عانش یعنی عاشقتم
احمد غلامی . سردبیر
ما همه قمارباز بودیم. اما نه از آن قماربازهای حرفهای که سرِ برد و باخت مثل گرگها به جان هم میافتادند. پول زیادی در میان نبود. سه قاپ میریختیم یا تاس، که کسی نتواند تقلب کند. علی خالدار نمیگذاشت در قهوهخانهاش بازی کنیم. میزدیم بیرون و در خرابۀ روبهروی قهوهخانه، توی اتاقک کامیونی که چپ کرده بود و رحیم چپی آنجا زندگی میکرد، جمع میشدیم و تاس میریختیم. دعوا و مرافعهای در کار نبود. اگر هم بود، در حد گردنکشی و نعرههای کشکی بود. برای همین وقتی لالی، جعفر را با چاقو زد همه بهتزده شدیم. نمیدانستیم چرا این کار را کرد. لالی لال بود و با صداهای عجیبغریبی که از ته گلویش درمیآورد منظورش را میرساند. ما نمیفهمیدیم چه میگوید. جعفر حرفهایش را ترجمه میکرد. لالی که میدید یکی حرفهایش را میفهمد و برای بقیه بازگو میکند، ذوق میکرد. آن روز که لالی، جعفر را با چاقو زد باران نمنم میبارید. رحیم چپی، برزنتی آورد انداخت روی اتاقک، تا از پنجرههای شکسته، باران تو نزند. گرم بازی شده بودیم که لالی گفت: «اََدَ مَدَه...» جعفر که عنق بود گفت: «خفه...». لالی ساکت شد. تاس ریختم، دو و سه آوردم. رحیم چپی ریخت،
پنج و سه. جعفر جفت یک آورد، زد روی پایش و گفت: «تف، بِخشکی شانس...». بعد چشم دوخت به تاسهای لالی که آنها را توی مشتش میچرخاند. جعفر گفت: «جون بکن بریز دیگه، دقمرگ شدیم». لالی گفت: «شعده... شعده...» جعفر گفت: «باشه...» گفتم: «چی میگه، جرزنی نداریمها...» جعفر عنق گفت: «میگه شریکیم تو برد و باخت...». لالی تاس را ریخت زمین، جفت شش آورد. جیغ کشید. صدای جیغش شبیه آدمیزاد نبود. همه بهتزده نگاهش کردیم. جعفر پول را از روی زمین چنگ میزد. لالی گفت: «مَنا... مَنا...» جعفر گفت: «باشه...»، ولی پولها را چپاند توی جیبش. لالی جیغ کشید. جعفر صدایش را نشنید. دوباره گفت: «اَده... اَده، جشا... جشا». جعفر ناراحت شد و با کف دست زد پسکله لالی و گفت: «شریکیم...». لالی دمغ شد. جعفر گفت: «شرمنده نباید میزدم تو سرت...» لالی گفت: «بخال... بخال» گفتم: «چی میگه؟» گفت: «میگه بیخیال» رحیم چپی گفت: «نباید میزدیش» گفتم: «واسه چی؟» گفت: «شاکی میشه. باباش تو بچگی اینقدر با کتاب ریاضی زده تو سرش که لال شده». از جعفر پرسیدم: «راست میگه؟» گفت: «زر میزنه بابا...» لالی داد زد: «اَده... اَده» گفتم: «چی میگه؟» جعفر گفت: «میگه راست میگه».
دانههای درشت باران روی برزنت ضرب گرفته بودند. اتاقک از هرم نفسهای ما گرم شده بود. رحیم چپی گفت: «جون رحیم جریان اون دخترهرو بگو». جعفر نگاهی به لالی انداخت، لالی سرش پایین بود. گفت: «ولش کن، شاکی میشه» رحیم چپی گفت: «جون رحیم بگو!» جعفر زل زد تو چشمهای لالی. گفتم: «بگو جریان چیه». لالی غرولند کرد: «نلو نلو...». جعفر نگاهش کرد: «سخت نگیر عتیقه» بعد گفت: «دختره میگفت واسه چی رفیقت خودش حرف نمیزنه، مگه نمیخواد بیاد خواستگاری...» گفتم: «خجالتیه» گفت: «وا، خوب لااقل یه کلمه حرف بزنه لال از دنیا نره...».
