رئیس ستاد پروژه مهر وزارت آموزشوپرورش:
3-3-6 هنوز چالشبرانگیز است
علی زرافشان، رئیس ستاد پروژه مهر وزارت آموزشوپرورش، معتقد است مدارس کشور امسال، اول مهر متفاوتی را تجربه میکنند. او در گفتوگو با روزنامه «شرق» به چالشهای آموزشوپرورش در سال تحصیلی جدید نیز اشاره میکند که بخش مهمی از آن را میتوان در حوزه تغییر ساختار آموزشی و ساماندهی نیروی انسانی تحلیل کرد. آنچه در ادامه میخوانید مشروح گفتوگو با علی زرافشان است.
شما رئیس ستاد پروژه مهر وزارت آموزشوپرورش هستید، چه اقداماتی در این ستاد قرار است انجام شود و هدف از تشکیل آن چیست؟
ببینید بهصورت کلی باید بگوییم که اجرای بزرگترین رویداد ملی (بازگشایی بهار تعلیم و تربیت) نیاز به مشارکت و همفکری دارد. مهر امسال علاوه بر اینکه آغاز بهار دانش است، یک بهار ایثار در کشور نیز محسوب میشود. بهار ایثار از آن جهت که مهرماه همزمان با هفته دفاعمقدس است، این هفته علاوه بر توجه به مهر تعلیم و تربیت، به مهر ایثار و گذشت نیز عنایت دارد.
برنامه ما این است که سال تحصیلی 95-94 باید پروژه مهر را، که نمادی از مدیریت همراه با برنامه است، برای آغاز رخداد سال تحصیلی با مشارکت بخشهای مختلف آموزشوپرورش در استانها اداره کنیم. به نظر من یکی از برکات پروژه مهر، تحقق رویکرد مشارکت در آموزشوپرورش است که به مشارکت همه دستگاهها و نهادها که به آموزشوپرورش کمک میکنند، دعوت شده است. همکاران ما ماههاست که با جدیت برای مهر امسال تلاش میکنند و از تمام ظرفیتهای درونی و بیرونی آموزشوپرورش برای بازگشایی مهری بانشاط استفاده میکنند. برای حمایت از تلاشهای همکاران برای اجرای پروژه مهر در قالب گروههایی به استانها میرویم و ضمن تشکر از اقدامات آنها از فعالیتها بازدید میکنیم.
از نظر ما، مهرماه امسال مهرماه خاصی است، در مهرهای سالهای گذشته، براساس دستورالعمل پروژه مهر کمیتههایی تشکیل دادیم تا همکاران را در استانها راهنمایی کنند، همچنین در کارگروههای پیشبینیشده برای آمادهسازی فضای آموزشی، تحویل پروژههای قابلبهرهبرداری و توزیع کتابهای درسی، فعالیتهایی را انجام دادهایم.
چالشهای شما در این مسیر چیست؟
استقرار ساختار نظام 3-3-6 در دوره اول و دوم متوسطه یکی از چالشهای ماست. این اتفاق سه سال قبل در دوره ابتدایی افتاد. استقرار پایه ششم در دوره ابتدایی و خالیشدن پایه اول راهنمایی از دانشآموز چالشی بود که آموزشوپرورش در آن سالها با آن مواجه بود. امسال حجم و کیفیت کار در دوره متوسطه، گستردهتر از سالهای گذشته است که این حجم دوره اول و دوم متوسطه و دوره ابتدایی را نیز متأثر کرده است. علاوه بر این، چینش نیروی انسانی هم یکی دیگر از چالشهای مهم ماست. امسال پایه نهم به اول متوسطه اضافه میشود که به این معناست که استقرار پایه نهم در سال 95-94 جمعیت دومیلیونو 50 هزار نفری دانشآموزان را به سهمیلیونو 80 هزار نفر میرساند. موضوع مذکور به این معنی است که یکمیلیونو 30 هزار دانشآموز در این پایه اضافه میشوند که به 33 هزار کلاس درس نیاز دارند. این کلاسها با توجه به 30 ساعت آموزش نیاز به یکچهارم ساعت معلم موظف دارد و باید برای پایه نهم، 33 هزار کلاس درس معلم مشخص شود. امسال در دوره دوم متوسطه، دانشآموز ورودی نداریم و تعداد دانشآموزان از سهمیلیونو 500 هزار نفر به دومیلیونو 500 هزار دانشآموز
میرسد؛ درواقع حدود یک میلیون دانشآموز از این دوره کم میشود.
