوی هم به سختی پاک میشوند، متولد 1358 است و از 16 سالگی ازدواج کرده و دو دختر و دو پسر دارد. میگوید: «پسر کوچکم در مدرسه آخر همین خیابان درس میخواند. دیشب از ترس اینکه نکند خانهای که من قرار است در آن کار کنم، خانه همکلاسیهایش باشد، تا صبح نخوابید». با خنده تلخ میگوید: «شوهرم بیوه است در خانه، بیغیرت است، برعکس پدرم، ده تا بچه بودیم اما تا لحظهای که پدرم مُرد کار میکرد و خرج تکتکمان را میداد.»
گلی خانوم برای هرساعت کار طبق قرارداد شرکتی که در آن کار میکند، 5 هزارتومن میگیرد. صاحبخانه با لطفی که از قدیم به او دارد با گفتن «دست مزد جدا، بخشش جدا» پاکت دیگری به عنوان عیدی به گلی خانوم میدهد.
کیلومترها آنطرفتر، خیابان نوبهار، اینجا منزل خانم امیری است. زنی بازنشسته که بهعلت مشغلههای فراوان از ایامی که مشغول کار بوده تاکنون، دم عید که میشده یا موقع مهمانیهای بزرگ، کارگری را به خانه میآورده تا در انجام کارهای خانه به او یاری برساند. یکی از آنها چندسالی است که در خانه مادرش و سپس در خانه خود او مشغول به کار است. در تمام مراسمخانوادگی آنها هم حضور دارد. برای صاحبخانه دعای خیر میکند و میگوید: «دو میلیون پول پیش برای کرایه خانه میخواستم که خانم امیری به من اعتماد کرد و آن دو میلیون را به من قرض داد. با جمع کردن 50 هزار تومنهایی که خود او به من میداد و من حتی پولها را با خودم به منزل نمیبردم و در زیر پیشخوان همان خانه میگذاشتم، و با خوشقولی توانستم قرض خودم را پاک کنم». خانم امیری از اعتماد خود به این شخص سخن میگوید و معتقد است که اگرچه کارگرانی هستند که اعتماد آدم را سلب میکنند اما دلیل نمیشود به همه بیاعتماد بود و اگر شناخت باشد بهتدریج این آدمهای خوب به دیگران هم معرفی میشوند. طبق اعلامی که از سوی شرکتهای خدمات نظافتی ارائه میشود، هزینه نظافت منزل برای 8 ساعت 50 هزار تومان
است که با این رقم با دیوارشویی به 60 هزار تومان افزایش مییابد. اما مشخص نیست که چه نهادی بر نحوه عملکرد کیفی این مؤسسات، نرخهای ارائه شده و نحوه بکارگیری نیروی انسانی آنها نظارت دارد و مسئولیت عواقب احتمالی آن بر عهده کیست؟
یکی دیگر از شرکتهای نظافتی با بیان اینکه برنامه کاری نیروهای خدماتی این شرکت تا پایان اسفند ماه سال جاری پر شده است، میگوید: «برای تمیز کردن منزل نرخ 65 هزار تومان به ازای هر 8 ساعت کار اخذ میشود که اگر به درخواست مشتری نیروی خدماتی خانم اعزام شود، اموری از قبیل نظافت دیوار و شیشه براساس مقررات شرکت انجام نخواهد شد. او با اشاره به اینکه هزینه جابهجایی اثاثیه منزل و شستن سقف به صورت مجزا و معادل 65 هزار تومان محاسبه میشود، میافزاید:« هزینه جابهجایی اثاثیه منزل به ازای هر سه ساعت 35 هزار تومان و هزینه شستوشوی سقف 12 تا 15 هزار تومان در هر ساعت تعیین شده است. همچنین هزینه دریافتی برای دیوارشویی که فقط توسط کارگران مرد انجام میشود نیز به تنهایی 70 هزار تومان است».در همین رابطه یکی از مشتریان دریافتکننده خدمات نظافتی منازل به تجربه سال گذشته خود اشاره میکند و میگوید:« پارسال کارگر تمیزکاری که برای نظافت و خانهتکانی به منزلم آمده بود، با بیدقتی در شستوشوی موکت یکی از اتاقها، موجب آسیب وسایل چوبیام شد». او با گلهمندی از اینکه شرکت مربوطه هیچ مسئولیتی را در مورد این خسارت برعهده نگرفت، ادامه
میدهد: «زمانیکه موضوع را با مسئول شرکت خدماتی مربوطه درمیان گذاشتم، او پیشآمدن اتفاق را امری عادی تلقی کرد که شاید برای خودش هم اتفاق بیافتد. او گفت اگر در جریان نظافت منزل به وسیلهای آسیب وارد شود، مشتری و صاحبمنزل باید درک کند که کارگر با او دشمنی و پدرکشتگی نداشته است! او همچنین مدعی شد که با استخدام کارگرهای متعهد و آموزشدیده سعی در کاهش میزان بروز چنین اتفاقاتی دارند اما درصورت بروز نیز شرکت خسارت آن را جبران نخواهد کرد».
