|

دیواري براي مهربانی

شهريار كريمي

بید مجنون از پشت دیوار بلند مهربان که از حسرت ریزش لباس سبزی که از برگها به تن داشت، اکنون به خوابی عمیق فرو رفته است و هفت پادشاه و داستان‌های هزار و یک شب شهرزاد را در خواب می بیند. داستان مهربانی های مردمام قدیم شهر در خواب این درخت پیر، اکنون به موازات رویدادی دلنشین از شکم قرن بی‌عاطفه و عاری از مهم به شکل دیواری مهربان متولد شده است. دیوار مهربانی فرزند ناخلف قرن سرما و سرکشی حالا پس از تولدش رفته رفته در اینجا رشد کرده و سینه خیز و چهارقاپی در مقابل دیدگان متعجب مردم شهر، با عشوه های کودکانه اش به راه افتاد و لبخند شادی را بر صورت مردم نقاشی کرده است. دیواری که جوانان و مسن‌ترها را برای تزیین این دیوار با لباس‌هایی از مهر کنار هم گرد آورده است جوانی خوش سیما با لبخندی که بر لب دارد، با پله فلزی دوسویه از راه می‌رسد و جوانی دیگر که دو پلاکارد قرمز رنگ با خود می‌آورد. آنکه قدی بلندتر از دیگری دارد با سور و شوق وصف‌ناشدنی از پله فلزی بالا می‌رود و با دریل سوراخ‌هایی بر دیوار ایجاد می‌کندو سپس با همکاری هم هر دو پلاکارد را بر دیوار نصب می‌کند. روی یکی از پلاکاردها نوشته شده است: «دیوار مهربانی» و بر پلاکارد دیگر نوشته شده است: «نیاز نداری بذار، نیاز داری بردار». پس از نصب پلاکاردها تعداد زیادی از مردم شهر که گویی از قبل از افتتاح این دیوار مهربانی مطلع شده اند به سمت دیوار که د حاشیه میدان رفعتیه واقع است می آیند و بر چوب‌رخت‌هایی که بر دیوار نصب شده است، لباس‌هایی می‌آویزند که خوشبختانه از کیفیت لازم برخوردار هستند. تعداد دیگری از مردم که ظاهرا آنها و طرظ نگاهشان به دیوار بیانگر نیازمند بودن آنها است، لباس‌ها را مثل بوتیک از نظر می‌گذرانند و از میان آنها لباس و گاهی کفش برمی‌دارند. جوانی که خود را کارگر معرف می‌کند خود را به جمعی که در حال گفت‌وگو هستند نزدیک می‌کند و از آنها می‌پرسد: «ببخشید من می‌توانم از این لباس‌ها بردارم؟» دیگری به او پاسخ می‌دهد: «اگر لازم داری ببر». کارگر جوان پس از کسب اجازه با خوشحالی به طرف دیوار می رود و با دقت از بین لباس‌های نصب شده در دیوار، چند لباس بر میدارد و به آهستگی از دیوار دور می‌شود. جمعیت رفته رفته بیشتر می شود. خبرنگاران یکی پس از دیگری از راه می‌رسند و عکاس‌ها با دقت مشغول عکسبرداری می‌شوند و با شناسایی چهره‌های برجسته، تصویر آنها را به حافظه دوربین‌های خود می‌سپارند. در میان جمعیت اندک افرادی به شکل مودبانه از عکاس‌ها درخواست می‌کنند که از آنها عکس نگیرند و آنها هم با گفتن کلمه «چشم» زاویه دوربینهای خود را تغییر می‌دهند. تعداد‌ی از رانندگان خودروهای گذری با مشاهده دیوار و جمعیت گردآمده پیرامون آن، ناگهان توقف می کنند و همین امر باعث ایجاد ترافیک در خیابان مجاور دیوار مهربانی می‌شود. مردی حدود چهل ساله به‌همراه همسر و دختر خردسالش از