لالی گفت: «بعص... بعص» گفتم: «چی میگه؟» جعفر گفت: «شاکی شده، میگه بسه» رحیم چپی گفت: «زر میزنه، بگو حال کنیم». لالی براق شد، یقه جعفر را گرفت و جیغ کشید. جعفر کوبید روی دستش و گفت: «دستترو بکش». لالی خودش را جمعوجور کرد و تکیه داد به اتاقک. جعفر افتاده بود روی دور و ادای لالی را درمیآورد و حرفهای او را که برای دختره ترجمه کرده بود، ریزبهریز تعریف میکرد. رحیم چپی از خنده ریسه میرفت. من زل زده بودم به لالی که گوشهایش از عصبانیت سرخ شده بود. رحیم چپی گفت: «چه جوری به دختره گفت عاشقتم؟» جعفر گفت: «عانش عانش...». رحیم چپی کنترلش را از دست داد و خندهکنان ولو شد روی زمین. برگشتم به لالی نگاه کردم. دست کرد توی جیب پارۀ کتش و چاقوی ضامندارش را درآورد و زد به بازوی جعفر. جعفر نعره زد و دست گذاشت روی بریدگی که خون از آن فواره میزد، و افتاد به بدوبیراه گفتن: «حرومزاده، بیمعرفت... یه عمر حرفاترو واسه این و اون ترجمه کردم، اینه دستمزدم... بزغاله شوخی سرت نمیشه!».
رحیم دستمال گذاشت روی زخم، تا جلوی خون را بگیرد و جعفر را بلند کرد و کشانکشان با خودش برد طرف درمانگاه. جعفر با پاشنههای خوابیده لخلخکنان روی خاک سر میخورد و میرفت و فریاد میزد: «دیگه دوروبر من نیا». لالی چنباتمه زده بود گوشه اتاقک. باران تند شده بود. گفت: «غز... غز...» گفتم: «چی میگی لالی؟» گفت: «اشه... اشه... خا،خا». چیزی حدس زدم و برایش ترجمه کردم، با سر گفت نه و دوباره تکرار کرد. ترجمه کردم. با عصبانیت همان حرفها را تکرار کرد. نمیفهمیدم چه میگوید. خودم را جای او گذاشتم تا بفهمم در آن لحظه چه میتوانستم بگویم. «میگی اشتباه کردم، غلط کردم، برم دنبال جعفر؟» از خوشحالی جیغ کشید. نمیدانم از اینکه حرفش را فهمیده بودم خوشحال بود، یا از اینکه کورسوی امیدی برای بازگشت مترجمش پیدا کرده بود.
بعدالتحریر:
رحیم چون در اتاقک چپشدۀ کامیونی زندگی میکرد به او رحیم چپی میگفتند. یک روز پاسبانها رفتند سراغش، فکر میکردند افکار مارکسیستی دارد. اما در کلانتری که فهمیدند قضیه از چه قرار است آزادش کردند. این رفتوبرگشت اما، رحیم را زیرورو کرد، داستانش را اگر عمری بود خواهم گفت.
ما همه قمارباز بودیم. اما نه از آن قماربازهای حرفهای که سرِ برد و باخت مثل گرگها به جان هم میافتادند. پول زیادی در میان نبود. سه قاپ میریختیم یا تاس، که کسی نتواند تقلب کند. علی خالدار نمیگذاشت در قهوهخانهاش بازی کنیم. میزدیم بیرون و در خرابۀ روبهروی قهوهخانه، توی اتاقک کامیونی که چپ کرده بود و رحیم چپی آنجا زندگی میکرد، جمع میشدیم و تاس میریختیم. دعوا و مرافعهای در کار نبود. اگر هم بود، در حد گردنکشی و نعرههای کشکی بود. برای همین وقتی لالی، جعفر را با چاقو زد همه بهتزده شدیم. نمیدانستیم چرا این کار را کرد. لالی لال بود و با صداهای عجیبغریبی که از ته گلویش درمیآورد منظورش را میرساند. ما نمیفهمیدیم چه میگوید. جعفر حرفهایش را ترجمه میکرد. لالی که میدید یکی حرفهایش را میفهمد و برای بقیه بازگو میکند، ذوق میکرد. آن روز که لالی، جعفر را با چاقو زد باران نمنم میبارید. رحیم چپی، برزنتی آورد انداخت روی اتاقک، تا از پنجرههای شکسته، باران تو نزند. گرم بازی شده بودیم که لالی گفت: «اََدَ مَدَه...» جعفر که عنق بود گفت: «خفه...». لالی ساکت شد. تاس ریختم، دو و سه آوردم. رحیم چپی ریخت،
پنج و سه. جعفر جفت یک آورد، زد روی پایش و گفت: «تف، بِخشکی شانس...». بعد چشم دوخت به تاسهای لالی که آنها را توی مشتش میچرخاند. جعفر گفت: «جون بکن بریز دیگه، دقمرگ شدیم». لالی گفت: «شعده... شعده...» جعفر گفت: «باشه...» گفتم: «چی میگه، جرزنی نداریمها...» جعفر عنق گفت: «میگه شریکیم تو برد و باخت...». لالی تاس را ریخت زمین، جفت شش آورد. جیغ کشید. صدای جیغش شبیه آدمیزاد نبود. همه بهتزده نگاهش کردیم. جعفر پول را از روی زمین چنگ میزد. لالی گفت: «مَنا... مَنا...» جعفر گفت: «باشه...»، ولی پولها را چپاند توی جیبش. لالی جیغ کشید. جعفر صدایش را نشنید. دوباره گفت: «اَده... اَده، جشا... جشا». جعفر ناراحت شد و با کف دست زد پسکله لالی و گفت: «شریکیم...». لالی دمغ شد. جعفر گفت: «شرمنده نباید میزدم تو سرت...» لالی گفت: «بخال... بخال» گفتم: «چی میگه؟» گفت: «میگه بیخیال» رحیم چپی گفت: «نباید میزدیش» گفتم: «واسه چی؟» گفت: «شاکی میشه. باباش تو بچگی اینقدر با کتاب ریاضی زده تو سرش که لال شده». از جعفر پرسیدم: «راست میگه؟» گفت: «زر میزنه بابا...» لالی داد زد: «اَده... اَده» گفتم: «چی میگه؟» جعفر گفت: «میگه راست میگه».