این لحن صریح که بابت درست عمل نکردن کارگر تمیزکار خسارتی به مشتریان پرداخت نمیشود به معنای آنست که هیچ نظارتی بر شرکتهای خدماتی منزل نیست چراکه به نظر میرسد این صنف هیچ اتحادیهای ندارد.
گفتنی است پلیس آگاهی ناجا در قالب اطلاعیهای هشدارهایی نوروزی را درباره استفاده از کارگران خدماتی ارائه کرده است. در این هشدارها آمده است که کارگرانی را استخدام کنید که نسبت به آنها شناخت کافی دارید یا اینکه فرد مورد نظر از محله خود شما باشد و سالها برای ساکنان محل کار کند، همچنین کارگر باید از شرکتهای معتبر معرفی شده باشد. شهروندان توجه داشته باشند در زمان حضور کارگران از در اختیار گذاشتن کلیدهای منزل و نیز در دسترس قرار دادن وسایل و اشیا قیمتی جدا خودداری کنند. در ادامه این هشدارها آمده است که محل نگهداری اشیا قیمتی باید در جایی باشد که کارگران در حین نظافت منزل متوجه محل آن نشوند. شهروندان از بیان نکات و مسائل ریز زندگی خود نزد کارگران جدا خودداری کنند زیرا افشای این مسایل، این احتمال را بهوجود میآورد تا کارگر از آن به عنوان حربهای در نزد بقیه افراد خانواده استفاده کند. در طول زمان حضور کارگران در منزل ساکنان خانه شخصا حضور داشته و بر کارکردن آنها نظارت کنند چراکه گاهی اوقات سارقان در پوشش کارگران خدماتی وارد منزل و از محل نگهداری اشیا قیمتی مطلع شده و در یک فرصت مناسب اقدام به سرقت میکنند. این
هشدارها برای افرادی که در لباس کارگر به خانه میآیند شاید مفید باشد، اما همواره دلهای نازک و دستهای پاکی مثل دل و دست گلی خانوم را میشکند و میتواند خاطر او را برای یک عمر مکدر کند. بااینهمه در روزگاری که آمارها حکایت از روشهای نوینی برای وارد شدن به منازل و سرقت و باجگیری میکند، چارهای جز رعایت هشدارهای امنیتی نیست و به شهروندان توصیه میشود بدون شناخت به کسی اعتماد نکنند.
ساعت 2 بعدازظهر بهدنبال خانهای در حوالی چهارراه وکیلآقا میگردد و برای پیدا کردن آدرس خانه، مدام به موبایل صاحبخانه زنگ میزند. شانس میآورد که خانه را پیدا میکند چون حالا دیگر شارژ 2000تومانیاش هم تمام شده است. بعد از حالواحوالی بسیار کوتاه، توالت و حمام و آشپزخانه به او معرفی میشود. دستکشهایی را که صاحبخانه به او میدهد ميگيرد و شروع میکند. سیم ظرفشویی میخواهد و شروع به شستن پشت یخچال میکند. پچپچهای افراد خانه به گوش میرسد که مدام یادآوری میکنند که کمد را قفل کنیم و طلاها را جای امنی بگذاریم. کلماتی است که شنیدن آن باعث میشود گلی خانم با فشار محکمتری طبقات داخل یخچال را بشوید.