فاصله پنجاه متری نظاره‌گر دیوار شده بود و مردی با تردید خاصی به دیوار نگاه می‌کرد گویا ندایی از درون او را به نزدیک شدن به دیوار می‌خواند و ندایی دیگر او را از نزدیک شدن به دیوار منصرف می‌کرد. لباس‌های تن این خانواده نیازمند و آبرومند، مندرس اما مرتب بود. دخترک بازیگوش و زیبای آن‌ها با موهای طلایی زیبا که آن را به دستان باد آخرین روز پاییز سپرده بود، با نوازش باد می‌رقصید و با عشوه‌های کودکانه‌اش به پدرش پی‌درپی می‌گفت: «بابا جان برویم دیگر، من خیلی سردم است». مادر دختر با دستش خاک گوشه مانتو مشکی رنگش را می‌تکاند و سپس به همسرش شهامت جلو رفتن می‌دهد و می‌گوید: «نگاه کن آن‌ها هم دارند لباس برمی‌دارند؛ دست نسیم را بگیر و برو. من همینجا منتظر می‌شوم تا شما برگردید». مرد اما تصمیم خود را می‌گیرد و با اندوه به همسرش می‌گوید: «نه به درد نمی‌خورند. سر برج اگر حقوقم را دادند لباس نو برایش می‌خرم». سپس با کوله‌باری از غم دست دخترک زیبایش را می‌گیرد و از دیوار دور می‌شوند. در کنار دیوار زنی که پالتو شیک و گران‌قیمتی پوشیده به‌همراه پسرش که او هم ظاهر مرتب و شیک‌پوشی دارد، تندتند تعدادی لباس بر تن می‌کند و تعدادی لباس روی هم می‌چیند و از روی دیوار برمی‌دارد. بسمت لباس‌های دیگر می‌رود که با اعتراض بانیان دیوار مواجه می‌شود. سپس لباس‌هایی را که روی هم انباشته را بر می‌دارد و می‌رود. دقایقی نمی‌گذرد که با دست خالی با یک زن و دو بچه دیگر باز می آید به سمت دیوار و دوباره به انتخاب کردن لباس مشغول می‌شود. مردی میانسال که متوجه زیاده‌روی آن‌ها می‌شود و با لحنی ناصحانه نزدیک می‌شودو می‌گوید: «خانم چقدر لباس برمی‌دارید؟ بگذارید افراد نیازمند استفاده کنند». زن نگاهی به او می‌اندازد و با بی‌احترامی جواب می‌دهد: «مگه مال باباته؟» مرد میانسال خود را جمع‌وجور می‌کند و آهسته از او دور می‌شود. معتادی سیه چرده که کلاه سفید بر سر و کفش سفید به پا دارد، تعدادی لباس برمی‌دارد و به طرف نرده‌های فلزی خودپرداز بانکی که کمی پایین‌تر است می‌رود. لباس‌ها را به آن می‌آویزد و دوباره به دیوار نزدیک می‌شود.
دیوار مهربانی کرمانشاه از شي يلدا در حاشیه میدان رفعتیه با حضور چهره‌هایی از شورای اسلامی شهر، استانداری و اصحاب رسانه و جمعی از دانشجویان و مردم خیر و انسان‌دوست کرمانشاه افتتاح شد. ديوار ديگري نيز در حاشيه ميدان غدير برپا شده خودجوش بودن این حرکت در بعدازظهری سرد و حضور پررنگ اقشار مختلف مردم در کنار آن، گرمای خاصی به این حرکت انسان‌دوستانه داده بود. به نظر می‌رسد که ایجاد یک دیوار مهربانی در کلان‌شهر کرمانشاه نسبت به تعداد زیاد شهرک‌های اطراف آن، تاثیر چندانی در زدودن چهره فقر در کرمانشاه نداشته باشد اما این حرکت خودجوش می‌تواند نقطه‌عطفی در پیدایش حرکت‌ها خیرخواهانه سازمان‌یافته و بزرگ‌تری در استان باشد تا زندگی خانواده‌های بی‌بضاعت را تحت تاثیر قرار دهد.
