|

دو دست اما بی صدا...

سعید عاشقی

اصولا نوشتن پیرامون برخی موضوعات نسبت به دیگر مسائل دشوارتر به نظر می‌رسد علی الخصوص که آن موضوع و مساله در حیطه سیاست و مفاهیمی از این دست باشد. با این حال اما، گاهی دغدغه‌هایی به سراغ آدمی می‌آید که جدای از تمایلات و غرایز و انگاره‌های شغلی، ترجیح می‌دهیم از کنار آن به سادگی عبور نکنیم .حکایت عزل و نصب استاندار هشتم و نهم قزوین از جمله همین موارد بود و هست و از آنجایی که نگارنده در ماه‌های اولیه انتصاب روزبه یادداشتی را با عنوان "قاعده‌ای که استثنا می‌تواند داشته باشد"، در یکی از نشریات استان به چاپ رسانده بودم مصمم شدم تا این بار نیز مطلبی را به بهانه این تغییر و تحول با شما خوانندگان محترم به اشتراک بگذارم.
حالا کم و بیش آنچه را که گذشت می‌دانیم و هر یک بر حسب تجارب و درک و دریافتمان از عالم سیاست، بوم زیست یا محیط اجتماعی، شرایط تاریخی، جغرافیایی، مذهبی، اقتصادی و فرهنگی... بر مبنای کنش‌ها و واکنش‌های فردی و جمعی مولفه‌هایی را برای تحلیل و واکاوی اتفاقات اخیر در ذهن داریم که شاید مهمترین آنها در پیوند با تجربه ناموفق برخورداری از دو مدیر بومی در عالی ترین منصب دولتی در سطح استاندار باشد. امکانی که به مثابه دو دست اما بی صدا در حافظه ما باقی مانده و خواهد ماند.
مدیرانی که حتی در مقاطعی از زمان فعالیت‌هایشان نتوانستند به درستی از سوی موافقان و حامیان خود جلب رضایت نموده و در رفتار سیاسی شان نقطه عطفی را ترسیم نمایند.
عملکردی که جدای از مداخلات و معادلات رایج سیاسی در حوزه دستیابی به قدرت و صد البته به منظور خدمت با چالش‌ها و حاشیه‌هایی نیز توامان بودند.
یقینا تردیدی نیست که در سپهر سیاست هر اتفاقی می‌تواند زمینه‌ای باشد برای حدوث اتفاقی دیگر که با توجه به تعاریف و تعابیری که از علم سیاست و تدبیرامور وجود دارد رخدادی پذیرفته شده است. لیکن آنچه که ما را با ابهام و ایهام رو‌به‌رو می‌سازد، از این نگاه و باور متاثر است که؛ در جامعه‌ای اسلامی که سیاستش عین دیانت و دیانتش عین سیاست می‌باید باشد، چگونه است که اغلب فعل و انفعالات در بدترین شکل ممکن رخ می‌نماید!؟ آنچنان که در پروسه انتقال قدرت چه در سطوح کلان و چه ذیل آن، همواره با دشوارترین چالش‌ها و نگرانی‌ها و دلواپسی‌ها روبه‌رو می‌شویم. - قدرتی مشروع که قرار است با تکیه بر آموزه‌ها و موازین دینی و اخلاقی در راستای خدمت به جامعه اسلامی و متعالی به کار گرفته شود . قدرتی که از منظر و دیدگاه بزرگان دین مبین، بی ارزش ترین چیزهاست و به فرموده مولایمان حضرت علی (ع) بی‌ارزش‌تر از آب دهان شتران است.
قدرت و اختیاری ساختارمند و تعریف شده که خوشبختانه بر خلاف جوامع دیکتاتوری، ساز و کارهای لازم برای هدفمند ساختن آن در نظر گرفته شده و حتی مجریان و ضابطین و رابطین آن هم بر اساس همین سلسله مراتب تعیین و در راس امور قرار گرفته اند و مطابق با آرا و نظرات مردمی (به استناد فرموده بنیان گذارکبیر انقلاب؛ میزان رای ملت است) بدان اندیشیده و لحاظ گردیده است.
