سازمان نظام مهندسی و جای خالی اتاق فکر
مهدی محمدی
وقتی امواج انقلاب صنعتی با تاخیر به ایران رسید یکی از مظاهر آن در ساختمانها و معابر ما خودنمایی کرد، سبک زندگی که با ورود برق و دیزل متحول شده بود آغوشی از فولاد و سیمان هم گشود، و دگرگونی متقابلی در اجتماع و لوازم زیست انسان ایجاد کرد.دیگر نه خبری از خانههای خشتوگلی شد و نه عمارتی چون عالیقاپو.این صحبت معمارباشی نیست مهندس میخواهد، گذر و فضای سبز! امورات مردم نیاز به نهادهای جدید دارد که دیگر ارگ شاهی و عمارت دیوانی پاسخگوی آن نیست، شهرداری، ثبت احوال، دانشگاه و مراکز خرید! شکل گرفتن این نیازها چون ریشهای در ساخت اجتماعی سابق نداشت به صورت درهم و برهم، اینجا و آنجا خودنمایی کرد بدون پشتوانه فکری و طی مسیر، یکجا میانبر زده شد از مکتب به مدارس جدید یا دانشگاهها تا امروز که لنگان لنگان قرن بیستمی نشده آوار بیستویکم بر سرشان فرود آمده، صنعت و پساصنعت با چاشنی پستمدرن! انقلاب ارتباطات که گذشت، حالا انفجار اطلاعات است.
با هرچه بزرگتر شدن شهرها مفهوم مدنیت از شکل سابق خود خارج شده، و ابزار زیست شهری متاثر از آنچه فنآوری خوانده شده افقهای دیگری را نشان میدهد.اینجاست که مهندسی علمی میشود عملگرا، فلسفه آن نه در رواق سنت که در بر ستون فردا تمرکز دارد.
یکی از ثمرات و ملزومات منظومه جدید حیات شهری، ساختن قالب فیزیکی برای ابژه است، اینجا آدم باید پیش از تولد تا فوت را در محیطهایی بگذراند که نیازهای طبیعی و انسانی وی را تامین کند و مهند سی ابزار پاسخگویی است.کارل گوستاو یونگ در جایی گفته"فکر کردن مشکل است برای همین مردم بیشتر قضاوت میکنند"، البته فکر کردن مهمترین حلقه مفقوده است و شهر ما در زمینه مدیریت و زیرساخت طاق نسیان فراوان به خود دیده است.
از مسائلی که مغفول مانده وجود بیش از 450هزار سالمند در اصفهان است، طراحی ساختمان، فضای شهری و راه های ارتباطی باید به گونهای باشد تا یک سالمند با حداقل توانایی بتواند جدای از رفع نیازهای اولیه بتوانداز یک زندگی اجتماعی مناسب و گذران سودمند اوقات خود بهره ببرد
بحث دیگر زیرساختهای حمل ونقل عمومی است و نگاه به آینده، اینجا دیدگاههای متفاوتی حاکم است. قرار نیست شهری از نو بسازیم اما بهسازی و نوسازی هم روش خود را دارد. عدم پیشبینی فضاهای تفریحی و اجتماعی متناسب با بافت و معماری شخصیتی شهروندان موجب هجوم آنان به اندک مناطقی میشود که با بالاتر رفتن ارزش تجاری آن تنها رویا میفروشند و گردابی از تداخل منشها و رفتارها را در یک محل موجب می شوند که به جای برقراری تعامل شخصیتی، تقابل میآفرینند.