چگونه میخواهید با این چالش مواجه شوید؟
ساماندهی نیروی انسانی اقدامی بلندمدت است و با استقرار دوره دوم متوسطه سهساله و حذف دوره متوسطه سهسالونیمه، پس از سه سال حذف پیشدانشگاهی به ازای 45 هزار دانشآموز کلاس درس و معلم مازاد خواهیم داشت؛ بنابراین باید برنامهریزی کنیم که تا سه سال آینده برای همکاران فرهنگی این دوره فضای آموزشی داشته باشیم.
عدم تناسب توزیع منابع انسانی براساس رشته، منطقه و جنسیت، موضوع بسیار مهمی است که باید بررسی شود. این موضوع با استقرار ساختار 3-3-6 تشدید خواهد شد.
در حوزه تأمین فضای فیزیکی برای مدارس اوضاع به چه شکل است؟
در دوره اول متوسطه، کمبود 14 هزار کلاس درس داریم و در دوره دوم متوسطه 20 هزار کلاس درس اضافه داریم، بنابراین کمیته دوره متوسطه در حال فعالیت روی این موضوع است.
همچنین در دوره متوسطه، 15 هزار عامل اجرائی مدرسه مازاد است؛ این عوامل باید در دورههای دیگر ساماندهی شوند، بنابراین جابهجایی فیزیکی مدارس در سال تحصیلی جدید زیاد خواهد بود.
نکته دیگر، توانمندسازی و بهسازی نیروی انسانی است که به کیفیت مربوط میشود و باید در دورههای مختلف متوسطه، با توجه به اینکه امسال حجم آموزش نیروی انسانی گسترده است، معلمان آموزش ببینند.
طبق تحلیل مرکز پژوهش مجلس شورای اسلامی در سال 90، گفته شد با استقرار نظام 3-3-6 در آموزشوپرورش، این سازمان دچار چالش میشود، بنابراین باید با جدیت بر این چالش غلبه کنیم و حین استقرار و استقلال مناسب پایهها، به کیفیت صحیح دست پیدا کنیم.
امسال چه تعداد دانشآموز در مدارس کل کشور ثبتنام کردهاند؟
تعداد دانشآموزان ثبتنامشده بدون احتساب بزرگسالان، 12میلیونو 480 هزارو 938 نفر است. درحالیکه آمار سال گذشته در همین روز 12میلیونو 61 هزار دانشآموز بود که شاهد افزایش 450 هزار دانشآموزی نسبت به سال گذشته هستیم و برآورد میکنیم تعداد دانشآموزان به بیش از 13میلیونو 250 هزار نفر برای حضور در 105 مدرسه کشور برسد.
تعداد پرسنل هم بدون احتساب بازنشستگان، 978هزارو 287 نفر است.
در رابطه با جذب دانشآموزان خارجی مقیم ایران و دانشآموزان ایرانی مقیم کشورهای خارجی، چه اقداماتی انجام شده است؟
سال گذشته 15 هزار دانشآموز ایرانی در مدارس خارج از کشور تحصیل کردند و آماده هستیم 126 مدرسه در 76 کشور جهان برای مهر 94، بازگشایی شکوهمندی داشته باشند.
همچنین براساس آخرین آمار ثبتنام دانشآموزان اتباع در سال 95-94، بیش از 408 هزار دانشآموز اتباع خارجی در مدارس ایرانی داخلی تحصیل میکنند. امسال به دستور مقام معظم رهبری و اجرای آموزشوپرورش، بیش از 48 هزار دانشآموز افغانستانی غیرمجاز در مدارس داخلی ثبتنام شدند.
