جهان، استادیومی با ظرفیت جامعه جهانی ورزشکاری
ایران، جامعه ورزشگاهی است!
امان الله باطنی.پژوهشگر علوم اجتماعی
ورزشگاهها و استادیومها همواره جاهایی هستند برای تخلیه هیجان عمومی، جاهایی که تودههای بیشکل گرد هم میآیند و با مشتهای گره کرده و دهانهای باز در تشویق یا تخریب تیم، بازیکن، داور و یا مربیانی شعار میدهند.
تماشاگران بازی افرادی هستند که بارها و بارها در جریان بازی نیمخیز میشوند یا به هوا میپرند و در حسرت فرصتی که گل نشد غرولند میکنند، آه میکشند و فریاد میکنند.
هیجان فردی خود را با زایش موج مکزیکی به جمع تسری میدهند و همراه با انبوه جمعیت بالا و پایین میشوند، دسته جمعی سرود میخوانند، اعتراض میکنند و چه بسا دشنام میدهند. گاه این اعتراضها به زمین بازی میکشد و شاهد طغیانی از دست فاجعه ورزشگاه لندن هستیم که در آن جمعیت معترض به داخل زمین بازی وارد شد و نزاع به زمین بازی کشید و گاه با شکستن چند صندلی و شیشه و تخریب اموال عمومی و گاه با چند فحش آبدار دسته جمعی قایله فیصله پیدا میکند.
اما ورزشگاهها و رفتار ورزشگاهی از آن حیث قابل تامل است که نمونه یک محیط اجتماعی هستند، محیط اجتماعی خاصی که اگرچه احساس میشود این محیط و شرایط اجتماعیاش منحصر به فرد و تصادفی و غیر قابل تکرارست، اما بازتولید مداوم شرایط اجتماعی ورزشگاهی در بستر یک جامعه دلایل تامل برانگیزی برای بررسی دارد و میتواند دادههای انطباقی خوبی برای بررسی جامعه به ما بدهد.
اگر به دقت نظر افکنید میبینید در ورزشگاهها :
1) تماشاچیان، افرادی هستند که بازیگر نیستند و دامنه اثرشان در بازی نزدیک به صفراست ، آنها بیش و پیش از هر چیز بازی خوردهاند تا بازیگر و به بیانی کنش پذیرند تا کنشگر. به رغم همه تعارفات و کلیشههایی که در گزارشهای ورزشی میشود و آنها را یار دوازدهم مینامند، اما نقششان در بازی بیشتر نقش تاییدیست تا نقش تاثیری و شاید به همین دلیل است که آنها همیشه از ناداوری و ضد بازی معترضاند و در تحلیلهای اعتراضی برای خود هیچ عاملیت و فاعلیتی قایل نیستند .
2) در وزشگاهها نوعی سرایت یا واگیری اجتماعی جریان دارد. هنگامی که جماعتی تشکیل میشود واکنش هیجانی از یک شخص به شخص دیگر گسترش پیدا میکند و حتی بهجایی میرسد که هویت شخصی و خویشتنداری فردی اعضا از میان میرود.
در ورزشگاهها پدیدهای به نام " گمنامی " وجود دارد و هیچ اثری از مفاهیمی چون خود آیینهسان یا تصویر بازتاب شده خود که حاصل واکنشهای دیگران در برابر فرد است و نیز دگری تعمیم یافته که ترکیبی است از انتظاراتی که فرد گمان میکند دیگران از او دارند، نیست .
لذاست که خود کنترلی اجتماعی که در نظام عرضه و تقاضای اجتماعی شکل میگیرد در اثر پدیده گمنامی در ورزشگاه به حداقل میرسد. تماشاچیانی که یک جماعت را تشکیل میدهند غالبا بیناماند، به این معنا که با هم بیگانه و ناشناساند. وقتی جماعتی تشکیل میشود تنها ههمهمه آن به گوش میرسد نه صدای فرد، به همین سبب در میان افرادی که به جماعت میپیوندند، غالبا رفتارهای غیرمتعارف گوناگونی دیده میشود.