دانههای درشت باران روی برزنت ضرب گرفته بودند. اتاقک از هرم نفسهای ما گرم شده بود. رحیم چپی گفت: «جون رحیم جریان اون دخترهرو بگو». جعفر نگاهی به لالی انداخت، لالی سرش پایین بود. گفت: «ولش کن، شاکی میشه» رحیم چپی گفت: «جون رحیم بگو!» جعفر زل زد تو چشمهای لالی. گفتم: «بگو جریان چیه». لالی غرولند کرد: «نلو نلو...». جعفر نگاهش کرد: «سخت نگیر عتیقه» بعد گفت: «دختره میگفت واسه چی رفیقت خودش حرف نمیزنه، مگه نمیخواد بیاد خواستگاری...» گفتم: «خجالتیه» گفت: «وا، خوب لااقل یه کلمه حرف بزنه لال از دنیا نره...».
لالی گفت: «بعص... بعص» گفتم: «چی میگه؟» جعفر گفت: «شاکی شده، میگه بسه» رحیم چپی گفت: «زر میزنه، بگو حال کنیم». لالی براق شد، یقه جعفر را گرفت و جیغ کشید. جعفر کوبید روی دستش و گفت: «دستترو بکش». لالی خودش را جمعوجور کرد و تکیه داد به اتاقک. جعفر افتاده بود روی دور و ادای لالی را درمیآورد و حرفهای او را که برای دختره ترجمه کرده بود، ریزبهریز تعریف میکرد. رحیم چپی از خنده ریسه میرفت. من زل زده بودم به لالی که گوشهایش از عصبانیت سرخ شده بود. رحیم چپی گفت: «چه جوری به دختره گفت عاشقتم؟» جعفر گفت: «عانش عانش...». رحیم چپی کنترلش را از دست داد و خندهکنان ولو شد روی زمین. برگشتم به لالی نگاه کردم. دست کرد توی جیب پارۀ کتش و چاقوی ضامندارش را درآورد و زد به بازوی جعفر. جعفر نعره زد و دست گذاشت روی بریدگی که خون از آن فواره میزد، و افتاد به بدوبیراه گفتن: «حرومزاده، بیمعرفت... یه عمر حرفاترو واسه این و اون ترجمه کردم، اینه دستمزدم... بزغاله شوخی سرت نمیشه!».
رحیم دستمال گذاشت روی زخم، تا جلوی خون را بگیرد و جعفر را بلند کرد و کشانکشان با خودش برد طرف درمانگاه. جعفر با پاشنههای خوابیده لخلخکنان روی خاک سر میخورد و میرفت و فریاد میزد: «دیگه دوروبر من نیا». لالی چنباتمه زده بود گوشه اتاقک. باران تند شده بود. گفت: «غز... غز...» گفتم: «چی میگی لالی؟» گفت: «اشه... اشه... خا،خا». چیزی حدس زدم و برایش ترجمه کردم، با سر گفت نه و دوباره تکرار کرد. ترجمه کردم. با عصبانیت همان حرفها را تکرار کرد. نمیفهمیدم چه میگوید. خودم را جای او گذاشتم تا بفهمم در آن لحظه چه میتوانستم بگویم. «میگی اشتباه کردم، غلط کردم، برم دنبال جعفر؟» از خوشحالی جیغ کشید. نمیدانم از اینکه حرفش را فهمیده بودم خوشحال بود، یا از اینکه کورسوی امیدی برای بازگشت مترجمش پیدا کرده بود.
بعدالتحریر:
رحیم چون در اتاقک چپشدۀ کامیونی زندگی میکرد به او رحیم چپی میگفتند. یک روز پاسبانها رفتند سراغش، فکر میکردند افکار مارکسیستی دارد. اما در کلانتری که فهمیدند قضیه از چه قرار است آزادش کردند. این رفتوبرگشت اما، رحیم را زیرورو کرد، داستانش را اگر عمری بود خواهم گفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.