غلامرضا نوری علا مدیر مسوول هفته نامه نقدحال که نقش مهمی در افتتاح این دیوار داشته درباره لزوم تشکیل دیوارهای اینچنینی به شرق می‌گوید: «شیخ ابوسعید ابوالخیر یک روز روی منبر رفته بود و صف خیلی شلوغ بود. به نحوی که تعدادی از مردم داخل حیاط اساده بودند. یک نفر از انتهای صف با صدای بلند گفت: «خدا رحمت کند آنکس را که یک قدم رو به جلو بردارد. شما این حرکت خودجوش را به یک قدم رو به جلو تعبیر کنید. این حرکت نمادین است و همه ما می‌دانیم که خیلی عمیق نیست. اما نمادی است از دل‌های مهربان این آدم‌ها که در اینجا جمع شدند و همین خوب است و چه بسا افتتاح این دیوار باعث افتتاح دیوارهای دوم و سوم و هزارم شود». جوانی 25ساله که از تلاش مردم در ایجاد این دیوار، خوشحال به نظر می رسد می گوید: «حرکت، حرکت قشنگی است. این اولین دیوار مهربانی کرمانشاه است و امیدوارم آخرین دیوار نباشد».اما یک خانم جوان که دوربینش مشغول عکاسی از جمعیت و دیوار است می‌گوید: «نمی‌دانم چرا این جرکت به نظر من تصنعی است. می‌دانید چرا؟ چون هرکدام از این آدم‌ها که به دیوار لباس آویزان می‌کنند، دست‌کم یکی دو خانواده فقیر در اطرافیان خود سراغ دارند که آبرومند هم هستند. می‌توانند این لباس‌ها را به آن‌ها بدهند. اما کسانی که از اینجا لباس بر می‌دارند به نظر من نیاز ندارند و یا بیش از حد نیاز خود بر می‌دارند».
-----------------------------------------

اولین دیوار مهربانی کرمانشاه در آخرین روز پاییز در میدان رفعتیه افتتاح شد. دیری نپایید که دومین و سومین و چندمین هم افتتاح شد. حالا شهرمان پنج دیوار مهربانی دارد. رفعتیه، نوبهار، ترمینال1، پل چوبی و میدان غدیر. دیوارهایی که اگرچه در روزهای نخست پراستقبال، اما حالا کمی سوت و کور بنظر می آیند و وقتی از کنار آن گذر می‌کنی، لباس‌ها فراوان و مشتری‌ها اندک‌اند. مهربانی این روزهای مردم کرمانشاه تنها به هدیه دادن لباس ختم نمی‌شود. چند روزی است که دیوار مهربانی رفعتیه، حالا یخچال مهربانی هم دارد. یخچالی که در آن مواد غذایی از قبیل روغن، گوشت مرغ، پنیر، ماست، میوه و ماکارونی و اقلام دیگر به چشم می‌خورد. اینجا زمستان است. هوا اگرچه سرد، دل‌های نیازمندان اما شاید کمی گرم‌تر از پیش.

بید مجنون از پشت دیوار بلند مهربان که از حسرت ریزش لباس سبزی که از برگها به تن داشت، اکنون به خوابی عمیق فرو رفته است و هفت پادشاه و داستان‌های هزار و یک شب شهرزاد را در خواب می بیند. داستان مهربانی های مردمام قدیم شهر در خواب این درخت پیر، اکنون به موازات رویدادی دلنشین از شکم قرن بی‌عاطفه و عاری از مهم به شکل دیواری مهربان متولد شده است. دیوار مهربانی فرزند ناخلف قرن سرما و سرکشی حالا پس از تولدش رفته رفته در اینجا رشد کرده و سینه خیز و چهارقاپی در مقابل دیدگان متعجب مردم شهر، با عشوه های کودکانه اش به راه افتاد و لبخند شادی را بر صورت مردم نقاشی کرده است. دیواری که جوانان و مسن‌ترها را برای تزیین این دیوار با لباس‌هایی از مهر کنار هم گرد آورده است جوانی خوش سیما با لبخندی که بر لب دارد، با پله فلزی دوسویه از راه می‌رسد و جوانی دیگر که دو پلاکارد قرمز رنگ با خود می‌آورد. آنکه قدی بلندتر از دیگری دارد با سور و شوق وصف‌ناشدنی از پله فلزی بالا می‌رود و با دریل سوراخ‌هایی بر دیوار ایجاد می‌کندو سپس با همکاری هم هر دو پلاکارد را بر دیوار نصب می‌کند. روی یکی از پلاکاردها نوشته شده است: «دیوار مهربانی» و بر پلاکارد دیگر نوشته شده است: «نیاز نداری بذار، نیاز داری بردار». پس از نصب پلاکاردها تعداد زیادی از مردم شهر که گویی از قبل از افتتاح این دیوار