حال با این تفاسیر اشکال در کجاست که در عمل (ورای برخی تضادها و تقابلات که در قاموس سیاست و سیاسیون فرضی بدیهی و طبیعی است و بعضا می‌تواند در فرایند غایی خود منجر به هم‌افزایی و تعامل و تامل شود) ناگزیر ما را به تنش و واکنش‌هایی افراطی و غیر اخلاقی و ضدارزشی بر می‌انگیزد؟ و سوالاتی دیگر از این دست که الزاما نیازی به پاسخ ندارند، چرا که مخاطب این سطور آن قدرها از هوش و درایت و آگاهی بهره مند است که بسیار بهتر از من می‌داند که این قبیل دغدغه‌ها و تنگناها ناشی از چه فاکتورها و عواملی است و راه‌های برون رفت از آن در گروی چه باورها و عملکردهایی نهفته است و چگونه می‌توان با اندکی تسامح و تساهل حول محور آموزه‌های دینی متاثر از همدلی و نیک اندیشی، اعتماد و احترام، به نوع انسان در مسیر رستگاری و کمال، تجلی اراده و مهربانی ورحمانیت الهی قدم بردارد.
همان طور که می‌دانیم دولت فعلی فارغ از تمام بحران‌ها و بن بست‌هایی که با آن رو در رو بوده و هست بر خلاف دولت‌های پیشین، بیش از گذشته نیازمند همدلی و همراهی دولتمردان و دیگر اقشار جامعه اعم از سیاسیون و روحانیت و صاحب نظران است و پر واضح می‌باشد که رهبر معظم و با تدبیر نظام، این مهم را به درستی درک و پیش بینی کرده اند که چنین شعاری را مطرح نموده اند. پس شایسته است که به منظور عمل به فرمایشات گرانقدر رهبری، در این مقطع حساس به گونه‌ای مطلوب و خداپسندانه تر به این شعار جامه عمل بپوشانیم و فراتر از اسم‌ها و رسم‌ها و عناوین میان تهی حزبی اعم از اصول گرا، اصلاح طلب، پایداری، اعتدالی و... ؛ با درک صحیح از واقعیت‌های جامعه و مردمان محروم و صبور در هر جایگاه و پایگاهی که هستیم برای جلب رضای پروردگار از هیچ سعی و تلاش و همتی دریغ نکنیم و به جای آنکه بر تاریکی لعنت فرستیم شمعی روشن کنیم.
مع الوصف از آنجایی که بزرگان و رجال سیاسی و غیر سیاسی همواره نقش تعیین کننده در این امور را بر عهده داشته و دارند انتظار می‌رود که حساسیت‌های زمانه را به درستی درک کرده و الگوهای مناسب و شایسته‌ای را در این وا نفسا ارایه دهند و به مصداق مفهومی مثل: "الناس علی دین ملوکهم" زمینه و بستری معنوی و اخلاق مدارانه را برای جلب و جذب و مشارکت اثر گذار آحاد جامعه فراهم نمایند.
به هر تقدیر، تغییرات و تحولات چه در عرصه کلان و چه خرد، یک راهکار استراتژی مدیریتی محسوب می‌شود و این روالی عادی و مرسوم است که خصوصا در قلمرو سیاست امری اجتناب ناپذیر می‌باشد و به قول جناب روزبه هرکسی یک روز می‌آید و یک روز می‌رود؛. لذا هدف باید خدمت به خلق باشد و کسب رضایت خالق، بنابراین وقتی یک مدیر با ساز و کارهای شغلی و بایدها و نبایدهای وظیفه خود آشناست و بدان اذعان دارد ، پسندیده و ارزشمند تر آن است که در این قبیل جابه جایی‌ها طیف‌ها و تشکل‌های فعال در فضای سیاسی و اجتماعی اعم از روزنامه نگاران، صاحب نظران، مسئولین و دست اندرکاران، انعطاف بیشتری از خویش نشان داده و صد البته در نقد نظرات و تحلیل‌ها و آسیب شناسی‌های خود جنبه‌های انسانی و اخلاقی را لحاظ کرده، با لحن و ادبیات منصفانه‌ای به انعکاس خواسته‌ها و پیشنهادات خود بپردازند.