تماشاچیای که در جماعت شرکت میکند اغلب زمام خود را رها میکند و به کارهای نسنجیده دست میزند. آنچه تماشاچی در چنین حالاتی مرتکب میشود، عمدتا بدون تفکر و تامل است.
در جماعت، احساس مسوولیت شخصی به دلیل گمنامی، کاهش پیدا میکند. در ورزشگاهها شاهد نوعی " در هم شکستن فردیت " نیز هستیم.
تماشاچی که به جماعت میپیوندد، هویتش تحتالشعاع هویت جماعت قرار میگیرد و در جماعت مستغرق میشود. استغراق شخص در جماعت چنان او را از خود بیخود میکند که موقتا از مقتضیات خصوصی خود غافل میشود .
این فرآیند لزوما نتیجه تصمیم خود شخص نیست و بلکه مقتضای طبیعت جماعت است .
این جماعتها به خاطر فقدان مدیریت تثبیت شده، الگوهای رفتاری مقبول و مسوولیت فردی بیشتر بر اساس تلقین عمل میکنند بهعلاوه اگر تلقین آمرانه و با قاطعیت بیان شود اثر آن بر اعضای جماعت به مراتب بیشتر خواهد بود. هنگامی که جمع در حالت برانگیختگی و هیجان ست، واکنشها از یک شخص به شخص دیگر راه پیدا کرده و حالت سرایت اجتماعی پیدا میکند . براثر این کنشها، اعضای جماعت با شدتی فزاینده رفتار یکدیگر را فرا میگیرند و در نتیجه، نوعی تجانس به خود میگیرند.
هنگامی که همه اعضای جماعت تحت تاثیر یکدیگر قرار میگیرند حالت سرایت اجتماعی به اوج خود میرسد. اینجاست که یکصدا شاهد یک رفتار یا یک گفتار جمعی هستیم.
3) در ورزشگاهها نوعی هیستری جمعی وجود دارد. تماشاچیانی که کنترل خود را از دست میدهند به نوعی دچار هیستری جمعی شدهاند. در این حالت امکان رفتار منطقی از افراد سلب میشود. آنها دچار هراس میشوند و بنابراین رفتار غیر منطقی یکدیگر را تقویت میکنند.
جالب است بدانید در 30 اکتبر 1938، اورسن ولز کارگردان و بازیگر انگلیسی یک نمایش رادیویی به نام " جنگ دنیاها " را در رادیوی آمریکا اجرا کرد. این برنامه آن قدر واقعی بهنظر میرسید که صدها هزار تن از شنوندگان رادیو در سراسر کشور باور کردند که ساکنان مریخ در ایالت نیوجرسی به زمین نشسته و ایلات متحده مورد حمله آنها قرار گرفته است.
در نتیجه پخش این برنامه، مردم در برخی مناطق آمریکا هراسان از خانه بیرون ریختند و حتی دیوانهوار از شهرها گریختند.
نمونه این رفتار و هیستری جمعی را چندی پیش و در جریان آخرین بازی لیگ برتر فوتبال ایران شاهد بودیم آنجا که در بازی نفت تهران - تراکتورسازی تبریز ناگهان شایعه تساوی بازی سپاهان مدعی دیگر قهرمانی آنقدر قوت گرفت که تبدیل به یک باور جمعی شد و برای تماشاچیان ایدئولوژی کاذب پیروزی شکل گرفت .
4) در ورزشگاه تماشاچیان افرادی متداوما نیمخیز و مترصد شکار فرصت گل هستند. افرادی که هر فرصتی را موقعیت گل میپندارند و برای آن به هوا میپرند. این افراد بعضا بهصورت نشسته نمیتوانند بازی را ببینند و اساسا وضعیت استقراری با ثباتی ندارند .