در این طاق نسیان که جستجو کنیم به گروههای فراموششده برمیخوریم که علیرغم طرح نامشان بر روی کاغذ تسهیلات چندانی برایشان اندیشیده نشده؛معلولان جسمی و حرکتی یک نمونه آن است یا نابینایان(گاهی حرکتهای مقطعی و جزیرهای دیده شده اما نه عمیق و گسترده)که طراحی خاصی که در سکونتگاه،معابر یا دیگر نقاط مورد استفاده آنان باید در نظر گرفته شود.اینجاست که باید پیوندی میان معماری، فنآوریهای مدرن ساخت و ساز و علوم اجتماعی برای گذار از بلبشوی فعلی به روندی زاینده، برقرار شود که پایا بودن اصل خلاقیت با تکیه بر تامین امنیت و رفاه پایدار انسان را تضمین کند.نظام مهندسی به عنوان سازمانی مردمنهاد که به نوعی مرجعیت فکری بخش بزرگی از جریان توسعهگرای شهری را هم در حوزه قوانین و مشاوره، و هم طراحی و اجرا، نمایندگی میکند باید بتواند مانند نامشنوعی نظام فکری خلاق و روش مند را سازماندهی کند تا در تعامل با دیگر نهادها کنش و برهمکنشی مثبت به بار آورد.
تشکیل اتاق فکر که با همه لوازم و جوانب جوابی در خور است به نیازهای مغفول مانده تا باکمک گرفتن از همه صاحبان ایده و دانش در زمینههایی که به شهر مربوط میشود و استفاده از مطالعات و تجارب دیگر نقاط جهان و تطبیق علمی آن با شرایط شهر اصفهان،راهی به سوی توسعه متوازنتر و انسانیتر گشود.
ولی مشکل بزرگ پیشرو نه کمبود فکر و ایده است و نه خلاق نبودن اینکه درد را بشناسیم قدم اول برای درمان است اما وقتی نقد نباشد و پیکره مدیریتی منابع خود را به صورت مسکنهای خوابآور مصرف کند جایی برای احساس درد باقی نمیماند، اتاق فکر قرار نیست سالن بازنشستگان و انبار ایدهها باشد بلکه باید درجه اهمیت آن در عمل برای مدیران و جامعه مهندسان روشن شود تا عمل به برونداد آن بتواند نوید بخش زایشی نو برای شهر و نظام مهندسی باشد.تا اگر گفتیم اصفهان نصف جهان است سخنی گزافه .
وقتی امواج انقلاب صنعتی با تاخیر به ایران رسید یکی از مظاهر آن در ساختمانها و معابر ما خودنمایی کرد، سبک زندگی که با ورود برق و دیزل متحول شده بود آغوشی از فولاد و سیمان هم گشود، و دگرگونی متقابلی در اجتماع و لوازم زیست انسان ایجاد کرد.دیگر نه خبری از خانههای خشتوگلی شد و نه عمارتی چون عالیقاپو.این صحبت معمارباشی نیست مهندس میخواهد، گذر و فضای سبز! امورات مردم نیاز به نهادهای جدید دارد که دیگر ارگ شاهی و عمارت دیوانی پاسخگوی آن نیست، شهرداری، ثبت احوال، دانشگاه و مراکز خرید! شکل گرفتن این نیازها چون ریشهای در ساخت اجتماعی سابق نداشت به صورت درهم و برهم، اینجا و آنجا خودنمایی کرد بدون پشتوانه فکری و طی مسیر، یکجا میانبر زده شد از مکتب به مدارس جدید یا دانشگاهها تا امروز که لنگان لنگان قرن بیستمی نشده آوار بیستویکم بر سرشان فرود آمده، صنعت و پساصنعت با چاشنی پستمدرن! انقلاب ارتباطات که گذشت، حالا انفجار اطلاعات است.
با هرچه بزرگتر شدن شهرها مفهوم مدنیت از شکل سابق خود خارج شده، و ابزار زیست شهری متاثر از آنچه فنآوری خوانده شده افقهای دیگری را نشان میدهد.اینجاست که مهندسی علمی میشود عملگرا، فلسفه آن نه در رواق سنت که در بر ستون فردا تمرکز دارد.
