|

موفقیت از که آموختی؟!

حنیف کلاهدوزان.کارشناس ارشد مهندسی سیستم های اقتصادی-اجتماعی

1- چند روزی گذشته شاهد مصاحبه‌ای با جک ما(Jack Ma) موسس و مالک وب‌سایت علی بابا ، ثروتمندترین مرد چین بودم . در یکی از فراز های مصاحبه این کارآفرین خوش فکر به مساله‌ای اشاره کرد که مدت‌ها مشغله ذهنی خود من هم بود. "جک ما" معتقد بود که یک کارآفرین بیش از هر چیز باید بر داستان شکست‌های تجاری تمرکز کند تا بتواند آینده‌ای موفق را برای بنگاهش رقم بزند. به‌طور خاص به داستان شرکت‌هایی چون نپستر و یاهو به‌عنوان شرکت‌هایی که عمیقا دقت می¬کردند تا اشتباهاتشان را تکرار نکنند، اشاره داشت. توجیه اصلی وی این بود که داستان‌های موفقیت مملو از شرایط و موقعیت‌های استثنایی است که امکان تکرار آن ممکن است دوباره وجود نداشته باشد. ولی اشتباهاتی که شکست‌های تجاری را رقم می‌زنند بسیار شبیه به هم هستند و برای یک کارآفرین مهمترین مساله حفظ شرکت و جلوگیری از هدایت شرکت به ورطه‌های خطرناک تجاری است تا یافتن استراتژی‌های موفقیت (نقل به مضمون). به نظر من بیان چنین حقیقتی از فردی که در قله مطلق موفقیت کسب و کار ایستاده تا حد زیادی نشان از فروتنی و حکمت وی دارد. ناخودآگاه به یاد حکایت معروف سعدی افتادم: "لقمان حکیم را گفتند ادب از که آموختی؟ گفت از بی ادبان!"
2- مجلات اقتصادی، روزنامه‌ها، کتاب فروشی‌ها، کلاس‌های رنگارنگ MBA و ... مملو از نمونه‌های مربوط به شرکت‌ها و مدیران موفق است. سال‌هاست که نویسندگان داستان‌های پرزرق و برق موفقیت مدیران را می‌نویسند و مخاطبان نیز عادت کرده‌اند به شنیدن این داستان‌ها البته با کمی حسرت و حسادت! تقریبا همه ما جزئیات داستان زندگی امثال بیل گیتس و استیو جابز و یا زاکر برگ را شنیده‌ایم. ولی آمار و ارقام می‌گوید که لشگر خاموش شکست‌خوردگان تعداد بسی پرشمارتر دارد. به احتمال زیاد میانگین هوش و میزان تلاش و کوشش شکست‌خوردگان کمتر از موفق‌ها نبوده است. متاسفانه جامعه کسب و کارپژوهان از منبع بزرگی از تجارب و دانش کارآمد غفلت می‌کنند.
البته نقل داستان موفقیت شیرین است. موفق‌ها سرشار از هیجان هستند. با گشاده‌رویی حاضر به مصاحبه و ارایه اطلاعات هستند و گرفتن گزارش مفصل از راهی که رفته‌اند، کار دشواری نیست. در چنین فضایی، ماهیت احتمالی این جهان و نقش شانس در حصول موفقیت هم تا حد زیادی پیش چشم ناظران کمرنگ می‌شود. نکته اساسی این است که شاید تکرار تجربه شبیه به بیل گیتس برای هیچ کارآفرینی دیگر امکان پذیر نباشد و یا هیچ شرکت نوپای تولید کننده محصولات مصرفی نتواند تجربه مشابه شرکت‌هایی که صد سال پیش کار برندسازی خود را شروع کرده‌اند مانند کوکاکولا را، تجربه کند.