علی زرافشان، رئیس ستاد پروژه مهر وزارت آموزشوپرورش، معتقد است مدارس کشور امسال، اول مهر متفاوتی را تجربه میکنند. او در گفتوگو با روزنامه «شرق» به چالشهای آموزشوپرورش در سال تحصیلی جدید نیز اشاره میکند که بخش مهمی از آن را میتوان در حوزه تغییر ساختار آموزشی و ساماندهی نیروی انسانی تحلیل کرد. آنچه در ادامه میخوانید مشروح گفتوگو با علی زرافشان است.
شما رئیس ستاد پروژه مهر وزارت آموزشوپرورش هستید، چه اقداماتی در این ستاد قرار است انجام شود و هدف از تشکیل آن چیست؟
ببینید بهصورت کلی باید بگوییم که اجرای بزرگترین رویداد ملی (بازگشایی بهار تعلیم و تربیت) نیاز به مشارکت و همفکری دارد. مهر امسال علاوه بر اینکه آغاز بهار دانش است، یک بهار ایثار در کشور نیز محسوب میشود. بهار ایثار از آن جهت که مهرماه همزمان با هفته دفاعمقدس است، این هفته علاوه بر توجه به مهر تعلیم و تربیت، به مهر ایثار و گذشت نیز عنایت دارد.
برنامه ما این است که سال تحصیلی 95-94 باید پروژه مهر را، که نمادی از مدیریت همراه با برنامه است، برای آغاز رخداد سال تحصیلی با مشارکت بخشهای مختلف آموزشوپرورش در استانها اداره کنیم. به نظر من یکی از برکات پروژه مهر، تحقق رویکرد مشارکت در آموزشوپرورش است که به مشارکت همه دستگاهها و نهادها که به آموزشوپرورش کمک میکنند، دعوت شده است. همکاران ما ماههاست که با جدیت برای مهر امسال تلاش میکنند و از تمام ظرفیتهای درونی و بیرونی آموزشوپرورش برای بازگشایی مهری بانشاط استفاده میکنند. برای حمایت از تلاشهای همکاران برای اجرای پروژه مهر در قالب گروههایی به استانها میرویم و ضمن تشکر از اقدامات آنها از فعالیتها بازدید میکنیم.
از نظر ما، مهرماه امسال مهرماه خاصی است، در مهرهای سالهای گذشته، براساس دستورالعمل پروژه مهر کمیتههایی تشکیل دادیم تا همکاران را در استانها راهنمایی کنند، همچنین در کارگروههای پیشبینیشده برای آمادهسازی فضای آموزشی، تحویل پروژههای قابلبهرهبرداری و توزیع کتابهای درسی، فعالیتهایی را انجام دادهایم.
چالشهای شما در این مسیر چیست؟
استقرار ساختار نظام 3-3-6 در دوره اول و دوم متوسطه یکی از چالشهای ماست. این اتفاق سه سال قبل در دوره ابتدایی افتاد. استقرار پایه ششم در دوره ابتدایی و خالیشدن پایه اول راهنمایی از دانشآموز چالشی بود که آموزشوپرورش در آن سالها با آن مواجه بود. امسال حجم و کیفیت کار در دوره متوسطه، گستردهتر از سالهای گذشته است که این حجم دوره اول و دوم متوسطه و دوره ابتدایی را نیز متأثر کرده است. علاوه بر این، چینش نیروی انسانی هم یکی دیگر از چالشهای مهم ماست. امسال پایه نهم به اول متوسطه اضافه میشود که به این معناست که استقرار پایه نهم در سال 95-94 جمعیت دومیلیونو 50 هزار نفری دانشآموزان را به سهمیلیونو 80 هزار نفر میرساند. موضوع مذکور به این معنی است که یکمیلیونو 30 هزار دانشآموز در این پایه اضافه میشوند که به 33 هزار کلاس درس نیاز دارند. این کلاسها با توجه به 30 ساعت آموزش نیاز به یکچهارم ساعت معلم موظف دارد و باید برای پایه نهم، 33 هزار کلاس درس معلم مشخص شود. امسال در دوره دوم متوسطه، دانشآموز ورودی نداریم و تعداد دانشآموزان از سهمیلیونو 500 هزار نفر به دومیلیونو 500 هزار دانشآموز
میرسد؛ درواقع حدود یک میلیون دانشآموز از این دوره کم میشود.