5) برای تماشاچیان ورزشگاه همه ارزشگذاریها در دوقطبی تشویق - تقبیح خلاصه میشود و عملا تماشاچیان هیچ بازیگری و یا بازیای را در غیر این حالت ارزش گذاری نمیکنند. آنها رنگ خاکستری در فرهنگ تحلیلی خود ندارند و همه پدیدههای پیرامونی را کاملا بهصورت باینری ( صفر و صدی ) قضاوت میکنند .
6) در ورزشگاهها کریخوانی جای گفتمان را گرفته است و شما ناگزیر از کری خواندن هستید. برچسبزنی و عباراتی چون " ششتاییها " و ...جای گفتمان نشسته و این وضعیت اساسا وجودی شرایط ورزشگاهیست.
7) ورزشگاهها همیشه در موقع داربیها لبریز جمعیت میشوند، وگرنه در اغلب مواقع شاهد جمعیت چندانی نیستند.
لذاست که باید گفت ورزشگاهها در موقعیتها و بزنگاههای چالشی پر میشوند و با شرایط ثبات و آرامش نسبتی ندارند .
پس از آنچه در مورد شرایط اجتماعی ورزشگاهها گفته شد میخواهم یک ادعا کنم و آن اینکه جامعه ایرانی مدتهاست خاصیت ورزشگاهی پیدا کرده. گو اینکه در یک استادیوم هفتاد ملیونی نشستهایم و دایما نیمخیز میشویم، هر فرصتی یک سوژه دست اول ست برای دستاویز کردن آن و به نوعی موقعیت گل محسوب میشود.
نگاه کنید به هوسهای اجتماعی سالیان اخیر، به هوسهای اجتماعی که برای چند صباحی تبدیل به مساله اجتماعی شده، تشییع جنازه غافلگیر کننده و پیشبینیناپذیر مرتضی پاشایی خواننده پاپ، نگاه کنید به بازتابهای حرکت ورزشی در متن جامعه و دستاویز کردن بحث و خنده کردن این مساله، نگاه کنید به سیل فحشهایی که روانه صفحه فیسبوک مجری برزیلی برنامه افتتاحیه جام جهانی اخیر شد تا صفحه اینستا گرام دختر پورشه سواری که چندی پیش در یک تصادف دلخراش جان سپرد.
نگاه کنید به کمپین مجازی نخریدن خودرو صفر و رفتارها ، تحلیلها و منطق کاذبی که پشت این رفتار جمعیست تا یقین حاصل کنید جامعه در یک استادیوم هفتاد ملیونی نشسته و این اتفاقات همه داربیهایی بودهاند که پای او را به این استادیوم بزرگ کشانده و یا موقعیتهای گلی بودهاند که او را نیمخیز کرده.
با آنکه بازیگر نیست و بازی خورده است آنچنان در نقش تماشاچی فرورفته و خود را یار دوازدهم پنداشته، اما همیشه از بازیگران و ... معترض بوده، گمنام و بینشان از روی سکوهای این استادیوم انواع فحشها را چه در مورد مجری برزیلی، چه در مورد دختر پورشه سوار و چه خودروساز داخلی و... نثار کرده و تصور کرده با راهبرد " زدن و فرار کردن " درد نهادی نشدن رفتارهای جمعی درمان میشود.
مرثیه دل غم دیده خود را سروده و همه گزارههایش به جمله معترضه " دلم خنک شد " منتهی شده .
به هیستری جمعی گرفتار شده و گاه به خودباوری کاذب رسیده، به جرات میتوان ادعا کرد فضای ورزشگاه یادگار امام تبریز و آن سناریو و آن هیستری جمعی در جریان بازی تراکتورسازی - نفت تهران بارها و بارها در بستر جامعه ایرانی تکرار شده، مگر نیست خبرهایی که این روزها از تعطیلی سایپا و ایران خودرو در فضای مجازی نشر میشود از سوی دیگر افراد جامعه نظیر تماشاچیان ورزشگاه وضعیت استقراری با ثباتی به لحاظ فکری ندارند و مدام و به یمن این غول بیشاخ و دم ارتباطات نیمخیز هستند و مترصد فرصت گل.