3- شرکت‌های ورشکسته اغلب قابل دسترسی نیستند. یا تعطیل شده‌اند و یا وضعیت آشفته‌تر از آن است که کسی حوصله پاسخگویی داشته باشد. متاسفانه مانند مرگ یک انسان، تجربیات بسیار گرانبهایی به گور می‌رود! ولی بحث اصلی این است که آن مقدار قابل توجه مطالبی که در مورد شرکت‌های موفق و سرامد منتشر می‌شود هزاران برابر بیشتر از مطالبی است که به شکست‌های تجاری می‌پردازد. شخصا جدی‌ترین مطلبی که اخیرا در این زمینه مطالعه کردم مقاله‌ای بود به قلم مدیرعامل نوکیا در مورد مهمترین اشتباهات نوکیا که به این شکست عظیم منجر شد. به جرات می‌توانم بگویم که یکی از آموزنده‌ترین مقالاتی بود که اخیرا مطالعه کرده‌ام.
4- فکر می‌کنم برای یک مشاور مدیریت و یا یک کارآفرین هیچ چیز مهمتر از دانستن خطرات پیش‌رو نیست. دانستن اینکه اگر سازمان را دچار رشد غیرمتوازن کردی چه می‌شود؟ اگر در روزگار تنگی بازار، سرمایه در گردش با ارزش را تبدیل به سرمایه ثابت کردی چه خواهد شد؟ اگر در بحران‌ها از توسعه و تکیه بر منابع انسانی غفلت کردی چه لطماتی می‌بینی و هزاران اشتباه دیگر همراه با رسم شکل! و نمونه‌های واقعی آن از دانستن هر داستان موفقیتی واجب تر است. یک کارآفرین چنین مسایلی را بداند شاید خیلی بیشتر به دردش می‌خورد تا بداند که تعداد شعبات مک دونالد چند عدد است و استار باکس روزانه چند لیوان قهوه می‌فروشد!
مشاورین مدیریت هم اگر نقش دکتر را برای کسب و کارها بازی می‌کنند قاعدتا باید بیشتر بر بیماری‌ها تمرکز کنند و شرکت‌های شکست‌خورده را بیشتر و عمیق‌تر از گذشته آنالیز کنند. به قول پزشکان باید همیشه در محیط بیمارستان باشند و کِیس ببینند تا خوب بیماری‌ها را بشناسند.

1- چند روزی گذشته شاهد مصاحبه‌ای با جک ما(Jack Ma) موسس و مالک وب‌سایت علی بابا ، ثروتمندترین مرد چین بودم . در یکی از فراز های مصاحبه این کارآفرین خوش فکر به مساله‌ای اشاره کرد که مدت‌ها مشغله ذهنی خود من هم بود. "جک ما" معتقد بود که یک کارآفرین بیش از هر چیز باید بر داستان شکست‌های تجاری تمرکز کند تا بتواند آینده‌ای موفق را برای بنگاهش رقم بزند. به‌طور خاص به داستان شرکت‌هایی چون نپستر و یاهو به‌عنوان شرکت‌هایی که عمیقا دقت می¬کردند تا اشتباهاتشان را تکرار نکنند، اشاره داشت. توجیه اصلی وی این بود که داستان‌های موفقیت مملو از شرایط و موقعیت‌های استثنایی است که امکان تکرار آن ممکن است دوباره وجود نداشته باشد. ولی اشتباهاتی که شکست‌های تجاری را رقم می‌زنند بسیار شبیه به هم هستند و برای یک کارآفرین مهمترین مساله حفظ شرکت و جلوگیری از هدایت شرکت به ورطه‌های خطرناک تجاری است تا یافتن استراتژی‌های موفقیت (نقل به مضمون). به نظر من بیان چنین حقیقتی از فردی که در قله مطلق موفقیت کسب و کار ایستاده تا حد زیادی نشان از فروتنی و حکمت وی دارد. ناخودآگاه به یاد حکایت معروف سعدی افتادم: "لقمان حکیم را گفتند ادب از که آموختی؟ گفت از بی ادبان!"