علی ایحال ضمن ارجاع به نکاتی که اشاره شد اگرچه حضور جناب روزبه در مراسم تودیع و معارفه می‌توانست ملاک همدلی و همراهی صمیمانه شان با دولت یازدهم تا پایان راه محسوب شود و مانع از پیدایش برخی حواشی و ذهنیت‌ها شود، اما این اتفاق برای آنان که به تقوا و ارزش مداری ایشان عنایت دارند، ذره‌ای نخواهد کاست.
به هر حال خوب یا بد شواهد و قرائن حاکی از آن است که استانداران بومی و برخواسته از دیار قزوین (سوای اقتضائات؛ شرایط و اوج و فرودهای دولت‌ها) نتوانسته اند فراتر از عملکرد دیگر استاندارهای این خطه مینودری پاسخگوی انتظارات همشهریان خود باشند.
لیکن امید است که با حضور فریدون همتی (که کارنامه درخشانی از وی به چشم می‌خورد) در استان تاریخی، فرهنگی و صنعتی قزوین، شاهد جهش و پویایی و توسعه هدفمند، متناسب با شان و شرافت مردمان فهیم و فرهیخته استان مان باشیم.
در خاتمه برای روزبه آرزوی سلامتی و سعادت و برای همتی نیز توفیق خدمت از ایزد یکتا خواهانیم.
«زندگی صحنه یکتای هنرمندی ماست
هرکسی نغمه خود خواند و ازصحنه رود
صحنه پیوسته بجاست...

اصولا نوشتن پیرامون برخی موضوعات نسبت به دیگر مسائل دشوارتر به نظر می‌رسد علی الخصوص که آن موضوع و مساله در حیطه سیاست و مفاهیمی از این دست باشد. با این حال اما، گاهی دغدغه‌هایی به سراغ آدمی می‌آید که جدای از تمایلات و غرایز و انگاره‌های شغلی، ترجیح می‌دهیم از کنار آن به سادگی عبور نکنیم .حکایت عزل و نصب استاندار هشتم و نهم قزوین از جمله همین موارد بود و هست و از آنجایی که نگارنده در ماه‌های اولیه انتصاب روزبه یادداشتی را با عنوان "قاعده‌ای که استثنا می‌تواند داشته باشد"، در یکی از نشریات استان به چاپ رسانده بودم مصمم شدم تا این بار نیز مطلبی را به بهانه این تغییر و تحول با شما خوانندگان محترم به اشتراک بگذارم.
حالا کم و بیش آنچه را که گذشت می‌دانیم و هر یک بر حسب تجارب و درک و دریافتمان از عالم سیاست، بوم زیست یا محیط اجتماعی، شرایط تاریخی، جغرافیایی، مذهبی، اقتصادی و فرهنگی... بر مبنای کنش‌ها و واکنش‌های فردی و جمعی مولفه‌هایی را برای تحلیل و واکاوی اتفاقات اخیر در ذهن داریم که شاید مهمترین آنها در پیوند با تجربه ناموفق برخورداری از دو مدیر بومی در عالی ترین منصب دولتی در سطح استاندار باشد. امکانی که به مثابه دو دست اما بی صدا در حافظه ما باقی مانده و خواهد ماند.
مدیرانی که حتی در مقاطعی از زمان فعالیت‌هایشان نتوانستند به درستی از سوی موافقان و حامیان خود جلب رضایت نموده و در رفتار سیاسی شان نقطه عطفی را ترسیم نمایند.