مهربانی مطلع شده اند به سمت دیوار که د حاشیه میدان رفعتیه واقع است می آیند و بر چوب‌رخت‌هایی که بر دیوار نصب شده است، لباس‌هایی می‌آویزند که خوشبختانه از کیفیت لازم برخوردار هستند. تعداد دیگری از مردم که ظاهرا آنها و طرظ نگاهشان به دیوار بیانگر نیازمند بودن آنها است، لباس‌ها را مثل بوتیک از نظر می‌گذرانند و از میان آنها لباس و گاهی کفش برمی‌دارند. جوانی که خود را کارگر معرف می‌کند خود را به جمعی که در حال گفت‌وگو هستند نزدیک می‌کند و از آنها می‌پرسد: «ببخشید من می‌توانم از این لباس‌ها بردارم؟» دیگری به او پاسخ می‌دهد: «اگر لازم داری ببر». کارگر جوان پس از کسب اجازه با خوشحالی به طرف دیوار می رود و با دقت از بین لباس‌های نصب شده در دیوار، چند لباس بر میدارد و به آهستگی از دیوار دور می‌شود. جمعیت رفته رفته بیشتر می شود. خبرنگاران یکی پس از دیگری از راه می‌رسند و عکاس‌ها با دقت مشغول عکسبرداری می‌شوند و با شناسایی چهره‌های برجسته، تصویر آنها را به حافظه دوربین‌های خود می‌سپارند. در میان جمعیت اندک افرادی به شکل مودبانه از عکاس‌ها درخواست می‌کنند که از آنها عکس نگیرند و آنها هم با گفتن کلمه «چشم» زاویه دوربینهای خود را تغییر می‌دهند. تعداد‌ی از رانندگان خودروهای گذری با مشاهده دیوار و جمعیت گردآمده پیرامون آن، ناگهان توقف می کنند و همین امر باعث ایجاد ترافیک در خیابان مجاور دیوار مهربانی می‌شود. مردی حدود چهل ساله به‌همراه همسر و دختر خردسالش از فاصله پنجاه متری نظاره‌گر دیوار شده بود و مردی با تردید خاصی به دیوار نگاه می‌کرد گویا ندایی از درون او را به نزدیک شدن به دیوار می‌خواند و ندایی دیگر او را از نزدیک شدن به دیوار منصرف می‌کرد. لباس‌های تن این خانواده نیازمند و آبرومند، مندرس اما مرتب بود. دخترک بازیگوش و زیبای آن‌ها با موهای طلایی زیبا که آن را به دستان باد آخرین روز پاییز سپرده بود، با نوازش باد می‌رقصید و با عشوه‌های کودکانه‌اش به پدرش پی‌درپی می‌گفت: «بابا جان برویم دیگر، من خیلی سردم است». مادر دختر با دستش خاک گوشه مانتو مشکی رنگش را می‌تکاند و سپس به همسرش شهامت جلو رفتن می‌دهد و می‌گوید: «نگاه کن آن‌ها هم دارند لباس برمی‌دارند؛ دست نسیم را بگیر و برو. من همینجا منتظر می‌شوم تا شما برگردید». مرد اما تصمیم خود را می‌گیرد و با اندوه به همسرش می‌گوید: «نه به درد نمی‌خورند. سر برج اگر حقوقم را دادند لباس نو برایش می‌خرم». سپس با کوله‌باری از غم دست دخترک زیبایش را می‌گیرد و از دیوار دور می‌شوند. در کنار دیوار زنی که پالتو شیک و گران‌قیمتی پوشیده به‌همراه پسرش که او هم ظاهر مرتب و شیک‌پوشی دارد، تندتند تعدادی لباس بر تن می‌کند و تعدادی لباس روی هم می‌چیند و از روی دیوار برمی‌دارد. بسمت لباس‌های دیگر می‌رود که با اعتراض بانیان دیوار مواجه می‌شود. سپس لباس‌هایی را که روی هم انباشته را بر می‌دارد و می‌رود. دقایقی نمی‌گذرد که با دست خالی با یک زن و دو بچه دیگر باز می آید به سمت دیوار و دوباره به انتخاب کردن لباس مشغول می‌شود. مردی میانسال که متوجه زیاده‌روی آن‌ها می‌شود و با لحنی ناصحانه نزدیک می‌شودو می‌گوید: «خانم چقدر لباس برمی‌دارید؟ بگذارید افراد نیازمند استفاده کنند». زن نگاهی به او می‌اندازد و با بی‌احترامی جواب می‌دهد: «مگه مال باباته؟» مرد میانسال خود را جمع‌وجور می‌کند و آهسته از او دور می‌شود. معتادی سیه چرده که کلاه سفید بر سر و کفش سفید به پا دارد، تعدادی لباس برمی‌دارد و به طرف نرده‌های فلزی خودپرداز بانکی که کمی پایین‌تر است می‌رود. لباس‌ها را به آن می‌آویزد و دوباره به دیوار نزدیک می‌شود.