یکی از ثمرات و ملزومات منظومه جدید حیات شهری، ساختن قالب فیزیکی برای ابژه است، اینجا آدم باید پیش از تولد تا فوت را در محیطهایی بگذراند که نیازهای طبیعی و انسانی وی را تامین کند و مهند سی ابزار پاسخگویی است.کارل گوستاو یونگ در جایی گفته"فکر کردن مشکل است برای همین مردم بیشتر قضاوت میکنند"، البته فکر کردن مهمترین حلقه مفقوده است و شهر ما در زمینه مدیریت و زیرساخت طاق نسیان فراوان به خود دیده است.
از مسائلی که مغفول مانده وجود بیش از 450هزار سالمند در اصفهان است، طراحی ساختمان، فضای شهری و راه های ارتباطی باید به گونهای باشد تا یک سالمند با حداقل توانایی بتواند جدای از رفع نیازهای اولیه بتوانداز یک زندگی اجتماعی مناسب و گذران سودمند اوقات خود بهره ببرد
بحث دیگر زیرساختهای حمل ونقل عمومی است و نگاه به آینده، اینجا دیدگاههای متفاوتی حاکم است. قرار نیست شهری از نو بسازیم اما بهسازی و نوسازی هم روش خود را دارد. عدم پیشبینی فضاهای تفریحی و اجتماعی متناسب با بافت و معماری شخصیتی شهروندان موجب هجوم آنان به اندک مناطقی میشود که با بالاتر رفتن ارزش تجاری آن تنها رویا میفروشند و گردابی از تداخل منشها و رفتارها را در یک محل موجب می شوند که به جای برقراری تعامل شخصیتی، تقابل میآفرینند.
در این طاق نسیان که جستجو کنیم به گروههای فراموششده برمیخوریم که علیرغم طرح نامشان بر روی کاغذ تسهیلات چندانی برایشان اندیشیده نشده؛معلولان جسمی و حرکتی یک نمونه آن است یا نابینایان(گاهی حرکتهای مقطعی و جزیرهای دیده شده اما نه عمیق و گسترده)که طراحی خاصی که در سکونتگاه،معابر یا دیگر نقاط مورد استفاده آنان باید در نظر گرفته شود.اینجاست که باید پیوندی میان معماری، فنآوریهای مدرن ساخت و ساز و علوم اجتماعی برای گذار از بلبشوی فعلی به روندی زاینده، برقرار شود که پایا بودن اصل خلاقیت با تکیه بر تامین امنیت و رفاه پایدار انسان را تضمین کند.نظام مهندسی به عنوان سازمانی مردمنهاد که به نوعی مرجعیت فکری بخش بزرگی از جریان توسعهگرای شهری را هم در حوزه قوانین و مشاوره، و هم طراحی و اجرا، نمایندگی میکند باید بتواند مانند نامشنوعی نظام فکری خلاق و روش مند را سازماندهی کند تا در تعامل با دیگر نهادها کنش و برهمکنشی مثبت به بار آورد.
تشکیل اتاق فکر که با همه لوازم و جوانب جوابی در خور است به نیازهای مغفول مانده تا باکمک گرفتن از همه صاحبان ایده و دانش در زمینههایی که به شهر مربوط میشود و استفاده از مطالعات و تجارب دیگر نقاط جهان و تطبیق علمی آن با شرایط شهر اصفهان،راهی به سوی توسعه متوازنتر و انسانیتر گشود.
ولی مشکل بزرگ پیشرو نه کمبود فکر و ایده است و نه خلاق نبودن اینکه درد را بشناسیم قدم اول برای درمان است اما وقتی نقد نباشد و پیکره مدیریتی منابع خود را به صورت مسکنهای خوابآور مصرف کند جایی برای احساس درد باقی نمیماند، اتاق فکر قرار نیست سالن بازنشستگان و انبار ایدهها باشد بلکه باید درجه اهمیت آن در عمل برای مدیران و جامعه مهندسان روشن شود تا عمل به برونداد آن بتواند نوید بخش زایشی نو برای شهر و نظام مهندسی باشد.تا اگر گفتیم اصفهان نصف جهان است سخنی گزافه .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.