عملکردی که جدای از مداخلات و معادلات رایج سیاسی در حوزه دستیابی به قدرت و صد البته به منظور خدمت با چالش‌ها و حاشیه‌هایی نیز توامان بودند.
یقینا تردیدی نیست که در سپهر سیاست هر اتفاقی می‌تواند زمینه‌ای باشد برای حدوث اتفاقی دیگر که با توجه به تعاریف و تعابیری که از علم سیاست و تدبیرامور وجود دارد رخدادی پذیرفته شده است. لیکن آنچه که ما را با ابهام و ایهام رو‌به‌رو می‌سازد، از این نگاه و باور متاثر است که؛ در جامعه‌ای اسلامی که سیاستش عین دیانت و دیانتش عین سیاست می‌باید باشد، چگونه است که اغلب فعل و انفعالات در بدترین شکل ممکن رخ می‌نماید!؟ آنچنان که در پروسه انتقال قدرت چه در سطوح کلان و چه ذیل آن، همواره با دشوارترین چالش‌ها و نگرانی‌ها و دلواپسی‌ها روبه‌رو می‌شویم. - قدرتی مشروع که قرار است با تکیه بر آموزه‌ها و موازین دینی و اخلاقی در راستای خدمت به جامعه اسلامی و متعالی به کار گرفته شود . قدرتی که از منظر و دیدگاه بزرگان دین مبین، بی ارزش ترین چیزهاست و به فرموده مولایمان حضرت علی (ع) بی‌ارزش‌تر از آب دهان شتران است.
قدرت و اختیاری ساختارمند و تعریف شده که خوشبختانه بر خلاف جوامع دیکتاتوری، ساز و کارهای لازم برای هدفمند ساختن آن در نظر گرفته شده و حتی مجریان و ضابطین و رابطین آن هم بر اساس همین سلسله مراتب تعیین و در راس امور قرار گرفته اند و مطابق با آرا و نظرات مردمی (به استناد فرموده بنیان گذارکبیر انقلاب؛ میزان رای ملت است) بدان اندیشیده و لحاظ گردیده است.
حال با این تفاسیر اشکال در کجاست که در عمل (ورای برخی تضادها و تقابلات که در قاموس سیاست و سیاسیون فرضی بدیهی و طبیعی است و بعضا می‌تواند در فرایند غایی خود منجر به هم‌افزایی و تعامل و تامل شود) ناگزیر ما را به تنش و واکنش‌هایی افراطی و غیر اخلاقی و ضدارزشی بر می‌انگیزد؟ و سوالاتی دیگر از این دست که الزاما نیازی به پاسخ ندارند، چرا که مخاطب این سطور آن قدرها از هوش و درایت و آگاهی بهره مند است که بسیار بهتر از من می‌داند که این قبیل دغدغه‌ها و تنگناها ناشی از چه فاکتورها و عواملی است و راه‌های برون رفت از آن در گروی چه باورها و عملکردهایی نهفته است و چگونه می‌توان با اندکی تسامح و تساهل حول محور آموزه‌های دینی متاثر از همدلی و نیک اندیشی، اعتماد و احترام، به نوع انسان در مسیر رستگاری و کمال، تجلی اراده و مهربانی ورحمانیت الهی قدم بردارد.