2- مجلات اقتصادی، روزنامه‌ها، کتاب فروشی‌ها، کلاس‌های رنگارنگ MBA و ... مملو از نمونه‌های مربوط به شرکت‌ها و مدیران موفق است. سال‌هاست که نویسندگان داستان‌های پرزرق و برق موفقیت مدیران را می‌نویسند و مخاطبان نیز عادت کرده‌اند به شنیدن این داستان‌ها البته با کمی حسرت و حسادت! تقریبا همه ما جزئیات داستان زندگی امثال بیل گیتس و استیو جابز و یا زاکر برگ را شنیده‌ایم. ولی آمار و ارقام می‌گوید که لشگر خاموش شکست‌خوردگان تعداد بسی پرشمارتر دارد. به احتمال زیاد میانگین هوش و میزان تلاش و کوشش شکست‌خوردگان کمتر از موفق‌ها نبوده است. متاسفانه جامعه کسب و کارپژوهان از منبع بزرگی از تجارب و دانش کارآمد غفلت می‌کنند.
البته نقل داستان موفقیت شیرین است. موفق‌ها سرشار از هیجان هستند. با گشاده‌رویی حاضر به مصاحبه و ارایه اطلاعات هستند و گرفتن گزارش مفصل از راهی که رفته‌اند، کار دشواری نیست. در چنین فضایی، ماهیت احتمالی این جهان و نقش شانس در حصول موفقیت هم تا حد زیادی پیش چشم ناظران کمرنگ می‌شود. نکته اساسی این است که شاید تکرار تجربه شبیه به بیل گیتس برای هیچ کارآفرینی دیگر امکان پذیر نباشد و یا هیچ شرکت نوپای تولید کننده محصولات مصرفی نتواند تجربه مشابه شرکت‌هایی که صد سال پیش کار برندسازی خود را شروع کرده‌اند مانند کوکاکولا را، تجربه کند.
3- شرکت‌های ورشکسته اغلب قابل دسترسی نیستند. یا تعطیل شده‌اند و یا وضعیت آشفته‌تر از آن است که کسی حوصله پاسخگویی داشته باشد. متاسفانه مانند مرگ یک انسان، تجربیات بسیار گرانبهایی به گور می‌رود! ولی بحث اصلی این است که آن مقدار قابل توجه مطالبی که در مورد شرکت‌های موفق و سرامد منتشر می‌شود هزاران برابر بیشتر از مطالبی است که به شکست‌های تجاری می‌پردازد. شخصا جدی‌ترین مطلبی که اخیرا در این زمینه مطالعه کردم مقاله‌ای بود به قلم مدیرعامل نوکیا در مورد مهمترین اشتباهات نوکیا که به این شکست عظیم منجر شد. به جرات می‌توانم بگویم که یکی از آموزنده‌ترین مقالاتی بود که اخیرا مطالعه کرده‌ام.
4- فکر می‌کنم برای یک مشاور مدیریت و یا یک کارآفرین هیچ چیز مهمتر از دانستن خطرات پیش‌رو نیست. دانستن اینکه اگر سازمان را دچار رشد غیرمتوازن کردی چه می‌شود؟ اگر در روزگار تنگی بازار، سرمایه در گردش با ارزش را تبدیل به سرمایه ثابت کردی چه خواهد شد؟ اگر در بحران‌ها از توسعه و تکیه بر منابع انسانی غفلت کردی چه لطماتی می‌بینی و هزاران اشتباه دیگر همراه با رسم شکل! و نمونه‌های واقعی آن از دانستن هر داستان موفقیتی واجب تر است. یک کارآفرین چنین مسایلی را بداند شاید خیلی بیشتر به دردش می‌خورد تا بداند که تعداد شعبات مک دونالد چند عدد است و استار باکس روزانه چند لیوان قهوه می‌فروشد!
مشاورین مدیریت هم اگر نقش دکتر را برای کسب و کارها بازی می‌کنند قاعدتا باید بیشتر بر بیماری‌ها تمرکز کنند و شرکت‌های شکست‌خورده را بیشتر و عمیق‌تر از گذشته آنالیز کنند. به قول پزشکان باید همیشه در محیط بیمارستان باشند و کِیس ببینند تا خوب بیماری‌ها را بشناسند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.