فرقی نمیکند این گل، گل به خودی باشد یا گل به حریف. دو قطبی تشویق و تقبیح مجال عقلانیت را از او گرفته.
یکی را چون مرتضی پاشایی به عرش میبرد و یکی را هم چون دختر پورشه سوار آماج سخیفترین عقدههای حقارت خود قرار میدهد.
رنگ خاکستری در جعبه مداد رنگیهایش مدتهاست گم شده و تفکر تاریخی خیر و شری پارادایم تمام ارزش داوریهایش شده. این جامعه ورزشگاهی با کریخوانی و برچسبزنی اعلام موجودیت میکند و بنای گفتمان در هیچ زمینهای را ندارد، هرکس بر علیه اوست با او دشمن است و باید تاوان دشمنیاش را با برچسب زنی بدهد. لذاست که شکافهای اجتماعیاش بیداد میکند و همه و همه بر هم بار میشود ....
جامعه ایرانی مدتهاست دچار دو معضل " اعتراض هویتی " و " هویت اعتراضی " شده، تمام کنشهایش یا به بیان دقیق تر رفتارهایش ذیل گزاره " من اعتراض میکنم پس هستم " تحلیل میشود. از اعتراض هویت میگیرد، با اعتراض ارتباط میگیرد، نظیر راننده تاکسی که تنها منفذ ارتباطیاش با مسافران را در بازکردن باب اعتراض و یا به بیانی همان سنت معروف بررهای یعنی " نخودچی خوران " پشت سر زمین وزمان میبیند و در عین حال به هویت موجودش اعتراض دارد و دچار شیدایی تاریخی دوردست و ناسیونالیسم رمانتیک از سویی و تنفر تاریخی نزدیکدست از سوی دیگرست و تا دیرزمانی که این هویت اعتراضی و اعتراض هویتی زیر پوست جامعه باشد رفتار این جامعه از دو حال خارج نخواهد بود یا رفتار ورزشگاهی پیشه خواهد کرد و یا رفتار زیرزمینی که خود در پیدایش موسیقی زیرزمینی، مهمانی زیرزمینی و ....عیانست.
ورزشگاهها و استادیومها همواره جاهایی هستند برای تخلیه هیجان عمومی، جاهایی که تودههای بیشکل گرد هم میآیند و با مشتهای گره کرده و دهانهای باز در تشویق یا تخریب تیم، بازیکن، داور و یا مربیانی شعار میدهند.
تماشاگران بازی افرادی هستند که بارها و بارها در جریان بازی نیمخیز میشوند یا به هوا میپرند و در حسرت فرصتی که گل نشد غرولند میکنند، آه میکشند و فریاد میکنند.
هیجان فردی خود را با زایش موج مکزیکی به جمع تسری میدهند و همراه با انبوه جمعیت بالا و پایین میشوند، دسته جمعی سرود میخوانند، اعتراض میکنند و چه بسا دشنام میدهند. گاه این اعتراضها به زمین بازی میکشد و شاهد طغیانی از دست فاجعه ورزشگاه لندن هستیم که در آن جمعیت معترض به داخل زمین بازی وارد شد و نزاع به زمین بازی کشید و گاه با شکستن چند صندلی و شیشه و تخریب اموال عمومی و گاه با چند فحش آبدار دسته جمعی قایله فیصله پیدا میکند.
اما ورزشگاهها و رفتار ورزشگاهی از آن حیث قابل تامل است که نمونه یک محیط اجتماعی هستند، محیط اجتماعی خاصی که اگرچه احساس میشود این محیط و شرایط اجتماعیاش منحصر به فرد و تصادفی و غیر قابل تکرارست، اما بازتولید مداوم شرایط اجتماعی ورزشگاهی در بستر یک جامعه دلایل تامل برانگیزی برای بررسی دارد و میتواند دادههای انطباقی خوبی برای بررسی جامعه به ما بدهد.