مشغول شستن چربیهای روی گاز است که با شویندهای قوی هم به سختی پاک میشوند، متولد 1358 است و از 16 سالگی ازدواج کرده و دو دختر و دو پسر دارد. میگوید: «پسر کوچکم در مدرسه آخر همین خیابان درس میخواند. دیشب از ترس اینکه نکند خانهای که من قرار است در آن کار کنم، خانه همکلاسیهایش باشد، تا صبح نخوابید». با خنده تلخ میگوید: «شوهرم بیوه است در خانه، بیغیرت است، برعکس پدرم، ده تا بچه بودیم اما تا لحظهای که پدرم مُرد کار میکرد و خرج تکتکمان را میداد.»
گلی خانوم برای هرساعت کار طبق قرارداد شرکتی که در آن کار میکند، 5 هزارتومن میگیرد. صاحبخانه با لطفی که از قدیم به او دارد با گفتن «دست مزد جدا، بخشش جدا» پاکت دیگری به عنوان عیدی به گلی خانوم میدهد.
کیلومترها آنطرفتر، خیابان نوبهار، اینجا منزل خانم امیری است. زنی بازنشسته که بهعلت مشغلههای فراوان از ایامی که مشغول کار بوده تاکنون، دم عید که میشده یا موقع مهمانیهای بزرگ، کارگری را به خانه میآورده تا در انجام کارهای خانه به او یاری برساند. یکی از آنها چندسالی است که در خانه مادرش و سپس در خانه خود او مشغول به کار است. در تمام مراسمخانوادگی آنها هم حضور دارد. برای صاحبخانه دعای خیر میکند و میگوید: «دو میلیون پول پیش برای کرایه خانه میخواستم که خانم امیری به من اعتماد کرد و آن دو میلیون را به من قرض داد. با جمع کردن 50 هزار تومنهایی که خود او به من میداد و من حتی پولها را با خودم به منزل نمیبردم و در زیر پیشخوان همان خانه میگذاشتم، و با خوشقولی توانستم قرض خودم را پاک کنم». خانم امیری از اعتماد خود به این شخص سخن میگوید و معتقد است که اگرچه کارگرانی هستند که اعتماد آدم را سلب میکنند اما دلیل نمیشود به همه بیاعتماد بود و اگر شناخت باشد بهتدریج این آدمهای خوب به دیگران هم معرفی میشوند. طبق اعلامی که از سوی شرکتهای خدمات نظافتی ارائه میشود، هزینه نظافت منزل برای 8 ساعت 50 هزار تومان
است که با این رقم با دیوارشویی به 60 هزار تومان افزایش مییابد. اما مشخص نیست که چه نهادی بر نحوه عملکرد کیفی این مؤسسات، نرخهای ارائه شده و نحوه بکارگیری نیروی انسانی آنها نظارت دارد و مسئولیت عواقب احتمالی آن بر عهده کیست؟
یکی دیگر از شرکتهای نظافتی با بیان اینکه برنامه کاری نیروهای خدماتی این شرکت تا پایان اسفند ماه سال جاری پر شده است، میگوید: «برای تمیز کردن منزل نرخ 65 هزار تومان به ازای هر 8 ساعت کار اخذ میشود که اگر به درخواست مشتری نیروی خدماتی خانم اعزام شود، اموری از قبیل نظافت دیوار و شیشه براساس مقررات شرکت انجام نخواهد شد. او با اشاره به اینکه هزینه جابهجایی اثاثیه منزل و شستن سقف به صورت مجزا و معادل 65 هزار تومان محاسبه میشود، میافزاید:« هزینه جابهجایی اثاثیه منزل به ازای هر سه ساعت 35 هزار تومان و هزینه شستوشوی سقف 12 تا 15 هزار تومان در هر ساعت تعیین شده است. همچنین هزینه دریافتی برای دیوارشویی که فقط توسط کارگران مرد انجام میشود نیز به تنهایی 70 هزار تومان است».