چگونه میخواهید با این چالش مواجه شوید؟
ساماندهی نیروی انسانی اقدامی بلندمدت است و با استقرار دوره دوم متوسطه سهساله و حذف دوره متوسطه سهسالونیمه، پس از سه سال حذف پیشدانشگاهی به ازای 45 هزار دانشآموز کلاس درس و معلم مازاد خواهیم داشت؛ بنابراین باید برنامهریزی کنیم که تا سه سال آینده برای همکاران فرهنگی این دوره فضای آموزشی داشته باشیم.
عدم تناسب توزیع منابع انسانی براساس رشته، منطقه و جنسیت، موضوع بسیار مهمی است که باید بررسی شود. این موضوع با استقرار ساختار 3-3-6 تشدید خواهد شد.
در حوزه تأمین فضای فیزیکی برای مدارس اوضاع به چه شکل است؟
در دوره اول متوسطه، کمبود 14 هزار کلاس درس داریم و در دوره دوم متوسطه 20 هزار کلاس درس اضافه داریم، بنابراین کمیته دوره متوسطه در حال فعالیت روی این موضوع است.
همچنین در دوره متوسطه، 15 هزار عامل اجرائی مدرسه مازاد است؛ این عوامل باید در دورههای دیگر ساماندهی شوند، بنابراین جابهجایی فیزیکی مدارس در سال تحصیلی جدید زیاد خواهد بود.
نکته دیگر، توانمندسازی و بهسازی نیروی انسانی است که به کیفیت مربوط میشود و باید در دورههای مختلف متوسطه، با توجه به اینکه امسال حجم آموزش نیروی انسانی گسترده است، معلمان آموزش ببینند.
طبق تحلیل مرکز پژوهش مجلس شورای اسلامی در سال 90، گفته شد با استقرار نظام 3-3-6 در آموزشوپرورش، این سازمان دچار چالش میشود، بنابراین باید با جدیت بر این چالش غلبه کنیم و حین استقرار و استقلال مناسب پایهها، به کیفیت صحیح دست پیدا کنیم.
امسال چه تعداد دانشآموز در مدارس کل کشور ثبتنام کردهاند؟
تعداد دانشآموزان ثبتنامشده بدون احتساب بزرگسالان، 12میلیونو 480 هزارو 938 نفر است. درحالیکه آمار سال گذشته در همین روز 12میلیونو 61 هزار دانشآموز بود که شاهد افزایش 450 هزار دانشآموزی نسبت به سال گذشته هستیم و برآورد میکنیم تعداد دانشآموزان به بیش از 13میلیونو 250 هزار نفر برای حضور در 105 مدرسه کشور برسد.
تعداد پرسنل هم بدون احتساب بازنشستگان، 978هزارو 287 نفر است.
در رابطه با جذب دانشآموزان خارجی مقیم ایران و دانشآموزان ایرانی مقیم کشورهای خارجی، چه اقداماتی انجام شده است؟
سال گذشته 15 هزار دانشآموز ایرانی در مدارس خارج از کشور تحصیل کردند و آماده هستیم 126 مدرسه در 76 کشور جهان برای مهر 94، بازگشایی شکوهمندی داشته باشند.
همچنین براساس آخرین آمار ثبتنام دانشآموزان اتباع در سال 95-94، بیش از 408 هزار دانشآموز اتباع خارجی در مدارس ایرانی داخلی تحصیل میکنند. امسال به دستور مقام معظم رهبری و اجرای آموزشوپرورش، بیش از 48 هزار دانشآموز افغانستانی غیرمجاز در مدارس داخلی ثبتنام شدند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.