اگر به دقت نظر افکنید میبینید در ورزشگاهها :
1) تماشاچیان، افرادی هستند که بازیگر نیستند و دامنه اثرشان در بازی نزدیک به صفراست ، آنها بیش و پیش از هر چیز بازی خوردهاند تا بازیگر و به بیانی کنش پذیرند تا کنشگر. به رغم همه تعارفات و کلیشههایی که در گزارشهای ورزشی میشود و آنها را یار دوازدهم مینامند، اما نقششان در بازی بیشتر نقش تاییدیست تا نقش تاثیری و شاید به همین دلیل است که آنها همیشه از ناداوری و ضد بازی معترضاند و در تحلیلهای اعتراضی برای خود هیچ عاملیت و فاعلیتی قایل نیستند .
2) در وزشگاهها نوعی سرایت یا واگیری اجتماعی جریان دارد. هنگامی که جماعتی تشکیل میشود واکنش هیجانی از یک شخص به شخص دیگر گسترش پیدا میکند و حتی بهجایی میرسد که هویت شخصی و خویشتنداری فردی اعضا از میان میرود.
در ورزشگاهها پدیدهای به نام " گمنامی " وجود دارد و هیچ اثری از مفاهیمی چون خود آیینهسان یا تصویر بازتاب شده خود که حاصل واکنشهای دیگران در برابر فرد است و نیز دگری تعمیم یافته که ترکیبی است از انتظاراتی که فرد گمان میکند دیگران از او دارند، نیست .
لذاست که خود کنترلی اجتماعی که در نظام عرضه و تقاضای اجتماعی شکل میگیرد در اثر پدیده گمنامی در ورزشگاه به حداقل میرسد. تماشاچیانی که یک جماعت را تشکیل میدهند غالبا بیناماند، به این معنا که با هم بیگانه و ناشناساند. وقتی جماعتی تشکیل میشود تنها ههمهمه آن به گوش میرسد نه صدای فرد، به همین سبب در میان افرادی که به جماعت میپیوندند، غالبا رفتارهای غیرمتعارف گوناگونی دیده میشود.
تماشاچیای که در جماعت شرکت میکند اغلب زمام خود را رها میکند و به کارهای نسنجیده دست میزند. آنچه تماشاچی در چنین حالاتی مرتکب میشود، عمدتا بدون تفکر و تامل است.
در جماعت، احساس مسوولیت شخصی به دلیل گمنامی، کاهش پیدا میکند. در ورزشگاهها شاهد نوعی " در هم شکستن فردیت " نیز هستیم.
تماشاچی که به جماعت میپیوندد، هویتش تحتالشعاع هویت جماعت قرار میگیرد و در جماعت مستغرق میشود. استغراق شخص در جماعت چنان او را از خود بیخود میکند که موقتا از مقتضیات خصوصی خود غافل میشود .
این فرآیند لزوما نتیجه تصمیم خود شخص نیست و بلکه مقتضای طبیعت جماعت است .
این جماعتها به خاطر فقدان مدیریت تثبیت شده، الگوهای رفتاری مقبول و مسوولیت فردی بیشتر بر اساس تلقین عمل میکنند بهعلاوه اگر تلقین آمرانه و با قاطعیت بیان شود اثر آن بر اعضای جماعت به مراتب بیشتر خواهد بود. هنگامی که جمع در حالت برانگیختگی و هیجان ست، واکنشها از یک شخص به شخص دیگر راه پیدا کرده و حالت سرایت اجتماعی پیدا میکند . براثر این کنشها، اعضای جماعت با شدتی فزاینده رفتار یکدیگر را فرا میگیرند و در نتیجه، نوعی تجانس به خود میگیرند.
هنگامی که همه اعضای جماعت تحت تاثیر یکدیگر قرار میگیرند حالت سرایت اجتماعی به اوج خود میرسد. اینجاست که یکصدا شاهد یک رفتار یا یک گفتار جمعی هستیم.