در همین رابطه یکی از مشتریان دریافتکننده خدمات نظافتی منازل به تجربه سال گذشته خود اشاره میکند و میگوید:« پارسال کارگر تمیزکاری که برای نظافت و خانهتکانی به منزلم آمده بود، با بیدقتی در شستوشوی موکت یکی از اتاقها، موجب آسیب وسایل چوبیام شد». او با گلهمندی از اینکه شرکت مربوطه هیچ مسئولیتی را در مورد این خسارت برعهده نگرفت، ادامه
میدهد: «زمانیکه موضوع را با مسئول شرکت خدماتی مربوطه درمیان گذاشتم، او پیشآمدن اتفاق را امری عادی تلقی کرد که شاید برای خودش هم اتفاق بیافتد. او گفت اگر در جریان نظافت منزل به وسیلهای آسیب وارد شود، مشتری و صاحبمنزل باید درک کند که کارگر با او دشمنی و پدرکشتگی نداشته است! او همچنین مدعی شد که با استخدام کارگرهای متعهد و آموزشدیده سعی در کاهش میزان بروز چنین اتفاقاتی دارند اما درصورت بروز نیز شرکت خسارت آن را جبران نخواهد کرد».
این لحن صریح که بابت درست عمل نکردن کارگر تمیزکار خسارتی به مشتریان پرداخت نمیشود به معنای آنست که هیچ نظارتی بر شرکتهای خدماتی منزل نیست چراکه به نظر میرسد این صنف هیچ اتحادیهای ندارد.
گفتنی است پلیس آگاهی ناجا در قالب اطلاعیهای هشدارهایی نوروزی را درباره استفاده از کارگران خدماتی ارائه کرده است. در این هشدارها آمده است که کارگرانی را استخدام کنید که نسبت به آنها شناخت کافی دارید یا اینکه فرد مورد نظر از محله خود شما باشد و سالها برای ساکنان محل کار کند، همچنین کارگر باید از شرکتهای معتبر معرفی شده باشد. شهروندان توجه داشته باشند در زمان حضور کارگران از در اختیار گذاشتن کلیدهای منزل و نیز در دسترس قرار دادن وسایل و اشیا قیمتی جدا خودداری کنند. در ادامه این هشدارها آمده است که محل نگهداری اشیا قیمتی باید در جایی باشد که کارگران در حین نظافت منزل متوجه محل آن نشوند. شهروندان از بیان نکات و مسائل ریز زندگی خود نزد کارگران جدا خودداری کنند زیرا افشای این مسایل، این احتمال را بهوجود میآورد تا کارگر از آن به عنوان حربهای در نزد بقیه افراد خانواده استفاده کند. در طول زمان حضور کارگران در منزل ساکنان خانه شخصا حضور داشته و بر کارکردن آنها نظارت کنند چراکه گاهی اوقات سارقان در پوشش کارگران خدماتی وارد منزل و از محل نگهداری اشیا قیمتی مطلع شده و در یک فرصت مناسب اقدام به سرقت میکنند. این
هشدارها برای افرادی که در لباس کارگر به خانه میآیند شاید مفید باشد، اما همواره دلهای نازک و دستهای پاکی مثل دل و دست گلی خانوم را میشکند و میتواند خاطر او را برای یک عمر مکدر کند. بااینهمه در روزگاری که آمارها حکایت از روشهای نوینی برای وارد شدن به منازل و سرقت و باجگیری میکند، چارهای جز رعایت هشدارهای امنیتی نیست و به شهروندان توصیه میشود بدون شناخت به کسی اعتماد نکنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.