همان طور که می‌دانیم دولت فعلی فارغ از تمام بحران‌ها و بن بست‌هایی که با آن رو در رو بوده و هست بر خلاف دولت‌های پیشین، بیش از گذشته نیازمند همدلی و همراهی دولتمردان و دیگر اقشار جامعه اعم از سیاسیون و روحانیت و صاحب نظران است و پر واضح می‌باشد که رهبر معظم و با تدبیر نظام، این مهم را به درستی درک و پیش بینی کرده اند که چنین شعاری را مطرح نموده اند. پس شایسته است که به منظور عمل به فرمایشات گرانقدر رهبری، در این مقطع حساس به گونه‌ای مطلوب و خداپسندانه تر به این شعار جامه عمل بپوشانیم و فراتر از اسم‌ها و رسم‌ها و عناوین میان تهی حزبی اعم از اصول گرا، اصلاح طلب، پایداری، اعتدالی و... ؛ با درک صحیح از واقعیت‌های جامعه و مردمان محروم و صبور در هر جایگاه و پایگاهی که هستیم برای جلب رضای پروردگار از هیچ سعی و تلاش و همتی دریغ نکنیم و به جای آنکه بر تاریکی لعنت فرستیم شمعی روشن کنیم.
مع الوصف از آنجایی که بزرگان و رجال سیاسی و غیر سیاسی همواره نقش تعیین کننده در این امور را بر عهده داشته و دارند انتظار می‌رود که حساسیت‌های زمانه را به درستی درک کرده و الگوهای مناسب و شایسته‌ای را در این وا نفسا ارایه دهند و به مصداق مفهومی مثل: "الناس علی دین ملوکهم" زمینه و بستری معنوی و اخلاق مدارانه را برای جلب و جذب و مشارکت اثر گذار آحاد جامعه فراهم نمایند.
به هر تقدیر، تغییرات و تحولات چه در عرصه کلان و چه خرد، یک راهکار استراتژی مدیریتی محسوب می‌شود و این روالی عادی و مرسوم است که خصوصا در قلمرو سیاست امری اجتناب ناپذیر می‌باشد و به قول جناب روزبه هرکسی یک روز می‌آید و یک روز می‌رود؛. لذا هدف باید خدمت به خلق باشد و کسب رضایت خالق، بنابراین وقتی یک مدیر با ساز و کارهای شغلی و بایدها و نبایدهای وظیفه خود آشناست و بدان اذعان دارد ، پسندیده و ارزشمند تر آن است که در این قبیل جابه جایی‌ها طیف‌ها و تشکل‌های فعال در فضای سیاسی و اجتماعی اعم از روزنامه نگاران، صاحب نظران، مسئولین و دست اندرکاران، انعطاف بیشتری از خویش نشان داده و صد البته در نقد نظرات و تحلیل‌ها و آسیب شناسی‌های خود جنبه‌های انسانی و اخلاقی را لحاظ کرده، با لحن و ادبیات منصفانه‌ای به انعکاس خواسته‌ها و پیشنهادات خود بپردازند.
علی ایحال ضمن ارجاع به نکاتی که اشاره شد اگرچه حضور جناب روزبه در مراسم تودیع و معارفه می‌توانست ملاک همدلی و همراهی صمیمانه شان با دولت یازدهم تا پایان راه محسوب شود و مانع از پیدایش برخی حواشی و ذهنیت‌ها شود، اما این اتفاق برای آنان که به تقوا و ارزش مداری ایشان عنایت دارند، ذره‌ای نخواهد کاست.
به هر حال خوب یا بد شواهد و قرائن حاکی از آن است که استانداران بومی و برخواسته از دیار قزوین (سوای اقتضائات؛ شرایط و اوج و فرودهای دولت‌ها) نتوانسته اند فراتر از عملکرد دیگر استاندارهای این خطه مینودری پاسخگوی انتظارات همشهریان خود باشند.
لیکن امید است که با حضور فریدون همتی (که کارنامه درخشانی از وی به چشم می‌خورد) در استان تاریخی، فرهنگی و صنعتی قزوین، شاهد جهش و پویایی و توسعه هدفمند، متناسب با شان و شرافت مردمان فهیم و فرهیخته استان مان باشیم.
در خاتمه برای روزبه آرزوی سلامتی و سعادت و برای همتی نیز توفیق خدمت از ایزد یکتا خواهانیم.
«زندگی صحنه یکتای هنرمندی ماست
هرکسی نغمه خود خواند و ازصحنه رود
صحنه پیوسته بجاست...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.