3) در ورزشگاهها نوعی هیستری جمعی وجود دارد. تماشاچیانی که کنترل خود را از دست میدهند به نوعی دچار هیستری جمعی شدهاند. در این حالت امکان رفتار منطقی از افراد سلب میشود. آنها دچار هراس میشوند و بنابراین رفتار غیر منطقی یکدیگر را تقویت میکنند.
جالب است بدانید در 30 اکتبر 1938، اورسن ولز کارگردان و بازیگر انگلیسی یک نمایش رادیویی به نام " جنگ دنیاها " را در رادیوی آمریکا اجرا کرد. این برنامه آن قدر واقعی بهنظر میرسید که صدها هزار تن از شنوندگان رادیو در سراسر کشور باور کردند که ساکنان مریخ در ایالت نیوجرسی به زمین نشسته و ایلات متحده مورد حمله آنها قرار گرفته است.
در نتیجه پخش این برنامه، مردم در برخی مناطق آمریکا هراسان از خانه بیرون ریختند و حتی دیوانهوار از شهرها گریختند.
نمونه این رفتار و هیستری جمعی را چندی پیش و در جریان آخرین بازی لیگ برتر فوتبال ایران شاهد بودیم آنجا که در بازی نفت تهران - تراکتورسازی تبریز ناگهان شایعه تساوی بازی سپاهان مدعی دیگر قهرمانی آنقدر قوت گرفت که تبدیل به یک باور جمعی شد و برای تماشاچیان ایدئولوژی کاذب پیروزی شکل گرفت .
4) در ورزشگاه تماشاچیان افرادی متداوما نیمخیز و مترصد شکار فرصت گل هستند. افرادی که هر فرصتی را موقعیت گل میپندارند و برای آن به هوا میپرند. این افراد بعضا بهصورت نشسته نمیتوانند بازی را ببینند و اساسا وضعیت استقراری با ثباتی ندارند .
5) برای تماشاچیان ورزشگاه همه ارزشگذاریها در دوقطبی تشویق - تقبیح خلاصه میشود و عملا تماشاچیان هیچ بازیگری و یا بازیای را در غیر این حالت ارزش گذاری نمیکنند. آنها رنگ خاکستری در فرهنگ تحلیلی خود ندارند و همه پدیدههای پیرامونی را کاملا بهصورت باینری ( صفر و صدی ) قضاوت میکنند .
6) در ورزشگاهها کریخوانی جای گفتمان را گرفته است و شما ناگزیر از کری خواندن هستید. برچسبزنی و عباراتی چون " ششتاییها " و ...جای گفتمان نشسته و این وضعیت اساسا وجودی شرایط ورزشگاهیست.
7) ورزشگاهها همیشه در موقع داربیها لبریز جمعیت میشوند، وگرنه در اغلب مواقع شاهد جمعیت چندانی نیستند.
لذاست که باید گفت ورزشگاهها در موقعیتها و بزنگاههای چالشی پر میشوند و با شرایط ثبات و آرامش نسبتی ندارند .
پس از آنچه در مورد شرایط اجتماعی ورزشگاهها گفته شد میخواهم یک ادعا کنم و آن اینکه جامعه ایرانی مدتهاست خاصیت ورزشگاهی پیدا کرده. گو اینکه در یک استادیوم هفتاد ملیونی نشستهایم و دایما نیمخیز میشویم، هر فرصتی یک سوژه دست اول ست برای دستاویز کردن آن و به نوعی موقعیت گل محسوب میشود.
نگاه کنید به هوسهای اجتماعی سالیان اخیر، به هوسهای اجتماعی که برای چند صباحی تبدیل به مساله اجتماعی شده، تشییع جنازه غافلگیر کننده و پیشبینیناپذیر مرتضی پاشایی خواننده پاپ، نگاه کنید به بازتابهای حرکت ورزشی در متن جامعه و دستاویز کردن بحث و خنده کردن این مساله، نگاه کنید به سیل فحشهایی که روانه صفحه فیسبوک مجری برزیلی برنامه افتتاحیه جام جهانی اخیر شد تا صفحه اینستا گرام دختر پورشه سواری که چندی پیش در یک تصادف دلخراش جان سپرد.