دیوار مهربانی کرمانشاه از شي يلدا در حاشیه میدان رفعتیه با حضور چهره‌هایی از شورای اسلامی شهر، استانداری و اصحاب رسانه و جمعی از دانشجویان و مردم خیر و انسان‌دوست کرمانشاه افتتاح شد. ديوار ديگري نيز در حاشيه ميدان غدير برپا شده خودجوش بودن این حرکت در بعدازظهری سرد و حضور پررنگ اقشار مختلف مردم در کنار آن، گرمای خاصی به این حرکت انسان‌دوستانه داده بود. به نظر می‌رسد که ایجاد یک دیوار مهربانی در کلان‌شهر کرمانشاه نسبت به تعداد زیاد شهرک‌های اطراف آن، تاثیر چندانی در زدودن چهره فقر در کرمانشاه نداشته باشد اما این حرکت خودجوش می‌تواند نقطه‌عطفی در پیدایش حرکت‌ها خیرخواهانه سازمان‌یافته و بزرگ‌تری در استان باشد تا زندگی خانواده‌های بی‌بضاعت را تحت تاثیر قرار دهد.
غلامرضا نوری علا مدیر مسوول هفته نامه نقدحال که نقش مهمی در افتتاح این دیوار داشته درباره لزوم تشکیل دیوارهای اینچنینی به شرق می‌گوید: «شیخ ابوسعید ابوالخیر یک روز روی منبر رفته بود و صف خیلی شلوغ بود. به نحوی که تعدادی از مردم داخل حیاط اساده بودند. یک نفر از انتهای صف با صدای بلند گفت: «خدا رحمت کند آنکس را که یک قدم رو به جلو بردارد. شما این حرکت خودجوش را به یک قدم رو به جلو تعبیر کنید. این حرکت نمادین است و همه ما می‌دانیم که خیلی عمیق نیست. اما نمادی است از دل‌های مهربان این آدم‌ها که در اینجا جمع شدند و همین خوب است و چه بسا افتتاح این دیوار باعث افتتاح دیوارهای دوم و سوم و هزارم شود». جوانی 25ساله که از تلاش مردم در ایجاد این دیوار، خوشحال به نظر می رسد می گوید: «حرکت، حرکت قشنگی است. این اولین دیوار مهربانی کرمانشاه است و امیدوارم آخرین دیوار نباشد».اما یک خانم جوان که دوربینش مشغول عکاسی از جمعیت و دیوار است می‌گوید: «نمی‌دانم چرا این جرکت به نظر من تصنعی است. می‌دانید چرا؟ چون هرکدام از این آدم‌ها که به دیوار لباس آویزان می‌کنند، دست‌کم یکی دو خانواده فقیر در اطرافیان خود سراغ دارند که آبرومند هم هستند. می‌توانند این لباس‌ها را به آن‌ها بدهند. اما کسانی که از اینجا لباس بر می‌دارند به نظر من نیاز ندارند و یا بیش از حد نیاز خود بر می‌دارند».
-----------------------------------------

اولین دیوار مهربانی کرمانشاه در آخرین روز پاییز در میدان رفعتیه افتتاح شد. دیری نپایید که دومین و سومین و چندمین هم افتتاح شد. حالا شهرمان پنج دیوار مهربانی دارد. رفعتیه، نوبهار، ترمینال1، پل چوبی و میدان غدیر. دیوارهایی که اگرچه در روزهای نخست پراستقبال، اما حالا کمی سوت و کور بنظر می آیند و وقتی از کنار آن گذر می‌کنی، لباس‌ها فراوان و مشتری‌ها اندک‌اند. مهربانی این روزهای مردم کرمانشاه تنها به هدیه دادن لباس ختم نمی‌شود. چند روزی است که دیوار مهربانی رفعتیه، حالا یخچال مهربانی هم دارد. یخچالی که در آن مواد غذایی از قبیل روغن، گوشت مرغ، پنیر، ماست، میوه و ماکارونی و اقلام دیگر به چشم می‌خورد. اینجا زمستان است. هوا اگرچه سرد، دل‌های نیازمندان اما شاید کمی گرم‌تر از پیش.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.