نگاه کنید به کمپین مجازی نخریدن خودرو صفر و رفتارها ، تحلیلها و منطق کاذبی که پشت این رفتار جمعیست تا یقین حاصل کنید جامعه در یک استادیوم هفتاد ملیونی نشسته و این اتفاقات همه داربیهایی بودهاند که پای او را به این استادیوم بزرگ کشانده و یا موقعیتهای گلی بودهاند که او را نیمخیز کرده.
با آنکه بازیگر نیست و بازی خورده است آنچنان در نقش تماشاچی فرورفته و خود را یار دوازدهم پنداشته، اما همیشه از بازیگران و ... معترض بوده، گمنام و بینشان از روی سکوهای این استادیوم انواع فحشها را چه در مورد مجری برزیلی، چه در مورد دختر پورشه سوار و چه خودروساز داخلی و... نثار کرده و تصور کرده با راهبرد " زدن و فرار کردن " درد نهادی نشدن رفتارهای جمعی درمان میشود.
مرثیه دل غم دیده خود را سروده و همه گزارههایش به جمله معترضه " دلم خنک شد " منتهی شده .
به هیستری جمعی گرفتار شده و گاه به خودباوری کاذب رسیده، به جرات میتوان ادعا کرد فضای ورزشگاه یادگار امام تبریز و آن سناریو و آن هیستری جمعی در جریان بازی تراکتورسازی - نفت تهران بارها و بارها در بستر جامعه ایرانی تکرار شده، مگر نیست خبرهایی که این روزها از تعطیلی سایپا و ایران خودرو در فضای مجازی نشر میشود از سوی دیگر افراد جامعه نظیر تماشاچیان ورزشگاه وضعیت استقراری با ثباتی به لحاظ فکری ندارند و مدام و به یمن این غول بیشاخ و دم ارتباطات نیمخیز هستند و مترصد فرصت گل.
فرقی نمیکند این گل، گل به خودی باشد یا گل به حریف. دو قطبی تشویق و تقبیح مجال عقلانیت را از او گرفته.
یکی را چون مرتضی پاشایی به عرش میبرد و یکی را هم چون دختر پورشه سوار آماج سخیفترین عقدههای حقارت خود قرار میدهد.
رنگ خاکستری در جعبه مداد رنگیهایش مدتهاست گم شده و تفکر تاریخی خیر و شری پارادایم تمام ارزش داوریهایش شده. این جامعه ورزشگاهی با کریخوانی و برچسبزنی اعلام موجودیت میکند و بنای گفتمان در هیچ زمینهای را ندارد، هرکس بر علیه اوست با او دشمن است و باید تاوان دشمنیاش را با برچسب زنی بدهد. لذاست که شکافهای اجتماعیاش بیداد میکند و همه و همه بر هم بار میشود ....
جامعه ایرانی مدتهاست دچار دو معضل " اعتراض هویتی " و " هویت اعتراضی " شده، تمام کنشهایش یا به بیان دقیق تر رفتارهایش ذیل گزاره " من اعتراض میکنم پس هستم " تحلیل میشود. از اعتراض هویت میگیرد، با اعتراض ارتباط میگیرد، نظیر راننده تاکسی که تنها منفذ ارتباطیاش با مسافران را در بازکردن باب اعتراض و یا به بیانی همان سنت معروف بررهای یعنی " نخودچی خوران " پشت سر زمین وزمان میبیند و در عین حال به هویت موجودش اعتراض دارد و دچار شیدایی تاریخی دوردست و ناسیونالیسم رمانتیک از سویی و تنفر تاریخی نزدیکدست از سوی دیگرست و تا دیرزمانی که این هویت اعتراضی و اعتراض هویتی زیر پوست جامعه باشد رفتار این جامعه از دو حال خارج نخواهد بود یا رفتار ورزشگاهی پیشه خواهد کرد و یا رفتار زیرزمینی که خود در پیدایش موسیقی زیرزمینی، مهمانی زیرزمینی و ....عیانست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.